Hàng triệu lao động nữ phụ thuộc vào dịch vụ chăm sóc trẻ
Ngày 3/4, tại hội thảo “Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non” do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục Mầm non và Ngân hàng Thế giới tổ chức, các chuyên gia đã đưa ra loạt khuyến nghị đáng chú ý.
Trình bày báo cáo tại hội thảo, bà Helle Buchhave, Trưởng nhóm toàn cầu về giới của Ngân hàng Thế giới, cho biết Việt Nam hiện có khoảng 4,8 triệu lao động nữ trong lĩnh vực sản xuất tại các khu công nghiệp, tương đương 19% số lao động nữ. Đây là nhóm chịu tác động trực tiếp từ sự thiếu hụt dịch vụ chăm sóc trẻ.
Dữ liệu cho thấy nhu cầu gửi trẻ, đặc biệt dưới 3 tuổi, đang rất lớn nhưng chưa được đáp ứng. Có tới 75% bà mẹ có con dưới 2 tuổi chưa sử dụng dịch vụ chăm sóc trẻ, dù sẵn sàng sử dụng nếu có dịch vụ phù hợp với chi phí hợp lý.
Trong khi đó, hệ thống công lập còn hạn chế, chỉ 23% cơ sở nhận trẻ dưới 2 tuổi. Ở khu vực ngoài công lập, nhiều cơ sở gặp khó khăn về nhân lực đạt chuẩn, nguồn lực tài chính và tiếp cận chính sách hỗ trợ.
Các chuyên gia nhấn mạnh, đầu tư vào giáo dục mầm non không chỉ là chính sách xã hội mà còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt. Ước tính, việc phổ cập dịch vụ chăm sóc trẻ có thể mang lại tổng lợi ích kinh tế lên tới 3,02 tỷ USD, thông qua việc tăng tỷ lệ tham gia lao động của phụ nữ và nâng cao năng suất.
Bàn giải pháp nâng chất giáo dục mầm non ở địa bàn có khu công nghiệp
Trưởng nhóm toàn cầu về giới của Ngân hàng Thế giới nhấn mạnh Việt Nam cần những điều chỉnh chính sách mạnh mẽ để giải quyết “điểm nghẽn” trong hệ thống chăm sóc trẻ nhỏ, đặc biệt tại khu đô thị và khu công nghiệp.
Báo cáo của Ngân hàng Thế giới đưa ra 3 nhóm giải pháp lớn. Một trong những giải pháp quan trọng là cải thiện chế độ cho đội ngũ giáo viên mầm non. Mức hỗ trợ hiện nay còn thấp, khiến thu nhập của giáo viên, đặc biệt ở khu vực ngoài công lập còn hạn chế.
Vì vậy, cần xây dựng chính sách tiền lương ở tầm quốc gia, đồng thời tăng lương theo lộ trình gắn với trình độ chuyên môn.
Đồng thời, cần tăng nguồn cung dịch vụ với chi phí hợp lý, trong đó nhấn mạnh mở rộng hệ thống mầm non công lập, đặc biệt cho trẻ dưới 3 tuổi; đồng thời cải cách mô hình hợp tác công – tư (PPP), giảm rào cản để thu hút các nhà đầu tư.
Đáng chú ý, chuyên gia Ngân hàng Thế giới cũng đề xuất điều chỉnh chính sách lao động theo hướng thân thiện hơn với gia đình, trong đó có việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản lên 12 tháng. Phương án được đưa ra là mỗi phụ huynh nghỉ 6 tháng, nhằm san sẻ trách nhiệm chăm sóc con nhỏ.
Bà Buchhave chỉ ra khoảng trống lớn hiện nay: sau 6 tháng nghỉ thai sản, nhiều gia đình không có nơi gửi trẻ do phần lớn cơ sở mầm non công lập chưa nhận trẻ dưới 12 tháng tuổi. Điều này khiến không ít phụ nữ buộc phải rời bỏ thị trường lao động hoặc chấp nhận những lựa chọn không bền vững.
“Khung chính sách của Việt Nam đã có đủ các cam kết cần thiết để hành động”, bà nhấn mạnh.
Tuy nhiên, chuyên gia của Ngân hàng Thế giới cũng cho biết đây là những chiến lược dài hạn. Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra một số hành động cần thực hiện trong ngắn hạn như: Tăng số lượng chỗ học cho trẻ dưới 3 tuổi tại cơ sở mầm non công lập, nới lỏng trần biên chế, kéo dài giờ hoạt động ở trường, loại bỏ rào cản hành chính đối với người di cư, đồng bộ chính sách chăm sóc trẻ em với chính sách nghỉ phép của cha mẹ và làm việc linh hoạt…
Áp lực lớn tại các đô thị, khu công nghiệp
Tại hội thảo, bà Lê Thuỵ Mỵ Châu, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết thành phố hiện có hơn 1.800 cơ sở mầm non với trên 520.000 trẻ, hơn 47.000 giáo viên, cán bộ quản lý – quy mô lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, áp lực về chỗ học, đặc biệt cho con em công nhân và lao động nhập cư, vẫn rất lớn.
Nhiều mô hình linh hoạt đã được triển khai như giữ trẻ ngoài giờ, trường do doanh nghiệp đầu tư hay cơ sở mầm non tại khu lưu trú công nhân, ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động, quản lý. Dù vậy, bài toán về nguồn lực, quy hoạch và chất lượng vẫn còn nhiều thách thức.
Ở góc độ quản lý, bà Hoàng Thị Dinh, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non, Bộ GD&ĐT, nhấn mạnh sự cần thiết của việc triển khai đồng bộ chương trình quốc gia, đặc biệt tại các địa phương có khu công nghiệp lớn.
Bà cho rằng cần tăng cường phân cấp, trao quyền cho địa phương trong việc tham mưu và triển khai giải pháp phù hợp với thực tiễn.
Đồng thời, các địa phương cần chú trọng mở rộng quy mô, tăng tỷ lệ trẻ đến trường, nhất là nhóm trẻ nhà trẻ, vốn còn nhiều hạn chế so với bậc mẫu giáo.
Đại diện Bộ GD&ĐT cho biết đang triển khai chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non tại khu đô thị, khu công nghiệp, với mục tiêu đến năm 2035, 100% trẻ từ 6 đến 36 tháng tuổi là con công nhân, người lao động có nhu cầu sẽ được đến trường.
Theo GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, giáo dục mầm non cần được nhìn nhận không chỉ là lĩnh vực giáo dục mà còn là câu chuyện chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo vệ trẻ trong những năm đầu đời.
Theo ông Vinh, đây là giai đoạn nền tảng có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của mỗi con người. Những gì trẻ được tiếp cận trong giai đoạn này sẽ ảnh hưởng lâu dài đến kết quả học tập, khả năng học tập suốt đời và năng suất lao động khi trưởng thành.
“Giáo dục mầm non phải là câu chuyện của tiếp cận sớm, cơ hội sớm và đầu tư sớm, không chỉ trong ngành giáo dục mà trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế – xã hội”, ông Vinh nhấn mạnh.
Nghi vấn hai đại học danh tiếng dùng 'giáo sư ma' để thăng hạng
Đại học Yonsei và Đại học Korea đang đối mặt làn sóng chỉ trích sau các báo cáo về việc tuyển dụng học giả ưu tú nước ngoài nhưng thực tế những người này không giảng dạy hay cư trú tại Hàn Quốc.
Theo nhận định của Yonhap News, đây có thể là chiến lược nhằm "lách luật" của các bảng xếp hạng đại học danh tiếng như QS và THE. Cụ thể, nếu tên của trường được liệt kê ở phần tác giả của một bài báo, bài đó sẽ được tính vào tổng sản lượng nghiên cứu của trường.
Đại học Yonsei được cho đã bắt đầu lộ trình này từ năm 2017 qua chương trình "Yonsei Frontier Lab", ưu đãi lên tới 30.000 USD để các nhà nghiên cứu nước ngoài ghi tên Yonsei vào danh sách đơn vị liên kết trong các bài báo công bố quốc tế.
Kết quả là trong vòng 6 năm, nhóm này đã đóng góp hàng trăm bài báo cho trường. Thứ hạng của Yonsei trên bảng xếp hạng QS đã nhảy vọt từ ngoài top 100 năm 2018 lên vị trí thứ 70 thế giới vào năm 2023.
Đại diện Đại học Yonsei cho biết trường từng bổ nhiệm các học giả này trong thời gian đại dịch Covid-19, nhưng đã chấm dứt hợp đồng với khoảng 14 người vào năm 2022, sau khi nhận thấy việc thiếu trao đổi thực chất có thể gây ra những rắc rối về mặt pháp lý.
Phía nhà trường cũng phủ nhận chi tiền để yêu cầu học giả ghi danh trường, mà chỉ nhằm hỗ trợ đi lại và sinh hoạt.
Tương tự, chương trình "K-Club" do Đại học Korea triển khai năm 2023 thu hút khoảng 150 học giả nước ngoài. Thứ hạng của trường trên bảng xếp hạng THE đã nhảy từ ngoài top 200 lên vị trí 156 vào năm 2026.
Phân tích từ cơ sở dữ liệu Scopus cho thấy, trong hơn 8.700 bài báo liên quan đến Đại học Korea năm ngoái, hơn 1.000 bài (khoảng 11%) thuộc về các thành viên của K-Club. Tính đến giữa tháng 3, tỷ lệ này đã tăng lên 12,5%.
Đáng chú ý, phần lớn học giả này đang công tác toàn thời gian tại các viện nghiên cứu hoặc đại học khác ở nước ngoài. Sau khi nhận danh hiệu giáo sư thỉnh giảng của Đại học Korea, họ liệt kê tên trường này như một đơn vị công tác thứ hai hoặc thứ ba.
Điển hình là Zahoor Ahmed, một phó giáo sư người Pakistan, nổi tiếng với tần suất công bố bài báo khoa học "khủng" (trung bình hai tuần một bài), dù cho tới nay, ông chưa từng đặt chân đến khuôn viên Đại học Korea để làm việc.
Phía trường khẳng định mục tiêu của K-Club là thúc đẩy hợp tác quốc tế, nhưng số liệu thực tế lại cho thấy một bức tranh khác. Chỉ khoảng 8% trong số 1.600 bài báo của các giáo sư K-Club có tên đồng tác giả là giảng viên cơ hữu của trường này.
Giải thích, Đại diện Đại học Korea cho rằng đây là mô hình "hợp tác nghiên cứu từ xa", phù hợp với xu hướng số hóa toàn cầu, tương tự cách làm của Harvard, MIT hay Imperial College London.
Trường cũng bác bỏ cách gọi "giáo sư ma", khẳng định đóng góp học thuật không nên bị đánh giá chỉ dựa trên việc các nhà nghiên cứu có mặt trực tiếp tại trường hay không.
Trong tiêu chí xếp hạng đại học thế giới của THE, môi trường nghiên cứu và chất lượng nghiên cứu chiếm tổng cộng 59% trọng số. QS cũng coi nghiên cứu và khám phá là tiêu chí có sức nặng nhất, quyết định 50% thứ hạng của trường.
Khánh Linh (Theo The Korea Herald, Yonhap News)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nghi-van-hai-dai-hoc-danh-tieng-dung-giao-su-ma-de-thang-hang-5058523.html
Một kỳ thi tại TP.HCM có lịch sử 30 năm được xác lập kỷ lục Việt Nam
Sau 30 năm hình thành và phát triển, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 do Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong khởi xướng không chỉ trở thành sân chơi tri thức uy tín của học sinh mà còn chính thức được xác lập kỷ lục Việt Nam vào hôm nay, 5.4, với dấu ấn là kỳ thi có lịch sử tổ chức lâu năm, liên tục, do một trường THPT sáng lập và tổ chức.
Tại lễ tổng kết và phát thưởng, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã chính thức xác lập kỷ lục đến Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong với nội dung: Kỳ thi Olympic truyền thống 30 tháng 4: Kỳ thi học sinh giỏi dành cho học sinh chuyên lớp 10,11 do một trường THPT khởi xướng tổ chức thường niên liên tục và lâu năm nhất tại Việt Nam.
Được thành lập từ năm 1927 với tiền thân là Collège Petrus Ký, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong là một trong những cơ sở giáo dục có lịch sử lâu đời và giàu truyền thống bậc nhất tại TP.HCM. Không chỉ dừng lại ở thành tích học tập xuất sắc, nhà trường còn là đơn vị tiên phong tổ chức nhiều hoạt động học thuật quy mô lớn, trong đó nổi bật nhất là Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4.
Ra đời từ năm 1995, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 là sáng kiến của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong nhằm tạo nên một sân chơi tri thức dành cho học sinh chuyên lớp 10 và lớp 11.
Từ một kỳ thi quy mô nhỏ với 15 đoàn và 109 thí sinh, Olympic 30/4 đã nhanh chóng phát triển thành sự kiện thường niên có quy mô lớn. Đây được xem là sân chơi học thuật uy tín, nơi các đội tuyển đến từ các trường THPT chuyên trên toàn quốc có cơ hội giao lưu, cọ xát, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy giữa các thầy cô đồng thời nâng cao năng lực học tập của học sinh. Bên cạnh đó, cuộc thi còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng và phát triển những học sinh tiềm năng, làm nền tảng để thành lập các đội tuyển tham gia các kỳ thi lớn hơn.
Đến năm 2026, kỳ thi lần thứ 30 quy tụ 131 đoàn với khoảng 3.829 thí sinh tham dự, cho thấy sức hút ngày càng mạnh mẽ và vị thế ngày càng được khẳng định của kỳ thi.
Trải qua 30 năm, kỳ thi đã trở thành "bệ phóng" cho nhiều học sinh trước khi bước vào các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và quốc tế. Không ít thí sinh từng tham dự đã tiếp tục đạt thành tích cao, đóng góp vào nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Với TP.HCM, đây là một hoạt động học thuật tiêu biểu, góp phần củng cố vị thế trung tâm giáo dục của cả nước. Trên bình diện rộng hơn, mô hình Olympic 30/4 đã tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy phong trào học tập và kết nối hệ thống các trường chuyên trên toàn quốc.
Phát biểu tại lễ tổng kết, bà Phạm Thị Bé Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong đã điểm qua quá trình hình thành và phát triển của cuộc thi; tri ân Ban giám hiệu, các thầy giáo, cô giáo qua các thời kỳ đã có công sáng lập kỳ thi. Cô chia sẻ: "Có những giai đoạn vì dịch bệnh, kỳ thi buộc phải tạm dừng nhưng tinh thần của kỳ thi chưa bao giờ gián đoạn, nhờ sự ủng hộ, chỉ đạo sát sao của Sở GD-ĐT TP.HCM, sự quyết tâm của lãnh đạo nhà trường; sự kiên trì, trách nhiệm và ngọn lửa đam mê trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của các thầy cô đã giúp kỳ thi giữ vững giá trị và niềm tin... Olympic truyền thống 30/4 không chỉ là một kỳ thi mà là một phần ký ức được gìn giữ, một phần truyền thống được tiếp nối và là niềm tự hào lớn lao của các thế hệ thầy và trò suốt 30 năm".
Phát biểu trước khi công bố quyết định trao tặng Kỷ lục Việt Nam, bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc, Tổng thư ký Hội đồng Xác lập Kỷ lục Việt Nam, cho biết: "Việc Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 được xác lập Kỷ lục Việt Nam là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình 30 năm bền bỉ của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong. Đây không chỉ là sự tôn vinh, mà còn là minh chứng cho giá trị thực tiễn của một mô hình giáo dục hiệu quả, góp phần phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, đồng thời xây dựng môi trường học tập tích cực, truyền cảm hứng. Chúng tôi tin tưởng rằng, trên nền tảng đã được xây dựng, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 sẽ tiếp tục phát triển, thích ứng và lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, đóng góp tích cực cho sự nghiệp giáo dục của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung".