Đây là nội dung được nêu trong Nghị định 109/2026 quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản. Quy định có hiệu lực từ 18/5, thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
Trong lĩnh vực công chứng, Nghị định 109 cũng siết chặt quy trình nhận diện người yêu cầu công chứng khi bổ sung một yêu cầu kỹ thuật mới mang tính bắt buộc để chống gian lận.
Cụ thể, nhà chức trách sẽ xử phạt tổ chức hành nghề công chứng 7-10 triệu đồng nếu không chụp ảnh người yêu cầu công chứng đang ký hoặc điểm chỉ vào văn bản trước sự chứng kiến của công chứng viên. Hai Nghị định hiện hành chưa đề cập hành vi này, do Luật Côngchứng cũ (2014) chưa bắt buộc việc chụp ảnh. Song Luật Công chứng 2024 đã bắt buộc nội dung này.
Vấn đề công chứng viên có cần thiết phải chụp ảnh với người yêu cầu công chứng, vừa qua một lần nữa được một số đại biểu Quốc hội đưa ra hôm 9/4, khi thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Nêu quan điểm, bà Trần Hồng Nguyên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu, quy định này mới được bổ sung trong Luật Công chứng 2024, nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc công chứng, bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trình tự, thủ tục công chứng.
Bà phân tích, quy định bắt buộc chụp ảnh mới chỉ thực hiện được một năm, nên nếu bỏ cần có tổng kết, đánh giá. Hoạt động này thực tế không gây khó khăn, không tạo thêm thủ tục cho người đi công chứng.
Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp của tòa án, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Quảng cho hay có những hợp đồng công chứng vô hiệu vì công chứng viên cũng không biết người đi công chứng là ai.
Do đó, việc chụp ảnh bảo đảm tính xác thực, chính xác, đồng thời xác định trách nhiệm của công chứng viên. Trong khi thao tác chụp ảnh cũng rất đơn giản, không phiền hà cho người dân.
Công chứng di chúc trực tuyến có thể bị phạt 15-25 triệu đồng
Nghị định 109 cũng đã cập nhật nhiều nội dung mới nhằm phù hợp với Luật Công chứng 2024 và xu hướng chuyển đổi số.
Cụ thể, Luật Công chứng 2024 cho phép việc công chứng điện tử có thể thực hiện trực tuyến, khi các bên không có mặt tại cùng một địa điểm và giao kết giao dịch thông qua phương tiện trực tuyến, trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.
Song công chứng điện tử không được áp dụng với di chúc và giao dịch dân sự là hành vi pháp lý đơn phương khác (hứa thưởng, từ chối hưởng di sản, đơn phương chấm dứt hợp đồng…).
Theo luật, công chứng viên có trách nhiệm phải kiểm tra kỹ tình trạng sức khỏe tâm thần và năng lực nhận thức của người lập di chúc tại thời điểm công chứng. Việc thực hiện trực tuyến có thể làm hạn chế khả năng quan sát, đánh giá xem người lập di chúc có đang bị lừa dối, đe dọa hay cưỡng ép hay không.
Công chứng viên cũng phải chứng kiến việc người lập di chúc tự mình ký hoặc điểm chỉ vào văn bản và phải thực hiện việc niêm phong bản di chúc ngay trước mặt người lập di chúc…
Vì vậy, công chứng di chúc điện tử trực tuyến có thể dẫn đến xác nhận không chính xác ý chí cuối cùng của người để lại di sản, kéo theo các tranh chấp hoặc sai sót pháp lý về sau.
Do đó, tại Nghị định mới đặt ra mức phạt 15-25 triệu đồng nếu công chứng viên, hoặc tổ chức hành nghề công chứng thực hiện hành vi này. Đây là quy định lần đầu xuất hiện, do các quy định hiện hành (Nghị định 82 và 117) dựa trên Luật Công chứng 2014 (cũ), nên chưa có hành lang pháp lý để xử phạt các hành vi liên quan đến môi trường điện tử trực tuyến này.
Cũng liên quan đến nội dung chuyển đổi số trong hoạt động công chứng, Nghị định 109 bổ sung mức phạt 10-20 triệu đồng với tổ chức hành nghề công chứng nếu không thực hiện việc chuyển đổi hồ sơ công chứng giấy thành thông điệp dữ liệu điện tử để lưu trữ điện tử theo quy định của pháp luật.
Do Luật Công chứng 2024 cho phép công chứng trực tiếp và trực tuyến. Giao dịch sau đó vẫn được công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng chứng nhận bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử.
Văn bản điện tử này có hiệu lực giá trị như văn bản công chứng giấy và có giá trị như bản gốc.
Từ 15/12/2025 đến 14/3, Công an thành phố Hà Nội phát hiện 3 vụ việc với 58 người nước ngoài có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tổ chức đánh bạc cho người nước ngoài trên không gian mạng hay nhập cảnh trái phép.
Theo công an, sau khi bị các nước "đánh mạnh", kẻ cầm đầu ở nước ngoài chỉ đạo đàn em câu kết với người Việt Nam tìm thuê chung cư cao cấp trong khu vực thường có người nước ngoài sinh sống, làm việc.
Có địa điểm, nhóm cầm đầu bố trí một người nước ngoài giữ vai trò quản lý ở Việt Nam. Sau đó, chúng làm thủ tục đưa người nước ngoài nhập cảnh dưới hình thức xin visa du lịch.
Khi hệ thống vận hành, chúng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tổ chức đánh bạc với nạn nhân ở ngoài lãnh thổ Việt Nam. Nhóm này không lừa người Việt Nam để tránh phải chịu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam.
Quá trình hoạt động, nhóm tội phạm còn lập các công ty chứng khoán quốc tế để làm bình phong. Chúng hoạt động theo các nhóm nhỏ, phân tán, không tụ lại một địa điểm cố định mà định kỳ thay đổi.
Gần đây nhất, đêm 15/1 tại khu đô thị cao cấp ở xã Sơn Đồng, Hà Nội, công an phát hiện 7 công dân Hàn Quốc và một người Trung Quốc đang lưu trú không hộ chiếu, thị thực theo quy định. Trong biệt thự họ sinh sống, công an ghi nhận hàng chục máy tính, điện thoại đang được sử dụng để phục vụ chiêu trò mạo danh lừa tiền.
Họ khai, chọn các khu đô thị khép kín, an ninh cao tại Việt Nam để đặt "đại bản doanh" nhằm trốn tránh sự truy vết của lực lượng chức năng cả hai nước. Một nghi phạm Hàn Quốc thừa nhận nhập cảnh Việt Nam không phải để du lịch mà tham gia đường dây lừa đảo trực tuyến. "Các nạn nhân nhắm đến là người đang sinh sống tại Hàn Quốc", anh ta khai.
Cũng tại Hà Nội, từ tháng 8/2025 đến 2026, nhóm người Trung Quốc và Nhật Bản đã tập trung tại Hà Nội để xây dựng kịch bản giả danh cán bộ cảnh sát, kiểm sát viên, tòa án gọi điện thoại lừa tiền người ở Nhật Bản.
Nhà chức trách ước tính, nhóm này đã chiếm đoạt khoảng 11 tỷ đồng.
Ngoài Hà Nội, Công an tỉnh Bắc Ninh mới đây cũng bắt hai người quốc tịch Trung Quốc là Bi Shuang và Cui Feiyang, đều 28 tuổi, dùng mạng xã hội WeChat tìm kiếm các nạn nhân có nhu cầu giao dịch tài sản giá trị lớn. Ngày 8/1, hai nghi can đóng giả người cần đổi tiền ảo USDT sang tiền đồng để hẹn gặp anh Liu Wei.
Sau khi nhận 120 triệu đồng, Bi Shuang lấy lý do rời đi trước, còn Cui Feiyang đưa nạn nhân đến quán trên đường Hàn Thuyên, phường Kinh Bắc. Lợi dụng sơ hở khi ăn uống, Cui Feiyang lẻn ra cửa sau bỏ trốn.
Cùng kịch bản này, ngày 26/1, hai người hẹn gặp anh Wang Chang Liang tại một quán cà phê để mua 3 chiếc iPhone với tổng giá trị khoảng 93 triệu đồng. Sau khi lấy máy với lý do đi kiểm tra, chúng tiếp tục dẫn dụ nạn nhân đến quán ăn trên để tẩu thoát.
Ngày 3/4, nhà chức trách thông báo đã bắt giữ một nam sinh 12 tuổi (chưa công bố danh tính) liên quan đến cái chết của bạn cùng lớp tên Khimberly. Trước đó, vào tháng 2, tại một trường học ở Los Angeles, cô bé đã bị đánh vào đầu bằng chai nước kim loại. Cảnh sát địa phương cho biết không thể tiết lộ thêm thông tin do cả nạn nhân và nghi phạm đều là trẻ vị thành niên.
Luật sư của gia đình nạn nhân nhận định: "Vụ bắt giữ là một bước quan trọng, nhưng chưa đủ để mang lại công lý. Câu hỏi lớn hơn là tại sao điều này lại được phép xảy ra ngay từ đầu?". Gia đình hiện đã gửi đơn kiện Sở giáo dục Los Angeles để đòi bồi thường.
Theo đơn kiện, sự việc xảy ra ngày 17/2 tại hành lang trường trung học Reseda Charter. Khimberly bị tấn công bằng chai nước kim loại khi đang cố gắng bảo vệ chị gái mình là Sharon - người đang bị một nhóm học sinh bắt nạt.
Sau vụ việc, cô bé được đưa đến bệnh viện kiểm tra và xuất viện ngay trong ngày. Tuy nhiên, ba ngày sau, Khimberly phải chuyển đến Bệnh viện Nhi UCLA Mattel trong tình trạng khẩn cấp. Tại đây, em được gây mê nhân tạo và trải qua ca phẫu thuật não để cầm máu nhưng không qua khỏi. Nữ sinh tử vong vào ngày 25/2.
Gia đình cáo buộc Sở Giáo dục Los Angeles phải chịu trách nhiệm vì không can thiệp kịp thời. Người thân cho biết hai chị em đã bị bắt nạt, quấy rối và hành hung suốt nhiều tháng tại trường. Dù người mẹ đã báo cáo sự việc với ban giám hiệu, họ vẫn không ngăn chặn được hành vi này.
Theo phía gia đình, lỗi không chỉ thuộc về học sinh gây án, mà cần xem xét kỹ lưỡng trách nhiệm của những người lớn - những người đã biết sự việc nhưng không hành động kịp thời.
Theo Trung tâm Thống kê Giáo dục Quốc gia, từ năm 1992 đến nay, đã có hơn 1.200 trường hợp tử vong do bạo lực tại các trường tiểu học và trung học ở Mỹ, có xu hướng tăng trong 10 năm gần đây.
Những kẻ gây ra bạo lực học đường có thể là học sinh và cựu học sinh, nhân viên nhà trường. Không có nguyên nhân duy nhất nào gây ra bạo lực học đường, nhưng một số yếu tố có thể làm tăng khả năng xảy ra bạo lực như: gia cảnh, môi trường sống có biến động; cha mẹ có lối sống tiêu cực, sử dụng rượu bia, chất gây nghiện; gặp khó khăn trong học tập, hoặc từng là kẻ bị bắt nạt...
Chiều 6/4, Ngọc, 32 tuổi, trú Hải Phòng, cùng 116 người bị TAND tỉnh Hà Tĩnh xét xử về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Mua bán người và Đánh bạc, theo điều 174, 150, 321 Bộ luật Hình sự 2015.
Đây là phiên tòa có số bị cáo đông nhất tại Hà Tĩnh. Trong 190 bị hại, chỉ vài người có mặt theo triệu tập của HĐXX.
Theo cáo trạng, đầu năm 2024, một đường dây lừa đảo trực tuyến quy mô lớn do hai người đàn ông Trung Quốc tên A Hào và Cận (không rõ lai lịch) điều hành tại đặc khu kinh tế Tam giác vàng thuộc tỉnh Bokeo (Lào) đã dựng lên mô hình đầu tư khách sạn "ảo" trên website OYO nhằm chiếm đoạt tiền.
Hoàng Thị Bích Ngọc cùng 116 người tham gia đường dây với vai trò phân cấp chặt chẽ, từ điều hành, quản lý đến "chân rết". Nhóm này là lập website giả mạo, quảng bá mô hình "đầu tư khách sạn trực tuyến" với cam kết lợi nhuận cao, rút tiền dễ dàng. Các nhân viên "sale" sử dụng tài khoản Facebook ảo, đóng giả doanh nhân thành đạt kết bạn với nhiều người Việt Nam, tạo lòng tin rồi dụ dỗ tham gia.
Sau khi bị hại nộp tiền, hệ thống hiển thị lợi nhuận ảo để kích thích đầu tư thêm. Khi số tiền lớn dần, chúng tìm cách trì hoãn, đưa ra lý do lỗi hệ thống hoặc yêu cầu nạp thêm tiền để "mở khóa" rút tiền, sau đó cắt liên lạc, chiếm đoạt toàn bộ.
Theo cơ quan điều tra, đường dây được tổ chức theo mô hình doanh nghiệp. Vi Quỳnh Trang làm phiên dịch, truyền đạt chỉ đạo từ người cầm đầu và tham gia trực tiếp vào quá trình lừa đảo.
Vũ Khắc Bảo Chung và Ngô Tuấn Anh giữ vai trò quản lý, điều hành các "tổ trưởng", hướng dẫn kịch bản tiếp cận bị hại và theo dõi hoạt động của toàn bộ hệ thống.
Nhóm "hậu đài" gồm Bích Ngọc, Ninh Thị Kim Oanh, Ninh Thị Liễu, Lê Thiên Hóa trực tiếp tương tác với bị hại qua website giả mạo, cung cấp tài khoản nhận tiền và phối hợp cắt liên lạc khi nạn nhân không còn khả năng nộp thêm.
Các "tổ trưởng" quản lý nhân viên, triển khai kịch bản lừa đảo và quyết định thời điểm "chặn rút tiền", khiến nhiều nạn nhân mất toàn bộ số tiền đã đầu tư. Dưới các tổ này là hàng chục nhân viên "sale" - trực tiếp tiếp cận, dẫn dắt bị hại vào bẫy.
Tháng 8/2024, sau thời gian dài theo dõi, hàng trăm trinh sát Công an tỉnh Hà Tĩnh sang Lào, phối hợp với Bộ Công an và lực lượng liên ngành của Lào đột kích đặc khu Tam giác vàng, bắt hàng trăm người.
Nhà chức trách cáo buộc, trong hơn 6 tháng, đường dây đã thực hiện hàng trăm vụ lừa đảo, chiếm đoạt hơn 23 tỷ đồng của 190 bị hại trên cả nước. Có người mất hàng tỷ đồng sau nhiều lần nạp tiền.
Trong 23 tỷ đồng phải bồi thường, hiện mới có 14 bị cáo khắc phục gần 500 triệu đồng cho 18 bị hại.
Ngoài hành vi lừa đảo, một số bị cáo còn bị truy tố tội Mua bán người. Trong đó Đinh Văn Châu, Lò Văn Tiết, Trịnh Văn Phương đã lừa tuyển người Việt Nam sang Lào, giao cho nhóm của A Hào để ép buộc làm việc trong các cơ sở lừa đảo.
Nạn nhân bị quản lý chặt chẽ, không được về nước, nếu muốn rời đi phải nộp tiền hoặc bị đánh đập. Từ tháng 3 đến 7/2024, Châu đã lừa bán 8 người, hưởng lợi 140 triệu đồng; Tiết bán 7 người, hưởng lợi 96,5 triệu đồng; Phương bán 3 người, hưởng lợi 45 triệu đồng.
Cáo trạng cũng xác định một số bị cáo có hành vi Đánh bạc. Trong tháng 7/2024, tại đặc khu Tam giác vàng, Lê Thiên Hóa cùng một số người được giao tổ chức đánh bạc trên website D79BET với các hình thức như tài xỉu, cá độ bóng đá...
Một số bị cáo trực tiếp tham gia đánh bạc với số tiền từ vài chục đến gần 80 triệu đồng. Tuy nhiên, các lần đánh bạc đều dưới 20 triệu đồng mỗi lần, và những người liên quan chưa được hưởng lợi do thua hoặc chưa được thanh toán tiền công.