Việc tổ chức ngày hội sức khỏe toàn dân không chỉ nâng cao nhận thức cộng đồng mà còn góp phần xây dựng hệ thống y tế dự phòng vững mạnh, hướng tới một Việt Nam khỏe mạnh, bền vững. Cần đa dạng hình thức tổ chức ngày hội sức khỏe tại cộng đồng.
Chẳng hạn như khám sàng lọc miễn phí (béo phì, tim mạch, tiểu đường, ung thư sớm…), đo huyết áp, tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn tập thể dục tại chỗ (đi bộ, dưỡng sinh, aerobic, yoga…).
Cần thêm những hoạt động vui tươi, hấp dẫn, có tính tương tác cao. Giải chạy bộ online “Vì một Việt Nam khỏe mạnh” cần tiếp tục lan tỏa, kết hợp bảng xếp hạng cộng đồng, phần thưởng cho gia đình tham gia nhiều nhất… Cần thêm những buổi đồng diễn thể dục, flashmob tại các công viên.
Có thể kết hợp các “gian hàng” thử món ăn lành mạnh, học cách đọc nhãn dinh dưỡng, thử máy đo chỉ số cơ thể, góc tư vấn bác sĩ trực tiếp… Tổ chức các hoạt động gia đình như thi “Gia đình khỏe mạnh” với phần thi nấu ăn ít muối, ít đường, thi nhảy aerobic cả nhà.
Đó là những cách truyền thông sức khỏe gần gũi, lan tỏa đến từng hộ gia đình thay vì chỉ khẩu hiệu chung chung. Xây dựng các video ngắn, infographic dễ hiểu về “ba việc nhỏ phòng bệnh ung thư”, “Cách tập 10 phút mỗi ngày”, “Bữa ăn lành mạnh chỉ với 30.000 đồng”… Có thể huy động nghệ sĩ, người có tầm ảnh hưởng làm “đại sứ sức khỏe cộng đồng”.
Các hoạt động này cần huy động sự tham gia của toàn xã hội. Chẳng hạn, vận động doanh nghiệp (dinh dưỡng, thể thao, dược phẩm…) tham gia tài trợ các hoạt động. Các cơ sở y tế, phòng khám cộng đồng cùng tham gia khám miễn phí. Đồng thời, kết nối với ngày toàn dân hiến máu tình nguyện, hiến máu vì sức khỏe và cũng là một hoạt động khẳng định sức khỏe.
Ngày hội sức khỏe toàn dân sẽ không kết thúc vào 7-4. Tiếp sau các hoạt động vì sức khỏe cộng đồng cần có kế hoạch theo dõi: bao nhiêu người thay đổi thói quen (tăng tập luyện, giảm muối đường, khám định kỳ), thiết lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân. Các hoạt động vì sức khỏe có thể tổ chức thường xuyên, nhiều lần trong năm.
Một giải pháp then chốt là tăng cường truyền thông đa kênh, lan tỏa sâu rộng. Nội dung truyền thông phải ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào thông điệp “chủ động phòng bệnh”: tiêm chủng đầy đủ, lối sống lành mạnh, ăn uống khoa học, tập thể dục thường xuyên, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, tầm soát sớm các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường, ung thư.
Việc tổ chức khám sàng lọc miễn phí bài bản hơn. Các hoạt động khác như hội thảo dinh dưỡng, hướng dẫn dưỡng sinh, hiến máu tình nguyện, triển lãm phòng chống dịch bệnh cũng cần được tổ chức tại công viên, trường học, chợ dân sinh để người dân dễ tiếp cận.
Sau ngày 7-4, các địa phương có thể tiếp tục duy trì tuần lễ truyền thông, tháng hành động phòng bệnh và tích hợp vào chương trình y tế cơ sở. Sử dụng công nghệ số tra cứu dinh dưỡng, theo dõi sức khỏe cá nhân để người dân tự theo dõi và chủ động phòng bệnh.
Cần có đánh giá kết quả qua các chỉ số cụ thể như số người tham gia khám sàng lọc, tỉ lệ thay đổi hành vi (tăng tỉ lệ tập thể dục, giảm hút thuốc, tăng số lượt đi khám…).
Ngày Sức khỏe toàn dân sẽ là khởi đầu cho chuỗi hoạt động thường xuyên vì sức khỏe cộng đồng, trở thành phong trào quốc gia. Sức khỏe không phải chuyện của riêng ngành y tế mà là của mỗi người dân, mỗi gia đình!
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nắng nóng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền như tăng huyết áp.
Khi trời nóng, cơ thể giãn mạch để tỏa nhiệt, điều này có thể khiến huyết áp giảm tạm thời. Tuy nhiên, việc mất nước do đổ mồ hôi nhiều lại khiến thể tích máu giảm và tim phải làm việc nhiều hơn.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, mất nước trong thời tiết nắng nóng có thể gây tụt huyết áp, chóng mặt, thậm chí ngất xỉu. Ở một số người, đặc biệt là người có bệnh nền, huyết áp cũng có thể dao động theo hướng tăng.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), huyết áp được phân loại như sau:
Ngay từ mức 130/80 mmHg, nguy cơ tim mạch đã bắt đầu tăng. Đặc biệt, huyết áp từ 180/120 mmHg trở lên được xem là tình trạng cấp cứu. Mức huyết áp này có thể gây tổn thương nhanh đến các cơ quan như não, tim, thận và mắt nếu không được xử trí kịp thời, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Tiến sĩ Nieca Goldberg, bác sĩ tim mạch tại NYU Langone Health (Mỹ), cho biết thời tiết nóng có thể làm rối loạn điều hòa huyết áp, đặc biệt ở những người đang dùng thuốc điều trị.
Một số thuốc như thuốc lợi tiểu có thể làm cơ thể mất nước, khiến huyết áp biến động mạnh hơn trong điều kiện nắng nóng.
Trong thời tiết nóng, người có vấn đề về huyết áp cần chú ý:
Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, cần nghỉ ngơi, bổ sung nước và tìm kiếm hỗ trợ y tế khi cần.
Các chuyên gia khuyến nghị:
Nắng nóng có thể khiến huyết áp dao động theo nhiều hướng, từ tụt huyết áp do mất nước đến tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Việc hiểu rõ các ngưỡng huyết áp nguy hiểm và chủ động bảo vệ sức khỏe là điều cần thiết, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng khắc nghiệt.
Lá mơ lông (Paederia foetida) từ lâu đã được sử dụng trong y học dân gian tại nhiều nước châu Á. Loại cây này thường được dùng trong các bài thuốc truyền thống để hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi và đau bụng, theo The Times of India (Ấn Độ).
Các nghiên cứu đăng trên cơ sở dữ liệu của Trung tâm Thông tin Công nghệ Sinh học Quốc gia Mỹ (NCBI) cũng ghi nhận lá mơ lông có đặc tính kháng khuẩn và chống viêm, có thể hỗ trợ cải thiện rối loạn tiêu hóa.
Giáo sư Anupam Chatterjee, chuyên gia tiêu hóa tại Ấn Độ, cho biết nhiều loại thảo dược truyền thống như lá mơ lông có thể hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột, tuy nhiên cần thêm nghiên cứu lâm sàng để xác nhận hiệu quả.
Theo các nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học thuộc MDPI (Thụy Sĩ), lá mơ lông chứa flavonoid, polyphenol và các hợp chất sinh học có khả năng chống oxy hóa mạnh. Bác sĩ Rashmi Gupta, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, cho biết các chất chống oxy hóa này có thể giúp giảm viêm, bảo vệ tế bào và góp phần giảm nguy cơ bệnh mạn tính.
Một số nghiên cứu thực nghiệm còn ghi nhận lá mơ lông có thể tác động đến chuyển hóa glucose và lipid trong cơ thể.
Dù chưa có đủ bằng chứng trên người, các nhà khoa học cho rằng điều này có thể liên quan đến sự kết hợp giữa khả năng chống oxy hóa, kháng viêm và điều hòa enzyme chuyển hóa.
Đây cũng là hướng nghiên cứu đang được quan tâm, trong bối cảnh các bệnh lý chuyển hóa như tiểu đường và rối loạn mỡ máu ngày càng phổ biến.
Dù có nhiều tiềm năng, các chuyên gia nhấn mạnh rằng phần lớn nghiên cứu về lá mơ lông hiện vẫn ở giai đoạn tiền lâm sàng.
Không có thực phẩm đơn lẻ nào có thể thay thế vai trò của chế độ ăn cân bằng và lối sống lành mạnh. Ngoài ra, nếu ăn sống không đảm bảo vệ sinh, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng. Việc sử dụng quá nhiều cũng có thể gây kích ứng tiêu hóa, theo Harvard Health Publishing (Mỹ).
Các chuyên gia khuyên:
Các nghiên cứu từ Ấn Độ và quốc tế cho thấy lá mơ lông là loại rau dân dã nhưng chứa nhiều hoạt chất có lợi cho tiêu hóa, chống oxy hóa và sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, việc sử dụng cần hợp lý để đảm bảo an toàn.
Eshaan Karde, nhà sáng tạo nội dung ở Mumbai, gây chú ý khi chia sẻ hành trình giảm 12 kg trong 2 tháng trong một bài đăng trên Instagram hôm 3/3, theo NDTV. Anh cho biết vừa đi làm hành chính, vừa tập gym và ăn kiêng là thử thách khắc nghiệt nhất từng trải qua. Có những đêm mất ngủ, những lúc hoài nghi liệu có kết quả hay không nhưng Eshaan vẫn kiên trì không bỏ cuộc.
Anh cho hay bí quyết thành công nằm ở việc tuân thủ nghiêm ngặt một chế độ ăn và sinh hoạt lặp lại suốt 60 ngày. "Tôi duy trì tính kỷ luật 80-90% và tuyệt đối nói không với các bữa ăn 'xả kèo' (cheat meals), đường, khoai tây chiên hay bánh quy. Những hôm bận, tôi linh hoạt thay thế bữa trưa bằng các loại bánh cuộn gà giàu protein hoặc cơm để đảm bảo năng lượng", Eshaan, 23 tuổi, nói.
Chàng trai bắt đầu hành trình giảm cân từ ngày 26/1 đến 27/3. Trước đó, Eshaan nặng 80 kg, với 25-26% mỡ cơ thể. Sau 2 tháng điều chỉnh chế độ ăn, anh giảm còn 70 kg, mỡ cơ thể chỉ còn 14-15%. "Điều tuyệt vời nhất của hành trình này là tôi không mất quá nhiều cơ, chủ yếu giảm mỡ", Eshaan nói, cho biết gần đạt được mục tiêu vóc dáng mơ ước.
Anh cho biết chế độ ăn chia làm 4 bữa. Bữa sáng là một trong những bữa ăn quan trọng nhất trong ngày bởi nó cung cấp nguồn năng lượng cần thiết cho cơ thể hoạt động suốt cả ngày dài. Vì thế, Eshaan luôn đảm bảo thực đơn của mình có đủ protein cùng lượng tinh bột và chất béo cần thiết để duy trì năng lượng. Bữa sáng của anh thường gồm một muỗng đạm whey kết hợp với yến mạch và 150 ml sữa, cung cấp khoảng 35 gram protein, 35 gram tinh bột và 8 gram chất béo.
Bữa trưa, anh ưu tiên sự cân bằng dưỡng chất với 200 gram ức gà (hoặc phô mai tươi paneer truyền thống của Ấn Độ), ăn kèm với 2 ổ bánh mì roti, nước sốt nhẹ và rau xanh. Bữa ăn này cung cấp lượng dinh dưỡng cao hơn bữa sáng với khoảng 50 gram protein và 45-50 gram tinh bột.
Giai đoạn xế chiều thường là thời điểm dễ phá vỡ chế độ ăn kiêng nhất nhưng Eshaan đã khéo léo thay thế các loại đồ ăn nhanh bằng một khẩu phần nhẹ lành mạnh gồm một loại trái cây, một nắm hạt khô và 5 lòng trắng trứng, cung cấp khoảng 22-24 gram protein.
Cuối cùng, để kết thúc ngày dài một cách nhẹ nhàng nhưng vẫn đủ no, Eshaan cắt giảm tối đa tinh bột và chất béo trong bữa tối, chỉ tập trung vào 200 gram salad gà hoặc phô mai tươi, đảm bảo nạp thêm 45 gram protein cho quá trình phục hồi cơ bắp.
Theo Eshaan, chế độ ăn của anh được thiết kế xoay quanh ba nhóm dưỡng chất thiết yếu. Với thực đơn có thịt gà, anh nạp vào cơ thể khoảng 150-155 gram protein, 110-120 gram tinh bột và 35-40 gram chất béo, tương đương mức năng lượng 1.400-1.500 kcal mỗi ngày. Trong khi với phương án ăn chay sử dụng phô mai paneer, lượng protein đạt khoảng 130-135 gram nhưng lượng chất béo và calo sẽ cao hơn, dao động mức 1.700-1.800 kcal.