Theo Đài CNA ngày 7-4, trả lời câu hỏi của nghị sĩ Fadli Fawzi về khả năng Singapore làm việc với Iran hoặc trả phí để tàu thuyền được đi qua eo biển Hormuz, Ngoại trưởng Vivian Balakrishnan nhấn mạnh rằng quyền quá cảnh qua các tuyến đường biển quốc tế là “một quyền chứ không phải đặc quyền”.
“Đó là quyền quá cảnh”, ông nói. “Đây không phải là đặc quyền do quốc gia ven biển ban phát, không phải là thứ phải cầu xin, và cũng không phải là khoản phí phải trả”.
Theo ông, việc chấp nhận đàm phán hay trả phí sẽ vô tình hợp thức hóa quan điểm rằng quyền này có thể bị kiểm soát hoặc mua bán.
Ngoại trưởng Singapore khẳng định nguyên tắc tự do hàng hải đã được quy định rõ trong Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) – công ước quốc tế mà Singapore là thành viên.
Theo đó, các eo biển như Hormuz, Malacca hay Singapore đều là tuyến đường phục vụ hàng hải quốc tế, và mọi quốc gia đều có quyền đi lại mà không cần xin phép hay trả phí. Ông Balakrishnan cũng lưu ý rằng nguyên tắc này có tính phổ quát, áp dụng cả với những quốc gia chưa phê chuẩn UNCLOS.
Tuyên bố của Singapore được đưa ra trong bối cảnh Iran trước đó cho biết đã cho phép tàu của một số quốc gia châu Á đi qua eo biển Hormuz, sau khi lưu lượng giao thông tại đây bị hạn chế nghiêm trọng kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát vào cuối tháng 2.
Danh sách các nước được phép gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Nhật Bản, Thái Lan và Malaysia.
Dù vậy, Singapore khẳng định lập trường của mình không xuất phát từ yếu tố địa chính trị, mà dựa trên nguyên tắc pháp lý.
Ông Balakrishnan cảnh báo rằng nếu chấp nhận ngoại lệ tại Hormuz, điều này có thể tạo tiền lệ nguy hiểm đối với các điểm nghẽn hàng hải khác, đặc biệt là eo biển Malacca và eo biển Singapore.
“Luật pháp quốc tế và UNCLOS chính là ‘Hiến pháp của đại dương'”, ông nói, nhấn mạnh rằng tự do hàng hải là yếu tố sống còn đối với một quốc gia phụ thuộc mạnh vào thương mại như Singapore.
Vị ngoại trưởng cũng tiết lộ đã liên hệ với phía Iran trước khi xung đột hiện tại nổ ra và có thể tiếp tục trao đổi, song khẳng định rõ rằng Singapore sẽ không tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào liên quan đến việc “mua” quyền đi lại hay thương lượng phí quá cảnh.
Ông Balakrishnan cảnh báo rằng môi trường quốc tế đang trở nên ngày càng bất ổn, và không quốc gia nào có thể đứng ngoài những hệ lụy của xung đột.
“Ngay cả khi chúng ta là một ‘ốc đảo’ an toàn và thịnh vượng, thì nếu khu vực xung quanh chìm trong chiến tranh, không nơi nào thực sự có thể đứng vững”, ông nói.
Video đăng trên mạng xã hội hôm 6/4 và được chuyên trang quân sự Mỹ War Zone phân tích cho thấy phần đầu tên lửa đánh chặn thuộc Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) nằm tại bãi đất trống gần thành phố Suwayda, tây nam Syria.
Bộ phận này còn tương đối nguyên vẹn. Nắp che ở đầu tên lửa đã bung ra và để lộ cửa sổ của đầu dò ảnh nhiệt.
Thành phố Suwayda nằm cách biên giới với Jordan khoảng 40 km về phía bắc và Israel gần 90 km về phía đông. Mỹ dường như đang triển khai các khẩu đội THAAD tại hai quốc gia này, nhằm đối phó với các đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ Iran.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
THAAD là một trong những lá chắn phòng thủ tên lửa hiện đại nhất trong biên chế quân đội Mỹ. Đây cũng là hệ thống phòng không duy nhất của Mỹ có khả năng chặn tên lửa đạn đạo từ tầm ngắn đến tầm xa ở giai đoạn cuối, khi chúng đang lao xuống mục tiêu, ở cả trong và ngoài khí quyển.
Tên lửa đánh chặn của tổ hợp THAAD có tầm bắn 200 km và trần bay 150 km, trang bị cảm biến ảnh nhiệt để bám bắt mục tiêu và phá hủy chúng bằng va chạm trực tiếp, không dùng thuốc nổ. Báo cáo ngân sách của Cơ quan Phòng thủ Tên lửa (MDA) thuộc Lầu Năm Góc cho thấy mỗi quả đạn THAAD có giá 12-15 triệu USD, tùy lô sản xuất.
Sau khi tên lửa rời bệ phóng và đạt độ cao tối ưu, bộ phận chiến đấu được gọi là "phương tiện tiêu diệt" sẽ tách khỏi tầng đẩy. Nắp che mũi, có nhiệm vụ bảo vệ đầu dò ảnh nhiệt và phần còn lại của phương tiện tiêu diệt trong quá trình tăng tốc, cũng sẽ tách ra.
"Phương tiện tiêu diệt còn nguyên vẹn cho thấy khả năng tên lửa đã gặp trục trặc, phóng xịt hoặc trượt mục tiêu. Chưa rõ ai đang nắm giữ các bộ phận này", Joseph Trevithick, biên tập viên của War Zone cho hay.
Chuyên gia Mỹ cảnh báo nguy cơ rò rỉ bí mật công nghệ nếu đầu dò tên lửa THAAD rơi vào tay đối thủ của Washington.
"Tiếp cận được đầu dò tên lửa THAAD, cũng như toàn bộ phương tiện tiêu diệt, sẽ giúp đối thủ hiểu biết thêm về năng lực của nó. Thông tin sau đó có thể được sử dụng để phát triển các phương pháp đối phó mới, cũng như kỹ thuật và chiến thuật nhằm làm suy giảm hiệu quả đánh chặn", Trevithick cho hay.
Một hệ thống THAAD hoàn chỉnh có giá khoảng một tỷ USD, gồm đài điều khiển, radar đa chức năng AN/TPY-2, thiết bị kỹ thuật và 6 bệ phóng với tổng cộng 48 đạn sẵn sàng khai hỏa, thường cần khoảng 100 binh sĩ vận hành.
Hàng loạt khẩu đội THAAD của Mỹ và đồng minh Trung Đông đã hứng đòn trả đũa từ Iran, trong đó ít nhất hai "radar mắt thần" AN/TPY-2 bố trí ở Jordan và Arab Saudi đã bị phá hủy hoàn toàn. Nguồn cung tên lửa THAAD của Mỹ dường như cũng không thể bù đắp cho tốc độ tiêu hao trong chiến sự, dẫn tới nguy cơ các tổ hợp tại đây bị cạn đạn nếu xung đột tiếp tục kéo dài.
Theo báo Times of India, trong phần lớn thời gian làm việc ngoài không gian, các phi hành gia sẽ giữ kết nối với Trái đất thông qua "mạng lưới vô hình" - gồm tín hiệu, dữ liệu và chỉ đạo liên tục từ trung tâm điều khiển.
Tuy nhiên, vào khoảng 18h44 ngày 6-4 (tức 5h44 ngày 7-4 theo giờ Việt Nam), tàu Orion di chuyển vào vùng khuất sau Mặt trăng, khiến liên lạc với Trái đất bị gián đoạn trong khoảng 40 phút.
Nguyên nhân của hiện tượng này là do sóng vô tuyến và laser - vốn truyền theo đường thẳng - không thể xuyên qua lớp vật chất dày đặc của Mặt trăng.
NASA gọi đây là "khoảng mất tín hiệu" và là điều hoàn toàn bình thường, không phải tình huống khẩn cấp mà là giới hạn vốn có của công nghệ hiện tại.
Trên thực tế, các sứ mệnh Apollo trước đây cũng từng trải qua hiện tượng tương tự, cho thấy đây là một phần quen thuộc của hành trình chinh phục không gian.
Dù mất liên lạc, sứ mệnh Artemis II vẫn tiếp tục diễn ra. Các hệ thống trên tàu Orion vận hành theo lập trình sẵn, đảm bảo hành trình không bị gián đoạn.
Đây cũng là thời điểm phi hành đoàn đạt được những cột mốc quan trọng, như tiếp cận Mặt trăng ở khoảng cách gần nhất và vươn tới quãng đường xa Trái đất nhất trong lịch sử loài người.
Phi hành gia Victor Glover cho biết trải nghiệm "mất kết nối" mang giá trị tinh thần đặc biệt, vì sự tĩnh lặng tuyệt đối trong không gian là cơ hội hiếm hoi để suy ngẫm, nhìn lại hành trình của nhân loại trong vũ trụ.
Tuy nhiên, khoảng gián đoạn liên lạc này cũng cho thấy những thách thức lớn trong việc chinh phục không gian sâu. Khi NASA hướng tới mục tiêu xây dựng sự hiện diện bền vững trên Mặt trăng và xa hơn là Sao Hỏa, bài toán liên lạc sẽ ngày càng trở nên then chốt.
Các chuyên gia nhấn mạnh, trong tương lai, những giải pháp như vệ tinh trung gian hay hạ tầng truyền thông mới có thể được triển khai để hạn chế tình trạng "mất tín hiệu", bởi liên lạc hiệu quả trong không gian không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.
Theo Hãng tin AP, sau khi hoàn tất hành trình vòng quanh Mặt Trăng, Artemis II cần khoảng 4 ngày để trở về Trái đất. Tàu dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương, ngoài khơi San Diego ngày 10-4, khép lại sứ mệnh kéo dài 9 ngày.
Câu chuyện về ông Zhang Zhongyi, 90 tuổi, đến từ Khai Phong, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), đang gây xúc động mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc. Sau khi mất đi toàn bộ người thân trong một khoảng thời gian ngắn, ông bắt đầu hành trình đạp xe kéo dài hơn 3 thập kỷ để tìm sự bình yên, theo báo South China Morning Post ngày 5-4.
Vào những năm 1990, một vụ tai nạn ô tô đã cướp đi sinh mạng của con trai, con dâu và cháu nội 8 tuổi của ông Zhang. Nỗi đau quá lớn khiến vợ ông ngã bệnh và qua đời chỉ một năm sau đó. Chỉ trong vòng hai năm, ông Zhang mất đi tất cả người thân.
Sau đó ông quyết định bắt đầu hành trình vô định. Từ một chiếc xe đạp ban đầu, ông chuyển sang sử dụng xe đạp ba bánh làm bạn đồng hành.
Suốt gần 30 năm, ông đã băng qua những dãy núi, hồ nước, sa mạc và vô số thành phố từ Tân Cương, Cam Túc thuộc tây bắc Trung Quốc đến Thượng Hải, Chiết Giang ở miền Nam, trước khi đặt chân tới tỉnh Phúc Kiến vào tháng 1 vừa qua.
Dù đã ở tuổi 90, ông Zhang vẫn rất minh mẫn, hoạt bát và luôn nở nụ cười. Ông chia sẻ rằng mình tránh quay lại quê hương vì sợ vết thương lòng cũ bị khơi lại.
Ông nói: "Tôi đã buông bỏ quá khứ. Giờ tôi muốn dành phần đời còn lại để rong ruổi và tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên".
Theo Đài truyền hình tỉnh Phúc Kiến, ông Zhang di chuyển dọc theo các tuyến quốc lộ mà không cần bản đồ. Dù trí nhớ bắt đầu giảm sút và không còn nhớ rõ đường sá, ông tin rằng mình sẽ không lạc lối.
Hành trình của ông Zhang thấm đẫm tình người qua những "trạm tiếp sức nhân ái". Tại thành phố Phủ Điền (Phúc Kiến), bà Bai Xiaobai đã thăm ông hằng ngày, mời ăn sáng, tổ chức sinh nhật, cùng chơi cờ tướng, mua tặng và dạy ông dùng điện thoại di động. Ông đáp lại bằng cách chia sẻ những giai thoại lịch sử và phong tục của vùng Hà Nam.
Đáng chú ý, ông Zhang đã từ chối lời đề nghị thuê nhà để sống an nhàn của một tình nguyện viên. Ông khẳng định: "Đây không phải là đi ăn xin. Đây là cuộc sống mà tôi đã chọn".
Để đáp lại lòng tốt mà mình nhận được, trên chiếc xe ba bánh cũ kỹ của ông luôn dán đầy những thông báo tìm người mất tích.
Vào tháng 3-2026, nhiều người bắt gặp ông Zhang tại Phúc Châu. Sau hàng chục năm phiêu bạt, ông bắt đầu bày tỏ nỗi nhớ nhà. Theo báo Fujian Daily, ông dự định tiếp tục đi lên phía bắc tới núi Vũ Di trước khi chính thức quay trở về Khai Phong, Hà Nam.
Chính quyền thành phố Khai Phong cho biết ngay khi ông trở về, ông sẽ được hưởng trợ cấp người cao tuổi và nhận được sự hỗ trợ chăm sóc từ các cơ quan chức năng địa phương.
Câu chuyện của ông Zhang đã chạm đến trái tim của hàng triệu người. Một cư dân mạng bình luận: "Biến nỗi đau thành sức mạnh để không ngừng tiến về phía trước, ông Zhang thật phi thường. Nghịch cảnh không khiến ông từ bỏ cuộc sống, hành trình dài này chính là sự tri ân sâu sắc nhất của ông dành cho cuộc đời".