Tôi gọi già hóa dân số là “cơn sóng thần bạc”, để nhấn mạnh đây là một thực tế khi xảy đến thì nó sẽ là cơn sóng rất lớn và ập đến cực nhanh.
Tỉ lệ người từ 60 tuổi tại Việt Nam dự báo sẽ vượt 20% vào năm 2038, chính thức đưa Việt Nam trở thành “xã hội già hóa.”
Trong vòng hơn 10 năm tới, hơn 20% dân số Việt Nam sẽ từ 60 tuổi trở lên. Đây là một thay đổi rất lớn. Ở Thái Lan, tính đến năm 2022, hơn 20% tổng dân số quốc gia này có độ tuổi từ 60 trở lên và trở thành “xã hội già hóa”.
Trong bối cảnh này, sẽ không khó để chúng ta hình dung những nhu cầu sẽ xuất hiện trong thời gian tới. Và trước tiên, để đáp ứng nhu cầu của phần đông dân số trong nước, sẽ cần số lượng nhiều hơn các viện dưỡng lão.
Điều này cũng phần nào phản ánh xu hướng xã hội hiện nay, khi nhiều người trẻ không muốn dành thời gian chăm sóc cha mẹ như các thế hệ trước. Chúng ta hiểu họ muốn có cuộc sống của riêng mình, muốn tận hưởng, muốn ra ngoài và muốn giao lưu.
Song song với nhu cầu nội địa, các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan hay Philippines đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút dòng khách hàng quốc tế trong phân khúc nghỉ hưu cao cấp, đặc biệt từ các nước phương Tây.
Chi phí chăm sóc người cao tuổi tại các quốc gia phát triển hiện ở mức rất cao. Tại Mỹ, chi phí trung bình cho một viện dưỡng lão có thể lên đến hàng ngàn USD mỗi tháng hoặc hơn, vượt quá khả năng chi trả của ngay cả nhiều gia đình có thu nhập khá.
Ở quy mô toàn cầu, một xu hướng ngày càng rõ nét là nhiều người tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Úc, thậm chí cả Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu ở độ tuổi khoảng 65 đã tích lũy được tài sản đáng kể và mong muốn tận hưởng cuộc sống.
Đây chính là nền tảng hình thành nên “nền kinh tế người cao tuổi” – một thị trường đang tăng trưởng nhanh và còn nhiều dư địa phát triển.
Nhiều người không muốn dựa dẫm vào con cái mình, nên sau khi đã làm việc chăm chỉ suốt vài chục năm, có tích lũy tài chính, và khi đến tuổi cần được chăm sóc sức khỏe 24/7, họ sẽ tìm đến các quốc gia có chi phí phải chăng. Trong đó, theo tôi, Thái Lan, Việt Nam hoặc Philippines sẽ là những lựa chọn hàng đầu.
Đây là một cơ hội rất lớn. Nếu Việt Nam, cả người dân lẫn cơ quan chuyên trách, nhận ra xu hướng này và chuẩn bị từ sớm, thì không phải 20 năm nữa, mà ngay trong giai đoạn 2028 – 2029, nhu cầu tăng rất nhanh.
Thực tế Thái Lan đã nhận ra điều đó. Nếu nhìn lại 5 năm trước, nước này gần như chỉ có một viện dưỡng lão, nhưng hiện nay, trung bình cứ khoảng 60 ngày lại có một cơ sở mới được mở. Họ hiểu rằng cần phải chuẩn bị hạ tầng cho nhu cầu này.
Trong tổng số khách đến Phuket mỗi năm, khoảng 12 triệu là khách quốc tế. Chỉ riêng trên hòn đảo này đến nay đã có hơn 65 trung tâm chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ liên quan.
Phuket có môi trường sống rất tốt – không khí trong lành, điều kiện sống sạch sẽ, hệ thống nhà hàng phong phú với đủ loại ẩm thực từ Việt Nam, Pháp đến Ý… Tất cả những yếu tố đó đang giúp hệ sinh thái dịch vụ cho loại hình này tại đây thực sự “nở rộ”.
Chúng ta sẽ cần phải quan tâm chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nói chung. Nhưng dòng lợi nhuận sẽ nằm ở phân khúc cao cấp, phục vụ cho nhóm 1,2 hay 5% dân số giàu nhất.
Các nhà đầu tư khi rót vốn luôn kỳ vọng lợi nhuận. Nếu tôi đầu tư 1 triệu USD, trong 4 – 5 năm, tôi sẽ muốn thu về 2 triệu USD. Đó là logic của thị trường. Và chính vì vậy, dòng vốn thường chảy vào phân khúc cao cấp.
Hiện nay trên thế giới đã có những mô hình như vậy. Ví dụ tại Singapore có những phòng khám mà bạn có thể bay đến, dành một ngày và chi khoảng 10.000 USD để thực hiện toàn bộ các xét nghiệm: từ DNA, chụp toàn thân, xét nghiệm máu, nước tiểu… Sau đó họ xây dựng một kế hoạch chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa cho bạn.
Điều đáng chú ý là những dịch vụ như vậy luôn có khách xếp hàng chờ. Bởi ngày càng nhiều người lớn tuổi – đặc biệt ở các nước phát triển – có cả thời gian và tiền bạc, và họ sẵn sàng chi trả để kéo dài “thời gian sống khỏe”.
Tôi cho rằng Việt Nam là một “viên ngọc ẩn” – một trong những điểm đến tiềm năng nhưng vẫn chưa được khai thác hết trên bản đồ chăm sóc sức khỏe và dịch vụ cho người cao tuổi toàn cầu.
Việt Nam sẽ có nhu cầu rất lớn đối với các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong tương lai. Và đây là một cơ hội rõ ràng, không chỉ với Việt Nam mà với cả nhiều quốc gia châu Á khác. Theo tôi, nếu xây dựng đúng hướng, thị trường sẽ tự đến.
Du lịch y tế quốc tế, là một cơ hội rất lớn cho Việt Nam, đặc biệt tại ba trung tâm lớn là Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Nhu cầu trên toàn cầu đang tăng nhanh, trong khi Việt Nam là một trong những quốc gia có năng lực y tế tốt trong khu vực và khu vực tư nhân trong lĩnh vực này cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Do đó điều quan trọng không phải là “nên làm” mà là “bắt buộc phải làm”. Cơ quan chuyên trách của Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với khu vực bệnh viện tư nhân.
Đây không chỉ là câu chuyện y tế, mà còn là tạo việc làm, và là những công việc có thu nhập cao: điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm, bác sĩ, quản lý; thậm chí cả truyền thông và marketing, vì nhu cầu quảng bá trong lĩnh vực này là rất lớn.
Và thời điểm không phải là 10 năm nữa – mà là ngay bây giờ, ngay năm 2026.
Ngày 7-4 tại TP.HCM, Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp tại Việt Nam tổ chức Hội nghị quốc tế về phát triển đô thị và xây dựng bền vững, quy tụ hàng trăm đại diện doanh nghiệp và chuyên gia từ Pháp, Việt Nam và quốc tế cùng ngồi lại chia sẻ giải pháp và hiến kế để phát triển đô thị TP.HCM.
Phát biểu mở đầu, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh TP.HCM xác định đột phá hạ tầng giao thông và logistics là điều kiện tiên quyết để mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Song song với hạ tầng giao thông, TP.HCM với vị thế là đô thị hàng đầu cả nước, cũng đặt mục tiêu phát triển đô thị bền vững, có sức chống chịu, tập trung hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị TP.HCM và Quy hoạch tổng thể TP.HCM.
Lãnh đạo TP.HCM kỳ vọng hội nghị sẽ bàn thảo và hiến kế nhiều giải pháp cho thành phố, trong đó có xây dựng mô hình đô thị bền vững, giải pháp công nghệ, tài chính và quản trị cho chuyển đổi xanh, cùng với đó là các mô hình hợp tác công - tư trong phát triển hạ tầng, logistics, cảng biển, giao thông công cộng…
Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet cho rằng phát triển đô thị bền vững đòi hỏi sự tham gia của nhiều bên, từ Chính phủ, chính quyền địa phương đến mạng lưới chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Ông Brochet nhận định ngành xây dựng Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh nhờ các cam kết thúc đẩy hạ tầng quy mô lớn, đồng thời nhấn mạnh Việt Nam và Pháp cùng hướng tới mục tiêu khử carbon trong lĩnh vực xây dựng, nhằm giải quyết các thách thức môi trường và nâng cao chất lượng đô thị.
"Pháp và Việt Nam đều có cam kết mạnh mẽ trong việc đạt được các mục tiêu này. Cam kết đó đã được tái khẳng định trong Kế hoạch hành động chung thuộc khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, được khởi động trong chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư Tô Lâm, cũng như trong chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Emmanuel Macron vào tháng 5-2025", Đại sứ Pháp nói thêm.
Tại sự kiện, Bureau Veritas giới thiệu dịch vụ thẩm định Chỉ số chống chịu thiên tai cho công trình (Building Resilience Index - BRI). Công cụ này cho phép đánh giá rủi ro khí hậu theo từng địa điểm, phân tích mức độ tổn thương và đề xuất giải pháp nâng cao khả năng chống chịu cho công trình.
Ở góc độ hạ tầng năng lượng, ông Thái Hoàng Quỳnh, đại diện Schneider Electric, cho biết nhu cầu năng lượng tại các đô thị Việt Nam đang ngày càng phức tạp do sự phát triển của năng lượng tái tạo, trạm sạc xe điện và trung tâm dữ liệu phục vụ AI.
Theo ông, mô hình lưới điện truyền thống một chiều không còn phù hợp, thay vào đó cần phát triển lưới điện số có khả năng vận hành linh hoạt và thích ứng theo thời gian thực.
Schneider Electric cũng khẳng định cam kết đồng hành lâu dài với Việt Nam trong xây dựng hạ tầng năng lượng thông minh, tin cậy và bền vững.
“Sự hiện diện đông đảo ngày hôm nay của các doanh nghiệp Pháp cho thấy họ rất quan tâm đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn phát triển nhanh chóng hiện nay. Các doanh nghiệp Pháp có các giải pháp cho sự phát triển bền vững của Việt Nam, và các giải pháp này cũng rất được các doanh nghiệp Việt quan tâm.
Vì vậy, dịp này là ví dụ rất điển hình về những gì hợp tác Pháp - Việt trong lĩnh vực kinh tế và phát triển bền vững có thể mang lại cho tương lai”, Đại sứ Pháp Olivier Brochet trả lời Tuổi Trẻ Online.
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Khu vực 2 cho biết kiều hối có xu hướng giảm từ quý 4-2025 sang đầu năm 2026.
Cụ thể, trong quý cuối năm 2025, lượng kiều hối chuyển về qua các tổ chức tín dụng và tổ chức kinh tế trên địa bàn đạt gần 2,38 tỉ USD, giảm 13,3% so với quý liền kề.
Bước sang quý 1-2026, lượng kiều hối giảm xuống còn trên 2 tỉ USD, tương ứng mức giảm 15,6% so với quý trước đó.
Bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó giám đốc NHNN chi nhánh Khu vực 2, cho biết lượng kiều hối giảm trong quý 1 do tác động từ nhiều yếu tố: kinh tế thế giới phục hồi chậm và chưa ổn định đã ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người Việt Nam ở nước ngoài. Lạm phát tại nhiều quốc gia vẫn ở mức cao, chi phí sinh hoạt gia tăng.
Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài của các nền kinh tế lớn tiếp tục tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó ảnh hưởng gián tiếp đến thu nhập và dòng tiền chuyển về Việt Nam.
Đáng chú ý, xung đột địa chính trị tại khu vực Trung Đông cũng góp phần tác động đến dòng kiều hối. Xung đột này làm gia tăng biến động giá năng lượng, gây áp lực lạm phát trên phạm vi toàn cầu, từ đó ảnh hưởng đến thu nhập thực tế của người lao động.
Tại một số quốc gia Trung Đông, nơi có lao động Việt Nam làm việc, hoạt động kinh tế có thể bị gián đoạn cục bộ, ảnh hưởng đến việc làm và thu nhập, qua đó làm giảm khả năng chuyển tiền về nước. Tuy nhiên, đại diện NHNN cho rằng do tỉ trọng kiều hối từ khu vực này không lớn nên tác động chủ yếu mang tính gián tiếp và bổ trợ, không phải nguyên nhân chính.
Ở trong nước, kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, song một số kênh đầu tư chưa thực sự hấp dẫn dòng vốn kiều hối. Cùng với đó, chênh lệch lãi suất giữa VND và USD không lớn cũng phần nào dẫn đến quyết định chuyển tiền về nước.
Yếu tố mùa vụ sau cao điểm chuyển tiền vào giai đoạn cuối năm phục vụ nhu cầu chi tiêu dịp lễ, Tết cũng khiến lượng kiều hối trong quý đầu năm thường có xu hướng giảm, làm mức giảm so với cùng kỳ trở nên rõ nét hơn.
Theo bà Liên, giai đoạn tới dòng kiều hối có thể chưa có xu hướng tăng rõ rệt, do còn phụ thuộc diễn biến kinh tế thế giới và trong nước.
Thông thường, sau giai đoạn thấp điểm đầu năm, kiều hối có xu hướng phục hồi nhẹ trong các quý tiếp theo, khi hoạt động kinh tế và việc làm của người lao động ở nước ngoài dần ổn định trở lại sau kỳ nghỉ lễ, Tết.
Tuy nhiên, diễn biến xung đột tại Trung Đông và các khu vực khác vẫn tiềm ẩn phức tạp, tiếp tục tác động đến giá năng lượng, lạm phát và tâm lý thị trường.
Từ đó ảnh hưởng chung đến kinh tế thế giới, thu nhập và khả năng tích lũy của kiều bào có thể bị ảnh hưởng, khiến dòng kiều hối tiếp tục giảm.
Theo số liệu thống kê của NHNN, tại Đồng Nai, tính đến ngày 31-3, kiều hối chủ yếu được chuyển qua các tổ chức tín dụng, đạt hơn 36,4 triệu USD, giảm 15,7% so với quý cuối năm 2025.
Tại hội thảo với chủ đề "Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh" do báo Tuổi Trẻ, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cùng Thuế TP.HCM tổ chức chiều 17-4, các chuyên gia, nhà quản lý thuế đã giải đáp hàng loạt thắc mắc, đồng thời khuyến nghị hộ kinh doanh sớm chuẩn bị chứng từ, tách doanh thu rõ ràng để tránh rủi ro khi quyết toán.
Hộ kinh doanh Hà Trọng Tèo (332P Phan Văn Trị, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM), kinh doanh nhà thuốc thuộc nhóm 2, đăng ký phương pháp tính thuế theo doanh thu - chi phí hợp lý.
Tuy nhiên các chi phí đầu tư ban đầu cho cửa hàng như tủ thuốc, hệ thống bảng hiệu… không lấy hóa đơn.
Hộ kinh doanh đặt câu hỏi bây giờ có hợp đồng và biên bản nghiệm thu thì có được tính chi phí hợp lý hay không? Các hóa đơn, hợp đồng điện nước không đúng địa chỉ giấy phép kinh doanh, nhưng được thanh toán online thì có được trừ chi phí trước khi tính thuế hay không?
Theo ông Nguyễn Hoàng Sơn - Phó chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, hộ kinh doanh có thể chọn phương pháp tính thuế trực tiếp, hoặc tính thuế trên thu nhập doanh thu - chi phí nhân với thuế suất 15%. Để có thời gian chuẩn bị, hộ nên chọn tính thuế theo tỉ lệ doanh thu.
Để các chi phí đầu tư ban đầu được trừ trước khi tính thuế thì phải đảm bảo hóa đơn, chứng từ và thanh toán không tiền mặt.
Một hộ kinh doanh gửi câu hỏi bày tỏ lo ngại việc chậm lập hóa đơn sau khi đã phát sinh doanh thu. Giải đáp vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Hà - chuyên viên chính Ban Chính sách, Thuế quốc tế - cho biết theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên thuộc diện bắt buộc phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế.
Kể từ thời điểm hoàn tất đăng ký, hộ kinh doanh có trách nhiệm lập hóa đơn cho các hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh.
Đối với các giao dịch phát sinh trước thời điểm đăng ký nhưng chưa lập hóa đơn, nếu người mua có nhu cầu, hộ kinh doanh vẫn có thể xuất điều chỉnh với giao dịch đó.
Bên cạnh vấn đề thời điểm, bà Lê Thị Chinh - Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế - cho biết với những sai sót không liên quan đến tên hàng hóa hoặc số tiền giao dịch, người bán có thể thông báo điều chỉnh thông tin cho người mua, đồng thời gửi thông tin điều chỉnh đến cơ quan thuế mà không cần lập lại hóa đơn.
Ngược lại, nếu sai sót liên quan trực tiếp đến các nội dung cốt lõi (tên hàng hóa, số tiền), bắt buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của chứng từ kế toán.
Trả lời thắc mắc của hộ kinh doanh nha khoa về việc đóng thuế khi hoạt động ở nhiều mảng (thăm khám, lấy vôi răng, làm răng, dịch vụ thẩm mỹ…), bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết cần phân biệt giữa dịch vụ khám, chữa bệnh và dịch vụ làm đẹp.
Căn cứ quy định pháp luật (Luật Thuế giá trị gia tăng số 48, cùng Nghị định 181 hướng dẫn thi hành), các dịch vụ nha khoa mang tính khám, chữa bệnh như chẩn đoán, điều trị răng miệng, lấy vôi răng, phục vụ chức năng ăn nhai… thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng.
Trong khi đó các dịch vụ mang tính thẩm mỹ, làm đẹp, không nhằm mục đích khám chữa bệnh thì vẫn thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng. Vì vậy hộ kinh doanh cần tách riêng doanh thu giữa hai nhóm dịch vụ để kê khai phù hợp.
Bà Hà khuyến nghị các hộ kinh doanh nha khoa nên liên hệ cơ quan thuế cơ sở để được hướng dẫn cụ thể về cách phân loại và kê khai.
Ông Đức - đại diện Hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng (kinh doanh phụ tùng, phụ kiện ô tô, xe máy) - cho biết năm 2025 hộ đạt doanh thu trên 3 tỉ đồng. Tuy nhiên do trước đây hàng hóa chưa đầy đủ hóa đơn, bộ máy kế toán chưa hoàn thiện nên gặp khó khi kê khai theo phương pháp tính trên lợi nhuận.
Từ thực tế này, ông đặt câu hỏi liệu năm 2026 hộ có thể tiếp tục kê khai thuế theo doanh thu, sau đó đến năm 2027, khi đã hoàn thiện sổ sách, chuyển sang kê khai theo lợi nhuận nếu doanh thu vẫn duy trì trên 3 tỉ đồng hay không.
Giải đáp băn khoăn, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết nguyên tắc cốt lõi là doanh thu phát sinh năm nào sẽ được tính thuế trong năm đó. Với năm 2026, nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh được xác định dựa trên doanh thu thực tế, không áp dụng cơ chế ước tính, kể cả trong trường hợp hoạt động kinh doanh gặp khó khăn ở một số thời điểm.
Theo đó, hộ kinh doanh vẫn thực hiện kê khai theo quý và tính thuế theo tỉ lệ phần trăm trên doanh thu.
Qua ghi nhận, tồn tại thực trạng nhiều hộ kinh doanh đang có lượng hàng "tồn kho" (không hóa đơn chứng từ, nhập ở giai đoạn trước), tạo nên những thắc mắc trong kê khai.
Giải đáp vướng mắc này, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết trong quá trình xây dựng Nghị định 68, cơ quan soạn thảo đã nhận được nhiều phản ánh của hộ kinh doanh liên quan đến hàng hóa, máy móc, thiết bị mua từ trước nhưng không có hóa đơn, chứng từ.
Theo bà Hà, khi thực hiện kê khai, trên hệ thống sẽ hiển thị bảng kê để hộ kinh doanh tự khai số lượng và giá trị hàng hóa, sản phẩm tồn kho. Bảng kê này được nộp kèm tờ khai thuế và sẽ là căn cứ để xác định thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân trong năm 2026.
Lưu ý đối với hàng hóa tồn kho phát sinh trước ngày 31-12-2025, hộ kinh doanh không bắt buộc phải có hóa đơn, chứng từ để làm căn cứ đầu vào.
