Cách làm cơm rang giòn rụm bằng nồi chiên không dầu

Giữa tháng 3, xã Sơn Lộ, tỉnh Cao Bằng chào đón đoàn tình nguyện "Kỷ yếu trên bản" bằng một trận mưa rừng. Con đường đất dẫn vào xã vốn đã khó đi, nay biến thành những rãnh bùn đỏ quạch. Những chiếc ôtô chở gần 100 thành viên phải nhích từng mét. Nhiều lần họ phải xuống đẩy xe vượt vũng lầy.

"Cảnh chúng tôi hay gặp trong 7 năm đi chụp ảnh ở vùng cao", Lưu Minh Khương, 32 tuổi, trưởng đoàn nói. "Mỗi lần thấy mệt mỏi, tôi lại nhớ nụ cười của đám trẻ khi thấy mình trong khung hình làm động lực".

Khương là người dân tộc Tày, quê ở bản Cây Thị, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang cũ (nay là Bắc Ninh), làm nhiếp ảnh tự do tại Hà Nội. Năm 2019, trong chuyến đi săn ảnh tại Y Tý (Lào Cai), anh mang theo chiếc máy in ảnh. Thấy đám trẻ vây quanh, anh chụp và in tặng vài tấm.

"Hôm đó tôi chỉ mang đủ giấy in 5 tấm ảnh. Những đứa trẻ còn lại chạy theo xe, ánh mắt hụt hẫng khi thấy bạn có ảnh còn mình thì không khiến tôi áy náy", chàng trai 32 tuổi kể. Anh tự hứa sẽ quay lại để tất cả đều có ảnh.

Từ tiếc nuối đó, Khương nảy ra ý tưởng chụp ảnh kỷ yếu cho mọi học sinh từ mầm non đến trung học cơ sở vùng cao. Thời gian đầu chỉ có anh và mấy người bạn cùng làm. Với thu nhập của thợ ảnh tự do, việc tự túc kinh phí cho những chuyến đi dài ngày là bài toán khó. Anh dành dụm tiền lương, tranh thủ ngày trống lịch khách để lên đường. Họ thường chỉ đến được một, hai trường mỗi năm. Có chuyến, Khương một mình chạy xe máy hàng trăm km, mang theo máy ảnh, máy in lên với lũ trẻ. Anh thường xin ngủ nhờ tại các điểm trường để tiết kiệm.

"Có đêm nằm lại bản, tôi trằn trọc về những điểm trường tiếp theo sẽ làm thế nào, tự hỏi liệu việc này có thay đổi được gì không. Nhưng chính những cái ôm của đám trẻ khi nhận ảnh là động lực cho tôi bước tiếp", chàng trai Bắc Giang nói.

Bước ngoặt đến vào năm 2023 khi các video về hành trình của Khương lan truyền trên mạng xã hội, hút hàng triệu lượt xem. Hơn 1.000 người từ mọi miền đã đăng ký làm tình nguyện viên, đồng hành cùng anh. Dự án "Kỷ yếu trên bản" ra đời với đội ngũ nòng cốt 20 người và hàng trăm tình nguyện viên thay đổi theo từng mùa. Kinh phí đi lại do các thành viên tự túc, chi phí in ấn, khung ảnh do cộng đồng đóng góp.

Khương kể khó khăn nhất khi chụp trẻ vùng cao là các em chưa quen ống kính. Thấy máy ảnh, nhiều bé bỏ chạy. Để tiếp cận, nhóm tổ chức nấu trà sữa, bày gian hàng quà bánh. Khi các em bắt đầu chơi đùa, những chiếc máy ảnh mới hoạt động.

"Chúng tôi không yêu cầu các bé tạo dáng, thậm chí giữ nguyên những vệt lấm lem trên tay hay đôi má nẻ. Đó mới là vẻ đẹp", Khương nói. Ảnh được chỉnh sửa, in và đóng khung ngay tại chỗ.

Gắn bó hơn ba năm với dự án, anh Minh Phụng, 38 tuổi, thợ ảnh ở Tuyên Quang, cho biết chuyến đi xã Sơn Lộ hồi tháng 3 là mùa kỷ yếu đặc biệt nhất. Nhóm phải di chuyển lên điểm lẻ Thôm Ngàn của trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Sơn Lập, cách trường chính hơn 15 km. Đường đi chỉ vừa lọt một bánh xe máy, một bên vách đá, một bên vực sâu. Giữa núi rừng không sóng điện thoại, cả nhóm phải vừa đi vừa hỏi đường dân bản.

"Mất gần ba tiếng đến nơi, quần áo đầy bùn đất nhưng thấy đám trẻ mặc đồ đẹp đợi sẵn giữa sân, mệt mỏi tan biến", anh Phụng nói. Chuyến đi này, nhóm còn vào nhà chụp ảnh chân dung tặng các cụ già và cựu chiến binh, những người mà bức ảnh rõ nét nhất họ có là căn cước công dân.

Ông Đàm Văn Thắng, Phó bí thư Đảng ủy xã Sơn Lộ, cho biết đây là lần đầu học sinh địa phương được chụp kỷ yếu. Sơn Lộ là xã vùng cao đặc biệt khó khăn với 5 dân tộc thiểu số chung sống. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm hơn 45%; 3 xóm và 12 nhóm hộ chưa có điện lưới quốc gia. "Nhiều gia đình nhận được ảnh, trân trọng treo ở vị trí cao nhất trong nhà", ông Thắng nói.

Cầm tấm hình trên tay, Hoàng Thị Phương, học sinh lớp 8A trường Sơn Lập, khóc. Trong ảnh, Phương mặc đồ dân tộc Mông đứng giữa sân trường. "Nhà không có điện thoại chụp hình. Em sẽ giữ bức ảnh này vì có thể đây là lần duy nhất em được chụp", cô bé nói.

Bảy năm qua, hơn 10.000 khung ảnh từ "Kỷ yếu trên bản" được trao đi khắp các tỉnh Điện Biên, Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang. Những lá thư tay viết lời nhắn "Cháu nhớ chú lắm", "Chú đợi cháu đậu đại học xuống dưới xuôi nhé" là động lực để cả nhóm tiếp tục hành trình.

"Mong mỏi của tôi là sau này đi xa bản làng, các em nhìn lại ảnh để nhớ mình có một tuổi thơ nơi vùng cao", Khương nói.

Nga Thanh

Tin Gốc: https://vnexpress.net/chang-trai-chup-10-000-anh-ky-yeu-cho-tre-vung-cao-5059700.html

Trung sĩ Thomas Gray thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Midland thuộc bang Texas (Mỹ) xác nhận vụ bắt giữ ngày 11/4. Người phụ nữ 40 tuổi bị cáo buộc tội hành hung gây thương tích trong phạm vi gia đình. Sau đó, cô đã được tại ngoại khỏi trung tâm giam giữ hạt Midland sau khi nộp tiền bảo lãnh.

Người phụ nữ bị bắt giữ có tên Jessica McClure Morales - người từng được biết đến với biệt danh “bé Jessica” sau vụ giải cứu ngoạn mục khỏi giếng sâu năm 1987 gây chấn động thế giới.

Ông Gray cho biết không cung cấp thêm chi tiết về vụ việc, đồng thời chưa rõ Morales đã thuê luật sư hay chưa.

Vụ việc "bé Jessica" từng gây chấn động toàn cầu

Vụ rơi giếng năm 1987 đã thu hút sự quan tâm của truyền thông toàn nước Mỹ. Khi đó, Morales 18 tháng tuổi đang chơi cùng 4 trẻ nhỏ khác thì bất ngờ rơi xuống giếng sâu khoảng 6,7m.

Nguyên nhân cụ thể chưa được xác định, dù gia đình khẳng định miệng giếng đã được che chắn.

Mẹ cô, bà Cissy, kể lại: “Tôi không biết phải làm gì, chỉ chạy vào gọi cảnh sát. Họ tới trong vòng 3 phút, nhưng với tôi như cả một đời”.

Hàng trăm nhân viên y tế, cứu hộ và chuyên gia khoan đã làm việc không ngừng nghỉ. Sau 58 giờ không ăn uống, cô bé được giải cứu thành công.

Cảnh sát đầu tiên có mặt tại hiện trường, ông Bobbie Jo Hall, cho biết, ban đầu cả đội không nhìn thấy gì. Ông gọi tên đứa bé vài lần, cuối cùng nghe thấy tiếng khóc. Sau đó, họ phải thả đèn pin xuống để xác định độ sâu.

Một điều tra viên khác cho biết phần lớn thời gian cô bé đều khóc hoặc phát ra âm thanh. Sau gần 60 giờ căng thẳng, Morales được đưa lên an toàn nhờ việc khoan một trục song song và đường hầm ngang để tiếp cận vị trí mắc kẹt.

Câu chuyện giải cứu sau đó được tái hiện trong bộ phim truyền hình vào năm 1989.

"Cuộc đời tôi là một phép màu"

Ba thập kỷ sau vụ tai nạn rơi xuống giếng, trong lần chia sẻ với tờ People vào năm 2017, Morales khi đó làm trợ lý giáo dục đặc biệt đã mô tả cuộc đời mình là một phép màu.

“Theo một cách nào đó, mọi chuyện diễn ra như định mệnh. Tôi từng bị trêu chọc, nhưng đa số mọi người đều xem đây là một phép màu đáng kinh ngạc”, cô nói.

Từ đó, sống cuộc đời bình lặng cùng chồng và hai con. Trong cộng đồng ở Midland, nhiều người vẫn gọi cô là “bé Jessica”. Morales cho biết hy vọng các con mình sẽ học được từ tinh thần đoàn kết của cộng đồng trong quá trình giải cứu cô.

Theo The New York Times, đến năm 2018, Morales vẫn giữ liên lạc với gia đình Steve Forbes - nhân viên y tế từng bế cô ra khỏi giếng.

Sau sự kiện, một quỹ hỗ trợ trị giá 1,2 triệu USD được quyên góp từ khắp nơi trên thế giới. Tuy nhiên, phần lớn số tiền bị mất trong khủng hoảng tài chính năm 2008, phần còn lại được dùng để cô mua nhà.

Chia sẻ với truyền thông, cô nói không còn nhớ gì về vụ tai nạn vì thời điểm xảy ra bản thân còn quá nhỏ. Cô chỉ biết tới vụ việc khi xem ti vi nhưng không có ký ức nhiều.

Dù vậy, cơ thể cô vẫn mang dấu vết của tai nạn sau 15 ca phẫu thuật. Bàn chân phải nhỏ hơn do hoại tử, còn trán có một vết sẹo nhỏ.

Bị bắt sau gần 40 năm

Tháng 4/2026, Morales tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý khi bị bắt giữ sau một vụ việc được cho là bạo lực gia đình tại nhà riêng ở hạt Midland.

Cảnh sát địa phương cho biết, cô bị tạm giữ tại hiện trường và bị truy tố tội hành hung gây thương tích liên quan tới bạo lực gia đình. Tuy nhiên, chi tiết vụ việc chưa được công bố.

Thông tin này khiến nhiều người dân sống tại địa phương rất bất ngờ. Sau gần 40 năm, "bé Jessica" lại thành tâm điểm của truyền thông, nhưng lần này lại theo cách hoàn toàn trái ngược.

Tin Gốc: Dân Trí

Cuối tháng 3-2026, trong không gian ấm cúng thuộc Trường Nuôi dạy trẻ khuyết tật huyện Củ Chi (TP.HCM), những đứa trẻ ngồi ngay ngắn, đôi mắt ánh lên sự chờ đợi, và một người phụ nữ đứng trước các em vừa mảnh mai, điềm tĩnh, nhưng đủ sức khiến cả căn phòng lặng đi.

Hoa hậu Trăng khuyết 2025 Nguyễn Thị Minh Tâm (sinh năm 1986, quê Đồng Tháp), cô giáo dạy toán chỉ còn một chân, chậm rãi chia sẻ về dự án học bổng "Hoa hậu Trăng khuyết - Ươm mầm nghị lực, chắp cánh ước mơ". Thực ra, đó không chỉ là một dự án mà là phần tiếp nối của chính cuộc đời chị.

Ít ai biết người phụ nữ đang đứng trước các em từng có một tuổi trẻ rất đau đớn. Sinh ra lành lặn, mang trong mình ước mơ làm cô giáo, Minh Tâm bước vào đời với những dự định của tuổi trẻ cho đến một tai nạn giao thông năm 23 tuổi đã lấy đi một chân của chị và gần như tất cả những gì chị từng hình dung về tương lai.

"Đó là nỗi đau rất lớn, không chỉ với tôi mà còn với mẹ tôi", chị kể, giọng trầm xuống. Nhưng rồi chính trong biến cố ấy, một hành trình khác bắt đầu. Không gục ngã, Minh Tâm quay lại với nghề dạy học. Chị đứng lớp, kiên trì từng ngày, vừa dạy chữ vừa học cách sống lại với chính mình.

Đến khi bước lên sân khấu cuộc thi Hoa hậu Trăng khuyết Việt Nam 2025, Minh Tâm không mang theo tham vọng nhan sắc, chị mang theo câu chuyện đời mình - một câu chuyện về việc không chấp nhận dừng lại sau biến cố.

Và khoảnh khắc tên chị được xướng lên ở ngôi vị cao nhất, đó không chỉ là chiến thắng của một thí sinh, mà là chiến thắng của một hành trình vượt qua giới hạn. "Tôi muốn nói với những chị em mang khiếm khuyết rằng chúng ta vẫn đẹp theo cách rất riêng", chị chia sẻ sau đăng quang.

Ngay sau đăng quang, thay vì xuất hiện dày đặc trên truyền thông, Minh Tâm trở lại những nơi quen thuộc: lớp học, những chuyến đi thiện nguyện, những buổi phát cháo, những suất học bổng nhỏ. Với chị, thiện nguyện không phải là hoạt động "sau đăng quang" mà là điều đã bắt đầu từ hơn 10 năm trước, khi chị sáng lập và dẫn dắt nhóm thiện nguyện Nhất Tâm.

Ở đó, không có những chương trình lớn, cũng không có những con số gây choáng ngợp. Ở đó chỉ có những việc làm đều đặn như một phần ăn cho bệnh nhân nghèo, một ổ bánh mì cho người lao động, một khoản hỗ trợ cho học sinh khó khăn... "Với tôi, thiện nguyện là hơi thở", Minh Tâm nói.

Có lẽ chính vì vậy, dự án học bổng mà chị khởi động tại Củ Chi không mang màu sắc của một chiến dịch, mà giống như lời hứa dài hơi. Không chỉ trao học bổng, chị và cộng sự còn đặt mục tiêu đồng hành lâu dài với các em khuyết tật, từ việc học, kỹ năng sống đến định hướng nghề nghiệp.

Nghệ nhân quốc gia Nguyễn Đình Phúc - Tổng giám đốc Công ty CP Truyền hình Du lịch Việt Nam, người đứng sau cuộc thi dành cho nữ giới khuyết tật này - cũng nhìn nhận đây là một dự án mang tính bền vững, bởi xuất phát từ chính trải nghiệm của Minh Tâm - một người từng đi qua những giới hạn của cơ thể và hiểu rõ nhất giá trị của cơ hội.

Không dừng lại ở đó, hành trình thiện nguyện của Minh Tâm còn được nối dài qua các hoạt động khác, như kế hoạch tham gia Quỹ Hoa Trà My - nơi hỗ trợ phụ nữ yếu thế tiếp cận nghề nghiệp và kỹ năng sống. Những bước đi ấy đều có một điểm chung, đó là hướng về những người ở phía sau.

Giữa những hoài nghi về hoạt động từ thiện trong xã hội, Minh Tâm chọn một cách đi khác: minh bạch và kiên định. Chị không nói nhiều về những gì mình làm, cô giáo quê sen hồng cứ lặng lẽ làm, rồi đi tiếp. "Tôi chọn xem áp lực là động lực để sống trách nhiệm hơn mỗi ngày", chị bày tỏ.

Câu chuyện của Minh Tâm theo chị là một chuỗi những lựa chọn rất bình thường, nhưng với nhiều người quả là không dễ chút nào. Đó là chọn đứng dậy sau mất mát, chọn quay lại với nghề, chọn sống tử tế... ngay cả khi cuộc đời không dễ dàng. Và chọn đi tiếp, không phải cho riêng mình mà cả những người yếu thế hơn hoặc những chị em còn loay hoay chưa đứng dậy được sau nỗi đau, mất mát.

Chia sẻ về ước mơi, chị nói muốn trở thành đại biểu dân cử, để có thể đưa tiếng nói của người khuyết tật vào chính sách. Đó không phải là một giấc mơ xa xôi, mà là một bước tiếp theo của một người đã quen với việc đi chậm nhưng đi rất chắc.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ