Israel điều tra vụ binh sĩ đập phá tượng Chúa ở Lebanon

Chiến dịch phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran bắt đầu từ ngày 13/4 và gần như không có tiền lệ trong những thập niên gần đây. Quân đội Mỹ cũng đưa ra rất ít thông tin chi tiết về cách họ có thể thực hiện chiến dịch phong tỏa eo biển Hormuz chiến lược.

Quân đội Mỹ tuyên bố như thế nào?

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh phong tỏa Iran và eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch ngăn cách vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nơi trung chuyển phần lớn dầu mỏ của thế giới.

Ngày 13/4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan giám sát các hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông, dường như đã thu hẹp phạm vi của lệnh phong tỏa khi tuyên bố sẽ ngăn các tàu thương mại đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran.

Theo một thông báo do CENTCOM gửi tới các thủy thủ trong khu vực, các chi tiết cụ thể của lệnh phong tỏa vẫn “đang được xây dựng”.

CENTCOM cho biết lệnh phong tỏa sẽ được “thực thi một cách công bằng đối với tàu của mọi quốc gia” và áp dụng cho các cảng của Iran ở cả hai phía eo biển.

Khi được hỏi lệnh phong tỏa sẽ hoạt động như thế nào trên thực tế, CENTCOM chỉ dẫn lại một thông cáo báo chí công bố lệnh phong tỏa cũng như một thông báo do tổ chức UK Maritime Trade Operations (do Hải quân Hoàng gia Anh quản lý) ban hành. Tuy nhiên, cả hai văn bản đều không nêu rõ điều gì sẽ xảy ra với các tàu thương mại nếu cố tình vượt qua lệnh phong tỏa.

Hải quân Mỹ hiện có ít nhất 15 tàu chiến tại khu vực Trung Đông gồm một tàu sân bay, 11 tàu khu trục và 3 tàu tấn công đổ bộ để có thể thực hiện lệnh phong tỏa. Hiện chưa rõ vị trí chính xác của từng con tàu hoặc tàu nào sẽ tham gia trực tiếp vào lệnh phong tỏa.

Mỹ sẽ giám sát và chặn tàu ra sao?

Các tàu khu trục của Hải quân Mỹ có thể giám sát các cảng của Iran bằng radar, theo dõi các tàu ra vào từng cảng, nhưng điều này đòi hỏi phải triển khai một số lượng lớn tàu chiến của Mỹ để bao phủ toàn bộ bờ biển dài phía nam của Iran.

Thay vào đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ có thể chọn cách duy trì một đội tàu khu trục ở hai phía eo biển Hormuz để kiểm tra các tàu, đồng thời sử dụng máy bay không người lái trinh sát để giám sát các cảng của Iran.

Khi một tàu được xác định là “mục tiêu cần quan tâm”, tàu khu trục của Mỹ có thể được điều động để chặn tàu khả nghi lại. Sau khi rút ngắn khoảng cách và đưa tàu khả nghi vào tầm nhìn, tàu chiến Mỹ nhiều khả năng sẽ liên lạc qua vô tuyến hàng hải, truy vấn theo một kịch bản được chuẩn bị sẵn như điểm đến của tàu, cảng ghé gần nhất, loại hàng hóa đang chở và số lượng thủy thủ trên tàu.

Sau đó, tàu chiến của Mỹ có thể yêu cầu tàu khả nghi cho phép một “đội kiểm tra” gồm các thủy thủ lên tàu để tiến hành kiểm tra.

Trong trường hợp lý tưởng, tàu thương mại sẽ trả lời qua vô tuyến và đồng ý cho phía Mỹ lên tàu kiểm tra, điều chỉnh hướng đi và tốc độ, đồng thời thả thang dây để việc lên tàu được an toàn và thuận tiện hơn.

Hoặc tàu khả nghi có thể phớt lờ yêu cầu của tàu chiến Mỹ và tìm cách bỏ chạy.

Mark Norman, phó đô đốc hải quân Hoàng gia Canada đã nghỉ hưu và là thành viên của Viện Quan hệ Quốc tế Canada, cho biết quân đội Mỹ sẽ phải thiết lập các khu vực tuần tra bên ngoài vịnh để chặn các tàu cố gắng đi vào eo biển - một quá trình sẽ cần đến sự tham gia của nhiều tàu, trực thăng và máy bay tuần tra tầm xa.

Ông nói rằng quân đội Mỹ sẽ sử dụng thông tin có sẵn mà các tàu được yêu cầu cung cấp để biết họ đến từ đâu.

Theo ông Norman, việc kiểm tra và bắt giữ các tàu là hành động “mạo hiểm” và tiềm ẩn nguy cơ xung đột với các quốc gia mà tàu đó mang cờ.

Chuyện gì xảy ra nếu Mỹ đưa đội kiểm tra lên tàu?

Đội kiểm tra của Hải quân Mỹ có thể tiếp cận bằng xuồng máy, sau đó sử dụng thiết bị để móc thang dây vào mạn tàu khả nghi và leo lên tàu. Tuy nhiên, nhiệm vụ này sẽ khó khăn và nguy hiểm hơn nhiều trong trường hợp biển động, vào ban đêm hoặc khi tàu khả nghi tìm cách để ngăn cản phía Mỹ lên tàu kiểm tra.

Lựa chọn tối ưu khi đó là đưa đội kiểm tra lên tàu bằng trực thăng và trượt xuống boong tàu bằng dây chuyên dụng. Nếu có trực thăng và đội kiểm tra được huấn luyện bài bản, phương án này an toàn hơn và nhanh hơn nhiều so với cách móc thang dây và leo lên từ xuồng máy.

Gần đây, các đội Thủy quân lục chiến và Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ thường xuyên sử dụng phương pháp đu dây nhanh để lên kiểm tra các tàu chở dầu ở vùng Caribe nghi vận chuyển dầu của Venezuela. Tuy nhiên, việc tạm giữ các tàu chở dầu này đã khiến Mỹ tốn hàng chục triệu USD, và chính quyền Tổng thống Trump không thể bán số dầu đó nếu không có sự cho phép của thẩm phán.

Hải quân Mỹ có kinh nghiệm trong việc phong tỏa vịnh Ba Tư không?

Hải quân Mỹ có hơn một thập niên kinh nghiệm.

Sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, Liên hợp quốc thiết lập một cơ chế cho phép Iraq xuất khẩu dầu với điều kiện nguồn thu từ việc bán dầu phải phục vụ cho lợi ích người dân nước này - thường được gọi là chương trình “đổi dầu lấy lương thực”.

Các tàu chiến của Hải quân Mỹ thường xuyên kiểm tra các tàu chở dầu bị nghi buôn lậu dầu Iraq ra khỏi vịnh Ba Tư cho đến khi Mỹ mở chiến dịch quân sự vào Iraq năm 2003.

Phần lớn các cuộc kiểm tra này được cho là “hợp tác” - thuật ngữ của Hải quân Mỹ để chỉ việc các tàu bị kiểm tra hợp tác với phía Mỹ.

Các đội thủy thủ Mỹ nhỏ sẽ được bố trí lên các tàu chở dầu bị nghi buôn lậu, sau đó họ sẽ lái tàu đến các khu neo đậu tạm thời trong Vùng Vịnh được đặt mật danh theo các sân vận động bóng chày như Fenway và Comiskey, nơi tàu sẽ thả neo.

Cuối cùng, các tàu sẽ được đưa đến một cảng trong khu vực, nơi quốc gia sở tại sẽ bán dầu để bù đắp chi phí tiếp nhận tàu và thủy thủ đoàn. Các tàu chở dầu sau đó được bán đấu giá, thường được mua lại bởi chính công ty từng sở hữu chúng trước đó.

Quy trình này diễn ra như một “vòng lặp liên hồi”.

Tin Gốc: Dân Trí

Tòa án sơ thẩm hạt San Diego tuần trước ra phán quyết về tranh chấp pháp lý kéo dài hơn một năm giữa ông Adam Hardesty, chủ một căn hộ tại khu condo Mystic Point ở thành phố Carlsbad, bang California, với ban quản trị khu dân cư này.

Hardesty muốn cải tạo garage của mình thành nhà ở phụ trội (ADU) để cho thuê, kiếm thêm thu nhập. ADU là các đơn vị nhà ở nhỏ, độc lập, được xây thêm trên lô đất có nhà chính, nhằm gia tăng tiện ích sống, tạo thêm phòng ở cho gia đình hoặc cho thuê.

Đối với nhà riêng ở Mỹ, chủ nhà gần như toàn quyền sử dụng tài sản trên đất của mình và chỉ chịu sự quản lý chung của chính quyền địa phương. Nhưng ở các khu căn hộ hoặc khu dân cư khép kín, chủ nhà thường phải chấp hành quy định riêng của Ban Quản trị Khu dân cư (HOA), từ việc sửa chữa, cho thuê đến cách sử dụng không gian, tiêu chuẩn sinh hoạt.

Tại Mỹ, HOA là tổ chức tư nhân được thành lập để quản lý, duy trì và đặt ra các quy tắc cho một khu dân cư, khu căn hộ (condo), hoặc một khu đô thị được quy hoạch sẵn. Tại các condo, chủ nhà sở hữu bên trong căn hộ, phần ngoài là sở hữu chung, nên họ không thể tùy ý cải tạo, thay đổi công năng như ở nhà riêng.

Khoảng 1/3 dân số bang California sống trong các khu vực chịu sự quản lý của HOA. Nghị viện bang năm 2019 thông qua đạo luật nới lỏng các hạn chế cấp địa phương đối với việc xây dựng nhà ở mới, nhằm tăng nguồn cung nhà ở cho người dân.

Trước khi cải tạo garage thành nhà phụ trội, ông Hardesty đã nghiên cứu các bản đồ quy hoạch địa phương, liên hệ với chính quyền thành phố và xin được giấy phép xây dựng.

Tuy nhiên, Ban Quản trị Khu dân cư Mystic Point phản đối, cho rằng quy định nội bộ cấm sử dụng garage vào mục đích khác ngoài đỗ xe, nên không chấp nhận dự án cải tạo của ông Hardesty.

Hardesty, khi đó là thành viên của HOA Mystic Point, lập luận rằng đạo luật năm 2019 của nghị viện bang California đã vô hiệu hóa mọi hạn chế của ban quản trị đối với các căn nhà phụ trội.

Sau khi tham khảo ý kiến từ một chuyên viên quy hoạch thuộc Sở Nhà ở và Phát triển Cộng đồng California, ông Hardesty tin rằng pháp luật đứng về phía mình nên vẫn cho khởi công cải tạo garage từ tháng 2/2025. HOA Mystic Point sau đó đã khởi kiện.

Trong các tài liệu nộp lên tòa, ban quản trị này cho rằng đạo luật năm 2019 không áp dụng cho các khu nhà ở dạng condo như Mystic Point, mà chỉ có hiệu lực với những khu đất được quy hoạch cho mục đích nhà ở đơn lập.

Do khu đất của ông Hardesty có nhiều loại hình nhà ở, không chỉ nhà đơn lập, mà còn nhà townhouse (liền kề) và các căn hộ condo nhỏ, nên luật không thể áp dụng trong trường hợp này, HOA Mystic Point lập luận.

Trong phán quyết tuần trước, thẩm phán Victor Torres đứng về phía HOA Mystic Point ở cả hai luận điểm.

"Nếu nghị viện bang muốn áp dụng với cả loại hình condo, họ hoàn toàn có thể viết rõ hơn trong luật, nhưng đã không làm vậy", ông Torres giải thích. "Tương tự, việc áp dụng luật này cho lô đất có quy hoạch đa dạng như của ông Hardesty cũng sẽ trái ý tưởng mà cơ quan lập pháp đặt ra khi thiết kế luật".

Do đó, thẩm phán bác yêu cầu được phép cải tạo garage thành nhà ở phụ trội để cho thuê của Hardesty.

Cho tới nay, chính quyền bang chưa can thiệp vào cuộc chiến pháp lý này. Dù các cơ quan quản lý nhà ở và văn phòng tổng chưởng lý bang thường can thiệp khi chính quyền địa phương ngăn cản một dự án xây dựng có dấu hiệu vi phạm luật, họ hiếm khi làm vậy với các HOA.

Thẩm phán Torres thừa nhận vụ kiện rất phức tạp, cho biết ông không thực sự nghiêng hẳn về bên nào. Dù ra phán quyết có lợi cho HOA, ông lưu ý đây chưa phải hồi kết của vụ kiện. "Tôi tin tôi sẽ còn được Tòa phúc thẩm 'giảng giải' thêm về vụ kiện này", ông nói.

Hardesty cho biết ông muốn kháng cáo, nhưng không còn tài chính. Hai vợ chồng ông đã chi hơn 100.000 USD cho vụ này, gồm tiền cải tạo garage và chi phí thuê luật sư.

Ben Christopher, bình luận viên bất động sản của CalMatters, cho rằng trong cuộc chiến pháp lý này, ông Hardesty đã đối mặt với khả năng cốt lõi của HOA, đó là hạn chế cư dân sử dụng khu đất theo ý thích của mình.

Ông Christopher dẫn các nghiên cứu cho thấy giá nhà tại các khu condo có HOA quản lý thường có giá cao hơn những khu quy hoạch lỏng lẻo. Nói cách khác, nhiều người sẵn sàng trả thêm tiền để tránh khả năng xuất hiện những căn nhà cải tạo tự phát trong khu mình ở.

Đức Trung (Theo CalMatters, AP, Washington Post)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/chu-nha-california-thua-kien-khi-cai-tao-garage-thanh-nha-o-5060527.html

Mức phí hàng tháng mà Donald DeFesi phải đóng cho Ban Quản trị Khu dân cư (HOA) tại Walnut Creek, bang California, là 1.500 USD, tăng hơn gấp đôi so với năm 2015. Hiện mỗi tháng, số tiền anh chi cho phí quản lý, bảo hiểm căn hộ và thuế bất động sản còn cao hơn cả tiền trả góp nhà.

"Tôi thực sự không nghĩ phí HOA lại tăng mạnh đến vậy", DeFesi nói với WSJ.

Tại Mỹ, HOA là tổ chức tư nhân được thành lập để quản lý, duy trì và đặt ra các quy tắc cho một khu dân cư, khu căn hộ (condo), hoặc một khu đô thị được quy hoạch sẵn. Chủ sở hữu phải đóng phần chi phí cho các tiện ích chung, khu vực chung được HOA quản lý.

Ban quản trị HOA gồm các thành viên là cư dân tình nguyện trong khu, cũng có thể thuê thêm đơn vị quản lý bên ngoài, để phụ trách vận hành hàng ngày.

Theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, trong năm 2024 có khoảng 21,6 triệu hộ gia đình, tương đương 1/4 số hộ sở hữu nhà tại Mỹ, đang trả phí HOA hoặc phí chung cư. Trong số này, khoảng 3 triệu hộ đóng trên 500 USD mỗi tháng.

Khoảng 84% nhà ở riêng lẻ mới xây được bán trong năm 2022 ở Mỹ thuộc các khu có HOA. Tại phần lớn các bang miền nam và miền tây, gần như không thể tìm được một căn riêng lẻ không thuộc HOA quản lý.

Theo phân tích của Realtor, phí HOA trung vị tại các khu chung cư trong năm 2025 là 420 USD, tăng 29% so với năm 2019. Với các chủ nhà ở riêng lẻ trong những khu có HOA quản lý, phí trung vị tăng 26%, lên 63 USD mỗi tháng.

Phí HOA thường không phải khoản lớn trong ngân sách gia đình, nhưng lại tăng đúng lúc giá nhà ở sát mức đỉnh lịch sử, lãi suất vay thế chấp neo cao, khiến sức mua ngày càng giảm. Tại nhiều nơi trên khắp nước Mỹ, thuế bất động sản, phí bảo hiểm nhà, chi phí điện nước đồng loạt tăng.

Joel Berner, nhà kinh tế trưởng tại Realtor, cho biết những khoản chi phình to này đang "đẩy một bộ phận người dân ra khỏi giấc mơ sở hữu nhà".

Lãi suất vay thế chấp về lâu dài có thể giảm so với hiện tại, tạo điều kiện để người mua nhà trong vài năm gần đây vay lại với lãi suất thấp hơn. Nhưng phí HOA và các khoản phí khác thường chỉ đi theo một hướng là tiếp tục tăng.

"Chi phí tăng khiến tôi phải rút tiền tiết kiệm, hoặc phải thắt lưng buộc bụng", DeFesi nói.

Những khoản phí này thường được HOA dùng để chi trả cho bảo hiểm và bảo trì các khu vực sử dụng chung, có thể gồm cả các tiện ích như hồ bơi hay sân golf. Chúng tăng lên vì chi phí bảo hiểm tài sản, nhân công và vật liệu ngày một đắt đỏ.

Chi phí leo thang cũng là một trong những lý do chính khiến thị trường căn hộ chung cư ở Mỹ rơi vào giai đoạn ảm đạm nhất trong hơn 10 năm qua.

Rebecca Lotsoff đã tìm mua một căn chung cư hai phòng ngủ ở khu vực Chicago từ cuối năm 2022 và không muốn phải trả quá 500 USD phí quản lý hàng tháng, nhưng thất bại. "Các loại phí khiến lựa chọn của tôi bị thu hẹp rất nhiều. Tôi rất chán nản",Lotsoff nói.

Ngoài khoản phí hàng tháng, các HOA đôi khi còn thu thêm khoản thu bổ sung để chi cho các hạng mục sửa chữa lớn hoặc những chi phí phát sinh khác.

Tại Durango, bang Colorado, HOA quản lý chung cư nơi Mike Downing sinh sống đã bắt đầu tăng phí trong những năm gần đây để bù đắp chi phí leo thang và tái lập quỹ dự phòng tài chính.

Ông Downing, hiện là trưởng Ban quản trị HOA chung cư, đóng khoảng 600 USD hàng tháng khi mua căn hộ vào năm 2019. Hiện nay, con số này lên gần 1.300 USD.

Ông cho biết một số chủ nhà trong khu chung cư rất bức xúc trước các đợt tăng phí và cho rằng mức phí cao hơn có thể khiến việc bán nhà trở nên khó khăn hơn. "Mọi thứ khá căng thẳng. Đây là bài toán khó với tất cả những người liên quan", Downing nói.

Theo Realtor, tại các thị trường ở bang Florida, phí HOA và phí quản lý chung cư đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong khoản thanh toán hàng tháng liên quan đến nhà ở của người mua.

Sau vụ sập chung cư ở Surfside năm 2021, các công ty bảo hiểm tại bang này bắt đầu siết chặt khâu đánh giá mức độ an toàn của chung cư. Giới chức bang cũng ban hành các yêu cầu an toàn mới với chung cư cũ. Những điều này đẩy phí HOA tại bang tăng lên.

Với người mua nhà, tránh những khu có HOA chưa chắc đã là lựa chọn rẻ hơn. Phí quản lý có thể được dùng để chi trả những khoản như sửa chữa, dọn tuyết, vốn là chi phí chủ nhà phải tự lo nếu không có HOA.

Một số HOA đang tìm cách kìm mức tăng phí. Cindy Kielty, trưởng Ban quản trị HOA nơi bà sinh sống tại St. Charles, bang Missouri, cho biết ban quản lý có thể cắt bớt một số dịch vụ như tưới cỏ để giảm chi phí cho dân cư.

Khi mua nhà năm 2009, hai vợ chồng bà đóng khoảng 125 USD phí quản lý mỗi tháng, nay đã tăng lên 350 USD. "Mọi người rồi sẽ phải thay đổi kỳ vọng về những gì HOA còn chi trả. Họ có hai lựa chọn, tự làm nhiều việc hơn để sửa chữa nhà, hoặc trả thêm tiền cho HOA", bà Kielty nói.

Tin Gốc: Vnexpress