Từ 11h35 ngày 10/4 (22h35 cùng ngày theo giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) thức dậy thức dậy để chuẩn bị cho hành trình trở về Trái Đất. Khi đó, họ vẫn đang cách Trái Đất 98.695 km.
14h53 ngày 10/4 (1h53 ngày 11/4 giờ Hà Nội), động cơ đẩy được khai hỏa trong 8 giây, tạo ra sự thay đổi vận tốc 1,3 m/giây và đẩy tàu Orion về phía Trái Đất. Các phi hành gia sau đó tiếp tục hoàn tất việc điều chỉnh, sắp xếp lại khoang chở người, kiểm tra danh sách các bước chuẩn bị trước khi tái nhập khí quyển, đảm bảo mọi thứ được cố định và sẵn sàng. Họ cũng mặc lại bộ đồ vũ trụ màu cam để bảo vệ cơ thể trong quá trình hạ cánh.
Đến 6h15 ngày 11/4, tàu Orion hoàn tất quá trình chuyển đổi từ Mạng lưới Không gian Sâu (Deep Space Network) của NASA sang hệ thống Vệ tinh Chuyển tiếp Theo dõi và Truyền dữ liệu (Tracking and Data Relay Satellite) của Mạng lưới Không gian Gần (Near Space Network), đảm bảo liên lạc khi phi hành đoàn bước vào giai đoạn cuối cùng của chuyến “hồi hương”.
Lúc 6h33 ngày 11/4, khoang chở người của tàu Orion tách khỏi khoang dịch vụ – vốn do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chế tạo để cung cấp năng lượng và vật tư như nhiên liệu, nước, không khí, pin Mặt Trời.
6h37 ngày 11/4, thao tác đốt động cơ nâng khoang phi hành đoàn diễn ra, giúp điều chỉnh để căn đúng hướng cho tấm chắn nhiệt, chuẩn bị tái nhập khí quyển.
Trong lúc khoang chở người tiếp tục hạ cánh, khoang dịch vụ sẽ bốc cháy an toàn trong khí quyển phía trên Thái Bình Dương. Quỹ đạo trở về của Artemis II được thiết kế nhằm đảm bảo bất kỳ mảnh vỡ nào còn sót lại cũng không gây nguy hiểm cho đất liền, con người hay các tuyến đường vận chuyển.
Đến 6h53, tàu Orion tiến vào khí quyển ở độ cao khoảng 120.000 m, di chuyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh và cách địa điểm hạ cánh khoảng 3.148 km. Đây là nơi tàu vũ trụ tiếp xúc với lớp khí quyển trên cao và bắt đầu quá trình hạ cánh có kiểm soát. Ngay sau đó, Orion gián đoạn liên lạc khoảng 6 phút, khi plasma hình thành xung quanh khoang chở người trong quá trình gia nhiệt.
7h, NASA thông báo khôi phục liên lạc với phi hành đoàn Artemis II.
7h03, ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của Orion bung ra nhằm làm chậm và ổn định khoang tàu. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây và chỉ còn cách vị trí hạ cánh trên mặt nước 1,3 km.
Khi trở về, phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Điểm nhấn của nhiệm vụ là chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng ngày 6/4 (ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km. Trong chuyến bay, phi hành đoàn quan sát cảnh tượng Trái Đất lặn, Trái Đất mọc, nhật thực và nhiều cấu trúc trên bề mặt Mặt Trăng. Bên cạnh đó, họ cũng phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví “đại diện cho thế giới”, khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis II cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Nếu không có vấn đề lớn nào phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Apple dự kiến công bố bộ đôi iPhone 18 Pro và mẫu iPhone màn hình gập vào tháng 9, trong khi các phiên bản iPhone 18, 18e và iPhone Air thế hệ hai có thể phải tới đầu năm 2027 mới được bán trên thị trường. Trang Macrumors tổng hợp một số thông tin rò rỉ về bộ đôi dòng Pro thời gian qua.
Tùy chọn màu đỏ đậm
Theo chuyên gia Mark Gurman của Bloomberg, người từng đưa ra một số thông tin chính xác về các thiết bị chưa ra mắt của Apple, hãng đang thử nghiệm tông màu đỏ đậm (Deep Red) cho iPhone 18 Pro và 18 Pro Max.
Lần gần nhất Apple sử dụng màu đỏ là trên iPhone SE thế hệ thứ 3, iPhone 14 và iPhone 14 Plus cùng năm 2022.
Dynamic Island nhỏ gọn
Ngày 29/3, "chuyên gia tin đồn" Majin Bu dẫn nguồn tin từ chuỗi cung ứng rằng Dynamic Island của iPhone 18 Pro sẽ thu nhỏ 35% so với trên 17 Pro. Trước đó, ngày 27/3, tài khoản Ice Universe chia sẻ hình ảnh miếng dán màn hình được cho là của iPhone 18 Pro với lỗ khoét bé hơn đáng kể so với hiện tại.
Màn hình LTPO+ mới, tiết kiệm điện
Dòng 18 Pro dự kiến duy trì kích thước 6,3 inch và 6,9 inch tương tự trên iPhone 17 Pro. Máy sử dụng công nghệ màn hình LTPO+ mới tối ưu hóa điện năng tiêu thụ, hứa hẹn kéo dài thời lượng sử dụng pin cho thiết bị.
Camera thay đổi khẩu độ
Lần đầu tiên, camera chính 48 megapixel trên cả hai mẫu Pro 2026 sẽ hỗ trợ thay đổi khẩu độ vật lý. Điều này giúp người dùng kiểm soát lượng ánh sáng đi vào cảm biến và điều chỉnh độ sâu trường ảnh, nhờ đó xóa phông hiệu quả hơn.
Chip A20 Pro tiến trình 2 nm
Sản phẩm mới sẽ trang bị chip xử lý A20 Pro, được sản xuất trên tiến trình 2 nm thế hệ đầu tiên của TSMC. Bước tiến từ 3 nm lên 2 nm cùng công nghệ đóng gói mới được cho là mang lại hiệu suất vượt trội và tiết kiệm pin hơn thế hệ hiện tại.
Apple sẽ trang bị modem C2 tự phát triển cho dòng Pro năm nay. Đây là bản nâng cấp từ chip C1X với tốc độ kết nối nhanh hơn và nhiều khả năng là modem tiết kiệm năng lượng nhất từ trước đến nay trên iPhone.
Chip kết nối N2
Sau phiên bản chip N1 trên iPhone 17, dòng iPhone 18 Pro dự kiến tích hợp N2 để cải thiện hiệu suất Wi-Fi 7, Bluetooth 6, đồng thời tăng độ ổn định cho các tính năng như AirDrop hay Điểm truy cập cá nhân.
Nút Camera Control đơn giản hóa
Nút điều khiển camera mới cũng sẽ được tinh giản, loại bỏ các thao tác vuốt để tránh nhầm lẫn, tập trung vào trải nghiệm bấm thuần túy.
Thay đổi mặt lưng kính
Lớp kính Ceramic Shield ở mặt lưng sẽ được điều chỉnh về thiết kế để tối ưu cho sạc MagSafe, có thể mang lại hiệu ứng mờ mới lạ hơn.
Duyệt web qua vệ tinh
Theo Bloomberg và The Information, modem C2 mới còn hỗ trợ tiêu chuẩn NR-NTN (mạng phi mặt đất), cho phép iPhone kết nối trực tiếp với vệ tinh để truy cập Internet thay vì giới hạn ở tin nhắn khẩn cấp như hiện nay. Thiết bị có thể duy trì kết nối vệ tinh ngay cả khi đang để trong túi quần hoặc đặt trong nhà nhờ việc nâng cấp hạ tầng mạng lưới vệ tinh đối tác.
Trong thế giới smartphone ngày nay, việc tìm kiếm một thiết bị nhỏ gọn (compact) từ các thương hiệu lớn như Samsung, Apple hay Sony dần trở nên khó khăn hơn. Mới đây, trong một buổi giao lưu trên nền tảng Reddit, bà Annika Bizon, phó chủ tịch mảng trải nghiệm di động của Samsung, đã trực tiếp đối mặt với câu hỏi: Tại sao hãng không còn mặn mà với điện thoại nhỏ?
Câu trả lời của đại diện Samsung rất thẳng thắn rằng tất cả đều đến từ nhu cầu của số đông. Bà Bizon giải thích rằng smartphone không còn đơn thuần là thiết bị để nghe gọi, "ngày nay, người dùng cần điện thoại để làm việc, livestream, chơi game và sáng tạo nội dung... Tất cả những hoạt động này đều cần một không gian hiển thị đủ lớn để đạt hiệu quả cao nhất".
Nói cách khác, chính sự đa năng của smartphone đã tự tay đặt dấu chấm hết cho dòng điện thoại nhỏ gọn. Khi chúng ta muốn một thiết bị 'tất cả trong một', diện tích màn hình lớn trở thành yếu tố sống còn mà một chiếc máy nhỏ gọn truyền thống không thể đáp ứng.
Dù thừa nhận dòng điện thoại compact truyền thống đã lùi vào dĩ vãng, nhưng Samsung vẫn để ngỏ một giải pháp cho những ai ghét việc phải mang theo một chiếc 'thớt' trong túi quần. Đó chính là dòng điện thoại gập Galaxy Z Flip7.
"Nếu sự nhỏ gọn là ưu tiên của bạn, dòng Z Flip rất đáng để cân nhắc. Nó thực sự nằm gọn trong túi khi gập lại, nhưng vẫn cung cấp một màn hình kích thước đầy đủ khi bạn cần", bà Bizon gợi ý.
Tuy nhiên, giới công nghệ nhận định đây chỉ là một giải pháp mang tính thỏa hiệp. Dòng Z Flip có thể giải quyết được vấn đề nằm gọn trong túi quần, nhưng với những người dùng có bàn tay nhỏ hoặc muốn thao tác một tay dễ dàng, việc mở một chiếc màn hình gập dài ngoằng vẫn là một thách thức không hề nhỏ.
Khoảng bốn tiếng sau khi cất cánh trong chuyến bay đầu tiên đến Mặt Trăng kể từ năm 1972, một chiếc iPhone màu bạc trôi lơ lửng ngang qua camera đặt phía trên buồng lái của tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh Artemis II. Smartphone này rời khỏi tay chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), bay qua đầu chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) rồi rơi vào tay Christina Koch (NASA).
Đây là lần thứ hai phi hành gia NASA được phép mang smartphone cá nhân ra ngoài vũ trụ, sau sứ mệnh Crew-12 đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào tháng 2. NASA hồi tháng 3 cho biết đã cung cấp cho mỗi phi hành gia một chiếc smartphone đời mới nhất và iPhone được chọn.
Những chiếc iPhone này không thể gọi điện hay chơi game do không kết nối Internet hoặc sử dụng Bluetooth. Chúng chủ yếu được dùng để chụp ảnh và quay video, trong đó chỉ huy Wiseman đã chụp một số bức ảnh đầu tiên gửi về Trái Đất. Bà Koch và ông Hansen cũng chụp ảnh và quay video ông Glover và Wiseman khi khoang tàu di chuyển xung quanh tên lửa, theo video trực tiếp của NASA phát trên YouTube.
"Chúng tôi cung cấp cho phi hành đoàn những công cụ ghi lại khoảnh khắc đặc biệt, giúp họ chia sẻ những hình ảnh và video đầy cảm hứng với thế giới", Jared Isaacman, người đứng đầu NASA, viết trên X hồi tháng 2. "Quan trọng không kém, chúng tôi đã thách thức các quy trình lâu đời để chứng nhận một phần cứng hiện đại cho chuyến bay vào vũ trụ".
Theo NY Times, việc cấp phép smartphone bay vào vũ trụ là quá trình không dễ dàng. "Thông thường, quy trình này có bốn giai đoạn", PGS Tobias Niederwieser của trung tâm nghiên cứu vũ trụ BioServe Space Technologies thuộc Đại học Colorado Boulder (Mỹ), giải thích. "Giai đoạn đầu tiên đưa thiết bị phần cứng vào bảng điều khiển an toàn, sau đó xác định mối nguy hiểm tiềm tàng, từ các bộ phận chuyển động đến vật liệu như thủy tinh có thể vỡ. Giai đoạn thứ ba sẽ đưa ra kế hoạch giải quyết mối nguy hiểm đó. Cuối cùng là chứng minh rằng kế hoạch đó hiệu quả".
iPhone 17 Pro Max - mẫu smartphone được các phi hành gia Artemis II lựa chọn - hiện đáp ứng các cầu này. Máy trang bị Ceramic Shield 2 ở mặt trước và Ceramic Shield ở mặt sau. Apple từng nhấn mạnh Ceramic Shield 2 "cứng cáp hơn bất kỳ loại kính smartphone nào khác".
Về việc iPhone "được" bay vào vũ trụ, Apple cho biết không tham gia vào quy trình phê duyệt cho sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, nói với 9to5mac, công ty nhấn mạnh smartphone mới nhất "đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn để sử dụng lâu dài trên quỹ đạo".
iPhone không phải là thiết bị số duy nhất được các phi hành gia chụp ảnh và quay video. Phi hành đoàn còn trang bị hai chiếc máy ảnh Nikon D5 ra mắt năm 2016 và bốn chiếc GoPro Hero 11 giới thiệu năm 2022.
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Tính đến sáng 4/4, phi hành đoàn bốn người đã cách Trái Đất hơn 229.000 km, bắt đầu gửi về những hình ảnh đầu tiên về "quả cầu xanh". Họ còn khoảng 190.000 km để tiếp cận Mặt Trăng. Phi hành đoàn dự kiến tiến vào "vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng" vào tối 5/4.
Bảo Lâm tổng hợp
Toàn cảnh Trái Đất nhìn từ Artemis II
Phi hành đoàn Artemis II vượt mốc 'nửa đường tới Mặt Trăng'
Điểm đặc biệt của bốn phi hành gia Artemis II
Chương trình Mặt Trăng mới của Mỹ khác gì 54 năm trước?
