14 giờ hôm nay 16.4, lễ tắm Phật của người Khmer dịp Tết Chôl Chnăm Thmây mới chính thức bắt đầu, nhưng từ 12 giờ trưa, sân chùa Candaransi đã đông nghịt người dân. Đây là lễ được trông chờ nhất dịp tết của người Khmer. Có người đứng chờ dưới ở sân chùa gần 2 tiếng chỉ để được sư vẩy nước thơm.
Chủ sự buổi lễ là hòa thượng Danh Lung, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa Candaransi.
Trong buổi lễ, hòa thượng Danh Lung chia sẻ với đại chúng rằng, vật cúng dường dâng lên chư tăng cần giữ sự trong sạch, cả ở lễ vật lẫn ở tâm. Nếu làm phước mà tâm chưa thanh tịnh, vật phẩm chưa tinh khiết thì cũng như dòng nước đục, không thể chảy thông suốt mà còn tạo thành chướng ngại.
Vì vậy, tắm Phật mới có nghi thức rót nước từ trên cao xuống, tượng trưng cho sự thanh lọc và lưu chuyển phước lành.
“Khi còn sống trên cõi đời này, mỗi người có thể làm phước để hồi hướng cho người đã khuất, giúp họ được thọ hưởng. Làm phước không chỉ là hành động, mà còn cần hiểu rõ mình đang làm gì, thực hành một cách trọn vẹn, đủ đầy cả về tâm lẫn việc làm”, hòa thượng Danh Lung nói.
Cũng theo hòa thượng, những điều chưa tốt đã lỡ làm trong năm cũ, dịp này hãy xem như đã gột rửa để năm nay không lặp lại. “Điều quan trọng không phải hơn thua với người khác, mà là nỗ lực vượt lên chính mình. Nếu năm trước còn nhiều điều chưa đúng, năm nay cố gắng giảm bớt, từng bước buông bỏ, rồi sẽ nhẹ lòng hơn”, hòa thượng nhắn gửi.
Các vị chư tăng tắm Phật trước, sau đó phật tử cùng tham gia nghi thức này. Nghi thức tắm Phật trong Phật giáo Nam tông là dùng bông hoa và nước thơm để vẩy lên tượng Phật
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Sau cùng, hòa thượng trụ trì chùa Candaransi nhấn mạnh, phật tử cần sống chan hòa với mọi người, không phân biệt giàu nghèo, giữ trong lòng sự từ bi và yêu thương. Khi tâm bản thân trong sáng, biết kính trọng ông bà tổ tiên, biết hướng thiện, thì nghi thức tắm Phật mới thật sự có ý nghĩa và lòng thành ấy tự nhiên sẽ được chứng giám.
Trả lời phóng viên Thanh Niên, đại đức Châu Hoài Thái, phó trụ trì chùa Candaransi cũng cho biết, trong đời sống văn hóa – tín ngưỡng của đồng bào Khmer Nam bộ, Mahāsaṅkrānti là thời khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới trong dịp Tết Chôl Chnăm Thmây.
Đây không chỉ là mốc thời gian theo hệ lịch cổ truyền chịu ảnh hưởng thiên văn Ấn Độ, mà còn là thời điểm mở đầu cho một chu kỳ vận hành mới của vũ trụ, gắn với quan niệm đón vị thần năm mới (Têvôđa) giáng hạ.
Theo tập tục lâu đời, Tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra trong 3 ngày. Ngày đầu là Mahāsaṅkrānti thời điểm giao thừa, ngày đón chư thiên. Đến ngày cuối, dân gian gọi là “Vàra lơng sắc”, tức thời điểm xác nhận sự chuyển tiếp hoàn toàn sang năm mới.
Mọi công việc chuẩn bị cho lễ tết như thiết lập bàn vọng thiên, sắm sửa lễ vật, xây núi cát (Vālukacetiya), và chuẩn bị nghi thức tắm Phật… đều được tiến hành từ trước giao thừa.
Theo đại đức Châu Hoài Thái, trong hệ thống nghi lễ ấy, tắm Phật là một thực hành mang ý nghĩa thanh tịnh và hồi hướng công đức. Truyền thống này được lý giải qua các tích truyện gắn với Đức Phật và vua Pasenadi (Ba Tư Nặc).
Theo đó, vào dịp năm mới, nhà vua cùng quần thần thiết lập lễ nghi trang trọng, thỉnh Đức Phật và chư tăng đến thọ trai, sau đó tổ chức nghi thức tắm như một hành động biểu trưng cho sự gột rửa thân tâm, hướng đến đời sống thanh tịnh và thiện lành.
Từ lời thỉnh hỏi của nhà vua về việc nên làm gì trong dịp năm mới, Đức Phật đã chỉ dạy những thiện hạnh căn bản: xây núi cát để tưởng niệm, tắm Phật, báo hiếu cha mẹ, kính trọng thầy tổ, thực hành bố thí, phóng sinh và thọ trì ngũ giới.
“Những việc làm này, nếu được thực hiện với tâm thành kính, sẽ đem lại phước báu, giúp con người an vui, khỏe mạnh và hướng đến đời sống tốt đẹp hơn”, đại đức Châu Hoài Thái chia sẻ.
Trải qua thời gian, nghi thức có sự điều chỉnh phù hợp với đời sống cộng đồng. Tập tục tắm chư tăng dần được giản lược, thay vào đó là nghi thức tắm kim thân Phật một hình thức mang tính biểu trưng, thường diễn ra vào buổi chiều ngày cuối của tết.
Trước đó, phật tử trang nghiêm dự lễ cùng chư tăng
Phật tử dùng nước thơm nhẹ nhàng tắm lên tượng Phật, đồng thời gửi gắm ước nguyện thanh lọc thân tâm, buông bỏ điều không thiện và khởi đầu năm mới trong sự an lành.
“Trong quan niệm của đồng bào Khmer, việc tham dự lễ tắm Phật với tâm chí thành không chỉ là hành vi tín ngưỡng, mà còn là một cách nuôi dưỡng đạo đức và kết nối cộng đồng. Nghi thức này vì thế vừa mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, vừa góp phần duy trì và trao truyền những giá trị văn hóa đặc trưng của Phật giáo Nam tông trong đời sống hiện đại”, đại đức Châu Hoài Thái bày tỏ.
Nhớ lại mấy chục năm trước, lần đầu tiên trong đời tôi được đặt chân tới đây, cả thành phố lấp lánh thứ ánh sáng cổ tích để sau này khi trở về miền núi nơi tôi sinh ra và lớn lên tôi đã kể cho chúng bạn nghe về: "TP.HCM của tớ, của ông bà ngoại tớ đẹp lắm. Ở đó có điện cả ngày. Không giống nhà bọn mình mãi chưa có điện".
Đó là cảm nhận đầu tiên trong tôi về những con đường, góc phố đẹp lung linh ánh đèn điện khi tôi được cùng cha mẹ vào thăm ông bà ngoại năm tôi lên 10 tuổi. Có lẽ, với một đứa trẻ lớn lên ở miền nùi, nơi mà ngày ngày khi màn đêm buông màu tím sẫm nhà nhà đã chuẩn bị sẵn chiếc đèn dầu leo lét, nhà nào sang hơn là có chiếc đèn Hoa Kỳ. Nhưng để tiết kiệm dầu thì đèn Hoa Kỳ cũng chỉ được thắp sáng mỗi khi nhà có việc "trọng đại".
Với một cô bé như tôi ngày ấy, khi được ngắm nhìn ánh điện tỏa ra thứ ánh sáng diệu kỳ nơi thành phố hoa lệ "bằng xương bằng thịt" chứ không phải qua những câu chuyện mẹ thường "tưởng tượng" kể cho hai chị em tôi nghe thì quả thực ánh điện có một sức hấp dẫn đầy mạnh mẽ.
Tôi vẫn nhớ rõ lời bố tấm tắc: "Ở đây hiện đại quá, cái gì cũng đẹp. Giá mà quê mình cũng sớm có điện thì tụi nhỏ học hành cũng bớt cực". Nhà ngoại tôi không khó tìm. Dù chỉ là ngôi nhà cấp bốn ba gian đơn sơ mộc mạc ở phường Thạnh Lộc Q.12 (cũ), nhưng với tôi ngôi nhà của ngoại vẫn là ngôi nhà đẹp nhất trong ký ức tôi suốt kỳ nghỉ hè, vì khi đó tôi được chiêm ngưỡng thứ ánh sáng diệu kỳ từ đèn điện mang lại.
Ngoại tôi là bộ đội và may mắn trở về sau chiến tranh, với nhiều vết thương trên người. Ngoại hay kể những câu chuyện về kháng chiến, về những đêm hành quân trong rừng, về sự vất vả và gian lao của bộ đội trong hành trình mang lại niềm hòa bình cho dân tộc.
Ngoại bảo: "Những năm tháng ấy nào có điện. Vậy nên, giờ điện về khắp phường, thắp sáng cả quận chẳng khác nào thành phố này bước sang một chương mới. Chương của niềm tin, khát vọng. Chương của đổi thay mang vẻ đẹp hòa bình. Ông còn may mắn được chứng kiến sự đổi thay của đất nước, của thành phố này qua ánh điện sáng ngời kia. Chứ nhiều đồng đội của ông ngã xuống mà chưa từng được cảm nhận niềm hạnh phúc đẹp đẽ ấy".
Dẫu khi ấy tôi không hiểu hết những gì ngoại nói nhưng tôi biết ngoại tôi tự hào, xúc động đến nhường nào. Bởi mỗi khi kể về những ngày đầu tiên ánh điện thắp sáng căn nhà đơn sơ của ngoại tôi cảm nhận giọng ngoại run run, ánh nhìn ầng ậc như có nước.
Nhờ có điện bà tôi có thể vừa ngồi xem tivi hay nghe đài mỗi tối lại còn tranh thủ chuẩn bị ngâm gạo, đãi đỗ, sát vỏ để đồ xôi bán sớm. Rồi công việc xay bột làm bánh tráng của ngoại cũng trở nên dễ dàng, không phải kẽo kẹt quay cái cối đá khiến cái chân ngoại thêm nhức mỏi mỗi đêm như trước đó. Ngoại cười nụ cười hiền như nắng mai buổi sớm: "Điện thật kỳ diệu. Nhờ có điện mà ngoại thấy làm gì cũng tiện lại chẳng phải vội vàng. Cái chân đau của ngoại như có phép màu bớt đau hẳn vì chẳng phải đứng lâu. Dì út bây soạn giáo án cũng không cực...".
Lần thứ sáu trở lại tôi thực sự ngỡ ngàng với vẻ đẹp lộng lẫy, sự hiện đại hóa không ngừng. Từ trên máy bay thành phố mang tên Bác đón tôi là một khung cảnh sáng rực rỡ lấp lánh như những bông pháo hoa với muôn nghìn ánh sao lấp lánh. Lần trở lại này có lẽ là sự chia xa bởi ngoại tôi ốm nặng.
Ngoại gặp con cháu nơi phòng cấp cứu với chằng chịt dây nhợ, cùng những tiếng kêu tít tít từ máy móc. Khuôn mặt ngoại mệt nhọc qua tiếng thở đứt quãng. Nhưng khi thấy mẹ và tôi ánh mắt ngoại ngời sáng. Chiều ấy, ngoại khỏe hơn được bác sĩ chuyển qua phòng chăm sóc tích cực có người thân bên cạnh. Ngoại được "cai" máy thở. Vậy mà, câu nói đầu tiên của ngoại với mẹ và tôi lại là câu: "Bố sống được đến bây giờ để chờ mẹ con là nhờ sự tận tâm của các bác sĩ cùng với mấy cái máy móc hiện đại kia đó. Không có điện để mấy cái máy đó hoạt động là bố chẳng có dịp chờ nhà con". Rồi ngoại cười, nụ cười của sự mãn nguyện, nụ cười đoàn viên. Còn tôi và mẹ khi ấy nước mắt lăn dài. Ngoại tôi gầy và yếu đi nhiều quá.
Những ngày cùng mẹ ở viện chăm ngoại. Có dịp được đổi ca với mẹ ra ngoài ngắm phố phường tôi mới hình dung hết sự đổi thay của TP.HCM năm 2025 đã "khoác" lên mình tấm áo mới. Tấm áo của một "siêu đô thị" hiện đại. Một thành phố với những công trình mang ý nghĩa làm mới đô thị bằng chính việc ngầm hóa ở những quận trung tâm. Khiến cho vẻ đẹp của "hòn ngọc Viễn Đông" trở nên đầy lấp lánh bởi sự thông thoáng của phố phường nhất là khu vực gần bệnh viện, trường học nơi giao thông có mật độ lớn.
Khi ngồi trên máy bay trở ra miền Bắc trong tôi cứ bồi hồi về một Sài Gòn - TP.HCM - cứ thế nhẹ nhàng "gieo" vào lòng một tình yêu, nỗi nhớ. Tôi nhớ ánh mắt ngời sáng của người lính già dẫu khi ấy tôi chỉ còn được thấy ngoại qua tâm tưởng. Và tôi phát hiện ra sau mấy chục năm đời người ông tôi vẫn gìn giữ tình yêu lặng thầm của mình với ngành điện. Một tình yêu son sắt tri kỷ như những người bạn dành sự tin tưởng, trân trọng nhau...
Mảnh đất, con người nơi đây đã khiến tôi rưng rưng, khắc khoải một niềm thương về một thành phố trẻ mãi không già. Về sự năng động đầy hiện đại, để làm nên một thành phố mang tên Bác đầy thương nhớ.
Anh Lưu Quốc Duy, chủ đại lý vé số Duy ở phường Trà Vinh, Vĩnh Long thông báo bán trúng và đổi thưởng 16 tờ trúng số. Cụ thể, 16 tờ có dãy số 252991 thuộc đài Bình Thuận mở thưởng xổ số miền Nam ngày 9 tháng 4 trúng khuyến khích trị giá 96 triệu đồng.
"Chủ nhân của 16 tờ vé số may mắn là của 4 người. 2 khách trúng 2 tờ, 1 khách trúng 5 tờ và người còn lại trúng 9 tờ. Sau khi có kết quả xổ số miền Nam hôm nay họ liên hệ đổi thưởng và nhận tiền trúng số qua hình thức chuyển khoản", anh Lưu Quốc Duy chia sẻ.
Xổ số ngày 9 tháng 4 mở thưởng 3 đài gồm đài Tây Ninh với dãy số trúng độc đắc là 082665, đài An Giang với dãy số trúng độc đắc là 608342 và đài Bình Thuận với dãy số trúng độc đắc là 252991.
Kết quả xổ số ngày 9 tháng 4 cũng như hình ảnh những tờ vé trúng số lộ diện sớm được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, một số người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân có cơ hội trúng số.
Theo kết quả xổ số miền Nam ngày 8 tháng 4 chiều qua, đại lý vé số Hải Diệu I ở Đồng Nai (Bình Phước cũ) thông báo bán trúng cho nhiều khách trúng đài Đồng Nai.
Cụ thể, đại lý bán trúng 16 tờ vé giải khuyến khích xổ số Đồng Nai ngày 8 tháng 4 cho khách. Theo đó những vé này có dãy số may mắn 479704. Bên cạnh đó, đại lý cũng bán trúng nguyên cây vé số giải tám đài này khi các vé có dãy số cuối là 13.
Ngày 20.4, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục CSGT) cho biết vừa lập biên bản xử lý một trường hợp xe tải vi phạm nhiều lỗi nghiêm trọng khi lưu thông trên cao tốc Phan Thiết - Vĩnh Hảo, với tổng mức phạt lên đến 126 triệu đồng.
Theo đó, ngày 19.4, trong quá trình tuần tra, kiểm soát nhằm kéo giảm tai nạn giao thông trên tuyến, lực lượng CSGT phát hiện xe tải biển số 50E - 472.xx do tài xế T.R.V (50 tuổi, ở Thanh Hóa) điều khiển có dấu hiệu vi phạm nên tiến hành dừng phương tiện kiểm tra.
Qua kiểm tra, tài xế bị xác định vi phạm hàng loạt lỗi như chở hàng vượt quá chiều cao xếp hàng cho phép; điều khiển xe không có giấy đăng ký; không có giấy phép lái xe theo quy định. Với các lỗi này, tài xế bị xử phạt tổng cộng 24 triệu đồng, đồng thời bị trừ điểm giấy phép lái xe theo quy định.
Ngoài ra, lực lượng chức năng cũng lập biên bản xử phạt đối với chủ phương tiện là HTX DV VT B.K với các hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển mức phạt 58 triệu đồng; giao xe cho người làm công vi phạm quy định mức phạt 10 triệu đồng và đưa phương tiện không có đăng ký tham gia giao thông mức phạt 34 triệu đồng.
Tổng mức xử phạt đối với chủ phương tiện lên đến 102 triệu đồng.
CSGT đã buộc tài xế hạ tải đúng quy định, đồng thời tạm giữ phương tiện trong 7 ngày để phục vụ công tác xử lý.
Đại diện Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 cho biết, thời gian qua, đơn vị đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như chở hàng quá tải, quá khổ, vượt quá chiều cao cho phép - những nguyên nhân tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến tai nạn giao thông trên cao tốc.
Theo lực lượng chức năng, toàn tuyến cao tốc Phan Thiết - Vĩnh Hảo hiện đã được giám sát bằng hệ thống camera, mọi hành vi vi phạm đều có thể bị phát hiện và xử lý.
Người điều khiển phương tiện cần tuân thủ nghiêm các quy định về tải trọng, kích thước hàng hóa, mang đầy đủ giấy tờ khi tham gia giao thông, đồng thời giữ khoảng cách an toàn để bảo đảm an toàn cho chính mình và người khác.
