Tôi gọi già hóa dân số là “cơn sóng thần bạc”, để nhấn mạnh đây là một thực tế khi xảy đến thì nó sẽ là cơn sóng rất lớn và ập đến cực nhanh.
Tỉ lệ người từ 60 tuổi tại Việt Nam dự báo sẽ vượt 20% vào năm 2038, chính thức đưa Việt Nam trở thành “xã hội già hóa.”
Trong vòng hơn 10 năm tới, hơn 20% dân số Việt Nam sẽ từ 60 tuổi trở lên. Đây là một thay đổi rất lớn. Ở Thái Lan, tính đến năm 2022, hơn 20% tổng dân số quốc gia này có độ tuổi từ 60 trở lên và trở thành “xã hội già hóa”.
Trong bối cảnh này, sẽ không khó để chúng ta hình dung những nhu cầu sẽ xuất hiện trong thời gian tới. Và trước tiên, để đáp ứng nhu cầu của phần đông dân số trong nước, sẽ cần số lượng nhiều hơn các viện dưỡng lão.
Điều này cũng phần nào phản ánh xu hướng xã hội hiện nay, khi nhiều người trẻ không muốn dành thời gian chăm sóc cha mẹ như các thế hệ trước. Chúng ta hiểu họ muốn có cuộc sống của riêng mình, muốn tận hưởng, muốn ra ngoài và muốn giao lưu.
Song song với nhu cầu nội địa, các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan hay Philippines đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút dòng khách hàng quốc tế trong phân khúc nghỉ hưu cao cấp, đặc biệt từ các nước phương Tây.
Chi phí chăm sóc người cao tuổi tại các quốc gia phát triển hiện ở mức rất cao. Tại Mỹ, chi phí trung bình cho một viện dưỡng lão có thể lên đến hàng ngàn USD mỗi tháng hoặc hơn, vượt quá khả năng chi trả của ngay cả nhiều gia đình có thu nhập khá.
Ở quy mô toàn cầu, một xu hướng ngày càng rõ nét là nhiều người tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Úc, thậm chí cả Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu ở độ tuổi khoảng 65 đã tích lũy được tài sản đáng kể và mong muốn tận hưởng cuộc sống.
Đây chính là nền tảng hình thành nên “nền kinh tế người cao tuổi” – một thị trường đang tăng trưởng nhanh và còn nhiều dư địa phát triển.
Nhiều người không muốn dựa dẫm vào con cái mình, nên sau khi đã làm việc chăm chỉ suốt vài chục năm, có tích lũy tài chính, và khi đến tuổi cần được chăm sóc sức khỏe 24/7, họ sẽ tìm đến các quốc gia có chi phí phải chăng. Trong đó, theo tôi, Thái Lan, Việt Nam hoặc Philippines sẽ là những lựa chọn hàng đầu.
Đây là một cơ hội rất lớn. Nếu Việt Nam, cả người dân lẫn cơ quan chuyên trách, nhận ra xu hướng này và chuẩn bị từ sớm, thì không phải 20 năm nữa, mà ngay trong giai đoạn 2028 – 2029, nhu cầu tăng rất nhanh.
Thực tế Thái Lan đã nhận ra điều đó. Nếu nhìn lại 5 năm trước, nước này gần như chỉ có một viện dưỡng lão, nhưng hiện nay, trung bình cứ khoảng 60 ngày lại có một cơ sở mới được mở. Họ hiểu rằng cần phải chuẩn bị hạ tầng cho nhu cầu này.
Trong tổng số khách đến Phuket mỗi năm, khoảng 12 triệu là khách quốc tế. Chỉ riêng trên hòn đảo này đến nay đã có hơn 65 trung tâm chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ liên quan.
Phuket có môi trường sống rất tốt – không khí trong lành, điều kiện sống sạch sẽ, hệ thống nhà hàng phong phú với đủ loại ẩm thực từ Việt Nam, Pháp đến Ý… Tất cả những yếu tố đó đang giúp hệ sinh thái dịch vụ cho loại hình này tại đây thực sự “nở rộ”.
Chúng ta sẽ cần phải quan tâm chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nói chung. Nhưng dòng lợi nhuận sẽ nằm ở phân khúc cao cấp, phục vụ cho nhóm 1,2 hay 5% dân số giàu nhất.
Các nhà đầu tư khi rót vốn luôn kỳ vọng lợi nhuận. Nếu tôi đầu tư 1 triệu USD, trong 4 – 5 năm, tôi sẽ muốn thu về 2 triệu USD. Đó là logic của thị trường. Và chính vì vậy, dòng vốn thường chảy vào phân khúc cao cấp.
Hiện nay trên thế giới đã có những mô hình như vậy. Ví dụ tại Singapore có những phòng khám mà bạn có thể bay đến, dành một ngày và chi khoảng 10.000 USD để thực hiện toàn bộ các xét nghiệm: từ DNA, chụp toàn thân, xét nghiệm máu, nước tiểu… Sau đó họ xây dựng một kế hoạch chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa cho bạn.
Điều đáng chú ý là những dịch vụ như vậy luôn có khách xếp hàng chờ. Bởi ngày càng nhiều người lớn tuổi – đặc biệt ở các nước phát triển – có cả thời gian và tiền bạc, và họ sẵn sàng chi trả để kéo dài “thời gian sống khỏe”.
Tôi cho rằng Việt Nam là một “viên ngọc ẩn” – một trong những điểm đến tiềm năng nhưng vẫn chưa được khai thác hết trên bản đồ chăm sóc sức khỏe và dịch vụ cho người cao tuổi toàn cầu.
Việt Nam sẽ có nhu cầu rất lớn đối với các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong tương lai. Và đây là một cơ hội rõ ràng, không chỉ với Việt Nam mà với cả nhiều quốc gia châu Á khác. Theo tôi, nếu xây dựng đúng hướng, thị trường sẽ tự đến.
Du lịch y tế quốc tế, là một cơ hội rất lớn cho Việt Nam, đặc biệt tại ba trung tâm lớn là Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Nhu cầu trên toàn cầu đang tăng nhanh, trong khi Việt Nam là một trong những quốc gia có năng lực y tế tốt trong khu vực và khu vực tư nhân trong lĩnh vực này cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Do đó điều quan trọng không phải là “nên làm” mà là “bắt buộc phải làm”. Cơ quan chuyên trách của Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với khu vực bệnh viện tư nhân.
Đây không chỉ là câu chuyện y tế, mà còn là tạo việc làm, và là những công việc có thu nhập cao: điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm, bác sĩ, quản lý; thậm chí cả truyền thông và marketing, vì nhu cầu quảng bá trong lĩnh vực này là rất lớn.
Và thời điểm không phải là 10 năm nữa – mà là ngay bây giờ, ngay năm 2026.
Đầu tuần này, SPDR bán hơn 5 tấn vàng. Quỹ sau đó đảo chiều giao dịch khi mua ròng suốt những phiên còn lại với khối lượng tổng cộng 13,4 tấn.
Quỹ hiện nắm giữ hơn 1.060 tấn vàng, tăng 8 tấn so với cuối tuần trước, lên mức cao nhất một tháng qua. Tổng giá trị tài sản tính đến cuối tuần đạt 166 tỷ USD.
Động thái gom hàng của SPDR diễn ra khi xung đột Trung Đông có tín hiệu hạ nhiệt, thể hiện qua việc Iran tạm thời mở lại eo biển Hormuz trong thời gian Israel - Lebanon ngừng bắn, cộng thêm đồng USD yếu đi.
SPDR là quỹ ETF vàng đầu tiên được giao dịch tại Mỹ, đồng thời có quy mô tài sản lớn nhất toàn cầu. Xu hướng mua bán của quỹ được các nhà đầu tư xem như một chỉ báo ngắn hạn về đà tăng hoặc giảm của thị trường kim loại quý toàn cầu.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Giao dịch của SPDR thường bám sát diễn biến địa chính trị và biến động lãi suất. Khi xung đột Trung Đông mới nổ ra, quỹ liên tục mua ròng để nâng dự trữ lên 1.100 tấn, đẩy giá trị tài sản lên 188 tỷ USD - tiệm cận mức cao kỷ lục trong 22 năm hoạt động. Vàng khi đó đóng vai trò như kênh trú ẩn an toàn.
Tuy nhiên, kim loại quý ngày càng chịu sức ép khi chiến sự khiến giá năng lượng lên cao, kéo theo lạm phát nhiều nơi tăng tốc. Điều này buộc các ngân hàng trung ương ngần ngại giảm lãi suất. Giá vàng vì thế gặp bất lợi do không trả lãi cố định, dẫn đến trượt dần và đã mất khoảng 10% kể từ đầu chiến sự.
Xung đột hạ nhiệt giúp giá vàng nhích lên dần. Mỗi ounce vàng đầu tuần này dao động quanh 4.670 USD và đóng cửa trên 4.830 USD, tăng khoảng 160 USD. Riêng phiên cuối tuần, giá thế giới có lúc tăng 70 USD.
Trong nước, vàng miếng SJC dao động 168,5 - 172 triệu đồng một lượng, tăng một triệu đồng ngày cuối tuần. Vàng nhẫn trơn cũng tăng tương tự, lên 168 - 171,5 triệu đồng một lượng.
Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, vàng thế giới tương đương 154 triệu đồng một lượng. Như vậy, mỗi lượng vàng trong nước chênh với thế giới khoảng 18 triệu, thu hẹp so với mức vênh kỷ lục 30 triệu đồng hồi cuối tháng trước.
Tại đại hội cổ đông thường niên ngày 16/4, ông Phan Chiến Thắng, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Masan High-tech Materials (MSR), cho rằng sau làn sóng tỷ phú nhờ trí tuệ nhân tạo (AI), giới siêu giàu tiếp theo sẽ là những người nắm giữ các vật liệu thiết yếu cho ngành này. Ông nhắc tới vonfram (tungsten), loại vật liệu đóng góp phần lớn trong cơ cấu doanh thu doanh nghiệp.
Do đó, MSR đặt mục tiêu doanh thu năm nay tới 20.300 tỷ đồng, tăng gần gấp 3. Còn lợi nhuận sau thuế khoảng 1.700-2.500 tỷ đồng, tăng hơn 150-220 lần so với năm ngoái.
Nhờ chịu nhiệt trên 3.400 độ C, độ cứng gần bằng kim cương và dẫn điện tốt, vonfram được dùng làm vật liệu kết nối vi mạch, hệ thống điện toán trong ngành bán dẫn và sản xuất đạn lĩnh vực quốc phòng. Vật liệu này hầu như không có giải pháp thay thế hoàn hảo, giá tăng cả chục lần trong một năm qua, biến động mạnh nhất trong hơn hai thập kỷ.
Theo ông Thắng, mức giá ammonium paratungstate (APT, sản phẩm trung gian của vonfram) phản ánh trong báo cáo tài chính năm 2025 trung bình là 500 USD mỗi 10 kg (mtu). Trong khi đó, giá vật liệu này niêm yết tại công ty nghiên cứu thị trường Shanghai Metals Market ở mức 180.000 USD mỗi tấn (khoảng 1.800 USD một mtu) vào trưa ngày 16/4. Vật liệu này từng tăng hơn 3.000 USD vào cuối tháng 3, do xung đột Trung Đông và tình trạng siết xuất khẩu của Trung Quốc - thị trường cung ứng lớn nhất thế giới, theo CNBC.
Ông Danny Le, Chủ tịch HĐQT MSR, cho biết với mỗi 100 USD APT tăng giá, họ có thêm 50 triệu USD doanh thu và 10 triệu USD lợi nhuận sau thuế. "Nếu giá mỗi mtu ở mức 1.500 USD, chúng tôi trả hết nợ trong năm 2028", ông nói. Thời điểm xóa nợ sẽ sớm hơn một năm nếu giá này đạt 2.000 USD. Điều này đồng nghĩa, công ty sẽ có nguồn lực để trả cổ tức cho cổ đông vào 2027.
Tính đến cuối năm 2025, MSR nợ ròng gần 10.400 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ/EBITDA (chỉ số đo lường khả năng trả nợ của doanh nghiệp bằng lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao) là 4,8 lần, cải thiện so với mức 6 lần của năm trước đó.
Năm ngoái, mỏ Núi Pháo (trữ lượng 55 triệu tấn) của công ty được kéo dài thời gian khai thác đến năm 2044. Họ cũng được cấp phép khai thác thêm một mỏ trữ lượng 28 triệu tấn, dự kiến vận hành trong quý tới.
MSR cũng nhập khẩu thêm quặng ngoài để tinh chế, nhằm tối ưu hóa công suất cho nhà máy tinh luyện tại Công ty con Vonfram Masan (MTC). Hiện họ có hơn 20 nhà cung cấp, gồm "ông lớn" Mitsubishi từ Nhật Bản.
Đại diện MSR dẫn các dự báo cho thấy làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI toàn cầu có thể đạt 5.000-8.000 tỷ USD tới năm 2030, thúc đẩy nhu cầu vonfram lên 24.000 tấn. Trong 5 năm qua, công ty nắm giữ trung bình 21% nguồn cung vật liệu này ngoài Trung Quốc.
Ngoài vonfram, quặng đa kim từ mỏ Núi Pháo còn chế biến ra các vật liệu khác gồm fluorspar, tinh quặng đồng, bismuth - các vật liệu quan trọng trong ngành công nghiệp và điện khí hóa.
Ban điều hành cho biết kết quả kinh doanh đầu năm khá thuận lợi. Quý I, họ đạt lợi nhuận sau thuế gần 540 tỷ đồng, tương đương 20 triệu USD. Công ty dự tính chuyển niêm yết từ sàn UPCoM sang Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE), sau khi công ty mẹ Masan bán thêm 2% tổng lượng cổ phiếu, nhằm giảm tỷ lệ sở hữu tại MSR.
Phía Trung Quốc cũng bày tỏ sẵn sàng mở rộng nhập khẩu hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là nông sản chất lượng cao.
Về đầu tư, tác động quan trọng nhất của chuyến thăm không chỉ là tăng quy mô vốn, mà là nâng chất lượng dòng vốn hợp tác. Sau chuyến thăm, đầu tư Trung Quốc vào Việt Nam sẽ có xu hướng dịch chuyển rõ hơn vào các lĩnh vực sản xuất chế biến, công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng, logistics, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh và các dự án kết nối lớn.
Việc hai bên trao các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa doanh nghiệp trong khuôn khổ chuyến thăm, cùng với định hướng thúc đẩy "3 kết nối" (về lý tưởng niềm tin, lợi ích phát triển và văn hóa, lòng dân) và xây dựng kế hoạch hợp tác giai đoạn 2026 - 2028, sẽ biến quan hệ chính trị tốt đẹp thành các dự án đầu tư cụ thể nhanh hơn và thực chất hơn.
Về triển vọng thời gian tới, tôi cho rằng dòng vốn FDI từ Trung Quốc vào Việt Nam vẫn sẽ duy trì xu hướng tích cực, nhưng theo hướng "tăng có chọn lọc" hơn là tăng nóng.
Minh chứng cho điều này là trong ba tháng đầu năm 2026, Trung Quốc tuy đứng thứ 4 về tổng vốn, nhưng lại dẫn đầu về số dự án đầu tư mới, số giao dịch góp vốn, mua cổ phần. Điều này cho thấy các nhà đầu tư Trung Quốc vẫn rất quan tâm đến Việt Nam.
Việt Nam và Trung Quốc đang đẩy mạnh kết nối hạ tầng đường sắt, với kế hoạch đầu tư các tuyến đường sắt tốc độ cao Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng, Lạng Sơn - Hà Nội. Sự kết nối giao thông đường sắt sẽ mang lại lợi ích kinh tế, thương mại rất lớn và mang tính hai chiều.
Về lợi ích kinh tế - thương mại đối với Việt Nam, điều lớn nhất là kéo giảm chi phí logistics và thời gian vận chuyển. Hợp tác đường sắt Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa rất lớn trong việc giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa, đồng thời giảm áp lực ùn tắc tại cửa khẩu đường bộ. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với hàng nông sản, hàng công nghiệp, container xuất nhập khẩu và các chuỗi sản xuất đang cần vận hành nhanh, ổn định và chi phí thấp hơn.
Về phía Trung Quốc, lợi ích cũng rất rõ. Những tuyến đường sắt này sẽ giúp các địa phương phía nam và tây nam Trung Quốc tăng kết nối với thị trường Việt Nam, với hệ thống cảng biển phía Bắc Việt Nam và rộng hơn là với ASEAN.
Nếu được triển khai đúng tiến độ và đồng bộ với hạ tầng cửa khẩu, cảng biển, logistics và khu công nghiệp, thì kết nối đường sắt Việt Nam - Trung Quốc không chỉ là câu chuyện giao thông, mà có thể trở thành một đột phá chiến lược trong hợp tác kinh tế song phương giai đoạn tới.
