Tình báo Nga cảnh báo: EU tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 17/4 đăng trên mạng xã hội X rằng eo biển Hormuz đã "mở cửa hoàn toàn" cho tàu thương mại, khiến giá dầu Brent giảm khoảng 10 USD, xuống mức 89 USD mỗi thùng chỉ sau vài phút và chứng khoán Mỹ lập đỉnh kỷ lục mới.

Tổng thống Donald Trump cho biết eo biển đã "hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho giao thương", song ông khẳng định lệnh phong tỏa các cảng biển Iran sẽ không thay đổi cho đến khi một thỏa thuận giữa Washington với Tehran được "hoàn tất 100%". Tổng thống nói thêm quá trình đàm phán "sẽ diễn ra rất nhanh chóng" vì hầu hết các điều khoản đã được thống nhất.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người từng dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Iran tại Pakistan, sau đó lại tuyên bố rằng eo biển Hormuz "sẽ không được mở nếu chiến dịch phong tỏa các cảng vẫn diễn ra".

Ông Ghalibaf còn nói rằng eo biển Hormuz mở hay đóng, cũng như các quy định liên quan, sẽ "được quyết định trên thực địa chứ không phải mạng xã hội", dường như ám chỉ bài đăng trên X của Ngoại trưởng Araghchi.

Tasnim, hãng thông tấn bán chính thức có liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng đăng bài viết cho rằng thông báo trên X của Ngoại trưởng Araghchi là "tệ và không đầy đủ", thêm rằng hoạt động qua lại Hormuz của tàu thuyền sẽ bị xem là "không phù hợp" nếu Mỹ vẫn phong tỏa cảng biển Iran.

Một số tờ báo Iran còn kêu gọi giới chức làm rõ về vấn đề này. Hiện chưa rõ lý do có sự khác biệt về quan điểm giữa Ngoại trưởng Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf.

Do sự thiếu rõ ràng này, nhiều hãng tàu thương mại vẫn chưa có đủ tự tin để khôi phục hoạt động bình thường qua Hormuz, dù eo biển được cho là "đã mở cửa". Theo Wall Street Journal, một số hãng tàu cho biết họ đang chờ đợi thêm những bảo đảm an ninh rõ ràng hơn trước khi nối lại lưu thông qua Hormuz.

Dữ liệu mà hãng tư vấn an ninh hàng hải Control Risks thu thập được cho thấy tình hình ở eo biển Hormuz "gần như không có gì thay đổi" sau thông báo của Ngoại trưởng Iran.

Các lãnh đạo ngành vận tải muốn đảm bảo chắc chắn rằng tàu của họ không gặp nguy hiểm, đồng thời họ có thể không muốn tuân thủ yêu cầu từ phía Iran về việc đi theo lộ trình sát bờ biển nước này, thay vì hai làn chính vốn được sử dụng trước chiến sự. Giới chức Iran cảnh báo các tàu vẫn cần được cho phép nếu muốn đi qua eo biển.

Yêu cầu trên của Iran đồng nghĩa với việc tuyến đường vẫn chưa thực sự mở cửa. "Điều đó không phải tự do hàng hải", Martin Navias, tác giả cuốn Chiến tranh tàu dầu: Cuộc tấn công vào tàu thương mại trong cuộc khủng hoảng Iran - Iraq, nhận định.

Trước xung đột, mỗi ngày có khoảng 130 tàu đi qua eo biển Hormuz, sử dụng hai làn đường chính khác biệt với lộ trình mà Iran quy định. Nếu muốn tối ưu hóa lượng lưu thông, tàu thuyền sẽ phải quay lại hai tuyến đường chính đó. Tuy nhiên, để các chủ tàu yên tâm, họ cần phải chắc chắn rằng chúng đã sạch bóng thủy lôi.

Theo giới chức Mỹ, Iran hiện không thể xác định được vị trí tất cả các bãi thủy lôi mà họ đã rải bên trong eo biển và thiếu khả năng gỡ bỏ chúng.

Trong điều kiện bình thường, hai tuyến đường này hoạt động như một "hệ thống phân luồng giao thông" mà Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc, đã thông qua vào năm 1968 để tránh va chạm.

Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez ngày 17/4 cho hay họ đang xem xét liệu thông báo về việc mở lại eo biển có tuân thủ "quyền tự do hàng hải cho tất cả tàu thương mại và đảm bảo việc di chuyển an toàn bằng hệ thống phân luồng giao thông do IMO thiết lập hay không".

Các công ty vận tải biển lớn vốn đang do dự trong việc đưa tàu qua eo biển cho hay họ cũng đang tiến hành đánh giá liệu Hormuz đã trở nên an toàn hơn thực sự hay chưa.

"Chúng tôi vẫn còn một số câu hỏi chưa được giải đáp, nhưng chúng có thể được xử lý trong vòng 24 giờ tới", Nils Haupt, người phát ngôn công ty Hapag-Lloyd từ Đức, hãng vận tải container lớn thứ 5 thế giới, nói.

Ông cho biết thêm rằng Hapag-Lloyd muốn 6 con tàu đang bị kẹt của mình băng qua eo biển càng sớm càng tốt, nhưng họ vẫn cần câu trả lời về phạm vi bảo hiểm cũng như những chỉ thị rõ ràng từ phía chính phủ Iran về hành lang biển được phép sử dụng và trình tự các tàu rời đi.

"Trên lý thuyết, điều này có vẻ rất khả quan", Alexis Ellender, chuyên gia phân tích tại Kpler, công ty theo dõi dữ liệu hàng hải, bình luận, song ông dự đoán sẽ phải mất ít nhất một tuần trước khi lưu lượng tàu thuyền đi qua eo biển tăng lên đáng kể.

Một số công ty nhỏ hơn có thể sẵn sàng nối lại hoạt động nếu họ đảm bảo được các gói bảo hiểm với mức phí hợp lý. Theo phân tích dữ liệu của Kpler, có khoảng 900 con tàu đã bị kẹt lại tại vùng Vịnh trong suốt thời gian diễn ra xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran.

Một nhà điều hành tàu tại Istanbul đang có tàu bị kẹt cho hay ông sẽ xem xét việc đưa tàu ra khỏi eo biển ngay lập tức nếu chắc chắn được về vấn đề bảo hiểm, nhưng ông dự kiến việc này sẽ mất vài ngày.

Tính đến chiều 17/4, theo dữ liệu vận tải của MarineTraffic, tàu thuyền vẫn chưa quay trở lại eo biển Hormuz với số lượng lớn. Chỉ khoảng 6 tàu hàng đi qua eo biển từ khi có thông báo của Iran, một số tàu khác di chuyển về phía Hormuz nhưng sau đó đã phải quay đầu chưa rõ lý do.

Nhìn bề ngoài, việc mở lại eo biển Hormuz là dấu hiệu rõ rệt nhất cho thấy cuộc chiến kéo dài gần hai tháng qua giữa Mỹ và Iran đang đi đến hồi kết. Tuy nhiên, câu chuyện lớn hơn vẫn là mối lo về việc Iran có thể tận dụng eo biển như một đòn bẩy để gây áp lực lên kinh tế toàn cầu trong tương lai.

"Eo biển Hormuz giờ đây có chức năng gần giống như một công cụ răn đe không khác gì vũ khí hạt nhân", Jim Krane, chuyên gia năng lượng vùng Vịnh tại Viện Baker thuộc Đại học Rice, Mỹ, nhận định. "Đây là một quân bài khá mạnh của họ mà về cơ bản là bắt nền kinh tế toàn cầu làm con tin để ngăn chặn các cuộc tấn công nhắm vào mình".

Khoảng 20% lượng dầu mỏ và một phần lớn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Khi Iran đóng cửa eo biển hồi tháng 3, nó đã tác động tức thì tới nền kinh tế thế giới. Nhiều quốc gia đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng và phải phân phối theo định mức, đồng thời nguồn cung phân bón bị thắt chặt, đe dọa năng suất cây trồng.

"Áp lực lên nền kinh tế toàn cầu thực sự đã vượt ngưỡng chịu đựng" khi chiến sự kéo dài sang tuần thứ 7, Krane cho hay.

Theo Ed Morse, cựu trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại tập đoàn tài chính và đầu tư đa quốc gia Citigroup, ngay cả khi eo biển mở cửa trở lại hoàn toàn, cũng phải mất ít nhất 7 tuần để lượng dầu rời Trung Đông trước chiến sự có thể cập cảng các thị trường truyền thống.

Việc rà phá thủy lôi tại eo biển, điều mà ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng đang diễn ra với sự hợp tác từ phía Iran, có thể mất gần một tháng tùy thuộc vào mức độ phối hợp.

Morse lưu ý trong quá trình này, các chủ tàu sẽ cực kỳ thận trọng khi đưa tàu quay trở lại Hormuz. Một tàu VLCC, loại tàu chở dầu thô lớn nhất, có giá khoảng 120 đến 130 triệu USD. "Bạn sẽ không mạo hiểm đối mặt nguy cơ mất đi cỗ máy in tiền của mình đâu", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ Tư pháp Mỹ ngày 8/4 cho biết cựu bộ trưởng Pam Bondi không có kế hoạch trình diện tại buổi điều trần đã được xếp lịch từ trước của Ủy ban Giám sát Hạ viện, liên quan đến quá trình Bộ Tư pháp công bố hồ sơ tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein.

Trong thư gửi Chủ tịch Ủy ban James Comer, Bộ Tư pháp nói trát triệu tập bà Bondi được ban hành khi bà đương chức Bộ trưởng, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/4 đã thông báo bà sẽ rời chính phủ và chuyển sang lĩnh vực tư nhân. Bondi sẽ dành khoảng một tháng để bàn giao công việc tại Bộ.

Bộ Tư pháp Mỹ vẫn cam kết hợp tác với ủy ban, nhưng cho rằng trát triệu tập không còn hiệu lực một khi bà đã rời vị trí. Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Patrick Davis đã đề nghị Ủy ban Giám sát Hạ viện xác nhận rút lại trát triệu tập.

Ủy ban Giám sát Hạ viện, do đảng Cộng hòa kiểm soát, trước đó đã bỏ phiếu để triệu tập bà Bondi ra điều trần về cách Bộ Tư pháp tuân thủ và thi hành đạo luật lưỡng đảng được thông qua hồi tháng 11/2025, trong đó yêu cầu công bố gần như toàn bộ hồ sơ liên quan đến Epstein.

Các nghị sĩ cho rằng Bộ Tư pháp Mỹ dưới quyền bà Bondi đã kiểm duyệt quá mức các tài liệu trong hồ sơ Epstein. Dù bà Bondi từng lập luận rằng việc trì hoãn công bố và kiểm duyệt thông tin là để bảo vệ các nạn nhân, trong những phần hồ sơ được công bố vẫn còn nhiều tài liệu công khai tên nạn nhân, gây ra hoài nghi về mục tiêu kiểm duyệt.

Người phát ngôn ủy ban cho biết sẽ liên hệ với luật sư riêng của Bondi để thảo luận các bước tiếp theo để sắp xếp buổi điều trần.

Đảng Dân chủ lên tiếng phản đối động thái này từ bà Bondi và các quan chức Bộ Tư pháp Mỹ. Hạ nghị sĩ Robert Garcia, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong ủy ban, cảnh báo có thể tiến hành thủ tục cáo buộc Bondi coi thường quốc hội nếu bà không trình diện.

"Giờ đây khi Pam Bondi đã bị sa thải, bà ấy đang tìm cách né tránh nghĩa vụ pháp lý phải điều trần trước ủy ban về hồ sơ Epstein và nghi vấn che giấu thông tin", Garcia nói.

Một số nghị sĩ Cộng hòa cũng cho biết sẽ tiếp tục gây sức ép với bà Bondi. Hạ nghị sĩ Nancy Mace nhấn mạnh việc triệu tập bà Bondi "được thực hiện theo tên, không phải theo chức danh", đồng nghĩa bà vẫn phải trình diện dù không còn giữ chức Bộ trưởng Tư pháp Mỹ.

Ủy ban Giám sát Hạ viện đang tiến hành cuộc điều tra quy mô lớn về mối quan hệ của Epstein với các cá nhân giàu có và quyền lực, cũng như cách Bộ Tư pháp xử lý các cuộc điều tra hình sự liên quan đến Epstein và đồng phạm Ghislaine Maxwell.

Hồi đầu năm nay, bà Bondi và Thứ trưởng Todd Blanche, người vừa được ông Trump chỉ định tạm thời lãnh đạo Bộ Tư pháp Mỹ, đã tham gia một buổi báo cáo kín với ủy ban về hồ sơ Epstein. Các nghị sĩ Dân chủ khi đó đã rời khỏi phiên họp để phản đối việc các quan chức chính phủ không tuyên thệ trả lời trung thực.

Thanh Danh (Theo AP, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cuu-bo-truong-tu-phap-my-khong-du-dieu-tran-ve-ho-so-epstein-5060289.html

Trả lời phỏng vấn Fox News được phát vào ngày 14.4 (theo giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cuộc chiến Iran "sắp kết thúc". "Tôi cho rằng cuộc chiến đến gần hồi kết", ông Trump nói.

Trả lời phỏng vấn với phóng viên tờ New York Post qua điện thoại, ông tiết lộ "có thể sẽ có điều gì đó diễn ra" trong 2 ngày tới ở Pakistan. "Điều gì đó" được cho là vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran. Thừa nhận đang có một số cuộc thảo luận, ông Trump nói với phóng viên này - đang tác nghiệp tại Islamabad (Pakistan) - rằng: "Anh nên ở lại đó, thật đấy, bởi vì có thể sẽ có điều gì đó diễn ra trong 2 ngày tới, và chúng tôi muốn đến đó".

Mặc dù có tín hiệu lạc quan cho đàm phán nhưng Washington đang không ngừng gia tăng sức ép quân sự nhằm vào Tehran. Tối qua (15.4, theo giờ VN), tờ The Washington Post dẫn lời một số quan chức Mỹ tiết lộ nước này đang điều động khoảng 10.000 binh sĩ đến vùng vịnh. Cụ thể, khoảng 6.000 binh sĩ trên nhóm tác chiến tàu sân bay USS George H.W. Bush đến vùng Vịnh. Bên cạnh đó, khoảng 4.200 binh sĩ khác trên nhóm tác chiến sẵn sàng đổ bộ được dẫn đầu bởi tàu đổ bộ tấn công USS Boxer và lực lượng đặc nhiệm thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 11 cũng dự kiến đến Trung Đông vào cuối tháng này.

Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đang có khoảng 10.000 binh sĩ cùng hơn 10 tàu chiến nước này đang thực thi lệnh phong tỏa đối với các tàu đi hoặc đến Iran, nhằm vào các cảng của nước này ở cả vịnh Ba Tư và vịnh Oman. "Trong 24 giờ

đầu tiên, không có tàu nào vượt qua được sự phong tỏa của Mỹ và 6 tàu buôn đã tuân theo chỉ thị của lực lượng Mỹ để quay trở lại cảng của Iran trên vịnh Oman", CENTCOM thông báo.

Chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đã giải thích cách quân đội Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa trên. Theo đó, tàu sân bay mang theo máy bay giám sát và máy bay chiến đấu để tuần tra chiến đấu trên không. Tàu sân bay cũng là nơi thiết lập trung tâm chỉ huy, kiểm soát, liên lạc và tình báo quan trọng. Tàu đổ bộ tấn công cũng mang theo máy bay giám sát và tấn công, trung tâm chỉ huy, kiểm soát, liên lạc và tình báo khác, và hàng trăm lính thủy đánh bộ có thể lên tàu thương mại để kiểm tra. Tàu vận tải đổ bộ chở binh sĩ thủy quân lục chiến, trực thăng và tàu vận tải Osprey. Các tàu khu trục với ưu thế về tốc độ và vũ khí có thể phát hiện, đánh chặn và nếu cần thì lên tàu, bắt giữ và đưa con tàu vi phạm đi nơi khác.

Nỗ lực này của Mỹ nhằm ngăn chặn việc Iran xuất khẩu dầu thô vốn là một nguồn thu nhập quan trọng của nước này.

Trong khi đó, Hãng tin Tasnim tối qua (giờ VN) dẫn lời thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ Tư lệnh trung ương Khatam al-Anbiya - bộ chỉ huy thống nhất của các lực lượng vũ trang Iran, chỉ trích việc Mỹ phong tỏa là "bất hợp pháp" và nếu điều này vẫn tiếp diễn thì có thể xem là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Tướng Abdollahi đe dọa Iran "sẽ không cho phép bất kỳ hoạt động xuất khẩu hoặc nhập khẩu nào tiếp tục diễn ra ở vịnh Ba Tư, biển Oman và biển Đỏ trong điều kiện như vậy".

Thực tế, việc Mỹ huy động lực lượng hùng hậu ở khu vực eo biển Hormuz, vịnh Ba Tư khiến cho quân đội nước này nằm gần hơn trong khả năng tấn công của Iran. Ở cự ly gần, Iran có thể triển khai máy bay không người lái (UAV), tàu tấn công không người lái và cả các loại tàu tấn công nhanh để tập kích lực lượng Mỹ.

Những vũ khí này cũng chính là mối đe dọa lớn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Vốn dĩ, eo biển này đã hẹp nhưng còn hẹp hơn vì phải tránh khu vực Iran thả thủy lôi. Nên rủi ro cho các tàu hàng là rất lớn. Các tàu hàng băng qua eo biển thường rất lớn và di chuyển chậm, khiến việc đi qua trở nên vô cùng nguy hiểm khi Iran tấn công. Khi rủi ro vẫn còn lớn, các hãng bảo hiểm hàng hải có thể tiếp tục từ chối trách nhiệm bảo hiểm khiến các tàu khó di chuyển. Tờ The Washington Post dẫn số liệu cho hay đến ngày 14.4, vẫn còn khoảng 800 tàu đang mắc kẹt ở vịnh Ba Tư.

Về việc giải quyết rủi ro thủy lôi, cựu đại tá Schuster chỉ ra rằng các tàu chiến mà Mỹ triển khai ở khu vực đều không có khả năng quét mìn.

Chính vì thế, vẫn chưa có lối thoát cho tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Điều này tiếp tục gây khó cho nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Tin Gốc: Thanh Niên