Nguyễn Quỳnh Thư (28 tuổi), ngụ tại đường 3 Tháng 2 P.Hòa Hưng (TP.HCM), cho biết mục tiêu đi làm của nhiều người trẻ là kiếm tiền và ổn định cuộc sống. Nhưng với cô, thu nhập mỗi tháng lại dành phần nhiều cho việc giải tỏa áp lực công việc sau những giờ làm việc căng thẳng.
Thư nói những áp lực này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn tác động đến chất lượng cuộc sống.
“Có nhiều lúc mình rơi vào trạng thái mệt mỏi, dễ bật khóc vì công việc. Sau những ngày căng thẳng, mình thường đi cà phê một mình, massage hoặc tìm một không gian yên tĩnh để thả lỏng. Mình chỉ muốn đầu óc nhẹ hơn một chút”, Thư nói.
Tại một spa trên đường Nguyễn Hoàng, P.An Khánh (TP.HCM), không khó để bắt gặp những khách hàng trẻ tìm đến. Phạm Trần Uyên Vy (23 tuổi), ngụ ở đường 8 P.Thủ Đức (TP.HCM), cho biết ban đầu những khoản chi này chỉ mang tính tạm thời. Nhưng dần dần, chúng trở thành thói quen với cô.
“Mỗi lần mình chi khoảng 200.000 – 300.000 đồng cho một lần gội đầu; 500.000 đồng cho một lần massage thư giãn vai cổ… Chưa kể còn có chi phí du lịch. Theo mình, tiền có thể kiếm lại, nhưng nếu đầu óc căng thẳng kéo dài thì rất khó làm việc tiếp. Dù số tiền không nhỏ, mình vẫn chấp nhận vì sau đó cảm thấy dễ chịu hơn”, Vy chia sẻ.
Không chỉ dừng ở các dịch vụ thư giãn trong chốc lát, một số người trẻ còn chọn du lịch như cách giải tỏa căng thẳng cuộc sống. Hồ Đức Quang (27 tuổi), ngụ trên đường Nguyễn Đức Thuận, P.Tân Bình (TP.HCM), cho biết mỗi khi cảm thấy quá tải, anh thường đi một chuyến du lịch ngắn để đổi không khí.
“Với mình, du lịch hay ăn uống không còn là chi tiêu xa xỉ. Nó là cách để giữ tinh thần ổn định. Nhưng nghĩ lại thì mình thấy nghịch lý. Mình đi làm để kiếm tiền, nhưng rồi lại dùng tiền đó để phục hồi vì công việc đã lấy đi quá nhiều năng lượng”, Quang nói.
Theo ông Nguyễn Chí Kiệm, đến từ spa Yose Boutique (TP.HCM), lượng khách trẻ tìm đến các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đang tăng rõ rệt. Họ không chỉ muốn thư giãn mà còn quan tâm đến phục hồi thể chất và tinh thần.
“Nhiều bạn trẻ đến đây vì cơ thể có dấu hiệu mệt mỏi kéo dài. Các bạn bị đau vai gáy, đau lưng… Họ tâm sự rằng đang bị áp lực công việc hay cuộc sống. Họ muốn được chăm sóc sâu hơn, không chỉ là nghỉ ngơi tạm thời”, ông Kiệm cho biết.
Theo ông Kiệm, người trẻ hiện nay bắt đầu nhận thức rõ hơn về mối liên hệ giữa tinh thần và thể chất. Họ không chỉ tìm cách giải tỏa cảm xúc mà còn chú ý đến việc phục hồi sức khỏe toàn diện. Vì vậy, các dịch vụ hỗ trợ giảm đau mỏi, thư giãn… ngày càng được lựa chọn nhiều.
Ông Đoàn Đức Minh, Phó trưởng khoa Du lịch, ĐH Kinh tế TP.HCM, cho rằng xu hướng này phản ánh một vấn đề đáng suy ngẫm. Theo ông, nếu du lịch chỉ được xem là cách “chạy trốn” tạm thời, người trẻ có thể rơi vào một vòng lặp tiêu cực.
“Hiện tượng này giống như dùng một miếng băng cá nhân đắt tiền để dán lên vết thương hở mà không chữa tận gốc”, ông Minh nhận định.
Ông Minh cho rằng khi du lịch trở thành công cụ để đối phó với áp lực, thay vì trải nghiệm, người trẻ dễ rơi vào khủng hoảng tài chính. Áp lực tiền bạc sẽ buộc họ phải làm việc nhiều hơn. Từ đó dẫn đến kiệt sức. Và rồi họ lại tiếp tục chi tiêu để hồi phục.
Theo ông Minh, giải pháp không nằm ở việc chi tiêu nhiều hơn, mà là người trẻ nên thay đổi cách tiếp cận. Họ nên học cách hồi phục năng lượng ngay trong cuộc sống thường ngày. Những hoạt động đơn giản như tập thể thao, đi dạo, nghỉ ngơi ngắn trong tuần có thể giúp giảm áp lực hiệu quả. Du lịch nên là cách mở rộng trải nghiệm, không phải là “cái giá” để duy trì một công việc gây kiệt sức.
Ở góc độ y tế, bác sĩ chuyên khoa II Vũ Kim Hoàn, Phó trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, cho rằng nhu cầu “chữa lành” của người trẻ sau áp lực công việc là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào các hoạt động thư giãn bên ngoài mà bỏ qua những nhu cầu phục hồi cơ bản của cơ thể, thì hiệu quả sẽ không bền.
“Giấc ngủ giúp phục hồi sức lao động, cân bằng hệ thần kinh và tái tạo năng lượng sau một ngày làm việc. Người trẻ cần ngủ từ 6 đến 8 tiếng đồng hồ mỗi đêm”, bác sĩ Hoàn cho biết.
Theo bác sĩ Hoàn, thiếu ngủ thường xuyên không chỉ làm cơ thể mệt mỏi mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, hiệu suất làm việc và sức khỏe tinh thần. Khi không được phục hồi đúng cách, người trẻ rất dễ rơi vào trạng thái kiệt sức kéo dài.
Anh Đinh Phước Tấn (31 tuổi, ngụ hẻm 36 đường Kinh Dương Vương, P. Phú Lâm, TP.HCM), hào hứng khoe "kho báu" lên mạng xã hội: "Mình là chàng trai 9X có bộ sưu tập mô hình Doraemon nho nhỏ và mảng tường Doraemon muốn chia sẻ với mọi người" và "Hành trình gấp hạc giấy của mình từ năm 2021 - năm đại dịch Covid-19, đến nay đã được gần 20.000 con. Mình vẫn đang gấp tiếp, gấp đến khi nào không gấp được nữa thì ngưng".
Anh Tấn chào đời với những khiếm khuyết bẩm sinh. Ngoài dị tật ở chân, anh còn nói lắp và không lanh lợi. Dù cố gắng nhưng anh chỉ học được đến hết lớp 9. Thi lớp 10 không đậu, cha mẹ định hướng cho anh học nghề. Anh học nghề cắt tóc, in lụa… và đi thực tập, làm thử vài chỗ.
Anh Tấn cho biết thêm thời gian sau đó, anh được một cơ sở chuyên hỗ trợ người khuyết tật nhận vào làm. Anh làm việc ở đây được 3 tháng thì phải nghỉ do xa nhà, điều kiện sức khỏe không cho phép.
Cũng theo anh Tấn, ở nhà anh không chán nản mà tự tìm việc để lấp vào thời gian trống. Anh chủ động phụ giúp việc nhà cho cha mẹ như: lau dọn nhà cửa, giặt quần áo, nấu ăn… Thấy con trai không ngại bất tiện, chăm chỉ quán xuyến nhà cửa, cha mẹ động viên anh bằng những khoản "tiền lương" nho nhỏ.
"Tôi không ngại làm nội trợ. Cha mẹ kêu làm gì, tôi cũng làm hết. Mình không ra ngoài làm việc được thì ở nhà phụ cha mẹ", anh Tấn tâm sự.
Làm xong việc nhà, anh Tấn thường tự tìm niềm vui cho mình qua đam mê gấp giấy thủ công, sưu tầm Doraemon. Năm 2018, anh từng gấp 1.000 con hạc giấy, 1.000 ngôi sao, vài trăm con bướm để tặng bạn bè.
Anh Tấn kể đến tháng 11.2021, để quên đi không khí ngột ngạt mùa dịch Covid-19, anh quay lại với sở thích xếp hạc giấy. Anh dùng tất cả các loại giấy có thể tìm được ở nhà để gấp hạc. Vé số cũ, đơn thuốc, tờ rơi, giấy gói quà… đều biến thành những con hạc giấy nhỏ xinh. Xếp đến đâu, anh đều cẩn thận ghi số thống kê vào cuốn tập học trò. Gần 5 năm miệt mài, anh nhẩm tính còn 7 con nữa thì đạt mốc 20.000 con hạc giấy.
Anh Tấn nói: "Tôi còn xếp hạc theo các kích thước to nhỏ khác nhau. Xếp được con hạc có kích thước càng nhỏ, tôi càng thấy thích thú".
Trong khoảng thời gian này, anh cũng sưu tầm hình ảnh Doraemon theo kiểu "thập cẩm". Sau đó, anh nhượng lại bộ sưu tập này cho một người bạn và chuyển sang sưu tầm mô hình Doraemon.
Anh sưu tập mô hình Doraemon có trong hộp kẹo cao su, móc khóa hoặc mua tại các lễ hội Nhật Bản, buổi ra mắt phim...
Anh Tấn kể, lúc nhỏ anh ít ra ngoài chơi, chỉ làm bạn với chiếc tivi cũ thời còn dùng ăng-ten gắn cây tre. Cảm giác nôn nao chờ đến giờ phát sóng Doraemon cứ len lỏi trong ký ức của anh. Cho đến nay, anh vẫn luôn háo hức chờ phim ra rạp để đi xem.
Bên trong căn phòng nhỏ của anh Tấn mô hình Doraemon được sắp xếp gọn gàng ở cửa sổ, kệ gỗ, bàn máy tính, tủ nhựa. Hiện tại, anh đã sưu tầm được 549 mô hình và chưa dừng lại ở đó.
Ngoài mô hình, anh còn chọn mua quần áo, chăn màn, nệm, thú bông… có hình Doraemon. Tường, trần nhà của căn phòng cũng ngập tràn tranh ảnh chú mèo máy thông minh.
Thấy hình ảnh Doraemon ở đâu, anh cũng nhanh tay lưu về máy tính rồi đem in, treo lên trần nhà. Anh còn học cách xếp tên Doraemon dán ở đầu giường. Anh không thống kê số tiền đã chi ra để mua mô hình Doraemon. Tuy nhiên, nó chỉ chiếm một phần nhỏ của tiền lương nội trợ.
Hàng tuần, khi được cha mẹ "trả lương" khoảng 700.000 đồng, anh đều bỏ vào tiết kiệm. Anh dùng số tiền này để ăn sáng, tụ họp với các hội nhóm Origami, mô hình bò sát và sưu tầm Doraemon.
Bà Nguyễn Thị Bích Vân (55 tuổi, mẹ của anh Tấn) cho biết: "Tấn bị dị tật bẩm sinh, không lanh lợi như người khác. Vì không tìm được việc phù hợp với sức khỏe nên Tấn chỉ quanh quẩn ở nhà. Bình thường, cả nhà đi làm thì Tấn thay mọi người làm việc nhà. Chúng tôi xem đó là cách cháu lao động và động viên bằng cách cho ít tiền tiêu xài. Tôi biết Tấn có sở thích sưu tầm Doraemon và xếp hạc giấy. Tôi thấy đây là cách giải trí lành mạnh nên ủng hộ con trai".
Biến kiến thức chuyên môn thành động lực khởi nghiệp, đến nay chị Giang đã vượt qua những thất bại ban đầu để khẳng định giá trị của nông nghiệp sạch.
Tốt nghiệp chuyên ngành công nghệ sinh học tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, chị Giang sớm gắn bó với công tác chuyên môn tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP.HCM từ năm 2012. Những năm tháng trực tiếp làm việc trong ngành giúp chị thấu hiểu nỗi trăn trở của người dân đô thị về nông nghiệp sạch.
"Từng là sinh viên công nghệ sinh học và là cán bộ kiểm soát an toàn thực phẩm, tôi hiểu rất rõ sự nguy hiểm của các loại thuốc bảo vệ thực vật đối với sức khỏe con người. Chính điều đó luôn thôi thúc tôi phải khởi nghiệp một cái gì đó thực sự sạch, thực sự an toàn. Mặc dù được làm việc trong môi trường điều kiện tốt với mức lương ổn định, nhưng bản thân tôi muốn có một hướng đi hoàn toàn mới", chị Giang bộc bạch.
Sau khi nghỉ việc, năm 2022, chị bắt đầu thực hiện giấc mơ của mình: thuê 2.000 m² đất ở P.An Phú Đông để làm vườn rau thủy canh. Chị chọn những loại rau quen thuộc như rau muống, cải, xà lách làm hướng đi đầu tiên; bắt đầu lắp giàn, xây dựng hệ thống áp dụng kỹ thuật thủy canh hồi lưu, kết hợp phun sương mát trên lá và đầu tư hạ tầng kỹ thuật hết 300 triệu đồng.
"Khi bắt tay vào làm, tôi gặp không ít khó khăn; việc kiên quyết nói không với thuốc bảo vệ thực vật và thuốc trị nấm hóa học khiến vườn rau của tôi thường xuyên bị sâu bệnh. Thời gian đầu, nhiều cây chết, năng suất sụt giảm khiến tôi luôn rơi vào cảnh hụt vốn liên tục", chị Giang nhớ lại.
Không đầu hàng, chị Giang dùng chính kiến thức chuyên môn về công nghệ sinh học để tìm ra các giải pháp thay thế. Thay vì dùng hóa chất, chị nghiên cứu áp dụng các phương pháp vi sinh, dù tốn thời gian hơn nhưng đảm bảo hệ sinh thái trong vườn được bền vững và sản phẩm đầu ra hoàn toàn sạch.
Sau những thất bại, chị Giang bắt đầu gặt hái được những "quả ngọt". Những luống rau bắt đầu phát triển tốt, xanh mướt. Từ khi ươm mầm đến lúc xuất bán, rau muống là từ 25 - 30 ngày, còn các loại cây cải cần khoảng 30 - 45 ngày. Hiện tại, mỗi ngày chị Giang cung cấp ra thị trường khoảng 70 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 40.000 - 60.000 đồng/kg. Mỗi năm sau khi trừ các chi phí, thu nhập của chị khoảng 150 triệu đồng.
Năm 2025, sau khi đã làm chủ được kỹ thuật thủy canh hồi lưu, chị Giang bắt đầu một thử nghiệm táo bạo hơn khi đưa cây rau càng cua lên giàn.
"Đây là loại rau có giá trị dinh dưỡng cao, được ưa chuộng trong đông y nhờ tính mát, thanh nhiệt. Tuy nhiên, để trồng thủy canh loại rau này không hề đơn giản. Khó nhất là khâu chọn và tạo cây giống, giai đoạn này mất rất nhiều thời gian và công sức. Phải chăm dưỡng cây giống thật khỏe mạnh, bộ rễ phát triển tốt thì khi lên giàn mới đạt được năng suất như kỳ vọng", chị Giang chia sẻ.
Theo chị Giang, so với các loại xà lách hay cải, rau càng cua rất ít bị sâu bệnh tấn công, giúp chị giảm bớt áp lực về việc quản lý dịch hại bằng phương pháp vi sinh.
"Đây là hướng đi hoàn toàn mới, lại phù hợp là loại rau mà nhu cầu tiêu dùng tại TP.HCM rất lớn nhưng nguồn cung rau sạch đạt chuẩn khá khan hiếm. Rau càng cua thủy canh không chỉ sạch mà còn giữ được độ giòn, mọng nước và vị đặc trưng, rất dễ chiếm lĩnh thị trường", chị Giang nói.
Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó giám đốc Trung tâm Ươm tạo doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM, nhận định mô hình của chị Giang là một điển hình tiêu biểu về nông nghiệp bền vững. Theo bà Huệ, nhờ làm chủ công nghệ trồng rau thủy canh hồi lưu, mô hình đã tối ưu hóa chi phí phân bón, nước tưới và thuốc bảo vệ thực vật. Việc ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo nông sản sạch, an toàn cho người tiêu dùng.
Bà Huệ cũng cho biết thành công của mô hình không chỉ giải quyết bài toán rau sạch đô thị mà còn tạo việc làm, nâng cao trình độ kỹ thuật cho lao động địa phương.
Anh Bảo là cựu sinh viên ngành công nghệ thông tin (IT) của Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM. Khi còn ngồi trên ghế giảng đường, anh Bảo cho biết đã sớm bén duyên với lĩnh vực tổ chức sự kiện từ những hoạt động trong môi trường học đường.
"Tôi từng trải qua nhiều vai trò khác nhau, từ cộng tác viên, điều phối đến trực tiếp tổ chức các chương trình…", anh kể. Theo anh, chính những trải nghiệm ban đầu đó giúp bản thân có cơ hội "thử và sai", từng bước hiểu rõ cách vận hành một sự kiện, từ xây dựng kịch bản, quản lý nhân sự, xử lý kỹ thuật cho đến ứng phó với các tình huống phát sinh… Và như anh thừa nhận, tổ chức sự kiện giống như là niềm đam mê rất lớn, nên sau khi tốt nghiệp ra trường đã quyết định khởi sự kinh doanh, lập công ty trong lĩnh vực này.
"Nhưng khi bước ra thị trường với tư cách là một doanh nghiệp, mọi thứ không còn là sân chơi để học hỏi. Đó là cuộc đua thực sự với áp lực tài chính, tiêu chuẩn khắt khe và yêu cầu cao về uy tín…", anh nhớ lại.
Tháng 3.2021, Công ty TNHH CTRL-S chính thức ra đời, mang theo thông điệp "lưu giữ giá trị của bạn". "Thế nhưng, ngay sau đó, đại dịch COVID-19 bùng phát, khiến toàn bộ ngành sự kiện rơi vào trạng thái "đóng băng". Hàng loạt hợp đồng bị hủy, kế hoạch đình trệ, dòng tiền gián đoạn. Thậm chí, có những chương trình đã hoàn tất nhưng khách hàng không thể thanh toán đúng hạn. Và quãng thời gian đấy tôi thật sự rất stress. Nhưng khi đã chọn con đường này, tôi buộc mình phải đi đến cùng", anh chia sẻ.
Anh cũng cho biết thật may mắn khi đã từng bước "hái quả ngọt" trong những năm qua, với doanh thu dao động từ 2,5 – 3,5 tỉ đồng/năm và mức lợi nhuận đạt trên 20%.
Không chạy theo quy mô, anh có lựa chọn hướng đi ngược lại, là vận hành doanh nghiệp theo mô hình tinh gọn, với chưa đến 10 nhân sự, bao gồm cả nhân sự thời vụ.
Thay vì dàn trải nguồn lực, anh cho biết tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu trải nghiệm khách hàng. Theo anh, đây chính là yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì mức lợi nhuận ổn định trên 20% mỗi năm.
"Trong ngành sự kiện, nơi chi phí nhân sự, thiết bị và vận hành luôn biến động, lại cạnh tranh khốc liệt, việc giữ được tăng trưởng và lợi nhuận ổn định là điều mang lại niềm vui rất lớn", anh chia sẻ.
Anh Bảo cũng cho biết thêm khách hàng của công ty khá đa dạng, trải dài từ doanh nghiệp, cơ quan hành chính nhà nước đến các trường học. Các dự án cũng phong phú, từ sự kiện cộng đồng như "Ôm Sài Gòn", giải thể thao Tennis Saigonict Championship, đến các chương trình chính trị xã hội, sự kiện văn hóa ở một số địa phương...
Dù đã mở rộng sang nhiều phân khúc, anh chia sẻ rằng vẫn duy trì sự gắn bó với các chương trình học đường. "Vì đó là nơi tôi từng đặt những viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp. Có những chương trình dành cho sinh viên, chúng tôi không đặt nặng lợi nhuận, thậm chí sẵn sàng bù chi phí để chương trình trọn vẹn. Vì tôi hiểu giá trị của những sân khấu đầu đời", anh nói.
Song song đó, anh và cộng sự cũng từng bước khẳng định dấu ấn ở những sân khấu chuyên nghiệp hơn. Công ty đã từng tham gia các hạng mục tại SEA Games 31, đặc biệt trong lĩnh vực thể thao điện tử. Đồng thời, anh còn đảm nhận vai trò đạo diễn hình ảnh cho chương trình Hoa hậu Đại dương Việt Nam 2025...
Nói về tên gọi CTRL-S, theo anh, đó là thao tác "lưu lại" trong tin học. "Đây cũng là triết lý mà tôi theo đuổi trong suốt hành trình làm nghề, nghĩa là lưu giữ những giá trị bền vững sau mỗi chương trình. Điều quan trọng không nằm ở quy mô hay danh xưng. Một chương trình thành công là khi, sau khi đèn tắt, khán giả vẫn còn nhớ đến những cảm xúc mà nó mang lại", anh chia sẻ.
Trong thời gian tới, anh đặt mục tiêu phát triển sâu hơn ở vai trò đạo diễn, hướng đến các chương trình quy mô lớn, sản xuất nội dung truyền hình, đồng thời mở rộng quy mô công ty và tìm kiếm những cộng sự đồng hành lâu dài.
Chia sẻ đến những người trẻ muốn theo đuổi lĩnh vực tổ chức sự kiện, anh nói: "Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, kiên trì theo đuổi mục tiêu và không bỏ cuộc trước khó khăn. Làm nghề bằng cái tâm, bằng sự chuyên nghiệp, rồi thành công sẽ đến theo cách của nó".
