Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và “nhập vai”. Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là “khách” mà là “chủ nhân”, “cậu chủ”, “tiểu thư”, trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển “Okaerinasaimase!” (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức “Omajinai” (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như “Moe moe kyun”, một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là “Thập niên mất mát” (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và “vật hóa” nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng “quyền nhân phẩm” của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực “làm sạch” bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán “núp bóng” hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc “không chạm” được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển “nhân viên hầu gái” trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian “chữa lành” cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai “tiểu thư”.
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Tháng 3, Ngọc Ánh du lịch Hàn Quốc và hội ngộ Sun-jae, nam du khách từng được gia đình cô giúp đỡ khi gặp nạn tại Đà Nẵng hai năm trước. Video ghi lại khoảnh khắc này thu hút hơn 9 triệu lượt xem cùng hàng nghìn bình luận trên mạng xã hội. Ngọc Ánh cho biết rất trân trọng tình bạn này dù ban đầu cô vốn không có ấn tượng tốt với khách du lịch Hàn Quốc.
Sự việc khởi nguồn vào cuối tháng 6/2024 khi Ngọc Ánh cùng gia đình nghỉ dưỡng tại Đà Nẵng.
Trong ngày thứ năm của chuyến đi, đang ngồi trong nhà, nghe tiếng động lớn ngoài đường, cô chạy ra, thấy hai nam du khách Hàn Quốc bị tai nạn xe máy. Sun-jae bị thương nhẹ, người bạn đi cùng bị gãy tay.
Do rào cản ngôn ngữ và tâm lý ngại va chạm của người xung quanh, hai nạn nhân không nhận được sự hỗ trợ kịp thời. Thấy vậy, Ngọc Ánh đã chủ động mang nước rửa vết thương và gọi xe đưa họ đến bệnh viện. Xe của hai du khách được gửi tạm tại nhà Ánh nên họ trao đổi số điện thoại để giữ liên lạc.
"Tôi rất vui vì giữ được một tình bạn như vậy dù ban đầu có ấn tượng không tốt với các du khách Hàn Quốc", Ngọc Ánh chia sẻ.
Tối cùng ngày, Sun-jae nhắn tin thông báo người bạn đi cùng bị gãy tay, phải về Hàn Quốc phẫu thuật gấp, đồng thời hẹn gặp Ngọc Ánh để cảm ơn. Ánh cùng ba người em đến buổi hẹn. Qua trò chuyện, cô biết Sun-jae cùng bạn mới đến Đà Nẵng từ sáng, thuê xe máy lúc 16h và gặp tai nạn chỉ sau đó 30 phút.
Ngày hôm sau, Sun-jae nhận thông báo chi phí sửa xe hết 3 triệu đồng. Ngoài ra, do người bạn đã cầm chìa khóa xe về nước nên Sun-jae phải thay bộ khóa mới. Vì chi phí khá cao so với khả năng tài chính của sinh viên, du khách Hàn Quốc nhờ gia đình Ánh hỗ trợ thương lượng với hãng xe. Dù gia đình cô đã nỗ lực giúp đỡ, chi phí sửa chữa vẫn không giảm đáng kể.
Ba ngày cuối tại Đà Nẵng, gia đình Ngọc Ánh mời Sun-jae ăn tối và xem lễ hội pháo hoa quốc tế. Cảm kích trước sự nhiệt tình này, nam du khách hứa sẽ đón tiếp nếu họ sang Hàn Quốc. Sau chuyến đi, hai bên mất liên lạc trong hai năm.
Đầu năm nay, khi chuẩn bị sang Hàn Quốc, Ngọc Ánh nhớ lại lời hẹn cũ nhưng còn ngần ngại vì rào cản ngôn ngữ. Nhiều người quen cũng cho rằng đó chỉ là lời mời khách sáo. Tuy nhiên, khi cô nhắn tin, Sun-jae lập tức phản hồi và nhiệt tình sắp xếp lịch trình đón tiếp.
"Tôi sang hai ngày mới dám nhắn tin. Đến sát giờ hẹn, tôi vẫn lo bị 'bùng' nhưng cuối cùng nhận ra lòng tốt của mình đã đặt đúng chỗ", Ngọc Ánh kể. Sun-jae xuất hiện đúng hẹn, đưa cô đi ăn và tham quan phố mua sắm Seongsu. Anh trực tiếp làm hướng dẫn viên, tư vấn quà tặng để bạn không bị "chặt chém" như nỗi lo của chính anh hai năm trước tại Việt Nam.
Toàn bộ chi phí do Sun-jae chi trả để đáp lại sự giúp đỡ của gia đình Ánh trước đây.
Nam du khách còn ngỏ ý mời cô về nhà gặp gỡ bố mẹ để giới thiệu về người đã hỗ trợ mình lúc gặp nạn.
"Nghe câu đó xong, tôi biết lòng tốt mình đã đặt đúng chỗ", Ánh nói. Do không sắp xếp được lịch trình, cô lỡ hẹn tới thăm gia đình Sun-jae trước khi về nước. Sau khi video về cuộc tái ngộ được chia sẻ, nhiều người bày tỏ sự ủng hộ, mong hai người thành một đôi. Tuy nhiên, Ngọc Ánh cho biết cả hai chỉ duy trì tình bạn.
Cuộc gặp gỡ Sun-jae giúp Ngọc Ánh thay đổi quan điểm về khách du lịch Hàn Quốc. Dù không liên lạc thường xuyên, cô cho biết rất vui vì giữ được tình bạn đẹp với người bạn nước ngoài.
Bangkok Post hôm nay (6.4) đưa tin: Bộ Y tế Công cộng Thái Lan ước tính các hóa đơn y tế chưa thanh toán từ bệnh nhân nước ngoài lên tới ít nhất 100 triệu baht mỗi năm (khoảng 70 tỉ đồng).
Tiến sĩ Somruk Jungsaman, Thư ký thường trực của Bộ, cho biết các quan chức đang thu thập dữ liệu chi tiết để hiểu rõ hơn về quy mô của vấn đề. Xuất phát từ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp, dịch vụ chăm sóc cấp cứu không thể bị trì hoãn. Điều này đồng nghĩa với việc các bệnh viện thường phải điều trị cho bệnh nhân bất kể họ có khả năng chi trả hay không khiến các cơ sở y tế phải tự gánh chịu chi phí tài chính.
Các trung tâm du lịch lớn như Phuket và Chiang Mai là những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Giám đốc bệnh viện Vachira Phuket - ông Weerasak Lorthongkham cho biết: "Mỗi năm, chúng tôi phải bù đắp khoảng 10 triệu baht (tương đương 8 tỉ đồng) chi phí điều trị cho những bệnh nhân nước ngoài không có bảo hiểm".
Ông Weerasak Lorthongkham chỉ ra nguyên nhân chính đến từ việc du khách thiếu kinh nghiệm khi lái xe máy hoặc sử dụng rượu bia và chất kích thích, đồng thời dẫn ví dụ một ca nghiêm trọng liên quan đến du khách Nga bị chấn thương cột sống nặng, chi phí điều trị vượt 1 triệu baht (khoảng 800 triệu đồng) nhưng không ai thanh toán. Gia đình không liên lạc được, còn đại sứ quán chỉ có thể hỗ trợ về mặt thủ tục hành chính. Cuối cùng, bệnh viện phải tự lo liệu và chi trả toàn bộ chi phí đưa bệnh nhân hồi hương.
"Nhiều du khách đến Phuket và lần đầu tiên thử lái xe máy, điều này làm tăng đáng kể rủi ro tai nạn", vị giám đốc này nói.
Trong khi đó, dữ liệu ngành bảo hiểm Thái Lan cho thấy một gói bảo hiểm du lịch cho kỳ lưu trú 2 tuần chỉ tốn khoảng 1.100 baht (khoảng 770.000 đồng) nhưng thường cung cấp mức chi trả y tế từ 3,6 - 9 triệu baht.
Thái Lan không phải quốc gia duy nhất thực hiện điều này. Bảo hiểm du lịch bắt buộc hiện đã được áp dụng tại nhiều khu vực và quốc gia như khối Schengen, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Nga và Cuba.