Chiều 9/4, luật sư Nguyễn Thanh Thanh bào chữa cho ông Lê Quang Thung – nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam – cho biết không tranh luận về các tội danh mà thân chủ bị truy tố, song cho rằng mức án VKS đề nghị là quá nặng và đề nghị tòa xem xét giảm nhẹ.
Ông Thung bị VKS xác định là người khởi xướng chuỗi sai phạm trong vụ chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn, khu đất do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước. Từ đó, VKS đề nghị phạt ông 8-9 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và 6-7 năm tù về tội Nhận hối lộ.
‘Chỉ khởi đầu chủ trương, không quyết định thương vụ cuối cùng’
Theo luật sư, ông Thung là người đưa ra chủ trương tạo điều kiện cho Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa sở hữu khu đất thông qua việc góp vốn vào Công ty TNHH Phú Việt Tín từ năm 2009. Tuy nhiên, đến tháng 12/2011, ông đã nghỉ hưu, không còn tham gia quyết định hay triển khai việc chuyển nhượng phần vốn góp của Tập đoàn Cao su – thực chất là chuyển giao khu đất này.
Luật sư cho rằng trong toàn bộ chuỗi sai phạm, ông Thung chỉ tham gia ở mức độ nhất định trong các thủ tục hành chính, không giữ vai trò quyết định trực tiếp dẫn đến việc khu đất bị chuyển toàn bộ sang doanh nghiệp tư nhân. Ông cũng không quyết định hay chỉ đạo bên nhận chuyển nhượng hoặc giá chuyển nhượng vào năm 2014.
“Việc giữ nguyên giá đất từ năm 2010, không xác định lại theo giá thị trường năm 2014 là ý chí của những người quản lý, điều hành Công ty Phú Việt Tín giai đoạn sau”, luật sư trình bày.
Về cáo buộc nhận hối lộ 200.000 SGD thông qua việc thanh toán viện phí cho con và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace, luật sư cho biết ông Thung không phủ nhận hành vi nhận hối lộ nhưng đề nghị tòa không tính khoản 200.000 SGD là tiền hối lộ.
Theo luật sư, thời điểm ban đầu ông Thung chưa nhận thức đây là tiền hối lộ. Năm 2008, khi đưa con sang Singapore chữa bệnh, ông được bà Linh nhiều lần hỗ trợ viện phí và sau đó đã hoàn trả. Đầu năm 2009, ông tiếp tục chủ động đề nghị trả lại nhưng bà Linh không nhận.
Luật sư cho rằng điều này cho thấy ông Thung không có ý định chiếm giữ hay hưởng lợi từ khoản tiền, cũng chưa nhận thức được tính chất sai phạm tại thời điểm đó. Chỉ đến khi làm việc với cơ quan điều tra, ông mới nhận thức rõ hành vi vi phạm, sau đó thành khẩn khai báo, hợp tác và vận động gia đình nộp lại toàn bộ số tiền.
Ngoài ra, luật sư cho biết ông Thung còn có nhiều tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, tích cực phối hợp điều tra, có nhiều thành tích công tác và đã ngoài 70 tuổi. Từ đó, đề nghị HĐXX xem xét miễn trách nhiệm hình sự cho bị cáo.
‘Tiếp tục giao dịch để tránh Tập đoàn Cao su mất trắng vốn’
Bào chữa cho bị cáo Trần Ngọc Thuận (người kế nhiệm của ông Thung), luật sư Nguyễn Thị Huyền Trang cho rằng hành vi của thân chủ xuất phát từ việc xử lý “sự đã rồi” do người tiền nhiệm để lại, không lường trước hết hậu quả.
Ông Thuận bị cáo buộc cùng cấp dưới tiếp tục thực hiện chủ trương chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn không qua thẩm định giá và đấu giá, gây thất thoát tài sản Nhà nước. Đồng thời, ông còn nhận của bị cáo Dừa 45 tỷ đồng cảm ơn; bị đề nghị mức án 5-6 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Theo luật sư, chủ trương chuyển nhượng phần vốn góp của Công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa tại Công ty Phú Việt Tín – thực chất là chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn – đã được ông Thung quyết định từ năm 2009.
Đến đầu năm 2014, khi ông Thuận giữ chức Tổng giám đốc Tập đoàn Cao su, 80% vốn tại Phú Việt Tín đã được đăng ký sang tên cho Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa. Tuy nhiên, theo luật sư, dù chưa thanh toán tiền, hai người này vẫn được một số bị cáo khác ký khống xác nhận hoàn tất giao dịch.
Trong bối cảnh đó, luật sư cho rằng nếu không xử lý kịp thời, Tập đoàn Cao su có nguy cơ mất trắng phần vốn. Vì vậy, nhằm hạn chế rủi ro, ông Thuận cùng các thành viên Hội đồng thành viên đồng ý tiếp tục thực hiện chủ trương trước đó với điều kiện bên mua phải hoàn tất thanh toán. Trong khi đó, Linh và Dừa đã ký hợp đồng bán vốn tại Phú Việt Tín cho bà Nguyễn Thị Như Loan, Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai.
Luật sư cũng đề nghị tòa ghi nhận việc thân chủ chủ động khai báo, tự thú trước khi hành vi bị phát hiện. Theo lời bào chữa, khoản tiền ông Thuận nhận từ bị cáo Dừa là do người này chủ động đưa để “cảm ơn”, không có sự thỏa thuận, đòi hỏi hay hứa hẹn từ trước.
Trong quá trình giải quyết vụ án, ông Thuận đã nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi cá nhân, đồng thời khắc phục vượt một tỷ đồng, nâng tổng số tiền nộp hơn 38 tỷ đồng để khắc phục hậu quả chung.
Luật sư cho biết bị cáo đã nhận thức rõ sai phạm, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra và có 6 tình tiết giảm nhẹ theo Bộ luật Hình sự. Hiện ông Thuận gần 70 tuổi, sức khỏe yếu, mắc nhiều bệnh, đã nghỉ công tác và đang điều trị theo chỉ định bác sĩ.
Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX xem xét miễn hình phạt đối với bị cáo Thuận.
Bào chữa cho một số bị cáo là cựu lãnh đạo, cán bộ tại Tập đoàn Cao su và các công ty thành viên, các luật sư đều thống nhất tội danh, chỉ xin giảm nhẹ hình phạt.
Ngày mai, phiên tòa tiếp tục với phần bào chữa của luật sư cho các bị cáo còn lại.
Ngày 8/4, ngoài việc xét hỏi bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai), TAND TP HCM tập trung làm rõ sai phạm của nhóm lãnh đạo, cán bộ Tập đoàn Cao su Việt Nam liên quan việc chuyển nhượng khu đất hơn 6.000 m2 không qua đấu giá, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng.
Trình bày tại tòa, bị cáo Trần Ngọc Thuận (cựu Thành viên HĐTV, Tổng giám đốc Tập đoàn Cao su Việt Nam) thừa nhận hành vi như cáo trạng, đồng thời cho rằng việc mình bị truy tố về tội Nhận hối lộ là không oan.
Sai phạm của ông Thuận diễn ra sau khi có chủ trương của người tiền nhiệm Lê Quang Thung (quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) về việc cần tạo điều kiện cho Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Tín). Cụ thể là chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn bằng hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín, không qua thẩm định giá và đấu giá, gây thất thoát tài sản Nhà nước.
Quá trình này, ông Thuận đã hai lần nhận tổng cộng 45 tỷ đồng từ bị cáo Dừa. Số tiền có nguồn gốc từ khoản 50 tỷ đồng Đặng Phước Dừa nhận của bà Nguyễn Thị Như Loan theo hợp đồng hứa mua - hứa bán dự án.
Trả lời HĐXX, ông Thuận cho biết, khi được ông Thung trao đổi về việc tiếp tục chuyển nhượng dự án, ông chưa đồng ý ngay mà chỉ trả lời "để xem lại". Đến cuộc họp tháng 4/2014, ông mới chính thức có ý kiến về nội dung này. Sau đó, ông yêu cầu Nguyễn Thị Gái (nguyên Tổng giám đốc Công ty Cao su Đồng Nai) tìm luật sư tư vấn nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý của dự án.
Ông Thuận khai đã nhận 45 tỷ đồng từ Dừa, song không nêu chi tiết. Trong khi đó, kết quả điều tra xác định số tiền này được giao làm 2 lần.
Lần đầu là khoảng đầu năm 2014, Dừa rút 20 tỷ đồng (loại mệnh giá 500.000 đồng, nặng khoảng 40 kg), đóng gói vào 4 vỏ thùng rượu ngoại hiệu Glenfarclas (kích thước 33x27x35 cm). Các thùng tiền này được Dừa chất lên ôtô và chở thẳng đến phòng làm việc của ông Thuận tại trụ sở Tập đoàn Cao su Việt Nam. Khi ông Thuận hỏi: "Gì đấy?", Dừa trả lời ngắn gọn "tiền cảm ơn anh em Tập đoàn" rồi để lại số tiền này.
Lần thứ hai vào tháng 9/2014, sau khi thương vụ hoàn tất, Dừa lấy 25 tỷ đồng loại mệnh giá 500.000 đồng, gồm nhiều cọc tiền, chia ra xếp gọn gàng vào 2 valy kéo tay màu đen cỡ trung và cỡ lớn (kích thước 38x25x55 cm và 44x25x64 cm) rồi chuyển lên ôtô, lái đến biệt thự riêng của ông Thuận tại khu Lan Anh (quận 2) vào lúc 21h để giao nốt số tiền còn lại.
Khai tại tòa, ông Thuận cho biết đã đưa cho 3 người tại Tập đoàn Cao su Việt Nam gồm: Võ Sỹ Lực (nguyên Chủ tịch HĐTV), Trần Thoại (nguyên thành viên HĐTV, Phó tổng giám đốc) và Phạm Văn Thành (nguyên Trưởng ban Kế hoạch và Đầu tư) mỗi người 2,5 tỷ đồng, còn lại giữ 37,5 tỷ đồng.
"Bị cáo nhận thấy hành vi của mình là sai", ông Thuận nói, đồng thời thừa nhận theo quy định, khu đất phải được thẩm định giá và đấu giá công khai nhưng đã không thực hiện, dẫn đến thiệt hại lớn.
Về khắc phục hậu quả, ông Thuận khai đã nộp lại toàn bộ 37,5 tỷ đồng hưởng lợi và nộp thêm một tỷ đồng để khắc phục hậu quả chung của vụ án.
Liên quan việc bà Nguyễn Thị Như Loan tìm gặp để hỏi về pháp lý dự án, ông Thuận cho biết chỉ gặp trong khoảng 2 phút do đang họp, không có trao đổi hay bàn bạc công việc. Theo ông, bà Loan chủ yếu tìm hiểu thông tin pháp lý, không liên quan đến việc đưa tiền hay xử lý công việc.
Trả lời thẩm vấn tiếp đó, một số lãnh đạo Tập đoàn Cao su và các công ty thành viên cũng thừa nhận sai phạm như cáo buộc, song cho rằng thực hiện theo chỉ đạo cấp trên không được hưởng lợi.
Cựu Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thị Hồng vắng mặt, tòa công bố lời khai
Theo cáo trạng, để được tạo điều kiện mua lại khu đất trên nhằm thực hiện dự án, ngoài việc chi "bôi trơn" cho nhóm Tập đoàn Cao su Việt Nam, bị cáo Linh và Dừa còn đưa tiền, hứa hẹn tặng căn hộ trong dự án cho nhiều quan chức. Trong đó có bà Nguyễn Thị Hồng, Phó chủ tịch UBND TP HCM và Đào Thị Lan Hương, Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 sắp xếp tài sản thuộc sở hữu Nhà nước.
Linh và Dừa đã gặp gỡ và nhờ bà Hương sắp xếp khu đất cho Công ty Phú Việt Tín. Bà Lan nhận lời, song từ chối nhận tiền nhưng được Dừa hứa cho một căn hộ sau khi dự án hoàn thành.
Bị cáo Dừa cũng tìm cách tiếp cận bà Hồng. Sau những bữa cơm thân mật tại nhà riêng để tạo mối quan hệ, Dừa đã đưa cho bà Hồng một túi quà bên trong có 10.000 USD. Tiếp đó, nhân dịp tân gia nhà bà Hồng tại huyện Hóc Môn, Dừa tiếp tục mang đến biếu 50.000 USD để "cảm ơn" việc ký văn bản giao đất.
Bị cáo Nguyễn Thị Hồng được tại ngoại, vắng mặt tại phiên tòa chiều nay, nên HĐXX công bố lời khai của bà tại cơ quan điều tra. Theo đó, bà Hồng thừa nhận hành vi sai phạm của mình, đã khắc phục tổng cộng 1,6 tỷ đồng (dư 100 triệu) và đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Đối với bị cáo Lan đang trốn truy nã, tòa xử vắng mặt.
Phiên tòa tiếp tục với phần hỏi của các luật sư. Dự kiến ngày 10/4 tuyên án.
Chiều 6/4, Công an TP Hà Nội công bố thông tin liên quan đến vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu.
Theo cơ quan điều tra, ông Vũ Minh Châu, người sáng lập Bảo Tín Minh Châu, cùng Vũ Minh Tú (Trưởng Ban Trợ lý độc lập) và 2 nhân viên kế toán của Công ty Bảo Tín Minh Châu bị khởi tố cùng về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Khám xét khẩn cấp chỗ ở, nơi làm việc, các địa điểm hoạt động của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu và các đối tượng có liên quan, công an đã thu giữ 23,3 tỷ đồng tiền mặt, 7 quyển sổ đỏ cùng nhiều tài liệu, đồ vật và một số lượng lớn kim loại màu vàng, màu bạc.
Công an Hà Nội cho biết, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu hoạt động sản xuất, mua bán, kinh doanh vàng, trang sức do ông Vũ Minh Châu làm tổng giám đốc, đại diện theo pháp luật.
Từ ngày 28/10/2024 đến nay, công ty thay đổi người đại diện theo pháp luật từ ông Vũ Minh Châu sang bà Phạm Lan Anh, người chung sống với ông Châu như vợ chồng.
Trước năm 2024, ông Vũ Minh Châu và con trai là Vũ Minh Tú đã chỉ đạo các nhân viên bộ phận kế toán sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế gồm: Phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel để quản lý theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế; phần mềm kế toán Misa để kê khai báo cáo thuế.
Từ nửa cuối năm 2024 đến nay, để tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, ông Vũ Minh Châu chỉ đạo Tú và các nhân viên trong công ty xóa toàn bộ dữ liệu trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro, đồng thời chuyển sang sử dụng hệ thống Excel cùng phần mềm bán hàng Fox AI để quản lý, theo dõi việc mua bán hàng hóa, dữ liệu được bộ phận kế toán lọc, kiểm tra, tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm kế toán Misa để kê khai báo thuế.
Theo dữ liệu được trích xuất trong giai đoạn 2020-2023 trên phần mềm Hivi của công ty, bước đầu, cơ quan điều tra xác định doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến năm 2023 là khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế của công ty là khoảng 9.700 tỷ đồng; gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước là khoảng 150 tỷ đồng.
Cơ quan Cảnh sát điều tra đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án, làm rõ các vi phạm, sai phạm của các đối tượng có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Trưa 7-4, ông Nguyễn Long Biên, Phó giám đốc Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng, đã có báo cáo gởi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Cục Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Đà Nẵng liên quan đến vụ việc 2 nhân viên gác chắn ở Thanh Khê bị hành hung.
Theo đó sự việc xảy ra vào lúc 20h7 ngày 6-4, tại đường ngang Thanh Khê, Km788+515 tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM.
Hai nhân viên gác chắn là chị Trương Thị Diệp T. và chị Nguyễn Thị Mộng T. thực hiện đóng chắn để chuẩn bị đón tàu 0402 từ ga Đà Nẵng đi ga Kim Liên.
Khi chắn đã đóng và xe cộ đã dừng lại theo quy định thì một phụ nữ đi xe máy cố tình dắt xe vượt qua dàn chắn đi vào trong phạm vi đường ngang.
Nhân viên gác chắn đã kịp thời nhắc nhở nhưng người này không chấp hành, dừng xe trong phạm vi đường ngang và có hành vi chửi bới, xúc phạm nhân viên gác chắn.
Đến 20h11, người này cùng một phụ nữ khác sử dụng mũ bảo hiểm tấn công, đánh liên tiếp vào vùng đầu và mặt hai nhân viên gác chắn. Đồng thời xô đẩy, kéo ra giữa đường ngang tiếp tục hành hung.
Sự việc chỉ dừng lại khi có sự can ngăn của người đi đường, tuy nhiên những người này vẫn tiếp tục chửi bới, lăng mạ, đe dọa.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, đơn vị và người dân đã đưa hai nhân viên gác chắn đi cấp cứu tại bệnh viện trong tình trạng đa chấn thương vùng đầu, mặt, sang chấn tâm lý.
Đề nghị xử lý nghiêm người hành hung
Ông Biên cho biết sau sự việc, đơn vị đã báo Công an phường Thanh Khê đến hiện trường để xử lý, đồng thời bố trí nhân lực thay thế nhằm đảm bảo công tác chạy tàu an toàn, thông suốt.
Qua xác minh ban đầu, người phụ nữ trên có nhà ở ngay phía sau nhà gác chắn và đã nhiều lần có hành vi gây mất trật tự, đe dọa nhân viên gác chắn đang làm nhiệm vụ.
"Đây là vụ việc có tính chất nghiêm trọng, thể hiện hành vi chống đối, xâm hại trực tiếp đến lực lượng làm nhiệm vụ đảm bảo an toàn giao thông đường sắt, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu.
Chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, xử lý nghiêm các đối tượng theo quy định của pháp luật" - ông Biên cho biết.