Nhiều vụ nổ đã xảy ra trên đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất của Iran – trong bối cảnh xuất hiện thông tin Mỹ tiến hành tấn công vào khu vực này.
Theo Hãng tin bán chính thức Mehr của Iran, một số vụ nổ đã được ghi nhận trên hòn đảo này, song chưa có thông tin chi tiết về nguyên nhân hay mức độ thiệt hại.
Cùng thời điểm, trang tin Axios của Mỹ dẫn nguồn một quan chức cấp cao Mỹ cho biết quân đội nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg.
Đài NBC News đưa tin các cuộc tấn công này nhằm vào hàng chục mục tiêu quân sự trên đảo, bao gồm các đợt không kích dọc phía bắc đảo Kharg và không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ trên thực địa.
Nguồn tin này cho biết các đòn tấn công không nhằm vào cơ sở dầu mỏ, mà tập trung vào các hầm trú ẩn quân sự, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và các cơ sở quân sự khác.
Đảo Kharg đóng vai trò then chốt đối với ngành năng lượng Iran, là điểm trung chuyển 90 – 95% lượng dầu xuất khẩu của nước này ra thị trường quốc tế. Vì vậy bất kỳ sự cố nào tại đây cũng có thể gây tác động đáng kể đến nguồn cung dầu toàn cầu.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump trước đó nhiều lần đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy “các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg”.
Theo Đài NBC News ngày 7-4, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo sẽ có hành động khiến Mỹ và các đồng minh mất nguồn dầu khí trong khu vực “trong nhiều năm”, nếu Tổng thống Trump thực hiện lời đe dọa tấn công vào hạ tầng dân sự của Iran.
Trong tuyên bố mới nhất, lực lượng này khẳng định Iran “không khởi xướng tấn công vào các mục tiêu dân sự và sẽ không làm như vậy”, nhưng nhấn mạnh sẽ “không do dự đáp trả các hành động tấn công đáng lên án nhằm vào cơ sở dân sự”.
IRGC cho biết sẽ nhắm vào “hạ tầng của Mỹ và các đối tác” theo cách có thể khiến Washington và đồng minh bị tước đi nguồn dầu và khí đốt trong khu vực trong thời gian dài.
“Các đối tác của Mỹ trong khu vực cần hiểu rằng cho đến nay, chúng tôi đã thể hiện sự kiềm chế đáng kể vì quan hệ láng giềng tốt và đã cân nhắc trong việc lựa chọn mục tiêu đáp trả, nhưng từ nay mọi sự kiềm chế đó đã không còn”, tuyên bố nêu rõ.
Theo Đài NBC News dẫn lời truyền thông nhà nước Iran, nhiều cây cầu và tuyến giao thông trọng yếu tại Iran đã trở thành mục tiêu trong các cuộc không kích diễn ra sáng 7-4 (giờ địa phương), khiến ít nhất hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.
Tại tỉnh Isfahan, một cây cầu đường sắt ở thành phố Kashan đã bị tấn công, khiến hai người thiệt mạng và ba người bị thương. Thông tin này được ông Akbar Salehi, Phó phụ trách an ninh của tỉnh, xác nhận với Nour News – cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Ngoài Isfahan, các cuộc không kích cũng được ghi nhận nhằm vào tuyến cao tốc Tabriz – Zanjan ở khu vực tây bắc và một tuyến đường sắt tại Karaj ở phía bắc Iran.
Trước đó một cây cầu quan trọng tại Qom, cách thủ đô Tehran khoảng 130km về phía nam, cũng được cho là đã bị tấn công, theo Đài truyền hình quốc gia IRIB.
Các diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo đã hoàn tất một “làn sóng không kích quy mô lớn” nhằm vào hàng chục mục tiêu hạ tầng trên khắp Iran. Tuy nhiên, phía Israel không nêu rõ các cây cầu có nằm trong danh sách mục tiêu hay không, đồng thời cho biết sẽ công bố thêm thông tin trong thời gian tới.
Qatar ngày 7-4 lên tiếng cảnh báo cuộc chiến tại Trung Đông đang tiến gần tới ngưỡng không thể kiểm soát, trong bối cảnh căng thẳng leo thang nhanh chóng liên quan đến tối hậu thư của Tổng thống Trump đối với Iran.
Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari cho biết Doha đã liên tục cảnh báo từ năm 2023 rằng nếu căng thẳng trong khu vực cứ tiếp tục leo thang, Trung Đông có thể rơi vào tình trạng vượt khỏi tầm kiểm soát.
“Hiện chúng ta đang rất gần điểm đó”, ông nói, kêu gọi tất cả các bên khẩn trương tìm giải pháp nhằm chấm dứt xung đột trước khi quá muộn.
Iran đã kêu gọi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) lên án việc Israel đe dọa tấn công hệ thống đường sắt của nước này, theo Hãng tin ISNA.
Bộ trưởng Văn hóa Iran đã gửi thư chính thức tới UNESCO, đề nghị cơ quan này có lập trường rõ ràng nhằm ngăn chặn nguy cơ hành động quân sự nhằm vào tuyến đường sắt quốc gia.
Trong thư, phía Iran nhấn mạnh tuyến đường sắt xuyên Iran dài 1.394km – nối Biển Caspi ở phía đông bắc với vùng Vịnh ở phía tây nam – đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2021 nhờ quy mô và các công trình kỹ thuật vượt qua địa hình phức tạp.
Quan chức Iran cho rằng việc đe dọa tấn công tuyến đường sắt này không chỉ là hành động quân sự, mà còn là “cuộc tấn công vào di sản chung của nhân loại”, qua đó kêu gọi UNESCO nhanh chóng đưa ra lập trường để răn đe các hành động tiếp theo.
Chiến sự Ukraine tăng nhiệt trước thềm lễ Phục sinh
Trang The Kyiv Independent đưa tin Nga tổ chức đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào thủ đô Kyiv của Ukraine vào sáng 4.4, gây hỏa hoạn sau khi mảnh vỡ rơi xuống trúng một tòa nhà. Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết mảnh vỡ UAV rơi trúng nóc một tòa nhà văn phòng 4 tầng ở quận Darnytskyi, nhưng chưa ghi nhận thiệt hại về người.
Ngoài ra, phía Nga còn tấn công bằng UAV tại tỉnh Sumy, gây cháy một tòa chung cư cao tầng và khiến 11 người bị thương. Theo Reuters, kể từ đầu chiến sự, Nga chủ yếu phóng tên lửa và UAV trong đêm. Tuy nhiên, trong vài tuần gần đây, Nga nhiều lần phóng hàng trăm tên lửa và UAV vào ban ngày. "Về cơ bản, người Nga đang tăng cường các cuộc tấn công, biến điều đáng lẽ phải là sự yên tĩnh trên bầu trời thành một sự leo thang căng thẳng vào dịp lễ Phục sinh", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trên X. Lễ Phục sinh năm nay vào ngày 5.4 đối với người Công giáo và ngày 12.4 đối với người Chính Thống giáo tại Ukraine.
Giới chức Ukraine cho biết Nga tập kích với hơn 500 UAV và hàng chục tên lửa, khiến 14 người thiệt mạng hôm 3.4, khi Nga tăng cường tấn công ban ngày. Các cuộc tấn công của Nga vào các khu vực tiền tuyến ở Kharkiv, Donetsk, Kherson và Zaporizhzhia đã khiến 8 người thiệt mạng, các quan chức địa phương cho biết. Ngoài ra, Nga tập kích khiến nhiều nơi bị mất điện, theo Công ty Ukrenergo. Nga và Ukraine trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhằm vào dân thường.
Tại Nga, các nguồn tin cho biết 2 trung tâm xuất khẩu dầu Ust-Luga và Primorsk ở biển Baltic không thể xử lý hàng hóa sau hàng loạt đợt tấn công bằng UAV của Ukraine, khiến các nhà máy lọc dầu phải tìm tuyến xuất khẩu khác. Các cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng cảng và tiếp diễn trong 2 tuần cuối tháng 3, với ít nhất 5 cuộc tấn công vào Ust-Luga trong vòng 10 ngày. Reuters dẫn các nguồn tin cho biết những hạn chế trong việc xuất khẩu, cùng với sự gián đoạn tại các nhà máy lọc dầu lớn, có thể dẫn đến sự sụt giảm sản lượng dầu ở Nga.
Các nhà giao dịch cho biết các nhà máy lọc dầu đã không thể cung cấp nhiên liệu diesel cho Primorsk để xuất khẩu kể từ ngày 22.3, khiến các nhà máy lọc dầu ở phần châu Âu của Nga và Siberia mất tuyến đường xuất khẩu khả thi nhất. Theo đó, nhà máy lọc dầu đang phải xem xét các tuyến vận chuyển đường sắt tốn kém hơn đến các cảng xuất khẩu khác. Theo các quan chức hàng hải Phần Lan, các chuyến hàng từ Primorsk và Ust-Luga đã giảm mạnh xuống chỉ còn "một vài tàu" thay vì mức trung bình hằng tuần từ 40 - 50 tàu.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chien-su-ukraine-tang-nhiet-truoc-them-le-phuc-sinh-185260404204228615.htm
Chiến dịch táo bạo của Mỹ ở Iran
Giới chức Mỹ hôm qua (5.4) thông báo lực lượng đặc nhiệm đã thực hiện cuộc giải cứu một sĩ quan nước này bị mắc kẹt trong lãnh thổ Iran sau khi Iran bắn hạ chiến đấu cơ F-15E của Mỹ hôm 3.4. Sĩ quan này, chuyên về hệ thống vũ khí, là một trong hai thành viên phi hành đoàn của chiếc F-15E bị bắn hạ, theo Đài CBS. Người còn lại đã được giải cứu hôm 3.4.
"Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ", Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social, nhấn mạnh đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân sự, hai phi công Mỹ được giải cứu một cách riêng biệt, sâu trong lãnh thổ đối thủ. Chủ nhân Nhà Trắng cho biết thêm sĩ quan được giải cứu đã bị thương, nhưng sẽ sớm hồi phục.
Về chiến dịch giải cứu, ông Trump cho hay: "Theo chỉ thị của tôi, quân đội Mỹ đã điều hàng chục máy bay, trang bị những vũ khí mạnh mẽ nhất thế giới, để giải cứu anh ấy". Hai quan chức Mỹ xác nhận với CBS rằng lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu thành viên phi hành đoàn mất tích trong một chiến dịch phức tạp, với sự tham gia của hàng chục binh sĩ, cùng hàng chục chiến đấu cơ và trực thăng. Họ cho biết thêm chiến dịch quân sự đầy cam go này đã sử dụng bom và hỏa lực để ngăn quân đội Iran tiếp cận nơi người sĩ quan được cho là đang ẩn náu.
Khi lực lượng Mỹ tiến gần đến vị trí của phi công, một cuộc đấu súng với quân đội Iran đã nổ ra, theo 2 quan chức Mỹ. Trong khi đó, 2 máy bay vận tải được giao nhiệm vụ chở đội cứu hộ đã không thể cất cánh từ một căn cứ hẻo lánh ở Iran. Những chiếc máy bay này sau đó đã bị phá hủy để tránh lọt vào tay Iran và lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã lên 3 máy bay khác được điều đến để đón họ. Nhiệm vụ đã hoàn thành ngay trước nửa đêm, và tất cả lực lượng Mỹ đã ra khỏi không phận Iran.
Ngoài ra, một quan chức cấp cao Mỹ cho CBS hay Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) đã tham gia sâu vào nhiệm vụ giải cứu. Trước khi xác định vị trí của phi công, CIA đã phát động một chiến dịch đánh lừa, lan truyền thông tin bên trong Iran rằng lực lượng Mỹ đã tìm thấy và đang di chuyển người này khỏi Iran. Trong lúc chiến dịch đánh lừa đang diễn ra, CIA đã theo dõi hành tung viên sĩ quan trong một khe núi và chia sẻ vị trí chính xác của người này với Lầu Năm Góc cũng như Nhà Trắng, trước khi Tổng thống Trump ra lệnh tiến hành chiến dịch giải cứu khẩn cấp.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm qua khẳng định đã phá hủy một số máy bay Mỹ tham gia nhiệm vụ tìm kiếm, giải cứu nói trên, theo Hãng tin Tasnim. Ngoài ra, một phát ngôn viên quân đội Iran tuyên bố những máy bay bị bắn rơi bao gồm một máy bay vận tải quân sự C-130 và 2 trực thăng Black Hawk.
Trước đó, giới chức Iran kêu gọi người dân giúp tìm kiếm và treo thưởng cho việc cung cấp thông tin dẫn tới bắt sống phi công Mỹ. Nếu Iran bắt được phi công Mỹ, cuộc khủng hoảng con tin sau đó có thể sẽ làm thay đổi nhận thức của công chúng Mỹ về cuộc xung đột, đẩy Washington vào thế khó. Khi đó, bài toán ngoại giao của cuộc chiến sẽ thay đổi chỉ sau một đêm, theo giới quan sát.
"Viễn cảnh một quân nhân Mỹ có thể còn sống và đang phải lẩn trốn bên trong lãnh thổ Iran đã đẩy Washington vào thế khó trong cuộc xung đột vốn nhận được ít ủng hộ từ công chúng và chưa thấy dấu hiệu kết thúc sớm", theo nhà phân tích Phil Stewart của Reuters. Tuy nhiên, chiến dịch giải cứu thành công, ngăn chặn việc Iran bắt được viên sĩ quan, đã giúp Washington tránh được "con bài mặc cả" của Tehran.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chien-dich-tao-bao-cua-my-o-iran-185260405222242677.htm