Hồi tháng 3, GS Nga – Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, giảng viên trường Đại học Xây dựng Hà Nội, được trao giải Kovalevskaia dành cho các nhà khoa học nữ xuất sắc.
“Đây là giải thưởng mà tôi ao ước từ khi còn đi học. Tôi xúc động vì mình đã có vinh dự này sau gần 30 năm”, chị Nga nói.
Là nữ giáo sư duy nhất của ngành Xây dựng được công nhận từ năm 2014 đến nay, hướng nghiên cứu của chị Nga tập trung vào phát triển, cải tiến công nghệ xử lý nước và nước thải; quản lý nước và chất thải bền vững để đảm bảo an ninh năng lượng, thu hồi tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.
Chị đã thực hiện 21 đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó làm chủ nhiệm hai đề tài cấp Nhà nước, 6 cấp Bộ. GS Nga cũng đang chủ trì dự án SATREPS với vốn ODA của Nhật Bản để phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm cho Việt Nam.
Cùng đó là dự án Phục hồi hệ thống sông nội đô (sông Tô lịch, sông Lừ, sông Sét, sông Kim Ngưu). Nhóm của chị đã xem xét các nguồn nước trong lưu vực sông, bao gồm nước mặt, nước ngầm tầng nông, nước mưa và nước thải sau xử lý, qua đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật để kiểm soát ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái.
Hành trình dấn thân vào những bài toán hóc búa ở đô thị của chị Nga mang bóng dáng người bố – GS. TSKH Trần Hữu Uyển, chuyên gia hàng đầu ngành Kỹ thuật cấp thoát nước.
Được thừa hưởng tinh thần học tập và niềm say mê khoa học, năm 1991, cô nữ sinh chuyên Hóa trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam quyết định thi vào Đại học Xây dựng Hà Nội. Mong muốn của chị là tiếp bước cha trong lĩnh vực mà ông đã dành cả đời theo đuổi.
Ở đây, chị nhận ra ngành kỹ thuật cấp thoát nước không chỉ có những con số khô khan mà là sự giao thoa giữa kỹ thuật và xã hội, đòi hỏi hiểu biết nhiều chiều và có hệ thống.
Càng học, chị càng thấy mình phù hợp nhờ tư duy logic về kỹ thuật đã được rèn giũa từ bé. Nền tảng chuyên Hóa cũng giúp chị nắm bắt tốt các quá trình hóa sinh trong xử lý và kiểm soát ô nhiễm nước.
Năm 1996, sau khi tốt nghiệp xuất sắc, chị lên đường sang Thái Lan học thạc sĩ, rồi chinh phục tấm bằng tiến sĩ tại Đại học Tokyo – ngôi trường số 1 Nhật Bản. Trước những lời “cảnh báo” rằng ngành này quá nặng nhọc với phụ nữ, chị không thấy áp lực mà còn học đầy say mê.
“Khó khăn là điều bình thường trong cuộc sống. Thậm chí, đó luôn là động lực, cảm hứng để tôi nỗ lực”, chị Nga tâm niệm.
Chị Nga sau đó làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ở Đại học Liên Hiệp Quốc (JSPS), lĩnh vực Môi trường và Phát triển bền vững.
Nữ giáo sư nhìn nhận mỗi giai đoạn trên chặng đường học thuật đều đòi hỏi có giải pháp riêng. Thời đại học và cao học, khi mọi nhiệm vụ đều rõ ràng, chị luôn cố gắng mở rộng kiến thức đã học, hoàn thành tốt hơn yêu cầu của đề bài.
Còn khi trở thành một nhà khoa học độc lập, cần tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề, chị “lăn lộn” để nhìn thấu đáo vấn đề. Khi đã ra được định hướng, “việc còn lại là tập trung và nỗ lực hết mình”.
Để hoàn thành những nghiên cứu mà nhiều người gọi là “thành tựu”, theo chị Nga, là hàng trăm, hàng nghìn lần thử nghiệm thất bại. Hiểu rằng đó là điều tất yếu trong khoa học, mỗi khi kết quả không đạt kỳ vọng, chị cần mẫn quay lại “lục lọi”, đánh giá phương pháp và thử từ đầu. Cứ như vậy, sau mỗi lần một thí nghiệm thành công là một lần chị được “thắp” thêm sự tự tin để đi tiếp.
Chị Nga là người tiên phong ở Việt Nam nghiên cứu công nghệ màng lọc kỵ khí (AnMBR) để xử lý nước thải, phù hợp với khí hậu Việt Nam.
Điểm đặc biệt của công nghệ này không chỉ nằm ở việc làm sạch nguồn nước mà còn mở ra nhiều tiềm năng: tái sử dụng nước cho nông nghiệp hay thu hồi những vật chất có ích (như khí sinh học) để phục vụ cuộc sống.
Chị Nga nhìn nhận hành trình đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thực tế rất dài, đòi hỏi sự kiên trì của người làm nghề và sự chung tay của cả cộng đồng. Vì vậy, giải thưởng Kovalevskaia là động lực để chị tiếp tục nghiên cứu về phát triển xanh, sạch và bền vững.
Sau 30 năm “lăn lộn” với những bài toán khó, chị Nga đánh giá chất lượng nước sẽ luôn là vấn đề sống còn của xã hội. Chị dự định tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về công nghệ màng trong xử lý nước thải để giải quyết những bài toán mà phương pháp truyền thống chưa thể chạm tới.
Nhìn lại chặng đường đã qua, nữ giáo sư tin rằng nỗ lực trau dồi kiến thức nền tảng, mở rộng tri thức, và học cách bắt nhịp với những xu hướng nghiên cứu của thế giới là chìa khóa cho các bạn trẻ dấn thân vào con đường học thuật lâu dài.
“Nghiên cứu là gian lao, nhưng rất thú vị. Nếu yêu thích, không gì là không thể vượt qua”, chị Nga tâm niệm.
Chị cũng nhìn nhận phụ nữ có những lợi thế riêng trong ngành kỹ thuật nhờ sự thấu cảm, khả năng phối hợp hài hòa và nhìn nhận thấu đáo.
“Khoa học rất bình đẳng. Có sự nỗ lực và tập trung sẽ giúp chúng ta thành công”, chị nói.
Tin Gốc: Vnexpress
Tuyển sinh ĐH 2026: Chiến lược để trúng tuyển ngay từ nguyện vọng 1 vào ĐH
Vào lúc 15 giờ 15, phần 3 của chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Xét tuyển ĐH: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành" sẽ tiếp tục với những thông tin bổ ích về chiến thuật chọn ngành, cách đăng ký nguyện vọng để có cơ hội trúng tuyển cao nhất vào ngành, trường mình yêu thích.
Chương trình được trực tuyến tại địa chỉ: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, Tik Tok Báo Thanh Niên.
Tại chương tình, đại diện các trường ĐH sẽ thông tin về cách thức tuyển sinh của các trường và xu hướng ngành nghề đào tạo của các trường ra sao trong năm 2026. Học sinh lưu ý gì khi đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT để tăng cơ hội trúng tuyển cao nhất vào ngành mong muốn?
Trong những năm gần đây, các trường ĐH xây dựng nhiều chương trình đào tạo giúp sinh viên có cơ hội trải nghiệm các môi trường học tập khác nhau. Chẳng hạn cùng một ngành học nhưng có các chương trình chuẩn, tiên tiến, tiếng Anh... Vậy sinh viên nên chọn học chương trình nào, lợi thế của từng loại chương trình ra sao?
Chọn được ngành học có cơ hội việc làm cao với thu nhập tốt là mong muốn của tất cả học sinh sau khi hoàn tất bậc THPT. Trong bối cảnh công nghệ phát triển như hiện nay, việc lựa chọn ngành nghề có gì khác so với trước đây mà thí sinh cần lưu ý thêm?
Hiện nay, có những quan điểm không giống nhau khi đăng ký xét tuyển: có thí sinh ưu tiên trúng tuyển ngành yêu thích, nhưng có thí sinh lại ưu tiên trúng tuyển trường yêu thích. Chuyên gia có lời khuyên gì?
Bên cạnh đó, thí sinh sẽ được chia sẻ về cơ hội và điều kiện cần thiết khi tham gia xét tuyển bằng các phương thức không sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT.
Tham gia chương trình tư vấn có các khách mời
Thạc sĩ Ngô Thị Xuân, Phó trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, cho hay năm 2026 có nhiều thay đổi trong thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển ĐH. Xu hướng hiện nay những ngành STEM đang là nhóm trọng điểm, trong đó có trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn sẽ phát triển mạnh mẽ và thu hút thí sinh. Bên cạnh đó là khối ngành sức khoẻ, sư phạm, quân đội...
Trường ĐH Ngân hàng tuyển sinh hơn 20 ngành, về kinh tế, tài chính, ngân hàng, kinh doanh, luật, ngôn ngữ... Trường tích hợp các chương trình đào tạo sâu rộng về chuyển đổi số, công nghệ... mang tính đa dạng, liên ngành.
Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng phụ trách Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính-Marketing, xu hướng ngành nghề trong năm 2026 là nhóm ngành công nghệ. Bên cạnh đó, khối ngành kinh tế cũng đang rất được nhiều thí sinh quan tâm. Có nhiều ngành đào tạo theo hướng chuyển đổi số như marketing số, quản trị kinh doanh số...
Thí sinh cần xác định ngành phù hợp với năng lực, kế đến là khả năng đáp ứng được vị trí công việc nào sau khi tốt nghiệp, cơ hội công việc ra sao... Với kỳ thi tốt nghiệp THPT, các em cần tập trung ôn tập và thi để có kết quả tốt nhất. Có chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp để trúng tuyển ngay nguyện vọng đầu tiên, xem năng lực phù hợp với phương thức xét tuyển nào để tập trung vào phương thức đó nhằm tăng cơ hội.
Thạc sĩ Nguyễn Vũ Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TPHCM (HUTECH), nhắc thí sinh chuẩn bị đăng ký dự thi tốt nghiệp gồm 2 môn bắt buộc và 2 môn tự chọn cần lên trang web các trường tham khảo đề án tuyển sinh xem có các tổ hợp môn nào để đăng ký phù hợp.
Năm 2026 HUTECH xét tuyển 4 phương thức: xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ, xét điểm V-SAT, xét điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển.
Thạc sĩ Ngô Thị Xuân cho hay việc đa dạng hóa các chương trình đào tạo là xu hướng tất yếu tại các trường ĐH. Một ngành có nhiều chương trình khác nhau. Chẳng hạn Trường ĐH Ngân hàng có 5 chương trình: chương trình chuẩn (20 ngành), tiếng Anh bán phần, quốc tế cấp song bằng, quốc tế do đối tác cấp bằng và chương trình lớp học tình hoa (ngành tài chính ngân hàng).
Mỗi chương trình đào tạo gắn với phương thức tuyển sinh và tổ hợp môn khác nhau và có lợi thế riêmg. Ví dụ chương trình chuẩn học 100% bằng tiếng Việt đã được kiểm định trong nước và quốc tế, có học phí thấp hơn, chỉ tiêu và điểm chuẩn đầu vào thường cao hơn.
Chương trình tiếng Anh bán phần học 50% tiếng Anh 50% tiếng Việt dành cho sinh viên có thế mạnh ngoại ngữ, có thích hợp các môn học về chuyển đổi số, AI, dữ liệu lớn...
Chương trình song bằng dành cho thí sinh muốn nhận 2 bằng, đòi hỏi học tập nghiêm túc để đáp ứng chuẩn đầu ra của 2 trường ĐH. Tốt nghiệp các em có thể du học hoặc làm việc ở nước ngoài.
Học sinh và phụ huynh có thể xem lại PHẦN 1 chương trình TẠI ĐÂY; PHẦN 2 chương trình TẠI ĐÂY.
Tin Gốc: Thanh Niên
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đề xuất 5 hướng hợp tác giáo dục Việt Nam - Trung Quốc
Đề xuất được Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đưa ra tại Diễn đàn hợp tác giáo dục đại học, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Trung Quốc ở Đại học Thanh Hoa, ngày 14/4.
Diễn đàn nằm trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc. Khoảng 100 trường đại học hàng đầu của hai nước cùng một số doanh nghiệp tham gia.
Theo ông Sơn, trong bối cảnh các xu thế lớn như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghệ bán dẫn, kinh tế xanh và phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế - xã hội toàn cầu, hợp tác giữa các nền giáo dục lớn trong khu vực không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.
Việt Nam và Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng về văn hóa, lịch sử, định hướng phát triển và đều coi trọng giáo dục, khoa học, công nghệ và nhân tài. Vì vậy, ông Sơn cho rằng hai nước có đầy đủ điều kiện để trở thành những đối tác chiến lược trong xây dựng hệ sinh thái tri thức và đổi mới sáng tạo của khu vực.
Cũng theo ông, sự gặp gỡ giữa nhu cầu phát triển của hai nền giáo dục tạo ra dư địa lớn để nâng tầm hợp tác lên giai đoạn mới - "giai đoạn hợp tác thực chất, chiều sâu và đồng kiến tạo giá trị".
Ông đề xuất 5 hướng hợp tác chính, gồm: thúc đẩy hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chung trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn; thiết lập cơ chế chuyển giao công nghệ hai chiều; phát triển chương trình đào tạo gắn với thực tiễn theo mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp; thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của sinh viên; quốc tế hóa giáo dục đại học và hợp tác chuyển đổi số giáo dục.
Trong khuôn khổ diễn đàn, các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Trung Quốc đã ký kết 52 văn bản thỏa thuận hợp tác.
Theo thông tin từ một số trường như Đại học Anh Quốc Việt Nam, các bên thống nhất hợp tác trong trao đổi sinh viên và giảng viên, phát triển các chương trình song bằng, đào tạo ngắn hạn, tăng cường nghiên cứu khoa học... Đây cũng là những nội dung trong buổi thảo luận giữa Đại học Quốc gia TP HCM và Đại học Bắc Kinh.
Còn Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết ký hợp tác với 4 trường của Trung Quốc, gồm Thanh Hoa, Phúc Đán, Quảng Tây và Học viện Ngoại giao.
Hôm qua, trong bài phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh để thực hiện các mục tiêu phát triển chiến lược, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực chính của phát triển.
Trên cơ sở đó, giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là lĩnh vực "ưu tiên của ưu tiên", giữ vai trò nền tảng trong việc xây dựng thế hệ trẻ có năng lực làm chủ công nghệ, bản lĩnh hội nhập và khát vọng cống hiến.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời đề nghị tăng cường hợp tác Việt Nam -Trung Quốc trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh trao đổi sinh viên, học giả, hợp tác đào tạo và nghiên cứu.
Tin Gốc: Vnexpress
