Báo The Hill đưa tin hạ nghị sĩ Larson đã nộp kiến nghị luận tội dựa trên bài đăng gần đây trên mạng xã hội của Tổng thống Trump, khi ông cảnh báo sẽ “xóa sổ toàn bộ một nền văn minh” nếu Iran không lập tức mở lại eo biển Hormuz.
Ông Larson cho rằng với phát ngôn trên, chủ nhân Nhà Trắng đã đặt an ninh của nước Mỹ vào tình thế rủi ro.
Tổng cộng 70 thành viên đảng Dân chủ, trong đó có cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, thượng nghị sĩ Chris Murphy và hạ nghị sĩ Yaasmin Ansari, đã kêu gọi nội các của ông Trump kích hoạt Tu chính án thứ 25, theo đó bắt buộc tổng thống phải chuyển giao quyền lực cho phó tổng thống với lý do không còn đủ năng lực trên cương vị lãnh đạo đất nước.
Hiện các thành viên nội các luôn bày tỏ ủng hộ chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phát động ở Iran, khẳng định mục tiêu chiến lược của Nhà Trắng là nhằm ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, những nhân vật truyền thông lâu nay vẫn ủng hộ Tổng thống Trump như ông Alex Jones, bà Megyn Kelly và ông Tucker Carlson, đều cho rằng bài đăng muốn xóa sổ cả nền văn minh đã đi quá giới hạn.
Còn những người khác bác bỏ quan ngại sau những lời đe dọa tấn công của ông Trump, chẳng hạn như hạ nghị sĩ Mike Lawler của đảng Cộng hòa nói rằng nhà lãnh đạo chỉ thể hiện hành động quyết đoán nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự của Iran, chứ không nhằm vào người vô tội.
Tuy nhiên, hạ nghị sĩ Larson cho rằng những phát ngôn của tổng thống cho thấy ông không còn đủ năng lực đảm nhiệm vai trò lãnh đạo nước Mỹ.
“Người dân trong khắp khu vực bầu cử của tôi đều nhận thấy ông ấy (Tổng thống Trump) không đủ tư cách lãnh đạo và đang kêu gọi luận tội ông”, ông Larson nói.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/ha-vien-my-tiep-nhan-kien-nghi-luan-toi-tong-thong-trump-185260408191605063.htm
Cuộc đua lên mặt trăng: Liên Xô về nhì và thuyết âm mưu bao trùm Mỹ
Trong cuộc đua lên mặt trăng, Liên Xô liên tục phá vỡ giới hạn của nhân loại: đưa vật thể đầu tiên chạm mặt trăng, chụp bức ảnh đầu tiên về vùng tối của mặt trăng, là nước đầu tiên hạ cánh mềm xuống mặt trăng và đưa xe tự hành đầu tiên lên mặt trăng. Nhưng chỉ một khoảnh khắc của phi hành gia Mỹ Neil Armstrong đã xóa mờ tất cả.
Ngày 13.9.1959, tàu Luna 2 đâm vào bề mặt mặt trăng với vận tốc 3,3 km/giây, đánh dấu cột mốc vật thể nhân tạo đầu tiên trong lịch sử chạm tới một thiên thể khác. Chỉ 3 tuần sau, tàu Luna 3 gửi về những bức ảnh đầu tiên chụp mặt tối của mặt trăng, tiết lộ rằng vùng khuất này gần như chỉ là cao nguyên đầy các hố va chạm. Đây là điều hoàn toàn khác biệt với mặt sáng mà nhân loại luôn nhìn thấy.
Tháng 2.1966, Luna 9 trở thành tàu đầu tiên hạ cánh mềm thành công sau 11 lần thất bại được giấu kín, gửi về những tấm ảnh đầu tiên chụp từ bề mặt một thiên thể khác, đồng thời chứng minh bề mặt mặt trăng đủ cứng để chịu tải. Điều này khẳng định bề mặt mặt trăng không có lớp bụi dày đến mức có thể nuốt chửng tàu vũ trụ như nhiều nhà khoa học lo ngại trước đó.
Kịch tính hơn, khi đó đài thiên văn Jodrell Bank của Anh đang theo dõi hoạt động của Luna 9 đã giải mã tín hiệu và công bố ảnh trước cả Moscow. Các nhà khoa học tại Jodrell Bank thu được tín hiệu, họ mượn máy fax của tờ Daily Express để in ra ảnh từ tín hiệu thu được. Ảnh được in ở Anh trước khi Liên Xô chính thức phát hành rộng rãi.
Một số nhà sử học tin rằng các kỹ sư Liên Xô cố tình dùng chuẩn máy fax vô tuyến quốc tế để phương Tây có thể xác minh độc lập sự kiện chấn động này, cho thấy một hành động khoa học vượt lên trên chính trị.
Bốn năm sau, chiếc xe tự hành Lunokhod 1 lăn bánh trên mặt trăng, là robot đầu tiên di chuyển trên một thiên thể ngoài trái đất. Nó được thiết kế để hoạt động trong 3 tháng nhưng sau đó đã chạy được đến 322 ngày, đi hơn 10 km. "Người kế nhiệm" của nó là Lunokhod 2 đã lập kỷ lục quãng đường khoảng 39 - 42 km. Kỷ lục này đứng vững suốt 40 năm, mãi đến năm 2014 mới bị xe Opportunity trên sao Hỏa của NASA phá vỡ.
Ba bi kịch liên tiếp đã làm sụp đổ giấc mộng mặt trăng của Liên Xô. Trước hết, kỹ sư Sergei Korolev, người được ví như bộ não kết nối toàn bộ chương trình, qua đời trên bàn mổ vào tháng 1.1966, gần 3 tuần trước khi Luna 9 hạ cánh thành công.
Tiếp theo đó, mâu thuẫn cá nhân giữa các nhà khoa học và hạn chế kỹ thuật buộc tên lửa N1 phải dùng 30 động cơ nhỏ thay vì 5 động cơ lớn. Quyết định này đã khiến cho tất cả 4 lần phóng N1 đều nổ tung, trong đó vụ nổ ngày 3.7.1969 xảy ra đúng 13 ngày trước khi Apollo 11 rời bệ phóng, phá hủy toàn bộ tổ hợp phóng và bị Liên Xô giấu kín suốt 20 năm.
Những gương phản xạ laser mà Lunokhod để lại trên mặt trăng vẫn đang hoạt động đến ngày nay, giúp đo khoảng cách giữa Trái Đất và mặt trăng với sai số chỉ vài mm. Các xe tự hành hiện đại, từ Perseverance trên sao Hỏa đến Hằng Nga của Trung Quốc, đều ít nhiều chịu ảnh hưởng về triết lý và kiến trúc kỹ thuật mà Luna khai sinh.
Trong khi đó, nhiều người khẳng định bước chân lịch sử của Neil Armstrong hay người đồng hành Buzz Aldrin trên mặt trăng chỉ là màn kịch vụng về tại Hollywood.
Những người theo thuyết âm mưu này bám vào hình ảnh lá cờ tung bay trên mặt trăng để khẳng định gió không thể thổi trong môi trường chân không. Tuy nhiên, theo kho lưu trữ dữ liệu từ NASA, lá cờ thực chất được thiết kế với một thanh ngang để luôn xòe rộng. Chính động tác xoay lắc khi cắm cờ của phi hành gia, cộng với quán tính trong môi trường không có lực cản không khí, đã khiến mảnh vải nylon tiếp tục đung đưa một khoảng thời gian dài.
Bên cạnh yếu tố này còn có hoài nghi về bầu trời không sao. Theo lý giải từ NASA, tuy bầu trời màu đen, thực tế đó là ban ngày trên mặt trăng và ánh sáng mặt trời cực kỳ chói lóa. Giống việc chụp ảnh trên trái đất, khi chụp ảnh ngoài trời vào buổi trưa nắng gắt, bạn phải chụp với tốc độ cực nhanh và khép khẩu độ máy ảnh. Ánh sao yếu ớt không có đủ thời gian in lên nhũ tương phim và bầu trời mặt trăng trong các bức ảnh NASA không có ngôi sao nào là vì lý do đó.
Mặt khác, các chuyên gia cũng khẳng định rằng việc làm giả thước phim quay chậm mượt mà để phát sóng trực tiếp là điều hoàn toàn bất khả thi với công nghệ truyền hình thuở ấy.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/cuoc-dua-len-mat-trang-thuyet-am-muu-va-a-quan-vi-dai-185260403221910356.htm
4 kịch bản đáp trả của Iran nếu Mỹ phát lệnh đánh chiếm đảo Kharg
Xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã bước sang tuần thứ sáu kể từ các đợt không kích quy mô lớn bắt đầu ngày 28/2.
Với hàng chục nghìn quả bom và tên lửa được sử dụng, chiến dịch phối hợp chung của Washington và Tel Aviv nhằm vào các mục tiêu quân sự Iran đã làm suy yếu đáng kể năng lực phòng không và chỉ huy của Tehran. Tuy nhiên, Iran vẫn kiểm soát eo biển chiến lược Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% dầu thô toàn cầu và tuyên bố đóng cửa hoàn toàn kể từ đầu tháng 3. Tổng thống Donald Trump liên tục đe dọa leo thang, bao gồm khả năng triển khai bộ binh chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu chính của Iran.
Đảo Kharg, nằm cách bờ biển Iran khoảng 25-32km, là “huyết mạch” kinh tế của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran. Hòn đảo này xử lý khoảng 90-95% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, tương đương 1,5-2 triệu thùng/ngày trước chiến tranh, mang lại doanh thu hàng trăm triệu USD mỗi ngày. Các bến cảng sâu cho phép tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) neo đậu, kết nối trực tiếp với các mỏ dầu lớn như Ahvaz và Marun qua đường ống ngầm.
Theo các tài liệu tình báo Mỹ từ thập niên 1980 (nay vẫn còn giá trị), bất kỳ gián đoạn nào tại Kharg cũng đe dọa sự sống còn của nền kinh tế Iran. Tổng thống Trump đã công khai coi việc kiểm soát hoặc phá hủy cơ sở hạ tầng dầu tại đây là “lựa chọn ưu tiên” để buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và đàm phán.
Dù đã hứng chịu thiệt hại nặng nề từ các đợt không kích của Mỹ - Israel (hơn 90 mục tiêu quân sự trên Kharg đã bị tấn công ngày 13/3 nhưng cơ sở dầu này vẫn được giữ nguyên), Iran thậm chí duy trì khả năng phản công bất đối xứng. Các chuyên gia từ Viện Hudson, Atlantic Council và Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS) đều cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực chiếm đóng trên bộ nào cũng sẽ kích hoạt phản ứng mạnh mẽ từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Dưới đây là bốn kịch bản đáp trả chính mà Tehran có thể lựa chọn để đáp trả Mỹ nếu hòn đảo bị tấn công.
1, Kháng cự mặt đất và hỏa lực bất đối xứng
Kịch bản có xác suất cao nhất là Iran phản công trực tiếp nếu lính Mỹ đặt chân lên đảo Kharg. Hòn đảo nhỏ này (rộng khoảng 20km²), nằm trong tầm bắn dễ dàng của tên lửa đạn đạo ngắn, UAV tấn công và pháo binh ven bờ do IRGC kiểm soát.
Chuyên gia Bryan Clark từ Viện Hudson (Mỹ) nhận định: lực lượng IRGC vẫn đồn trú trên đảo và đã chuẩn bị sẵn các bẫy, bao gồm thiết bị nổ tự chế (IED), mìn và nhiều bất ngờ khác. Một khi Mỹ cố chiếm giữ, việc khôi phục sản xuất dầu sẽ trở nên khó khăn, nên Iran có thể tận dụng để gây thương vong tối đa, tạo áp lực chính trị nội bộ lên Tổng thống Trump.
Chuyên gia Joe Costa từ Atlantic và Jason Campbell từ Viện Trung Đông (Mỹ) đồng quan điểm rằng Iran có thể duy trì cường độ tấn công bằng rocket, UAV, thủy lôi và xuồng tốc độ cao. Với quân số hơn 190.000 người trong Lực lượng Vệ binh và quân đội chính quy, bất kỳ chiến dịch kiểm soát đảo hoặc eo biển Hormuz nào cũng dễ dàng chuyển thành chiến tranh du kích kéo dài.
Các nguồn báo chí Nga như TASS và RT cũng nhấn mạnh rằng Iran đã cảnh báo sẽ dùng tên lửa đạn đạo và UAV quy mô lớn để “thiêu rụi” các cơ sở dầu khí Mỹ và đồng minh nếu Kharg bị tấn công.
Theo giới chuyên gia, việc chiếm giữ Kharg không dễ. Hòn đảo cách các căn cứ Mỹ ở Kuwait 225 m, đòi hỏi hậu cần phức tạp. Chuyên gia Danny Citrinowicz từ INSS (Israel) cảnh báo: “Sẽ rất khó chiếm đảo Kharg. Iran có thể dùng tên lửa đạn đạo bắn phá đường băng, UAV săn lùng tàu tiếp tế và máy bay”.
Kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine cho thấy UAV tự sát và mìn (hoặc ngư lôi) có thể làm tê liệt chuỗi cung ứng. Nếu Mỹ triển khai khoảng 3.000 lính từ Sư đoàn Dù 82, họ sẽ đối mặt với hỏa lực liên tục từ đất liền, dẫn đến thương vong cao và áp lực rút quân nhanh chóng.
2, Tấn công các trung tâm dầu khí Vùng Vịnh
Nếu Mỹ đưa bộ binh vào Iran, Tehran rất có thể leo thang bằng cách nhắm vào hạ tầng năng lượng của các đồng minh Mỹ tại vịnh Ba Tư. Iran đã chứng minh khả năng này qua các cuộc tấn công trả đũa gần đây vào cơ sở khí đốt Qatar và Ả rập Xê út sau khi Israel nhắm vào mỏ Pars South.
Chuyên gia Jon Hoffman từ Viện Cato (Mỹ) lưu ý: “Iran vẫn kiềm chế nhưng sẵn sàng leo thang. Họ có thể tấn công cơ sở dầu mỏ, nhà máy điện, thậm chí nhà máy khử mặn, những mục tiêu mang lại lợi ích lớn nhất bằng cách siết chặt thị trường năng lượng toàn cầu”.
Các phân tích từ giới chuyên gia của CSIS (Mỹ) và Foreign Policy cho thấy: một cuộc tấn công vào đảo Kharg hoặc eo Hormuz sẽ đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, thậm chí cao hơn nếu Iran mở rộng mục tiêu sang các mỏ dầu ở Ả rập Xê út, Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) hay Qatar. Iran đã phóng tên lửa đạn đạo vào nhà máy điện lớn nhất Israel tuần trước, chứng tỏ họ sẵn sàng nhắm dân sự và năng lượng.
Theo TASS, Iran tuyên bố sẽ “biến tất cả cơ sở dầu khí của Mỹ và đồng minh thành tro bụi” nếu Kharg bị tấn công. Điều này có thể gây gián đoạn sản xuất dầu khu vực, đẩy dầu Brent lên mức kỷ lục (150 USD/thùng) và gây lạm phát toàn cầu. Ông Trump từng giảm nhẹ tác động giá xăng nội địa Mỹ bằng cách cho rằng chỉ là tạm thời, nhưng các nhà phân tích cảnh báo, nếu chiến tranh kéo dài đến giữa tháng 4, gián đoạn nguồn cung sẽ trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cử tri Mỹ.
3, Gia tăng tấn công qua lực lượng ủy nhiệm
Iran có mạng lưới “ủy nhiệm” dày đặc, đã hoạt động mạnh từ đầu xung đột. Các nhóm dân quân Iraq (được Iran hậu thuẫn) đã nhiều lần rocket và UAV vào đại sứ quán Mỹ tại Baghdad và căn cứ Mỹ ở Iraq trong tháng 3. Lực lượng Hezbollah tại Li Băng vẫn giữ khả năng phóng tên lửa vào Israel. Chuyên gia Hoffman (Viện Cato) nhận định: “Các nhóm này sẵn sàng tham gia sâu hơn”.
Lực lượng Houthi tại Yemen (thân Iran) có thể chuyển hướng tấn công sang biển Đỏ. Dù Mỹ từng không kích, làm suy yếu lực lượng này từ tháng 5/2025, họ bị cáo buộc vẫn rải mìn và dùng UAV, tên lửa, gây nguy hiểm cho tàu bè di chuyển trên biển. Chuyên gia Bryan Clark (Viện Hudson) cảnh báo rằng, lực lượng Houthis “mặc dù chưa mạnh bằng Iran nhưng đã chứng minh khả năng gây rối trên biển Đỏ”. Nếu Mỹ leo thang chiến sự tại đảo Kharg, Houthi có thể phong tỏa Bab el-Mandeb, nơi 10% dầu và khí toàn cầu đi qua.
RT (Nga) dẫn nguồn quân sự Iran chỉ rõ, nếu Mỹ gây áp lực hải quân tại vịnh Ba Tư, Tehran chắc chắn sẽ “mở thêm các mặt trận bất ngờ”. Các lực lượng ủy nhiệm có thể tấn công sân bay, cảng và căn cứ quân sự Mỹ ở UAE, Qatar, Ả rập Xê út. Điều này buộc Mỹ và đồng minh phải phân tán lực lượng, tạo “thế tiến thoái lưỡng nan” như chuyên gia Joe Costa nhận định.
4, Đóng eo biển Bab el-Mandeb và mở rộng bất ổn hàng hải
Eo biển Hormuz không phải là mục tiêu duy nhất. Eo Bab el-Mandeb (trên biển Đỏ) là “điểm nghẽn chiến lược thứ hai”, rộng khoảng 32km. Quân đội Iran đã cảnh báo từ cuối tuần trước rằng nếu Mỹ - Israel tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng nước này, Tehran sẽ mở rộng sang các tuyến đường này. Một nguồn quân sự Iran nói với Tasnim: “Chúng tôi sẽ khiến đối phương trả giá gấp đôi”.
Báo Politico và Al Jazeera ghi nhận, lực lượng ủy nhiệm Houthis từng làm gián đoạn biển Đỏ năm 2023-2025 bằng UAV và tên lửa. Iran có thể cung cấp thêm vũ khí, chỉ huy để Houthis rải mìn và tấn công tàu chở dầu. Khoảng 9-10% nguồn cung dầu toàn cầu qua Bab el-Mandeb. Kết hợp với eo Hormuz đang bị phong tỏa, điều này tạo hai mặt trận hàng hải, buộc Mỹ phải huy động hải quân lớn hơn và làm trầm trọng hóa khủng hoảng năng lượng.
Rủi ro leo thang và tác động toàn cầu
Các kịch bản trên không độc lập mà có thể kết hợp, tạo hiệu ứng domino trên toàn khu vực. Theo Foreign Policy, việc Mỹ tấn công đảo Kharg sẽ “quốc tế hóa xung đột” ngay lập tức vì ảnh hưởng đến giá năng lượng. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính, gián đoạn kéo dài có thể đẩy giá dầu vượt 120 USD/thùng, ảnh hưởng tiêu cực chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quan điểm từ Nga (TASS) nhấn mạnh rằng chính quyền Iran không chấp nhận “cú đánh đau” vào đảo Kharg và sẽ dùng mọi phương tiện đáp trả bất đối xứng. Truyền thông phương Tây cảnh báo, việc chiếm giữ Kharg khiến khó khăn về logistics, dễ biến thành “bẫy” như chiến tranh Iraq năm 2003. Các khách hàng dầu lớn nhất của Iran có thể phản đối mạnh mẽ qua ngoại giao, dù chưa can thiệp quân sự.
Iran đã củng cố phòng thủ cho đảo Kharg bằng hệ thống tên lửa tối tân, UAV và mìn (theo nguồn tình báo Mỹ). Dù suy yếu, hệ thống chỉ huy IRGC vẫn hoạt động khá hiệu quả và chặt chẽ, cho phép phản ứng đáp trả nhanh. Ông Trump đang cân nhắc đàm phán song song với đe dọa, nhưng chuyên gia Kenneth Katzman từ báo Al Jazeera cho rằng “một khi Mỹ bắt đầu chiếm lãnh thổ Iran, mọi kịch bản đều mở”.
Kết thúc xung đột phụ thuộc vào việc mở lại eo Hormuz và đàm phán. Tuy nhiên, nếu ông Trump ra lệnh chiếm đảo Kharg, 4 kịch bản trên có thể khiến Mỹ trả giá đắt: thương vong binh sĩ, giá năng lượng tăng vọt và bất ổn khu vực lan rộng.
Lịch sử Trung Đông cho thấy chiến tranh bất đối xứng hiếm khi mang lại thắng lợi nhanh chóng. Đến ngày 6/4, thế giới đang chờ xem quyết định của Mỹ sẽ dẫn đến hòa bình hay một cuộc chiến kéo dài, đắt đỏ hơn cả những gì Washington đang dự tính.
Theo The Hill, NYT, Bloomberg
