Ngày 15.4, UBND TP.Cần Thơ có buổi làm việc với các doanh nghiệp thu mua, chế biến, xuất khẩu lúa gạo trên địa bàn nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong bối cảnh giá lúa giảm và việc tiêu thụ còn nhiều vướng mắc.
Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội Nông dân TP.Cần Thơ, nêu lên một hiện trạng tương phản đáng buồn, đó là năng suất vụ lúa đông xuân 2026 rất tốt nhưng giá giảm, nhiều nơi không có thương lái thu mua. Khó khăn chồng chất khi nông dân đang phải gồng mình chịu “cơn bão” giá từ xăng dầu, vật tư nông nghiệp, chi phí nhân công.
Theo thống kê, áp lực mùa vụ sẽ còn nặng nề hơn khi cuối tháng 4 và đầu tháng 5.2026, sản lượng lúa sắp thu hoạch ước tính khoảng 1 triệu tấn. Để hỗ trợ bà con tiêu thụ, Hội Nông dân TP.Cần Thơ đã chủ động xin danh sách doanh nghiệp từ Sở NN-MT, Sở Công thương để liên hệ mời về địa bàn, hợp tác xã hỗ trợ mua lúa. Thế nhưng, kết quả không mấy khả quan.
“Chúng tôi điện thoại đến 20 doanh nghiệp thì hầu như chỉ có 10 doanh nghiệp nghe máy. Trong các doanh nghiệp nghe máy, có người trả lời đã có kế hoạch từ đầu vụ, có người nói năng lực sản xuất chưa đạt nhưng vướng vấn đề tài chính”, ông Sử thông tin và cho biết đến nay, số lượng doanh nghiệp thật sự “gật đầu” mua lúa chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Trước tình cảnh này, người nông dân chỉ còn biết gửi gắm hy vọng vào những chính sách sát sườn như khoanh nợ, giãn nợ hoặc hạ lãi suất vay vốn. Thậm chí, nhiều người bắt đầu tính đến đường lùi, mong muốn thành phố định hướng chuyển đổi sang mô hình lúa – rau màu hoặc lúa – thủy sản để thoát khỏi vòng xoáy bấp bênh của lúa gạo.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Vương Quốc Nam, Phó chủ tịch UBND TP.Cần Thơ, cho biết sau sáp nhập, thành phố có 34 doanh nghiệp thu mua, chế biến, xuất khẩu lúa gạo. Vấn đề mà doanh nghiệp đang thiếu nhất là vốn tín dụng, hạ tầng cho logistics (kho, bến, bãi) và chính sách hỗ trợ kịp thời.
Để ngành hàng phát triển bền vững, lãnh đạo TP.Cần Thơ nhận định vai trò trước hết thuộc về Sở Công thương. Sở phải nắm bắt thông tin thị trường, kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại kịp thời, không để tình trạng doanh nghiệp gặp khó mà phải “chờ tới hội nghị mới kêu cứu”.
Trong khi đó, các hợp tác xã có thể vay vốn tín dụng 3 – 5 tỉ đồng không thế chấp trong điều kiện quy định. Đây là điều kiện để các hợp tác xã đầu tư phương tiện vận chuyển lúa khi thu hoạch rộ, góp phần chủ động trong khâu liên kết sản xuất. “Nếu doanh nghiệp đầu tư ghe, tàu, xe cộ để vận chuyển mua lúa trong vùng nông thôn thì rất khó và cũng lãng phí”, ông Nam nói.
Đối với các doanh nghiệp, lãnh đạo TP.Cần Thơ yêu cầu cần cơ cấu lại năng lực kinh doanh, tài chính, công nghệ và yếu tố con người. Vấn đề cần quan tâm, xem xét là liên kết lại với các hợp tác xã và nông dân để xây dựng vùng nguyên liệu bền vững, thay vì chỉ thông qua thương lái.
Đặc biệt, các bên cần phải có sự thấu hiểu, giữ chữ tín trong khâu sản xuất, vì đây là yếu tố quan trọng giúp ngành lúa gạo vượt qua cơn bão giá thị trường. “Nông dân ai cũng muốn bán giá cao, doanh nghiệp cũng muốn xuất khẩu tốt. Nhưng thị trường mới là yếu tố quyết định, mà thị trường thì lúc có sóng, lúc êm. Vì vậy, giữa các bên cần có sự cân nhắc, hài hòa, lúc khó khăn thì cùng chia sẻ với nhau”, ông Nam nói.
Thông báo kết luận, UBND TP xác định phải đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Muốn vậy, TP.HCM không chỉ có những giải pháp kinh tế thuần túy, mà phải triển khai các giải pháp tổng thể khác và xác định việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong bối cảnh bất ổn địa chính trị thế giới là một thách thức lớn.
Tuy vậy, theo UBND TP.HCM, có một số căn cứ quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đó là lợi thế của một địa phương luôn tiên phong thí điểm các cơ chế, chính sách, đi đầu trong đổi mới. Đặc biệt, thành phố đã và đang tập trung đầu tư kết cấu hạ tầng với nhiều dự án lớn, nhất là hạ tầng giao thông, đường sắt đô thị, logistics. Ngoài nguồn vốn đầu tư công, thành phố huy động mạnh mẽ nguồn lực từ khu vực tư nhân với quy mô, tỷ trọng ngày càng lớn.
Bên cạnh đó, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và các cơ chế, chính sách đặc thù của Trung ương đã tạo ra những cú hích quan trọng, mở rộng không gian chính sách, tháo gỡ vướng mắc về thể chế và thủ tục đầu tư, giúp đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị, khởi công và triển khai nhiều dự án trọng điểm, quy mô lớn.
Đặc biệt, Trung ương đã thống nhất chủ trương ban hành cơ chế đặc thù mạnh mẽ hơn dành cho TP.HCM, trong đó, cho phép thành phố nghiên cứu xây dựng luật Đô thị đặc biệt, dự kiến trình Quốc hội khóa 16 xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ hai vào cuối năm 2026 sẽ là một “đòn bẩy cực lớn”, “đại cú hích” tạo thêm dư địa để thành phố phát huy đầy đủ vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất của cả nước.
"Trong bối cảnh hiện nay, trọng tâm là bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định cho sản xuất và đời sống; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu năng lượng theo hướng xanh và hiệu quả; đồng thời nâng cao năng lực dự báo, điều hành và xây dựng các kịch bản ứng phó với các biến động năng lượng toàn cầu", theo thông báo .
Để thực hiện mục tiêu tăng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030, UBND TP.HCM nhấn mạnh phải bảo đảm ổn định, an ninh năng lượng. Cụ thể, giao Sở Công thương theo dõi, cảnh báo sớm về tình hình cung ứng năng lượng; rà soát tổng thể năng lực cung ứng xăng dầu, điện năng và các nguồn năng lượng khác trên địa bàn. Xây dựng các kịch bản bảo đảm cung ứng năng lượng phục vụ hoạt động phát triển kinh tế thành phố trước mắt trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 với nguồn cung ổn định, biến động mạnh về giá và khủng hoảng năng lượng và gián đoạn chuỗi cung ứng.
Sở Tài chính chủ trì theo dõi diễn biến chi phí năng lượng, đánh giá tác động đến chi phí sản xuất, vận tải và logistics; tham mưu các giải pháp điều hành giá và hỗ trợ doanh nghiệp nhằm giảm thiểu tác động; khẩn trương nghiên cứu, tham mưu miễn phí hạ tầng logistics trên địa bàn thành phố.
Bên cạnh đó, giao các cơ quan liên quan đến quy hoạch, đầu tư và phát triển hạ tầng tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng chiến lược, đặc biệt là hệ thống giao thông đô thị, các tuyến đường sắt đô thị, hệ thống logistics, hạ tầng số và hạ tầng năng lượng, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư.
Sáng 6.4, ông Nguyễn Văn Út, tài xế Grab Bike vừa chở khách vừa kể: "Nắng quá chịu khổng nổi, nắng suốt từ 7 giờ sáng tới 16 giờ chiều, rát mặt". Để chống trọi với thời tiết gay gắt này, ông chuẩn bị sẵn bình nước 2 lít để dưới chân, khi nào hết sẽ ghé lại các bình nướcm miễn phí ngoài đường để tiếp thêm. Trước xe, ông trang bị quạt mini tản nhiệt, dù chống nắng che cho điện thoại. "Buổi trưa tôi phải dội nước lên mặt dù có khăn giữ ẩm vì điện thoại lúc nào cũng nóng ran như muốn nổ", ông Út kể.
Không chỉ ông Út, nhiều tài xế cũng mua mũ nón, dù mini để che điện thoại. Thiết bị gắn liền với công việc của các tài xế công nghệ luôn trong trạng thái hoạt động hết công suất, nhiều người vừa xài vừa phải sạc liên tục khiến cho máy rất nóng.
Chạy xe trên đường những ngày này, dễ dàng cảm nhận nắng rát lưng, rát mặt từ sáng sớm, đặc biệt là những người liên tục phải làm việc ngoài trời. "Các tài xế lớn tuổi rất dễ ngất xỉu, kiệt sức khi chạy xe ngoài đường, đặc biệt vào thời điểm buổi trưa", ông Út kể.
Ngay cả những tài xế trẻ, sức khỏe tốt cũng ám ảnh chạy ngoài trời. Anh Nguyễn Lê Nguyên Bình (22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành điện tử trường ĐH Tôn Đức Thắng) chia sẻ: "Mấy nay nắng quá, em chạy không nổi nên chỉ chạy xe từ 16 giờ chiều tới 23 giờ về nghỉ. Buổi sáng quá đuối". Chạy xe công nghệ từ năm 1 đại học, Bình cho biết cân đối việc làm thêm và học tập, vì năm cuối là thời điểm quan trọng để chuẩn bị tốt nghiệp. "Có hôm về say nắng nằm mất 2 ngày, không làm được gì", nam tài xế kể.
Mới cuối tháng 3 đầu tháng 4 nhưng khu vực miền Bắc và Trung đã xuất hiện nắng nóng gay gắt. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (NCHMF), nắng nóng gay gắt với mức nhiệt 37 - 38 độ C đã xuất hiện nhiều nơi. Từ đầu tuần này, nắng nóng còn gia tăng trên khắp Nam bộ; TP.HCM và các tỉnh miền Đông trở thành 'chảo lửa' với nhiệt độ cao nhất lên tới 38 độ C, nhiệt cảm lên hơn 40 độ C.
Anh Tấn Tài, 35 tuổi, chuyên viên bất động sản kể: Hôm qua, anh chạy từ phường An Khánh về phường Tân Hưng (quận 2 qua quận 7 cũ) để dẫn khách xem dự án bất động sản. Trời nóng 39 độ nên anh cảm giác lả người khi đi trên cầu Ba Son. "Tôi ráng chạy về, nếu dừng xe lại là ngất vì mệt. Về đến nhà nằm vật ra", anh than vãn.
Bảo vệ, nhân viên dọn vệ sinh là những người cũng cảm nhận rõ ràng hơi nóng rát mặt phả lên. Chị Tuyết, 28 tuổi, bán nước mía trên đường Dương Bá Trạc nói mặt đường phả hơi nóng gay gắt, dù lớn che cũng ngột ngạt, bù lại vài ngày qua chị bán được nhiều hơn.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4, nhiều khu vực Bắc và Trung bộ đã xuất hiện nắng nóng gay gắt, có nơi 37-38°C. Tại Nam bộ, nắng nóng tiếp tục gia tăng từ đầu tuần, TP.HCM và các tỉnh miền Đông có thể đạt mức 38°C.
Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ cũng dự báo nắng nóng sẽ còn kéo dài trong những ngày tới, gia tăng vào giữa tuần. TP.HCM có thể đạt mức cao nhất 37°C; Đồng Nai, Tây Ninh lên tới 38°C. Nắng nóng cũng mở rộng sang miền Tây, trong đó Đồng Tháp, An Giang có thể đạt 37°C, còn Vĩnh Long, Cần Thơ khoảng 36°C, là mức cao nhất từ đầu mùa khô.
Trong đó, dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ có quy mô lớn nhất với diện tích khoảng 571 ha, tổng vốn gần 129.000 tỉ đồng (tương đương 4,99 tỉ USD), công suất thiết kế 21 triệu TEU/năm.
Dự án đã được Thủ tướng chấp thuận chủ trương từ năm 2025, song vẫn đang trong quá trình thẩm định lựa chọn nhà đầu tư và chưa hoàn tất các thủ tục liên quan. Do đó, sự kiện "Lễ khởi động và công bố đối tác chiến lược" chỉ có thể tổ chức sau khi được chấp thuận chính thức.
Theo Sở Xây dựng, hiện nay, Liên danh Tổng công ty Hàng hải Việt Nam - Công ty CP Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A đã chính thức nộp hồ sơ đăng ký thực hiện dự án. Trong đó, Terminal Investment Limited Holding S.A là công ty thành viên của MSC - hãng tàu container lớn nhất thế giới đã theo sát dự án ngay từ những ngày đầu đề xuất.
Hiện tại, hồ sơ của liên danh nhà đầu tư đang được Sở Tài chính thẩm định sát sao. Để đảm bảo đúng kế hoạch đề ra, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TP chỉ đạo Sở Tài chính sớm hoàn tất công tác thẩm định và trình phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư.
Nếu mọi thủ tục hoàn tất đúng hạn, lễ khởi động và công bố đối tác chiến lược cho siêu cảng Cần Giờ sẽ được tổ chức vào 30.4 tại khu vực cảng Nhà Rồng - Khánh Hội.
Trong khi đó, dự án Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) có quy mô 351,2 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 50.200 tỉ đồng, công suất thiết kế 11 triệu TEU/năm đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng đến nay vẫn chưa hoàn tất các thủ tục quan trọng về đất đai, môi trường, xây dựng. Hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi cũng chưa đủ điều kiện thẩm định.
Sở Xây dựng nhận định, với khối lượng công việc còn lớn, việc khởi công toàn bộ dự án trước 30.4 là chưa đảm bảo cơ sở pháp lý. Trường hợp thuận lợi, chủ đầu tư chỉ có thể triển khai một số hạng mục chuẩn bị mặt bằng nếu đáp ứng điều kiện. Sở kiến nghị UBND TPHCM chỉ đạo các sở, ngành phối hợp tháo gỡ thủ tục, đặc biệt về đất đai, môi trường và quy hoạch; từ đó có chủ trương phù hợp.
Trong số 3 dự án nói trên, chỉ có dự án Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link (giai đoạn 2), tổng vốn đầu tư khoảng 8.361 tỉ đồng đang có nhiều điều kiện thuận lợi để động thổ đúng dịp lễ. Chủ đầu tư dự án là liên danh Tập đoàn Geleximco, Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Quốc tế (ITC) và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC).
Dự án này hiện đã cơ bản hoàn tất thủ tục đất đai và được thỏa thuận thông số kỹ thuật, đang trong quá trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Sở Xây dựng thống nhất đề xuất tổ chức lễ động thổ vào ngày 17.4 do địa điểm nằm trong khu đất đã được giao, đồng thời đề xuất UBND TP sớm phê duyệt phương án này.
