Hàng loạt học sinh nghi ngộ độc, trường ở TP HCM dừng bán trú

Thành công nổi bật của hoạt động đối sánh giai đoạn 2020-2025 là góp phần minh bạch chất lượng giáo dục phổ thông (GDPT). Thay vì chỉ dựa vào tỷ lệ tốt nghiệp hay số lượng điểm cao, dữ liệu đối sánh giúp nhận diện rõ hơn chất lượng thực của quá trình dạy và học. Nhờ đó, nhiều địa phương xác định được vị trí của mình trong tương quan cả nước (đối sánh ngang) và theo dõi được xu hướng tiến bộ hay thụt lùi qua các năm (đối sánh dọc).

Đối sánh cũng tạo ra áp lực cải tiến tích cực. Khi chênh lệch giữa điểm học bạ và điểm thi được chỉ ra, nhiều địa phương buộc phải rà soát lại công tác kiểm tra, đánh giá trong nhà trường. Một số nơi đã triển khai giải pháp nâng cao chất lượng và đạt kết quả rõ nét khi thứ hạng điểm trung bình thi (TBĐT) toàn quốc được cải thiện. Chẳng hạn, Nghệ An tăng hạng mạnh từ vị trí 38 năm 2020 lên hạng 2 năm 2025; Hà Tĩnh từ 24 lên 4; Vĩnh Phúc (cũ) không chỉ tăng hạng mà nhiều năm giữ vị trí dẫn đầu. Ở chiều ngược lại, một số địa phương có xu hướng giảm hạng như Vĩnh Long, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Đà Nẵng (cũ).

Từ góc độ quản lý, đối sánh góp phần hình thành tư duy sử dụng dữ liệu trong hoạch định chính sách và điều chỉnh hoạt động dạy và học. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất hiện nay là đặt tất cả địa phương vào cùng một "mặt bằng so sánh", trong khi điều kiện kinh tế - xã hội, nguồn lực giáo dục và chất lượng đầu vào rất khác nhau. Vì vậy, đối sánh theo nhóm các địa phương hoặc trường học có điều kiện tương đồng là cách tiếp cận hợp lý, giúp so sánh công bằng và hỗ trợ cải tiến chất lượng giáo dục.

Dữ liệu TBĐT kỳ thi tốt nghiệp THPT giai đoạn 2021–2025 cho thấy có sự phân hóa rõ rệt giữa 12 địa phương, gồm 6 thành phố trực thuộc T.Ư và 6 địa phương sáp nhập vào các thành phố này, như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Hải Dương, Quảng Nam, Sóc Trăng và Hậu Giang.

"TBĐT 5 năm" của mỗi địa phương được tính bằng trung bình cộng TBĐT từng năm của địa phương đó. Chẳng hạn, Bình Dương có TBĐT từng năm giai đoạn 2021-2025 lần lượt là 7,055, 7,021, 7,161, 7,320 và 6,480 thì "TBĐT 5 năm" của tỉnh này là 7,007.

Tính "TBĐT 5 năm" giai đoạn 2021–2025 của 12 địa phương cho thấy mức bình quân chung đạt 6,490 điểm. Lấy mốc này để so sánh, có 6 địa phương có điểm trung bình cao hơn, gồm: Bình Dương (7,007 điểm), Hải Phòng (6,765 điểm), Hải Dương (6,648 điểm), TP.HCM (6,625 điểm), Hà Nội (6,552 điểm) và Cần Thơ (6,525 điểm).

6 địa phương còn lại có điểm trung bình thấp hơn mức này, gồm: Bà Rịa – Vũng Tàu (6,474 điểm), Huế (6,453 điểm), Đà Nẵng (6,224 điểm), Quảng Nam (6,217 điểm), Hậu Giang (6,197 điểm) và Sóc Trăng (6,187 điểm).

Như vậy, trong 12 địa phương được so sánh, một nửa có kết quả cao hơn mức trung bình chung và một nửa thấp hơn.

Trong nhóm TP.HCM – Bình Dương – Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương nổi bật với điểm trung bình 7,007, luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. TP.HCM đạt 6,625 điểm, còn Bà Rịa – Vũng Tàu thấp hơn với 6,474 điểm.

Cặp Hải Phòng – Hải Dương có kết quả khá gần nhau (6,765 và 6,648 điểm), cho thấy chất lượng giáo dục trong vùng tương đối cân bằng.

Ở các nhóm còn lại, khoảng cách thể hiện rõ hơn. Đà Nẵng chưa tạo được chênh lệch đáng kể so với Quảng Nam (6,224 so với 6,217), dù điều kiện phát triển thuận lợi hơn. Tại ĐBSCL, Cần Thơ giữ vai trò trung tâm với điểm trung bình cao hơn nhiều so với Hậu Giang và Sóc Trăng, phản ánh sự chênh lệch về chất lượng giáo dục. TBĐT và thứ hạng của 12 địa phương được thể hiện ở bảng sau:

Đối sánh nhóm 6 thành phố lớn sau sáp nhập

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có nhiều thay đổi: thi theo Chương trình GDPT 2018, số môn thi giảm còn 4 (toán, ngữ văn và 2 môn tự chọn), ngoại ngữ chuyển từ bắt buộc sang tự chọn. Đồng thời, tuyển sinh ĐH không còn xét tuyển sớm, xét học bạ phải tính cả điểm học kỳ II lớp 12. Những điều chỉnh này đã làm thay đổi bức tranh kết quả thi giữa các địa phương, đặc biệt là 6 thành phố trực thuộc T.Ư.

Kết quả đối sánh năm 2025 cho thấy sự phân hóa khá rõ. Hà Nội dẫn đầu với 6,451 điểm, xếp thứ 5/34 toàn quốc. Hải Phòng đứng ngay sau với 6,346 điểm, xếp thứ 6/34, cho thấy chất lượng giáo dục ổn định. TP.HCM và Huế thuộc nhóm tiếp theo, lần lượt xếp thứ 8 và thứ 9.

Trong khi đó, Cần Thơ – sau khi sáp nhập thêm Hậu Giang và Sóc Trăng – xếp thứ 16/34, phản ánh những khó khăn đặc thù của giáo dục vùng ĐBSCL Cửu Long. Đà Nẵng đứng thứ 23/34, thấp nhất trong nhóm 6 thành phố. Đây không phải hiện tượng nhất thời mà là xu hướng kéo dài nhiều năm, khi Đà Nẵng và Quảng Nam thường nằm trong nhóm địa phương có điểm trung bình thấp.

Kết quả này cho thấy việc sáp nhập địa giới hành chính chủ yếu tạo ra không gian quản lý mới, còn mặt bằng chất lượng giáo dục giữa các vùng trong mỗi thành phố vẫn chưa thật sự đồng đều.

Xây dựng bản đồ chất lượng đến từng xã, phường, trường học

Để các "siêu đô thị" hình thành sau sáp nhập thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng giáo dục quốc gia, hoạt động đối sánh theo nhóm cần được xác lập như một công cụ phản hồi và điều chỉnh chính sách. Giá trị cốt lõi của đối sánh không nằm ở xếp hạng, mà ở khả năng chỉ ra khoảng cách, nhận diện nguyên nhân và gợi mở cải tiến phù hợp.

Trước hết, các đô thị cần xây dựng bản đồ chất lượng giáo dục đến từng xã, phường, từng trường, phản ánh đầy đủ điều kiện kinh tế - xã hội, quy mô trường lớp, đội ngũ giáo viên và kết quả học tập của học sinh. Đây sẽ là cơ sở để phân bổ nguồn lực theo nhu cầu thực tiễn, thay vì chia đều hay dựa vào địa giới hành chính. Kết quả khảo sát chất lượng học sinh lớp 12 của Hà Nội vừa mới đây đã cho thấy rõ tính cần thiết của giải pháp này.

Thứ hai, cần mở rộng quyền tự chủ cho các địa phương và nhà trường khi phạm vi quản lý rộng lớn hơn, đồng thời thiết kế các gói hỗ trợ có mục tiêu rõ ràng cho những khu vực còn yếu, gắn chặt trách nhiệm giải trình với kết quả đầu ra. Đối sánh theo nhóm giúp xác định cụ thể đối tượng cần hỗ trợ, mức độ hỗ trợ và thời gian hỗ trợ, qua đó hạn chế tình trạng đầu tư dàn trải nhưng hiệu quả thấp. Các trường học từng bước trở thành tổ chức tự học hỏi và tự cải tiến qua đối sánh và kiểm định.

Thứ ba, phát triển đội ngũ giáo viên theo vùng trong nội bộ đô thị là giải pháp then chốt. Việc tạo cơ chế luân chuyển, chia sẻ giáo viên giỏi giữa khu vực trung tâm và vùng ven, vùng khó khăn sẽ góp phần thu hẹp chênh lệch chất lượng đã kéo dài nhiều năm, đồng thời tạo môi trường phát triển nghề nghiệp công bằng hơn cho đội ngũ nhà giáo.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chat-luong-giao-duc-dia-phuong-sau-sap-nhap-nhin-tu-doi-sanh-diem-thi-tot-nghiep-thpt-185260404231912218.htm

Cuối tháng 3, Trương Diệu Anh, lớp 12 chuyên Tin, trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam (Ams), nhận thư trúng tuyển Viện Công nghệ Georgia (Georgia Tech). Dù đã đỗ 6 trường khác trước đó, nữ sinh vẫn vui sướng, hò hét khắp nhà.

"Ước mơ của em thành hiện thực", Diệu Anh nói.

Georgia Tech là "ông lớn" trong đào tạo lĩnh vực công nghệ, thuộc top 9 trường công lập tốt nhất Mỹ. Riêng với ngành Khoa học máy tính mà Diệu Anh theo đuổi, trường xếp hạng 5, ngang Đại học Princeton (theo US News). Tỷ lệ chấp nhận của trường này khoảng 9%, nhưng với các ngành cạnh tranh như Khoa học máy tính thì thấp hơn, chỉ 6-7%.

Diệu Anh kể giai đoạn sau Covid-19, thấy các nhu cầu cơ bản về công nghệ thông tin tăng đột biến, nên em quyết định đăng ký thi vào lớp 10 chuyên Tin. Sau khi trúng tuyển trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, em bắt tay xây dựng kế hoạch học tập ngay, tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa để xây dựng hồ sơ du học.

Nữ sinh là thành viên câu lạc bộ lập trình, robotics, nhiếp ảnh của trường và là tình nguyện viên của Friends of Vietnam Heritage - tổ chức giáo dục phi lợi nhuận có mục đích bảo tồn và nghiên cứu văn hóa Việt Nam. Ngoài ra, em đảm nhiệm chủ tịch câu lạc bộ Nhiếp ảnh. Quá trình này là cảm hứng để em viết bài luận chính gửi tới khoảng 20 đại học Mỹ.

Theo Diêu Anh, 4-5 tháng viết luận là khoảng thời gian căng thẳng nhất với gần 40 bản thảo và ít nhất 3 lần thay đổi ý tưởng. Có những bản thảo tưởng như hoàn thiện, nhưng khi được cố vấn góp ý, em viết lại toàn bộ mạch bài.

Ban đầu, Diệu Anh viết về hoạt động tại câu lạc bộ nhiếp ảnh của trường. Tuy nhiên, sau nhiều lần trăn trở, em khai thác sâu hơn về nguồn gốc của đam mê, là chiếc máy ảnh mẹ đã dành cả tháng lương để mua tặng. Cũng nhờ đó, em nhận ra nó không chỉ là công cụ lưu giữ kỷ niệm mà còn là phương tiện thể hiện giá trị bản thân. Diệu Anh thể hiện là người luôn sống hết mình, trân trọng mọi khoảnh khắc và không coi những gì mình nhận được là điều hiển nhiên.

Chọn ngành Khoa học máy tính nhưng nữ sinh không muốn gượng ép bài luận chính nói về chủ đề này, bởi thực tế nhiếp ảnh tác động đến việc hình thành tính cách, tư duy nhiều hơn.

"Đây là bài luận cá nhân (Personal Statement), em phải nhìn thẳng vào góc sâu thẳm nhất của mình, lột tả được bản thân chi tiết nhất", Diệu Anh chia sẻ. "Nhiếp ảnh giúp em thể hiện điều đó tốt nhất".

Về học tập, nữ sinh chuyên Tin đạt loại xuất sắc trong ba năm THPT, từng học lập trình thi đấu và AI, đạt giải thưởng ở một số cuộc thi về Tin học. Diệu Anh cũng đạt điểm tuyệt đối 5/5 ở hai môn AP (chương trình nâng cao dành cho học sinh THPT) gồm Khoa học máy tính và Giải tích.

Ngoài ra, nữ sinh lọt vào top 30 cuộc thi Future Blue Innovation do Thành đoàn Hà Nội tổ chức với ý tưởng về ứng dụng (app) giúp biến rác thành nước rửa bát hữu cơ. Đây là ý tưởng nữ sinh nảy ra khi học về Thị giác máy tính. Người dùng chỉ cần chụp ảnh loại rác nào đó như vỏ cam, quất, app sẽ đánh giá khả năng tạo thành nước rửa bát và đưa ra công thức để làm.

Diệu Anh còn phát triển app trợ lý chăm sóc da vì thấy người bạn thân luôn phải "chiến đấu" với mụn. Với ảnh chụp khuôn mặt hàng ngày, ứng dụng sẽ phân tích tình trạng da, so sánh với các ngày trước đó để xem liệu trình điều trị, chăm sóc có hiệu quả không. App cũng tổng hợp thông tin về nhiệt độ, độ ẩm thực tế để gợi ý chu trình chăm sóc da phù hợp.

"Dù đây là dự án cá nhân và mới được thử nghiệm trên quy mô nhỏ, em đã đưa vào bài luận phụ gửi Georgia Tech để thể hiện niềm đam mê và tư duy của mình", Diệu Anh nói. "Với em, bản chất của công nghệ là hỗ trợ con người. Em muốn học sâu về nó để tạo ra các giải pháp ứng dụng nhiều công nghệ".

Là người cố vấn, bà Vũ Thị Hồng, Giám đốc trung tâm Hola Academy, nhìn nhận bộ hồ sơ của Diệu Anh vừa đa dạng, vừa có màu sắc cá nhân rất riêng. "Điều đó cùng sự thông minh, nhanh nhạy và nỗ lực giúp Diệu Anh chinh phục ngôi trường khó tính", chị Hồng nói.

Còn khoảng 4 tháng trước khi nhập học, Diệu Anh dự định học thêm môn AP Thống kê để được miễn một số tín chỉ đại cương ở trường. Nữ sinh cũng tìm hiểu cơ hội giao lưu, nghiên cứu tại Georgia Tech để thích ứng nhanh khi học tập tại đây.

Tin Gốc: Vnexpress

Nhiều học sinh đánh giá chương trình mang lại ý nghĩa thiết thực, giúp các em hiểu rõ hơn về ngành học và môi trường đại học.

Ngày 17-4, Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành, TP.HCM) đã tổ chức cho hơn 100 em học sinh đến tham quan tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM.

Thầy Lê Bá Khoa - trợ lý thanh niên Trường THPT Ten Lơ Man - cho biết đây là đợt thứ hai trong năm nhà trường tổ chức cho học sinh tham quan các trường đại học theo nguyện vọng và sở thích cá nhân.

Theo khảo sát hơn 400 học sinh khối 12, nhiều em đã đăng ký tìm hiểu tại các cơ sở đào tạo như Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM; Trường đại học Sư phạm TP.HCM; Trường đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM…

Theo thầy Khoa, chương trình không chỉ giúp học sinh có cơ hội tiếp cận thực tế môi trường đại học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nghề nghiệp. Thông qua trải nghiệm trực tiếp, các em có thể hiểu rõ hơn về ngành học, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp với năng lực và mục tiêu tương lai, thay vì quyết định theo cảm tính.

Tương tự, thầy Huỳnh Thanh Phú - hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân - cho rằng hướng nghiệp sau THPT từ lâu đã được xem là một nhiệm vụ quan trọng của nhà trường, nhưng không phải lúc nào cũng chạm được vào nhu cầu thật sự của học sinh.

Đến nay nhiều hoạt động hướng nghiệp vẫn mang nhiều tính hình thức và lặp lại theo lịch trình quen thuộc. Vì vậy, thay vì tổ chức đại trà, nhà trường đã cho học sinh đăng ký tham quan các trường đại học theo chính sở thích của mình.

“Dù chỉ vài chục em tham gia, nhưng đó là những em thực sự có nhu cầu, có sự quan tâm. Chính sự ‘ít mà chất’ ấy lại tạo nên giá trị rằng mỗi chuyến đi trở thành một trải nghiệm có ý nghĩa, không còn là một cuộc dạo chơi mang tính thủ tục”, thầy Phú khẳng định.

Đăng ký tham quan trải nghiệm tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM, em Nguyễn Hoàng Quân - học sinh lớp 12A10, Trường THPT Ten Lơ Man - cho biết từ đầu năm học em đã xác định sẽ đặt nguyện vọng tại một ngành ở trường, tuy nhiên em vẫn có khá mơ hồ về ngành nghề này, về điểm xét tuyển, phương thức và cơ hội nghề nghiệp ra sao.

"Sau khi tham quan, tụi em hiểu rõ hơn về cơ sở vật chất cũng như rõ hơn về ngành học mình đang hướng đến", Quân chia sẻ.

ThS Võ Ngọc Nhơn - phó giám đốc tuyển sinh Trường đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH) - cho biết tính từ đầu năm đến nay trường đã đón rất nhiều đoàn THPT đến tham quan, trải nghiệm thực tế. Có những tháng HUTECH đón hơn 10 đoàn thầy cô - học sinh với ngàn lượt học sinh.

“Rõ ràng có sự khác biệt rất lớn giữa môi trường ở đại học và THPT, và mỗi trường đại học lại có một bầu không khí khác nhau. Thông qua trải nghiệm và quan sát thực tế, các bạn học sinh sẽ có sự hứng khởi và động lực lớn hơn để vào một trường đại học nào đó”, thầy Nhơn nhấn mạnh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ