Ngày 1/4, NASA phóng thành công tàu vũ trụ Orion mang theo bốn phi hành gia vào vũ trụ trong nhiệm vụ Artemis II. Orion sẽ bay quanh phía xa của thiên thể này và quay trở lại Trái Đất. Nếu không có vấn đề lớn phát sinh, NASA sẽ thử nghiệm các trạm Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027 và thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên năm 2028 với Artemis IV.
Trong khi đó, một cường quốc khác của ngành hàng không vũ trụ là Trung Quốc cũng nhắm tới mục tiêu “trước năm 2030”. Nước này dự định sử dụng tên lửa Long March 10 để phóng tàu Mengzhou (Mộng Châu – con thuyền ước mơ), có kích thước khoang tàu tương tự Orion, cùng ba phi hành gia lên Mặt Trăng. Một tên lửa khác chở tàu đổ bộ Mặt Trăng mang tên Lanyue (Lãm Nguyệt – ôm trọn vầng trăng) và tàu này sẽ gặp Mengzhou trên quỹ đạo của thiên thể này.
Hồi tháng 2, Cơ quan vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) đã thử nghiệm phóng Mộng Châu, trình diễn hệ thống hủy phóng khẩn cấp và cách con tàu tách khỏi tên lửa. Cuối năm nay, một tàu Mộng Châu không người lái dự kiến được phóng tới trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc đang quay quanh Trái Đất.
“Có vẻ tàu đã gần sẵn sàng để cất cánh”, Quentin Parker, Giám đốc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không gian tại Đại học Hong Kong, nhận xét. Trung Quốc sẽ thực hiện thêm các chuyến bay thử nghiệm khác trước khi nỗ lực hạ cánh lên Mặt Trăng vài năm tới.
Trong khi đó, ban đầu NASA dự định hạ cánh trên Mặt Trăng năm 2024, nhưng nhiệm vụ liên tục bị hoãn vì phần cứng chưa sẵn sàng, như tàu đổ bộ do SpaceX và Blue Origin đảm nhiệm hiện vẫn trong quá trình phát triển. Do đó, lịch trình của Artemis IV có thể bị lùi xa hơn mốc 2028, tức vẫn có khả năng Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng kể từ sau năm 1972 với sứ mệnh Apollo 17.
Theo Parker, Trung Quốc có năng lực bám sát tiến độ, nên “có khả năng sẽ lên Mặt Trăng trước”. Kể từ 2007, Trung Quốc đã triển khai một loạt robot tới Mặt Trăng, bao gồm nhiệm vụ hạ cánh xuống phía xa vào năm 2019 để lấy mẫu vật và đưa về Trái Đất trong 5 năm sau đó.
Kế hoạch của Trung Quốc
Trong lần đổ bộ đầu tiên dự kiến năm 2030, Trung Quốc có thể nhắm đến vị trí gần xích đạo, nơi có bề mặt phẳng và an toàn hơn, theo Nature. Nước này đang cân nhắc 14 địa điểm hạ cánh, một trong đó là vùng núi lửa cổ đại Rimae Bode, nằm lệch về phía bắc xích đạo Mặt Trăng.
Jun Huang, nhà khoa học hành tinh tại Đại học Địa chất Trung Quốc ở Vũ Hán, cùng các đồng nghiệp đã công bố một phân tích về địa chất của khu vực này vào tháng 3. “Hạ cánh tại Rimae Bode giống như mở một cuốn sách lịch sử độ phân giải cao về cuộc đời của Mặt Trăng”, ông nói, bởi nơi này được cho là chứa vật chất từ lớp phủ – nằm dưới lớp vỏ và trên lớp lõi kim loại – của Mặt Trăng cũng như các mảnh vỡ do những vụ va chạm trước đây để lại.
“Địa điểm mang lại cơ hội hiếm có ‘tất cả trong một’ để giải quyết những câu hỏi còn bỏ ngỏ lâu nay về sự hình thành và tiến hóa của cả Mặt Trăng lẫn Trái Đất”, nhà khoa học này cho biết.
Về lâu dài, Trung Quốc và Mỹ đều đặt mục tiêu hạ cánh xuống cực nam của Mặt Trăng, nơi có thể có nước đóng băng. Các nhóm thực hiện nhiệm vụ Mặt Trăng kỳ vọng lớp băng được tách thành hydro và oxy, tạo thành nhiên liệu tên lửa, từ đó biến thiên thể thành trạm trung chuyển giữa Trái Đất và những vùng xa hơn trong vũ trụ.
Trung Quốc cũng kỳ vọng cùng với Nga xây dựng một căn cứ Mặt Trăng, mang tên Trạm Nghiên cứu Mặt Trăng Quốc tế (ILRS) trong thập niên 2030. Theo Cơ quan vũ trụ Trung Quốc (CNSA) năm ngoái, hai nước có kế hoạch nghiên cứu địa chất Mặt Trăng và tiến hành quan sát thiên văn, cùng nhiều mục tiêu khác.
Hồi tháng 2, quản trị viên NASA Jared Isaacman nói cơ quan này đang gặp phải “sự cạnh tranh từ đối thủ địa chính trị lớn nhất” và cần “đi nhanh hơn, không chậm trễ và đạt được các mục tiêu”.
Tuy nhiên, theo Namrata Goswami, nhà nghiên cứu an ninh không gian tại Đại học Johns Hopkins ở Alabama (Mỹ), trọng tâm của Trung Quốc không hẳn là trở thành nước đầu tiên quay lại Mặt Trăng, mà là thiết lập sự hiện diện lâu dài. “Họ xem Mặt Trăng là vị trí chiến lược trên cao”, bà nói.
Quốc gia này nhấn mạnh thám hiểm không gian sâu là một trong những mục tiêu then chốt trong kế hoạch 5 năm mới, được công bố tháng 3. “Mỹ mới là bên đang chạy đua với Trung Quốc, không phải ngược lại”, bà Goswami nhận xét.
Theo Digitaltrends, từ các câu lạc bộ ăn tối sang trọng đến những quán bar cocktail trong khu phố, nhiều cơ sở kinh doanh đã đưa ra các chính sách hạn chế sử dụng điện thoại hoặc khuyến khích khách hàng cất thiết bị của họ đi.
Xu hướng này xuất phát từ nhận thức ngày càng tăng về những tác động tiêu cực mà smartphone và mạng xã hội có thể gây ra đối với sự tập trung, trí nhớ và các mối quan hệ giữa người với người. Các nghiên cứu cho thấy việc sử dụng thiết bị kỹ thuật số liên tục ảnh hưởng đến việc học tập, giao tiếp xã hội và lòng tự trọng.
Theo thống kê, người Mỹ kiểm tra điện thoại khoảng 144 lần mỗi ngày và dành gần 4,5 giờ cho các thiết bị của họ, dẫn đến sự phản đối ngày càng mạnh mẽ đối với chứng nghiện màn hình, đặc biệt từ thế hệ trẻ như Gen Z.
Nhu cầu về các trải nghiệm "analog" đang ảnh hưởng đến ngành công nghiệp khách sạn theo những cách đáng chú ý. Ít nhất 11 tiểu bang của Mỹ đã áp dụng một số hình thức hạn chế sử dụng điện thoại tại các nhà hàng và quán bar. Một số cơ sở áp dụng biện pháp nghiêm ngặt như khóa điện thoại trong túi an toàn trong suốt thời gian khách đến, trong khi những nơi khác đưa ra các ưu đãi nhẹ nhàng hơn như tặng món tráng miệng miễn phí cho thực khách không sử dụng thiết bị điện tử trên bàn.
Lý do đằng sau những chính sách này rất đơn giản: loại bỏ điện thoại giúp tăng cường tương tác giữa người với người. Chủ doanh nghiệp và các chuyên gia trong ngành cho rằng, khi không bị phân tâm bởi các thiết bị kỹ thuật số, khách hàng sẽ gắn bó hơn với người đi cùng, môi trường xung quanh và cả món ăn của họ. Các đầu bếp cũng nhận thấy điện thoại có thể làm giảm trải nghiệm ăn uống, khiến bữa ăn trở nên kém đáng nhớ hơn.
Nhiều khách hàng cho biết họ cảm thấy hiện diện trọn vẹn hơn và kết nối cảm xúc mạnh mẽ hơn trong những chuyến đi không dùng điện thoại. Những trải nghiệm vốn bị gián đoạn bởi các thông báo trở nên sống động và ý nghĩa hơn. Dự kiến, xu hướng này sẽ mở rộng ra ngoài các địa điểm độc lập, khi sự mệt mỏi vì thiết bị kỹ thuật số gia tăng và nhận thức về tác hại của thời gian sử dụng màn hình ngày càng cao.
Mặc dù không phải ai cũng sẵn sàng từ bỏ điện thoại khi đi chơi tối, nhưng sự gia tăng của xu hướng ăn uống không dùng điện thoại cho thấy một sự thay đổi rõ rệt: mọi người đang bắt đầu coi trọng sự hiện diện hơn là kết nối liên tục. Cuối cùng, các nhà hàng đang dần thay đổi thói quen sử dụng màn hình điện thoại tại bàn ăn, khôi phục lại những cuộc trò chuyện thực sự, sự chú ý và sự hiện diện trọn vẹn mà chúng ta đã âm thầm đánh mất.
Dữ liệu từ Binance, sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng mạnh 4,61% so với hôm qua. Tính đến 9 giờ ngày 14.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 74.427 USD.
Đà tăng của Bitcoin cũng kéo cả thị trường tiền mã hóa đi lên. Vốn hóa toàn ngành tăng 3,99% lên 2.520 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới tăng mạnh 7,72%, vượt mốc 2.300 USD mỗi token. Những dự án khác như BNB, XRP và Solana lần lượt tăng 2,2%, 2,8% và 4,45%.
Theo các nhà phân tích, thị trường tiền mã hóa đã có một chuyến "tàu lượn" trong vòng 48 giờ. Từ đầu năm đến nay, những pha đảo chiều như thế này không còn lạ với các nhà đầu tư. Hôm đầu tuần, Bitcoin mất khoảng 4% giá trị sau khi Phó tổng thống Mỹ JD Vance rời Pakistan mà không đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran. Thị trường tiền mã hóa tiếp tục lao dốc khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo phong tỏa eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, trong diễn biến mới nhất, khi tàu dầu từng bị Mỹ trừng phạt do có liên quan đến Iran vẫn an toàn đi qua eo biển Hormuz, bất chấp lệnh phong tỏa của ông Trump - đã khiến thị trường đảo chiều mạnh.
Bitcoin và thị trường tiền mã hóa tăng giá khi giá dầu thô giảm, chỉ số Nasdaq tăng, bất chấp rủi ro địa chính trị ở Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Chỉ một ngày trước đó, giá Bitcoin sập mạnh từ 73.000 USD xuống 70.000 USD. Khi đó, nhiều phân tích cho rằng kinh tế suy yếu do chiến tranh tái bùng nổ có thể buộc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) phải bơm thanh khoản bất chấp lạm phát gia tăng.
Trong khi đó, chiến lược của Strategy - công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới - đang trở thành động lực tăng giá của thị trường. Dữ liệu cho thấy tuần trước, công ty đã mua 13.927 BTC với giá 1 tỉ USD. Diễn biến giao dịch trên thị trường cổ phiếu cho thấy sẽ có thêm nhiều giao dịch mua lớn trong tuần này. Các tín hiệu đều cho thấy Strategy sẽ mua thêm Bitcoin quy mô lớn.
Trong những ngày vừa qua, các nền tảng mạng xã hội như X (Twitter) và Reddit bị bủa vây bởi nhiều bài đăng bày tỏ sự bất mãn. Điểm chung của những phản hồi này là ảnh chụp màn hình trình phát video của YouTube với dòng chữ gây ám ảnh: "Bỏ qua sau 86 giây". Đối với những người không sử dụng gói trả phí, đây thực sự là một 'cơn ác mộng' về trải nghiệm.
Đứng trước làn sóng chỉ trích, đại diện YouTube đã chính thức đưa ra phản hồi. Tuy nhiên, thay vì một lời xin lỗi hay giải thích về sự cố kỹ thuật, hãng này khẳng định YouTube không hề sử dụng định dạng quảng cáo không thể bỏ qua dài 90 giây và cũng không có bất kỳ cuộc thử nghiệm nào cho tính năng này.
Tuyên bố này ngay lập tức vấp phải sự hoài nghi từ cộng đồng công nghệ. Nếu YouTube không thực hiện, tại sao hàng loạt người dùng ở các khu vực khác nhau lại cùng gặp một hiện tượng khó hiểu như vậy vào cùng một thời điểm?
Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng, đây có thể là một 'phép thử' bí mật của Google nhằm đo lường sức chịu đựng của người dùng trước khi chính thức tăng thời lượng quảng cáo. Nếu phản ứng quá tiêu cực, hãng có thể dễ dàng đổ cho lỗi kỹ thuật (bug) và rút lui mà không làm tổn hại đến uy tín thương hiệu.
Thực tế cho thấy, YouTube đang ngày càng mạnh tay hơn trong việc ép người dùng xem quảng cáo. Từ việc khai tử các ứng dụng chặn quảng cáo bên thứ ba cho đến việc nâng thời lượng quảng cáo không thể bỏ qua lên 30 giây vào năm ngoái. Bước đi 90 giây, nếu có thật, sẽ là một 'đòn chí mạng' thúc đẩy người dùng phải bỏ tiền mua gói Premium hoặc Premium Lite để tìm kiếm sự bình yên.
Hiện tại, YouTube cho biết họ vẫn đang tiếp tục tìm hiểu thêm về vấn đề này. Trong khi chờ đợi một câu trả lời thỏa đáng, các chuyên gia khuyến cáo người dùng nếu gặp phải tình trạng quảng cáo khó chịu này, hãy tích cực báo cáo và chia sẻ lên mạng xã hội. Tiếng nói từ cộng đồng là vũ khí duy nhất để ngăn chặn việc các nền tảng số biến không gian giải trí thành một 'trạm' quảng cáo.
