Bộ Giáo dục và Đào tạo chiều 10/4 công bố kết quả xác minh đề tài “phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình.
Dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh, sinh viên hồi tháng 3, song bị tố có nhiều điểm giống luận án tiến sĩ.
Bộ cho hay đã thành lập tổ tư vấn để đánh giá đề tài này, gồm 5 người có trình độ tiến sĩ trở lên. Sau khi thẩm định, đánh giá sự trùng lặp về nội dung đề tài, tính khả thi của quá trình thí nghiệm, thực nghiệm, các chuyên gia đưa ra 5 nhận định.
Một là học sinh “hoàn toàn thực hiện được” dự án này, theo hướng dẫn của giáo viên. Cụ thể, các em có thể hiểu và phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR, bởi đây là kiến thức có trong chương trình. Thiết bị để thực hiện thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Bách khoa Hà Nội…
Thứ hai, tiến độ dự án là khả thi khi học sinh đã có kế hoạch nghiên cứu, quy trình được kiểm chứng, cùng sự hướng dẫn của giáo viên, nhà khoa học. Nội dung nghiên cứu được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị ở các phòng thí nghiệm hiện có.
Thứ ba, dự án không bị ghi nhận trùng lặp do đạo văn những công trình đã công bố.
Thứ tư, nghiên cứu không có tính mới tuyệt đối, mà chỉ tương đối, có tính sáng tạo và giá trị thực tiễn, phù hợp năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông. Khác với nghiên cứu trước thường tập trung vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng, đồng thời giữa chống cháy – cách nhiệt – kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh – sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
Ngoài ra, Bộ đánh giá hồ sơ hợp lệ, đúng quy chế.
“Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự
kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa
học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu
đã đề ra”, Bộ kết luận.
Cơ quan này cũng nhận định việc tổ chức cuộc thi khoa học kỹ thuật là cần thiết, nhằm khuyến khích học sinh nghiên cứu, vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết vấn đề thực tế.
Cách đây vài tuần, nhiều diễn đàn về liêm chính khoa học xôn xao về các dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia, nổi bật là dự án của học sinh trường THPT chuyên Lương Văn Tụy.
Nhiều người đặt nghi vấn về tính khả thi khi dự án đòi hỏi loạt kỹ thuật khó, phải thực hiện dài ngày trong phòng thí nghiệm, nhiều chi tiết giống với nghiên cứu của một nhà khoa học và nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Trả lời VnExpress khi đó, ông Hoàng Hải Nam, hiệu trưởng, cho biết ý tưởng đề tài do học sinh đề xuất, xuất phát từ bài toán làm sao để vật liệu vừa chống cháy vừa khắc phục tình trạng ẩm mốc. Các em không bắt đầu từ con số 0 mà kế thừa các nghiên cứu sẵn có về vật liệu polyurethane có khả năng chống cháy và cách nhiệt, bổ sung nano bạc để tăng tính kháng vi sinh.
Ông Nam khẳng định việc kế thừa là thông lệ trong nghiên cứu khoa học, không đồng nghĩa với thiếu sáng tạo. Với thí nghiệm chuyên sâu, nhà trường đã hỗ trợ học sinh thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện và có xác nhận hợp lệ. Quy trình này phù hợp thông lệ, đảm bảo liêm chính khoa học.
Cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia (VISEF) 2026 diễn ra trong ba ngày 20-22/3, thu hút 457 học sinh với 242 dự án. Theo quy chế tuyển sinh của Bộ, thí sinh đoạt giải ba trở lên được xét tuyển thẳng vào đại học theo ngành phù hợp. Song nhiều trường đã bỏ xét giải này.
Năm ngoái, dự án đạt giải nhất của học sinh Hưng Yên bị “tố” giống sản phẩm của một tác giả người Indonesia. Bộ Giáo dục và Đào tạo sau đó thu hồi giải thưởng, giấy chứng nhận của hai học sinh.
Theo đó, Sở GD-ĐT TP.HCM quy định, học sinh đăng ký tuyển thẳng lớp 10 thuộc một trong các diện sau:
Học sinh thuộc diện tuyển thẳng lớp 10 thực hiện đăng ký tại trường THCS đang theo học trong thời gian quy định, trường in đơn đăng ký tuyển thẳng và tổ chức cho phụ huynh học sinh và học sinh ký xác nhận theo quy định.
Những học sinh thuộc diện tuyển thẳng nộp hồ sơ xét tuyển thẳng đồng thời với hồ sơ đăng ký dự thi tuyển sinh vào lớp 10 tại trường THCS nơi đang theo học (đối với trường hợp có nguyện vọng vừa xét tuyển thẳng vừa tham gia thi tuyển).
Sở GD-ĐT quy định các trường THCS có học sinh thuộc diện xét tuyển thẳng có trách nhiệm kiểm tra điều kiện xét tuyển thẳng, rà soát tính hợp lệ của hồ sơ, đồng thời tư vấn học sinh chọn lựa nguyện vọng phù hợp với năng lực và khoảng cách gần nơi ở thực tế của học sinh theo VNeID. Tổng hợp, sắp xếp hồ sơ theo thứ tự danh sách được trích xuất từ hệ thống quản lý tuyển sinh, lưu trữ bộ hồ sơ tại đơn vị, lập danh mục, tập hợp hồ sơ của học sinh và gửi về Phòng Văn hóa - Xã hội theo đúng thời gian quy định.
Phòng Văn hóa - Xã hội có trách nhiệm tổ chức rà soát, thẩm định và phê duyệt danh sách học sinh đủ điều kiện tuyển thẳng; báo cáo UBND phường, xã, đặc khu (cấp xã) theo quy định, đồng thời tổng hợp hồ sơ và gửi về Sở GD-ĐT đúng thời gian quy định.
Căn cứ hồ sơ do các Phòng Văn hóa - Xã hội gửi về, Sở GD-ĐT tổ chức thẩm định, xem xét và công bố danh sách thí sinh đủ điều kiện tuyển thẳng theo quy định.
Chuyên viên Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM hướng dẫn học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025 - 2026 thuộc diện tuyển thẳng thực hiện đăng ký xét tuyển thẳng với 3 nguyện vọng lớp 10 các trường THPT công lập thuộc khu vực gần nơi ở hiện tại trên địa bàn thành phố (căn cứ thông tin trên VNeID).
Trong mỗi khu vực đã lựa chọn, học sinh đăng ký một trường có nguyện vọng được xét tuyển thẳng. Các nguyện vọng được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ 1 đến 3; Học sinh không được đăng ký trùng lặp các khu vực đã lựa chọn.
Đối với học sinh THCS đạt giải trong cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học do Bộ GD-ĐT tổ chức, thí sinh được phép đăng ký nguyện vọng tuyển thẳng vào các trường THPT công lập (không bao gồm trường chuyên), trong đó có các trường thực hiện chương trình giáo dục chất lượng cao.
Đối với học sinh THCS đạt giải cấp quốc gia, quốc tế trong các cuộc thi về văn hóa, văn nghệ, thể thao, đăng ký xét tuyển thẳng vào văn hóa các trường THPT có đào tạo năng khiếu thể dục, thể thao.
Căn cứ hồ sơ tuyển thẳng, nguyện vọng đăng ký và thông tin nơi ở hiện tại của thí sinh (thông tin trên VNeID), Hội đồng tuyển thẳng lớp 10 tổ chức xem xét, phân bổ học sinh vào các trường trung học phổ thông công lập phù hợp. Việc phân bổ được thực hiện trên cơ sở đánh giá khoảng cách địa lý, điều kiện thuận tiện trong việc đi lại của học sinh, kết hợp với năng lực học tập, thứ tự nguyện vọng và khả năng tiếp nhận của các cơ sở giáo dục; trong trường hợp cần thiết, việc phân bổ có thể khác với nguyện vọng đăng ký ban đầu nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện học tập tối ưu cho học sinh và năng lực tiếp nhận thực tế của các đơn vị.
Mốc thời gian thực hiện quy định xét tuyển thẳng lớp 10 như sau:
Ghi nhận ở Trường ĐH Nha Trang, nhiều thí sinh đã có mặt từ 6 giờ 30 để chuẩn bị dự thi. Trần Thị Thùy An, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Văn Trỗi (Nha Trang), thông tin rằng em đặt nhiều hy vọng ở đợt 1 thi V-ACT, bởi đợt 2 tổ chức vào cuối tháng này quá sát với lịch thi học kỳ 2 trên trường. "Em chỉ bắt đầu chú trọng V-ACT từ đầu năm vì trước đó phải tập trung thi lấy chứng chỉ IELTS", An nói.
Theo An, phần thi em thấy khó nhất trong đề V-ACT là toán, nhất là nội dung phân tích số liệu và toán phổ thông bởi đề không chỉ hỏi kiến thức của lớp 12 mà còn hỏi cả lớp 10, 11. "Do đó những bạn nào bị 'mất gốc' kiến thức hai khối trước sẽ đặc biệt khó khăn, trong đó có cả em", An bộc bạch. Ngược lại, nữ sinh không hề thấy thử thách ở phần thi tư duy khoa học, dù nội dung này có môn giáo dục kinh tế và pháp luật mà em chưa từng học qua.
"Em có đăng ký học thêm trực tuyến ở một trung tâm, ngoài ra còn tìm đề thêm trên TikTok và những trang mạng khác. Nếu kết quả thi lần này chưa tốt, em nghĩ mình sẽ dốc toàn lực vào kỳ thi tốt nghiệp THPT", nữ sinh đặt mục tiêu đạt từ 750-900 điểm chia sẻ.
Đứng cạnh bên, Hoàng Ngọc Khánh Trang, học sinh lớp 12 Trường THPT Hoàng Văn Thụ (Nha Trang), thẳng thắn: "Em chỉ mới được ôn được 3 ngày là đi thi luôn nên xác định lần này nhường hết 1.200 điểm cho đối thủ. Thực tế, lần này em chỉ muốn trải nghiệm là chính, sau đó chú trọng nhiều hơn vào đợt 2. Do xét tuyển vào ngành y nên em cũng coi trọng kỳ thi tốt nghiệp THPT hơn, xem đây chỉ là phương án dự phòng".
Nguyễn Anh Quân, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng, đã bắt đầu ôn tập từ hè năm trước, với mục tiêu đạt từ 900-1.000 điểm thi V-ACT. Dù có sự chuẩn bị dài hạn, Quân vẫn cảm thấy khó nhằn ở nội dung toán phổ thông ở phần thi toán, trong khi câu hỏi tư duy logic và phân tích số liệu "chỉ cần suy luận là ra nên rất dễ". Logarit và hàm số mũ là những điểm kiến thức được cho là thử thách nhất.
"Nội dung khó thứ hai là tiếng Việt, vốn bao hàm rất nhiều lý thuyết và khó phân biệt khiến em dễ bị nhầm không biết đâu là câu đúng, câu sai. Đặc biệt khó là câu phân tích biện pháp nghệ thuật và ý nghĩa trong ngữ liệu đã cho", nam sinh bộc bạch.
"Điểm V-ACT rất quan trọng và em dự kiến sẽ thi tiếp đợt 2 vì ĐH Kinh tế TP.HCM sẽ xét cả điểm này cộng với điểm thi tốt nghiệp THPT và những yếu tố khác", Quân nói thêm.
Lê Nguyễn An Thuyên, học sinh lớp 12 Trường THPT Hà Huy Tập (Nha Trang), cùng với Lê Nguyễn Thanh Tuyền, học sinh lớp 12 Trường THPT Lý Tự Trọng cũng đồng tình rằng toán là môn thi khiến các em "cảm thấy ám ảnh nhất". "Đề hỏi kiến thức rộng quá, nhất là những kiến thức cũ ở năm lớp 10, 11. Tiếng Anh cũng là một thử thách vì dù trường có dạy nhưng tụi em đều không quá chú tâm vào môn này", cả hai chia sẻ.