Theo Bộ Xây dựng, sau giai đoạn duy trì ổn định năm 2025 và 2 tháng đầu năm, giá nhiên liệu đã “nhảy vọt” trong tháng 3, đặc biệt là mặt hàng dầu diesel. Tính đến hết 31.3, giá xăng E5 A92 tăng 4.703 đồng/lít và dầu diesel 0,055 tăng 17.117 đồng/lít so với trung bình tháng 2. Giá xăng E5 A92 và dầu diesel 0,055 trung bình tháng 3 tăng so với giá bình quân tháng trước lần lượt là 26,2% và 57,4%.
Bộ Xây dựng đánh giá đây là mức tăng không theo quy luật thông thường của mức biến động giá nhiên liệu trong những giai đoạn trước đây. Điều này cũng tạo áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của hầu hết các loại vật liệu xây dựng so với tháng 2.
Tính đến 31.3, giá xi măng đã tăng khoảng 7,2%; thép tăng 2,2%; gạch lát khoảng 4,8%; các vật liệu cát, đá, gạch xây tăng khoảng 13,5 – 23,3%; riêng giá nhựa đường tăng đột biến khoảng 31,77%. Giá vật liệu xây dựng có xu hướng tiếp tục tăng trong thời gian tới.
Bộ Xây dựng cho biết, cả nước có 44 dự án trọng điểm đang triển khai với tổng đầu tư khoảng 569.000 tỉ đồng. Việc tăng giá nhiên liệu xăng dầu và vật liệu xây dựng đã ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí đầu tư xây dựng các công trình, đặc biệt là các công trình giao thông trọng điểm.
Theo ước tính, với mức biến động giá vật liệu xây dựng và giá nhiên liệu như trên, dự toán xây dựng các công trình ước tăng từ 1,91 – 8,09% tùy từng loại công trình. Trong đó, dự toán xây dựng tăng nhiều nhất đối với loại công trình giao thông (8,09%). Kịch bản xấu nhất, nếu giá nhiên liệu tăng 100% so với tháng 2 do xung đột Trung Đông, dự toán công trình giao thông có thể đội vốn xấp xỉ 16%. Chi phí xây dựng các dự án giao thông trọng điểm ước tăng 42.300 tỉ đồng, gây áp lực rất lớn lên ngân sách.
Bộ Xây dựng đánh giá nguyên vật liệu tăng giá khiến các nhà thầu có tâm lý e dè, thi công cầm chừng, nhất là với các dự án hợp đồng trọn gói hoặc hợp đồng theo đơn giá cố định, gây ảnh hưởng tiến độ dự án. Mặt khác, xung đột Trung Đông có nguy cơ kéo dài, ảnh hưởng tăng giá xăng dầu còn tiếp diễn.
Do đó, Bộ Xây dựng kiến nghị UBND cấp tỉnh tại các địa phương tổng hợp tình hình biến động giá vật liệu xây dựng, gửi báo cáo về Bộ theo định kỳ hàng tháng. Đồng thời, chủ động, cân đối nguồn lực, ưu tiên hoàn thành các công trình, dự án hạ tầng trọng điểm. Bên cạnh đó, lãnh đạo địa phương cần kiểm soát chặt chẽ các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ, thổi giá; kiểm soát chặt chẽ sản lượng khai thác khoáng sản.
Các Ban quản lý dự án, chủ đầu tư các dự án được giao kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư xây dựng, chủ động đánh giá tác động của việc tăng giá xăng dầu, vật liệu xây dựng để có phương án sử dụng chi phí dự phòng hiệu quả, hợp lý, quyết định lựa chọn hình thức giá hợp đồng và kế hoạch lựa chọn nhà thầu phù hợp với diễn biến thị trường.
Bộ yêu cầu khẩn trương rà soát các hợp đồng xây dựng đang thực hiện, đặc biệt là hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định, để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng; chủ động phối hợp với các nhà thầu xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm tiến độ triển khai các dự án.
Chủ đầu tư, nhà thầu cũng cần phải có đánh giá, phân tích kỹ lưỡng theo hợp đồng cụ thể để có đề xuất kiến nghị rõ, khả thi. Cùng với đó, nghiên cứu quy định pháp luật về điều chỉnh hợp đồng, về bất khả kháng, về hoàn cảnh thay đổi cơ bản… để đánh giá tác động của việc tăng giá xăng dầu đến việc thực hiện hợp đồng xây dựng; làm cơ sở xem xét, sửa đổi hợp đồng xây dựng theo thẩm quyền.
Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực I vừa thông báo kết luận thanh tra đột xuất đối với Công ty TNHH Vàng - Bạc - Đá quý Huy Thành (thương hiệu Huy Thanh Jewelry). Thanh tra từ ngày 1.1.2024 đến thời điểm thanh tra.
Dù chưa phát hiện có dấu hiệu gây bất ổn thị trường vàng, song qua thanh tra phát hiện doanh nghiệp này còn một số tồn tại, hạn chế về việc thực hiện thủ tục sửa đổi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ đối với nội dung thay đổi địa điểm sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ.
Số liệu báo cáo hoạt động sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ của công ty chưa chính xác.
Công ty Huy Thành gửi báo cáo giao dịch giá trị lớn trong công tác phòng, chống rửa tiền; gửi quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền; gửi thông báo bằng văn bản về thay đổi thông tin người đầu mối thực hiện công tác phòng, chống rửa tiền tới Cục Phòng, chống rửa tiền đều không đúng thời hạn.
Đáng chú ý, doanh nghiệp này đã khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp theo quy định.
Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực I đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng của công ty đối với các hành vi: không báo cáo đúng thời hạn theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền; gửi báo cáo không đúng thời hạn theo quy định của pháp luật; số liệu báo cáo gửi không chính xác từ 2 lần trở lên trong năm tài chính.
Cạnh đó, yêu cầu Công ty Huy Thành thực hiện 3 khuyến nghị để khắc phục những tồn tại, hạn chế.
Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực I đã có văn bản về việc chuyển hồ sơ vi phạm hành chính của Công ty Huy Thành đến Thuế TP.Hà Nội theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính để xem xét xử lý vi phạm.
Công ty Huy Thành được thành lập từ năm 2006 (trụ sở chính đặt tại phố Đội Cấn, P.Ba Đình, Hà Nội), với vốn điều lệ 456,6 tỉ đồng.
Doanh nghiệp có tổng số 36 địa điểm kinh doanh trên cả nước. Cụ thể, 17 địa điểm kinh doanh tại miền Bắc, gồm: 1 địa điểm tại văn phòng trụ sở chính, 1 nhà máy sản xuất, 15 địa điểm kinh doanh mua bán vàng trang sức mỹ nghệ.
7 địa điểm kinh doanh tại miền Trung, gồm: 1 chi nhánh tại TP.Đà Nẵng, 6 địa điểm kinh doanh mua bán vàng trang sức mỹ nghệ.
12 điểm kinh doanh tại miền Nam, gồm: 1 văn phòng đại diện miền Nam, 11 địa điểm kinh doanh mua bán vàng trang sức mỹ nghệ.
Ông Nguyễn Thái Bình cho biết, là một công ty phân phối bất động sản (BĐS) nên khi tín dụng siết chặt tín dụng, công ty nhận thấy có 3 vấn đề khó khăn diễn ra trên thị trường. Khó khăn đầu tiên là thanh khoản thị trường chậm. Trước đây, có 80 - 90% khách hàng vay mua nhà nhưng khi tín dụng hạn chế thì người vay còn khoảng 60 - 70%. Khi tín dụng siết chặt tăng cao, khách hàng mua nhà nhận thấy mức độ rủi ro nên quyết định mua nhà cân nhắc hơn. Bản thân công ty đã ghi nhận doanh thu giảm từ 30 - 40% so với cùng kỳ dù nguồn hàng trên thị trường ở mức cao.
Khó khăn thứ 2 là người mua nhà lưỡng lự nên việc "chốt đơn" chậm hơn. Thực tế, khách hàng tìm mua nhà nhiều, có nhu cầu nhưng họ lại không quyết định mua hoặc quyết định chậm hơn.
Khó khăn thứ 3 mà ông Nguyễn Thái Bình đề cập đó là chi phí của công ty tăng cao. Trước đây, hoa hồng 1,5% vẫn có lời nhưng nay tăng gấp 3 - 4 lần vẫn không thể tăng do chi phí khuyến mãi. Dù vậy ông Bình khẳng định, thị trường đang phù hợp cho nhà đầu tư 3 - 5 năm, mua để dành nên có sự thanh lọc nhà đầu tư lướt sóng.
Ông Nguyễn Thái Bình cũng nhận định, các chủ đầu tư tung ra nhiều sản phẩm chú trọng đến dịch vụ, thiết kế. Họ cạnh tranh với nhau về sản phẩm đẹp. 6 tháng trở lại đây, những sản phẩm tung ra thị trường có giá bán hợp lý để họ tiếp cận khách hàng nhanh. Các sản phẩm sơ cấp BĐS có mức giá hợp lý hơn. Từ góc độ đó, để giải quyết khó khăn tín dụng trong nước, công ty tìm cách thích nghi như tìm khách hàng mới như Việt kiều. "Khách hàng Việt Kiều là đối tượng không chịu ảnh hưởng bởi chính sách siết tín dụng. Hiện công ty tiếp cận khách hàng từ Mỹ và châu Âu. Chính vì vậy cần có quy định gỡ khó cho đối tượng này. Lượng khách hàng này tại công ty hiện tăng gấp đôi. Việt Nam đã mở cửa cho Việt kiều mua nhà nhưng có trường hợp đi lâu nên không còn hồ sơ gốc để chứng minh", ông Bình đề xuất.
Ông Nguyễn Thái Bình kiến nghị: "Siết tín dụng đang đánh đồng. Do vậy, cần phân loại khách hàng vay đầu tiên, độ tuổi… để có lãi suất ưu đãi. Nếu không giảm lãi suất được thì ngân hàng cần chọn đối tượng ưu đãi để họ có thể tiếp cận nguồn hàng tốt hơn".
Cụ thể, về nguyên tắc điều chỉnh giá bán xăng dầu, Bộ Công thương đề xuất giao quyền quyết định giá cho doanh nghiệp. Theo đó, giá bán buôn và giá bán lẻ xăng dầu trong và ngoài hệ thống do thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối tự quyết định, trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật về giá và cơ chế thị trường. Giá bán buôn (đối với dầu mazut) và giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân đầu mối được xác định theo công thức quy định.
Giá bán lẻ xăng dầu của các cửa hàng thuộc hệ thống phân phối không được cao hơn mức giá do thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối công bố - là đơn vị cung cấp nguồn hàng cho các cửa hàng này.
Giá bán lẻ xăng dầu tại các cửa hàng không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối sẽ được thương nhân bán lẻ quyết định, thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về giá và theo cơ chế thị trường.
Đối với địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất xăng dầu, nếu có chi phí thực tế phát sinh hợp lý, hợp lệ (đã được kiểm toán) tăng cao dẫn đến giá bán cao hơn giá bán tính toán theo công thức, thương nhân đầu được quyết định giá bán thực tế tại địa bàn đó để bù đắp chi phí phát sinh. Mức tăng này không được vượt quá 2% so với giá bán lẻ do thương nhân công bố tại cùng thời điểm.
Tại địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất, giá bán lẻ xăng dầu do thương nhân phân phối, thương nhân bán lẻ quyết định. Song, không được vượt quá giá bán lẻ xăng dầu do thương nhân đầu mối bán xăng dầu cho thương nhân đó công bố tại cùng địa bàn và cùng thời điểm.
Dự thảo cũng quy định, các thương nhân sau khi điều chỉnh giá sẽ thực hiện kê khai, gửi về Bộ Công thương hoặc UBND cấp tỉnh - nơi thương nhân có hệ thống phân phối; đồng thời, kết nối mạng với cơ quan quản lý nhà nước về dữ liệu kê khai giá theo quy định.
Về công thức giá bán xăng dầu, dự thảo nêu rõ giá bán xăng dầu bằng (=) giá mua xăng dầu cộng (+) chi phí tạo nguồn cộng (+) chi phí kinh doanh định mức cộng (+) lợi nhuận cộng (+) thuế.
Từ công thức trên, theo Bộ Công thương, giá mua xăng dầu do thương nhân tự xác định theo thực tế kinh doanh. Chi phí tạo nguồn (từ nhập khẩu và mua trong nước) do thương nhân tự xác định theo thực tế kinh doanh.
Chi phí kinh doanh định mức là chi phí lưu thông xăng dầu trong nước (gồm chi phí bán buôn, chi phí bán lẻ) của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu (đã bao gồm chi phí dành cho thương nhân phân phối xăng dầu, thương nhân bán lẻ xăng dầu).
Chi phí kinh doanh định mức hiện hành được sử dụng làm mức chi phí khởi điểm. Khi nghị định này có hiệu lực thi hành, Bộ Công thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính công bố chi phí kinh doanh định mức được sử dụng làm mức khởi điểm.
Chi phí kinh doanh định mức hàng năm được điều chỉnh tăng, giảm theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) thực tế bình quân của năm trước do cơ quan Thống kê công bố.
Định kỳ 3 năm/lần, Bộ Công thương chủ trì, phối hợp các bộ, ngành có liên quan rà soát, công bố chi phí kinh doanh định mức cho thời kỳ tiếp theo để thương nhân thực hiện.
Trường hợp chi phí kinh doanh định mức biến động bất thường, tác động đến nguồn cung xăng dầu và có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng hoặc các chính sách liên quan tác động đến sự tăng giảm chi phí kinh doanh định mức, Bộ Công thương chủ trì, phối hợp các bộ, ngành có liên quan báo cáo, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép rà soát chi phí kinh doanh định mức được sử dụng làm gốc trước thời hạn định kỳ và công bố để thương nhân thực hiện.
Đáng chú ý, trong công thức tính giá, dự thảo đề xuất phần lợi nhuận sẽ do thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu tự xác định theo thực tế kinh doanh. Theo đó, các thương nhân đầu mối, phân phối, bán lẻ xăng dầu đều phải công bố giá bán buôn (dầu mazut), giá bán lẻ xăng trên trang thông tin điện tử của thương nhân, trên các phương tiện thông tin truyền thông khác (nếu có).
Song song đó, thông báo công khai giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân tại cửa hàng, điểm bán xăng dầu. Thời gian công bố giá bán xăng dầu thực hiện ngay sau khi điều chỉnh giá bán xăng dầu.
