Vào lúc 18h44 ngày 6-4 (tức 5h44 ngày 7-4 theo giờ Việt Nam), tàu Orion chở bốn phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II đã di chuyển vào vùng khuất sau Mặt trăng, khiến liên lạc với Trái đất bị gián đoạn trong khoảng 40 phút.
Nguyên nhân của hiện tượng này là do sóng vô tuyến và laser – vốn truyền theo đường thẳng – không thể xuyên qua lớp vật chất dày đặc của Mặt trăng.
Theo Đài BBC, trong suốt 40 phút, con tàu nằm hoàn toàn ở “ngoài vùng phủ sóng”, lặng lẽ hành trình giữa khoảng không vô tận của vũ trụ.
Phi hành gia Victor Glover cho biết: “Chúng ta đang ở phía sau Mặt trăng và mất liên lạc với mọi người, hãy coi đó là một cơ hội. Hãy cầu nguyện, hy vọng và gửi những suy nghĩ tốt đẹp, để chúng ta có thể sớm kết nối với phi hành đoàn”.
Theo BBC, các phi hành gia đã tận dụng khoảng thời gian gián đoạn để tiến hành quan sát Mặt trăng ở cự ly gần, chụp ảnh, nghiên cứu địa chất bề mặt và ghi nhận những hình ảnh trực tiếp từ vùng không gian hiếm người đặt chân tới.
Khi tàu Orion trở lại vùng phủ sóng sau gần 40 phút, nữ phi hành gia Christina Koch chia sẻ: “Thật tuyệt khi được nghe tin từ Trái đất một lần nữa. Gửi đến châu Á, châu Phi, châu Úc – chúng tôi đang ngắm nhìn và lắng nghe các bạn”.
Trên thực tế, các sứ mệnh Apollo trước đây cũng từng trải qua hiện tượng gián đoạn liên lạc khi tàu bay vào vùng khuất sau Mặt trăng, cho thấy đây là một phần quen thuộc của hành trình chinh phục không gian.
Đặc biệt, trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969, phi hành gia Michael Collins đã một mình điều khiển mô-đun chỉ huy bay quanh Mặt trăng, trong khi hai đồng đội của ông, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, đang thực hiện những bước đi đầu tiên của nhân loại trên bề mặt Mặt trăng.
Phi hành gia Michael Collins mô tả khi tàu mất liên lạc suốt 48 phút, ông cảm thấy “thực sự cô độc”, như bị tách khỏi mọi sự sống đã biết. Tuy nhiên, thay vì sợ hãi, ông cho biết mình cảm nhận được một sự bình yên hiếm có giữa khoảng lặng vô tận của vũ trụ.
Trên Trái đất, khoảng thời gian “mất tín hiệu” cũng là thử thách không nhỏ với các kỹ sư. Tại Trạm Goonhilly (Anh), những ăng ten khổng lồ vẫn luôn theo dõi hành trình của Orion, xác định vị trí và truyền dữ liệu về NASA.
Giám đốc công nghệ tại Trạm Goonhilly – ông Matt Cosby – cho biết đây là lần đầu tiên trạm theo dõi một tàu vũ trụ có người bay xa đến vậy. Khi con tàu khuất sau Mặt trăng, lo lắng là điều khó tránh, nhưng niềm vui sẽ vỡ òa khi tín hiệu trở lại và phi hành đoàn vẫn an toàn.
Các nhà khoa học kỳ vọng trong tương lai, những khoảng “mất kết nối” sẽ dần được xóa bỏ, đặc biệt khi con người hướng tới xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt trăng và tiến xa hơn vào không gian sâu.
Truyền thông Mỹ những ngày gần đây đặt câu hỏi cho Nhà Trắng về những trường hợp mất tích hoặc chết bí ẩn của các nhà khoa học hạt nhân, tướng quân đội.
Tiêu biểu trong số đó là tướng không quân về hưu William McCasland (68 tuổi), từng giám sát một số chương trình nghiên cứu tối mật và tiên tiến nhất của quân đội Mỹ, theo Fox News ngày 16.4. Ông McCasland rời khỏi nhà vào một ngày tháng 2 và đến nay chưa được tìm thấy.
Cảnh sát cho biết ví và một khẩu súng lục ổ xoay của ông McCasland cũng không còn ở nhà. Vị tướng từng nói bị tình trạng "sương mù tâm thần" nhưng cơ quan chức năng nhấn mạnh không có dấu hiệu ông McCasland bị mất phương hướng vào thời điểm mất tích.
Tương tự, vào tháng 8.2025, ông Steven Garcia (48 tuổi), nhân viên hợp đồng của chính phủ Mỹ có quyền tiếp cận thông tin mật tại một cơ sở hạt nhân quan trọng, bị mất tích. Ông được thông báo rời khỏi nhà ở bang New Mexico cùng một khẩu súng, để lại điện thoại, ví và chìa khóa, theo News Nation.
Đó là 2 trong 10 trường hợp mất tích hoặc qua đời của các nhà khoa học liên quan tới việc nghiên cứu của quân đội và chính phủ Mỹ trong khoảng 33 tháng qua.
Ngày 16.4, các phóng viên tại Nhà Trắng đã đặt câu hỏi cho Tổng thống Donald Trump rằng liệu những trường hợp này, đều là những nhà khoa học có quyền tiếp cận thông tin mật, có liên quan với nhau hay chỉ là ngẫu nhiên.
Tổng thống Mỹ trả lời: "Tôi hy vọng đó chỉ là ngẫu nhiên, nhưng chúng ta sẽ biết trong khoảng một tuần rưỡi nữa. Tôi vừa rời khỏi cuộc họp về chủ đề đó, khá nghiêm trọng". Tổng thống Trump bổ sung rằng một vài người trong số đó là nhân vật rất quan trọng và khẳng định Nhà Trắng sẽ xem xét.
Trước đó một ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng nhận được câu hỏi về những trường hợp này. "Tôi chưa nói chuyện với các cơ quan liên quan về việc đó. Chắc chắn tôi sẽ làm vậy và chúng tôi sẽ trả lời các bạn. Nếu đúng là thật, đương nhiên đó là điều chính quyền hiện tại cho là đáng để điều tra", bà Leavitt nói với một phóng viên.
Trong video do nhóm vũ trang Hezbollah công bố hôm 8/4, thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) tiếp cận xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M hiện đại nhất của Israel, được trang bị lồng thép trên nóc tháp pháo và hệ thống phòng thủ chủ động Trophy.
Drone của Hebollah lao vào vị trí đài radar của hệ thống Trophy ở mặt bên tháp pháo, không có dấu hiệu nào cho thấy hệ thống phòng vệ được kích hoạt.
Video thứ hai cho thấy drone FPV nhắm vào phía cửa đuôi đang mở của một chiếc Merkava Mark 4M, vốn là vị trí hiểm yếu nhất trên mẫu xe tăng này. Những video tiếp theo ghi lại cảnh đòn tập kích nhằm vào xe chiến đấu bộ binh Eitan, cùng hai xe tăng Merkava Mark 4M đang di chuyển trên đường.
Khác với xung đột Ukraine, lực lượng Hezbollah không triển khai drone trinh sát để ghi lại kết quả đòn đánh, các video đều kết thúc khi drone FPV lao vào mục tiêu.
Howard Altman, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, chỉ ra rằng chất lượng video không suy giảm khi drone bay thấp và lao vào mục tiêu cho thấy chúng đều kết nối với người điều khiển bằng cáp quang.
Ryan Brobst, chuyên gia quân sự tại viện nghiên cứu mang tên Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, đánh giá nhóm vũ trang Hezbollah đã học cách vận hành drone cáp quang nhờ quan sát xung đột Nga - Ukraine.
"Một yếu tố cần xem xét là sự gia tăng về số lượng drone cáp quang. Chưa rõ Hezbollah đã chuyển hẳn sang sử dụng drone cáp quang hay chưa, cũng như liệu các mẫu drone dùng sóng vô tuyến có mất hiệu quả hoàn toàn hay không", Brobst nói.
Các chuyên gia nói rằng không thể đánh giá mức độ thiệt hại cụ thể sau những đòn đánh như vậy, do Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) áp dụng chính sách kiểm soát thông tin chặt chẽ và không tiết lộ cụ thể tổn thất trong xung đột.
Trong báo cáo tình hình chiến sự hôm 26/3, IDF chỉ xác nhận nhiều binh sĩ thuộc Lữ đoàn Thiết giáp số 7 đã bị thương, trong đó một người thiệt mạng. "Chưa rõ những trường hợp này có phải do drone FPV của Hezbollah gây ra hay không, nhưng Lữ đoàn 7 là đơn vị chuyên vận hành xe tăng Merkava Mark 4", Brobst cho hay.
Một quan chức cấp cao giấu tên của IDF cho biết các video cho thấy Hezbollah sở hữu drone tự sát có độ chính xác cao, đủ khả năng nhắm vào các điểm yếu trên xe tăng. "Video cho thấy một số đòn đánh có thể là thật, song chúng không thể hiện thiệt hại đối với xe tăng Merkava. Dù vậy, drone vẫn là mối đe dọa hiện hữu và ngày càng gia tăng", người này cho hay.
Xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M được Israel triển khai từ năm 2011, có đặc điểm nổi bật là hệ thống phòng thủ chủ động Trophy được ví như tấm "màn thép" bảo vệ phương tiện trước tên lửa dẫn đường và đạn chống tăng.
Hệ thống này bao gồm các cảm biến, radar cảnh giới, máy tính và tổ hợp đánh chặn. Radar Trophy có thể quét khu vực 360 độ quanh xe để phát hiện vũ khí chống tăng bắn tới. Khi phát hiện mục tiêu, máy tính sẽ phân tích và ra lệnh phóng các quả đạn kim loại để vô hiệu hóa mối đe dọa trước khi nó tiếp cận giáp chính của xe tăng.
Điều này khiến Merkava Mark 4M được mệnh danh là mẫu xe tăng được bảo vệ tốt nhất thế giới hiện nay. Tuy nhiên, các biện pháp bảo vệ trên dòng Merkava Mark 4M đã không thể đối phó được drone tự sát, vũ khí ngày càng phổ biến trong các xung đột.
Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc không nói rõ vật thể bay mà Triều Tiên phóng bay được bao xa và loại vũ khí nào đã được phóng, theo hãng tin Yonhap.
Trước đó, quân đội Hàn Quốc phát hiện vụ phóng tương tự gần khu vực thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên hôm 7.4. Họ cho biết các cơ quan tình báo Hàn Quốc và Mỹ đang phân tích chi tiết vụ phóng.
Đầu tuần này, Triều Tiên thông báo rằng nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã quan sát một cuộc thử nghiệm động cơ nhiên liệu rắn được nâng cấp cho vũ khí và gọi đó là một bước phát triển quan trọng giúp tăng cường kho vũ khí chiến lược của nước này.
Tên lửa có thể dễ di chuyển và bí mật vụ phóng hơn so với vũ khí nhiên liệu lỏng, vốn thường phải được nạp nhiên liệu trước khi khai hỏa và không thể duy trì lâu ở trạng thái đã nạp nhiên liệu, theo AP.
Cuộc thử nghiệm động cơ nhiên liệu rắn mới nhất là lần đầu tiên trong 7 tháng. Hành động này phù hợp với mục tiêu đã được ông Kim tuyên bố về việc sở hữu các tên lửa cơ động hơn, khó bị phát hiện hơn nhằm vào Mỹ và các đồng minh của nước này.
Cơ quan tình báo Hàn Quốc hôm 6.4 đã thông báo với các nhà lập pháp rằng vụ thử động cơ có thể liên quan đến nỗ lực chế tạo một tên lửa mạnh hơn, có khả năng mang nhiều đầu đạn hạt nhân, theo các nhà lập pháp tham dự cuộc họp.
Liên quan quan hệ liên Triều , Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung hôm 6.4 bày tỏ sự tiếc nuối về các vụ dân thường điều khiển máy bay không người lái (UAV) vào Triều Tiên. Tại cuộc họp nội các, ông Lee nói rằng các sự việc này đã gây ra căng thẳng quân sự không cần thiết với Bình Nhưỡng.
Vài giờ sau phát biểu của ông Lee, bà Kim Yo-jong, em gái của nhà lãnh đạo Kim Jong-un, đã đưa ra một tuyên bố nói rằng người đứng đầu nhà nước Triều Tiên đánh giá ông Lee có thái độ "thẳng thắn và cởi mở". Tuy nhiên, bà cảnh báo Seoul "nên ngừng mọi hành động khiêu khích liều lĩnh" chống lại Bình Nhưỡng.
