Lúc 9h, tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân chen nhau tới khám bệnh miễn phí.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải, Phó giám đốc điều hành trạm y tế phường, cho biết trạm phối hợp bệnh viện Ung bướu TP HCM và Đa khoa Phạm Ngọc Thạch để tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lao, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), có 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Lúc 9h, tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân chen nhau tới khám bệnh miễn phí.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải, Phó giám đốc điều hành trạm y tế phường, cho biết trạm phối hợp bệnh viện Ung bướu TP HCM và Đa khoa Phạm Ngọc Thạch để tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lao, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và ung thư.
Hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), có 58 bệnh viện, trung tâm y tế tại TP HCM tổ chức khám sàng lọc, tầm soát bệnh lý chuyên khoa miễn phí cho người dân tại 64 phường, xã. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Bà Nguyễn Thị Lệ Tuyết 66 tuổi, phường Tăng Nhơn Phú, được tình nguyện viên đẩy xe đến các phòng khám.
Kể từ lần bị tai biến cách đây 6 năm, đây là lần đầu bà được khám kỹ lưỡng như vậy. Bà hiện nghỉ hưu, không có thu nhập nên thường có triệu chứng thì chỉ ra nhà thuốc. “Bác sĩ nói sức khỏe tạm ổn có khối u nhỏ ở phổi nhưng chưa có dấu hiệu, cần phải khám chuyên sâu hơn”, bà nói.
Đến khoảng 10h, vẫn còn đông người xếp hàng chờ khám tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh.
Bà Nguyễn Thị Lệ Tuyết 66 tuổi, phường Tăng Nhơn Phú, được tình nguyện viên đẩy xe đến các phòng khám.
Kể từ lần bị tai biến cách đây 6 năm, đây là lần đầu bà được khám kỹ lưỡng như vậy. Bà hiện nghỉ hưu, không có thu nhập nên thường có triệu chứng thì chỉ ra nhà thuốc. “Bác sĩ nói sức khỏe tạm ổn có khối u nhỏ ở phổi nhưng chưa có dấu hiệu, cần phải khám chuyên sâu hơn”, bà nói.
Đến khoảng 10h, vẫn còn đông người xếp hàng chờ khám tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú khám bệnh cho 300 người dân trong khu vực, chủ yếu là người cao tuổi và có hoàn cảnh khó khăn. Từ sáng sớm mọi người ngồi chờ trước sảnh trạm, chờ gọi tên và làm thủ tục khám. Hơn 70 bác sĩ của hai bệnh viện tham gia khám, tầm soát cho người dân.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú khám bệnh cho 300 người dân trong khu vực, chủ yếu là người cao tuổi và có hoàn cảnh khó khăn. Từ sáng sớm mọi người ngồi chờ trước sảnh trạm, chờ gọi tên và làm thủ tục khám. Hơn 70 bác sĩ của hai bệnh viện tham gia khám, tầm soát cho người dân.
Người dân được đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, lấy mẫu xét nghiệm… trước khi khám chuyên sâu.
Người dân được đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, lấy mẫu xét nghiệm… trước khi khám chuyên sâu.
Trạm y tế chia thành nhiều phòng để đo đường huyết, siêu âm, chụp X-quang, lấy mẫu xét nghiệm, khám phụ khoa.
Trạm y tế chia thành nhiều phòng để đo đường huyết, siêu âm, chụp X-quang, lấy mẫu xét nghiệm, khám phụ khoa.
Tại phòng đo hô hấp ký, bà Tú Khánh được bác sĩ thăm dò chức năng phổi không xâm lấn. Nhà ở gần trạm y tế, cụ bà 72 tuổi tự đạp xe tới để được khám bệnh miễn phí.
“Trước giờ tôi chủ yếu đi bệnh viện để lấy thuốc trị tiểu đường thôi, chưa được tầm soát các bệnh khác, hy vọng sức khỏe vẫn ổn”, bà nói.
Tại phòng đo hô hấp ký, bà Tú Khánh được bác sĩ thăm dò chức năng phổi không xâm lấn. Nhà ở gần trạm y tế, cụ bà 72 tuổi tự đạp xe tới để được khám bệnh miễn phí.
“Trước giờ tôi chủ yếu đi bệnh viện để lấy thuốc trị tiểu đường thôi, chưa được tầm soát các bệnh khác, hy vọng sức khỏe vẫn ổn”, bà nói.
Cách đó khoảng 14 km, tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh cũng đông đúc người cao tuổi tới khám. Trạm thực hiện khám tuần soát bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp và đái tháo đường cho 100 người dân.
Cách đó khoảng 14 km, tại trạm y tế phường Cầu Ông Lãnh cũng đông đúc người cao tuổi tới khám. Trạm thực hiện khám tuần soát bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp và đái tháo đường cho 100 người dân.
Như nhiều trạm y tế khác, người dân cũng được tiến hành các bước thăm khám căn bản như lấy máu, đo huyết áp, tim mạch, cân nặng, tiền sử bệnh…
“Nhiều năm tôi không đi khám bệnh, cứ đau ốm tự đi mua thuốc, nay có đợt khám miễn phí nên mong chờ lắm”, bà Hứa Tuyết Thanh 51 tuổi, nói.
Như nhiều trạm y tế khác, người dân cũng được tiến hành các bước thăm khám căn bản như lấy máu, đo huyết áp, tim mạch, cân nặng, tiền sử bệnh…
“Nhiều năm tôi không đi khám bệnh, cứ đau ốm tự đi mua thuốc, nay có đợt khám miễn phí nên mong chờ lắm”, bà Hứa Tuyết Thanh 51 tuổi, nói.
Tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân mất khoảng một tiếng để xong các bước khám, tầm soát, xét nghiệm. Mỗi người khi ra về được tặng một phần quà cùng tiền, tổng giá trị khoảng 400.000 đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thông qua hoạt động này, người dân được khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý, được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý sức khỏe và chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Đồng thời, dữ liệu khám được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, góp phần từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ công tác quản lý sức khỏe toàn dân.
Tại trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú, người dân mất khoảng một tiếng để xong các bước khám, tầm soát, xét nghiệm. Mỗi người khi ra về được tặng một phần quà cùng tiền, tổng giá trị khoảng 400.000 đồng.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thông qua hoạt động này, người dân được khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý, được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý sức khỏe và chuyển tuyến điều trị khi cần thiết. Đồng thời, dữ liệu khám được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, góp phần từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ công tác quản lý sức khỏe toàn dân.
PGS.TS Nguyễn Huy Thắng - Trưởng khoa bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 - cho biết tình trạng nắng nóng kéo dài và gay gắt có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ trong cộng đồng.
Hiện khoa đang điều trị khoảng 200 bệnh nhân đột quỵ, phần lớn trong độ tuổi từ 50 đến 70. Tuy nhiên đáng chú ý là ngày càng xuất hiện nhiều ca bệnh ở người trẻ, thậm chí mới ngoài 30 tuổi.
Theo ông Thắng, thời tiết nóng ẩm khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Khi cơ thể thiếu nước, máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối trong lòng mạch, đặc biệt là hệ tĩnh mạch. Nguy cơ này càng cao nếu con người phải tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong thời gian dài, hoặc khi thân nhiệt tăng cao vượt ngưỡng 40 độ C.
Không chỉ thời tiết nóng, trời lạnh giá cũng có thể gây tác động tương tự. Khi trời lạnh, nhiều người có xu hướng uống ít nước hơn, dẫn đến tình trạng mất nước tiềm ẩn. Đồng thời sự thay đổi nhiệt độ đột ngột nóng hay lạnh đều có thể ảnh hưởng đến sự co giãn của hệ mạch máu, làm tăng huyết áp và gia tăng gánh nặng cho tim.
Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với người lớn tuổi hoặc những người có bệnh nền như tăng huyết áp nhưng chưa được kiểm soát tốt.
Các nghiên cứu quốc tế gần đây cũng đã chỉ ra mối liên hệ giữa thời tiết và nguy cơ đột quỵ. Tại hội nghị của Hội Tim mạch châu Âu năm 2022, một nghiên cứu tại Nhật Bản trên 3.367 người từ 65 tuổi trở lên ở thành phố Okayama cho thấy nguy cơ đột quỵ tăng rõ rệt vào khoảng một tháng sau mùa mưa.
Cứ mỗi 1 độ C nhiệt độ tăng thêm, nguy cơ đột quỵ xuất huyết não tăng 24% và nguy cơ đột quỵ thiếu máu não tăng 36%.
Một nghiên cứu khác tại 8 thành phố lớn ở Trung Quốc với quy mô dân số lên tới 48 triệu người cũng ghi nhận cả thời tiết quá nóng (28-34 độ C) lẫn quá lạnh (4-23 độ C) đều làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Tuy nhiên tác động của thời tiết nóng thường xảy ra trong 3 ngày đầu tiếp xúc, trong khi ảnh hưởng của thời tiết lạnh có thể kéo dài khoảng 2 tuần.
Theo bác sĩ Thắng, những thời điểm chuyển mùa, khi nhiệt độ biến động mạnh, là giai đoạn nguy cơ cao nhất bị đột quỵ. Sau đó cơ thể dần thích nghi nên mức độ ảnh hưởng có thể giảm xuống.
Tại Việt Nam, hiện chưa có nghiên cứu quy mô lớn nào đánh giá cụ thể mối liên hệ giữa thời tiết và đột quỵ.
Theo ghi nhận thực tế trong lâm sàng, mối liên quan này là có cơ sở. Các chuyên gia nhận định thời tiết nên được xem là yếu tố thúc đẩy, chứ không phải nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ, ngoại trừ những trường hợp tăng thân nhiệt nghiêm trọng.
Testosterone là một hormone steroid, được sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn và buồng trứng. Tuyến thượng thận cũng tạo ra một lượng nhỏ hormone này. Trong giai đoạn dậy thì, testosterone là một trong những yếu tố chính thúc đẩy các thay đổi về thể chất ở nam giới như phát triển cơ bắp, thay đổi giọng nói và mọc tóc.
Duy trì testosterone ở mức khỏe mạnh rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, chức năng tình dục và sức mạnh cơ bắp. Dưới đây là 7 cách giúp tăng testosterone tự nhiên.
Tập thể dục và nâng tạ
Tập thể dục là một trong những cách hiệu quả để phòng ngừa nhiều bệnh liên quan đến lối sống. Không chỉ vậy, nó còn có thể tăng cường mức testosterone.
Vận động tác động đến mức testosterone khác nhau tùy thuộc vào một số yếu tố, bao gồm loại bài tập và cường độ tập luyện. Tập luyện sức mạnh như nâng tạ làm tăng mức testosterone trong ngắn hạn. Tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT) cũng có thể mang đến hiệu quả ở mức độ nhất định.
Ăn thực phẩm giàu protein, chất béo và carbohydrate
Thực phẩm bạn ăn có thể ảnh hưởng đến mức testosterone cũng như các hormone khác. Ăn đủ protein có thể giúp duy trì mức testosterone khỏe mạnh đồng thời hỗ trợ giảm mỡ. Mặc khác, ăn kiêng liên tục hoặc ăn quá nhiều có thể làm rối loạn mức testosterone.
Nam giới nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ chất dinh dưỡng, chủ yếu dựa trên thực phẩm nguyên chất. Sự cân bằng lành mạnh giữa protein, chất béo và carbohydrate có thể giúp tối ưu hóa mức độ hormone, hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Một số nhóm thực phẩm có thể hỗ trợ duy trì mức testosterone tự nhiên, bao gồm trái cây và rau củ nhiều màu sắc, các loại hạt, hàu, cá béo, quả bơ... Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn vì chúng có thể làm tăng tích tụ mỡ và thúc đẩy sản xuất enzyme aromatase - loại enzyme chuyển testosterone thành estrogen.
Giảm căng thẳng và mức độ cortisol
Căng thẳng kéo dài có thể làm gia tăng hormone cortisol, từ đó giảm nồng độ testosterone trong cơ thể. Hai loại hormone này thường có mối quan hệ đối nghịch, nghĩa là khi cortisol tăng cao, testosterone có xu hướng giảm xuống.
Ngoài ra, mức cortisol cao còn có thể khiến bạn ăn nhiều hơn, dễ tăng cân và tích tụ mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến chuyển hóa mà còn tác động tiêu cực đến nồng độ testosterone. Để duy trì sức khỏe tổng thể, cân bằng hormone cần kiểm soát căng thẳng hiệu quả bằng cách vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và áp dụng các phương pháp thư giãn...
Ngủ đủ giấc, chất lượng
Chất lượng giấc ngủ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến nồng độ testosterone. Ngủ không đủ giấc có thể liên quan đến nồng độ testosterone thấp hơn. Người trưởng thành đặt mục tiêu ngủ 7-9 giờ mỗi đêm, ưu tiên thiền, hít thở sâu và tránh uống đồ uống chứa caffeine gần giờ đi ngủ.
Tránh các hóa chất giống estrogen
Một số yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ hormone trong cơ thể. Tiếp xúc nhiều với các hóa chất giống estrogen cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ testosterone như bisphenol-A (BPA), paraben và các hóa chất khác có trong một số loại nhựa.
Tăng lượng vitamin D
Vitamin D là một vi chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong nhiều khía cạnh của sức khỏe. Mức vitamin D thấp có thể liên quan đến mức testosterone thấp hơn. Ở người thiếu hụt, bổ sung vitamin D làm tăng mức testosterone đồng thời hỗ trợ cải thiện tình trạng rối loạn cương dương.
Để duy trì mức vitamin D khỏe mạnh, nam giới nên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng thường xuyên hoặc cân nhắc bổ sung vitamin D3 theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Hạn chế rượu
Uống quá nhiều rượu có thể làm giảm nồng độ testosterone. Nồng độ testosterone có thể giảm nhanh chóng chỉ sau 30 phút khi rượu vào cơ thể. Uống nhiều rượu còn có nguy cơ dẫn đến giảm chức năng tinh hoàn và teo tinh hoàn.
Tại chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho hay Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ mô hình bệnh tật, trong đó các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường và đột quỵ trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu. Theo số liệu Bộ Y tế, nhóm bệnh này hiện chiếm khoảng 80% gánh nặng bệnh tật toàn quốc.
"Xu hướng bệnh tật thay đổi này là do thói quen lười vận động, ăn nhiều thịt, ít rau, ăn nhiều muối", Bộ trưởng nói. Điều tra quốc gia STEPS, Việt Nam có khoảng 25% người trưởng thành bị tăng huyết áp, khoảng 5 triệu người mắc đái tháo đường, hơn 180.000 ca ung thư mới mỗi năm và hàng triệu người bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Những năm gần đây số người nhập viện do đái tháo đường tăng, độ tuổi ngày càng trẻ. Trước đây bệnh đái tháo đường chỉ tấn công người hơn 40 tuổi, nhưng ngày nay thanh thiếu niên cũng bị bệnh. Nguyên nhân chủ yếu là do lối sống "nhà giàu" - tiêu thụ quá nhiều thực phẩm dẫn đến dư thừa năng lượng và lười tập thể dục. Lối sống này cũng dẫn đến tình trạng thừa cân béo phì đáng báo động.
Thực tế, xu hướng tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng nhưng nghèo dinh dưỡng đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt là thực phẩm chế biến sẵn.
Trong giai đoạn 2000-2017, lượng tiêu thụ thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn đã tăng hơn 10 lần. Đây là nhóm thực phẩm thường chứa nhiều muối, đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa - những thành phần làm gia tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và bệnh tim mạch.
Người Việt hiện tiêu thụ trung bình khoảng 8,1g muối mỗi ngày, gần gấp đôi mức khuyến nghị. Lượng đường tự do cũng ở mức 46,5g/ngày - cao hơn đáng kể so với ngưỡng an toàn.
TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn, Trưởng khoa Dinh dưỡng Cộng đồng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho hay việc ăn quá nhiều muối được xác định góp phần làm tăng huyết áp - yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ và bệnh tim. Không chỉ vậy, muối còn gây tổn thương thận khi làm tăng áp lực lên các vi mạch, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Các chuyên gia nhận định gốc rễ của vấn đề không chỉ ở thực phẩm mà còn do thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh: ăn nhanh, ăn mặn, uống nhiều nước ngọt, ít vận động và thiếu kiến thức dinh dưỡng. Giải pháp không nằm ở điều trị mà phải bắt đầu từ phòng ngừa. Người dân cần chủ động điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế muối, đường và thực phẩm chế biến sẵn. Việc đọc nhãn dinh dưỡng cũng là kỹ năng quan trọng giúp kiểm soát lượng calo và thành phần nạp vào cơ thể.
Bác sĩ Vũ Quang Huy, khoa Thận tiết niệu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương khuyến nghị người dân cần duy trì tầm soát sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người có bệnh mạn tính phải được theo dõi thường xuyên. Đồng thời, cần xây dựng lối sống khoa học, hạn chế các yếu tố nguy cơ như sử dụng chất kích thích, thuốc lá, rượu bia, ăn uống thiếu lành mạnh và ít vận động. Đây chính là bước đi căn bản, giúp phát hiện sớm nguy cơ và kiểm soát bệnh ngay từ giai đoạn đầu.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh kêu gọi mỗi người dân hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, duy trì lối sống lành mạnh, rèn luyện thể chất hằng ngày, ăn uống khoa học và chủ động phòng bệnh. Bà cho biết Quốc hội đang ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, đặc biệt trong lĩnh vực phòng bệnh và bảo hiểm y tế, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách công bằng, hiệu quả.
