Thị trường kim loại quý thế giới vừa có tuần thứ tư liên tiếp ghi nhận hiệu suất tích cực. Mỗi ounce vàng mở cửa phiên đầu tuần quanh 4.676 USD, sau đó nhích dần và có thời điểm vượt 4.890 USD trong ngày giao dịch cuối tuần.
Đà hứng khởi chủ yếu được hỗ trợ bởi các diễn biến xoay quanh xung đột Trung Đông, trong đó có việc Iran mở cửa lại eo biển Hormuz cho các tàu thương mại sau lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon. Những tin tức này giảm bớt lo ngại về lạm phát do giá năng lượng tăng vọt. Các ngân hàng trung ương cũng được kỳ vọng tạm ngừng chính sách thắt chặt tiền tệ, qua đó tiếp sức cho mạch đi lên của giá vàng.
Cuộc khảo sát hàng tuần của Kitco News với các chuyên gia Phố Wall cho thấy sự lạc quan về triển vọng tăng giá ngắn hạn. 8 trong số 10 nhà phân tích dự đoán kịch bản tích cực tiếp diễn, trong khi chỉ 2 người nêu quan điểm thận trọng.
Trong khảo sát trực tuyến với gần 50 nhà đầu tư cá nhân, 70% cũng tự tin vàng đi lên. Ngược lại, 11% cho rằng thị trường đi ngang và 19% nghiêng về kịch bản chuỗi tăng chấm dứt.
Theo ông Rich Checkan, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Asset Strategies International (Mỹ), vàng đang hưởng lợi từ sự bình tĩnh hơn của các bên liên quan tại khu vực Trung Đông. Kịch bản quen thuộc là vàng đi lên mỗi khi có các thỏa thuận ngừng bắn hoặc hạ nhiệt xung đột, và ngược lại.
“Chừng nào các thỏa thuận ngừng bắn mong manh còn tồn tại, vàng lẫn bạc sẽ tiếp tục phục hồi”, ông nói.
Đồng quan điểm, Adam Button (trưởng bộ phận chiến lược tiền tệ tại Forexlive) cho rằng vàng không còn là tâm điểm chú ý như hồi tháng 1, nhưng các động lực hiện hữu có thể đưa kim loại này sớm quay lại mốc 5.000 USD, tức tăng khoảng 3,5% so với hiện tại.
Theo chuyên gia này, thị trường vàng trước đó chịu áp lực từ việc các quỹ đầu tư tài chính giảm đòn bẩy và động thái xả hàng từ các thị trường mới nổi. Các nền kinh tế mới nổi có dự trữ vàng và nhập khẩu dầu đều đối mặt rủi ro tỷ giá trong giai đoạn căng thẳng địa chính trị leo thang, dẫn đến phải bán vàng để bảo vệ đồng tiền. Tuy nhiên, rủi ro này đã qua khi một số tổ chức lớn phát tín hiệu gom hàng trở lại, cộng thêm nhiều quốc gia tính đến dự trữ vàng lớn hơn để phòng trường hợp này tái diễn.
Tuần trước, SPDR Gold Trust (quỹ ETF vàng có quy mô tài sản lớn nhất toàn cầu) đã mua ròng 13 tấn trong bốn phiên. Động thái này nâng sở hữu vàng của họ lên trên 1.060 tấn, cao nhất một tháng và cắt đứt mạch xả hàng nhiều tuần liên tiếp.
Tuy nhiên, không phải tất cả nhà phân tích đều lạc quan. Alex Kuptsikevich, chuyên viên phân tích thị trường cao cấp tại FxPro, cho rằng xu hướng đi lên duy trì nhưng tốc độ tăng đã chậm lại. Ông khuyến nghị nhà đầu tư thận trọng với phản ứng “mua theo tin đồn, bán khi tin ra”.
Vùng giá 4.900 USD, theo chuyên gia, trùng với đường trung bình động 50 ngày (MA50) nên nếu vượt qua mốc này thì vàng có thể bật mạnh, tiến tới 5.300 USD trong ngắn hạn. Ngược lại, nếu bị bán mạnh tại đây, xu hướng tăng sẽ bị phá vỡ.
“Chúng tôi đang nghiêng nhiều hơn về kịch bản kém khả quan”, ông nói.
Trong nước, vàng miếng SJC hiện dao động 168,5 – 172 triệu đồng một lượng, còn nhẫn trơn quanh 168 – 171,5 triệu đồng. Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, vàng thế giới tương đương 154 triệu đồng một lượng. Mỗi lượng vàng trong nước chênh với thế giới khoảng 18 triệu, thu hẹp so với mức kỷ lục 30 triệu đồng cuối tháng trước.
Sau khi Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk, Thuế cơ sở 3 tỉnh Khánh Hòa, Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi… phát thông báo yêu cầu hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng ngừng sử dụng hóa đơn, đã có nhiều ý kiến trái chiều.
Về phía hộ kinh doanh, bà Nguyễn Thu Nguyên (phường Gò Vấp, TP.HCM) cho biết bà kinh doanh bún tươi có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. Nếu không được xuất hóa đơn thì rất nhiều đối tác sẽ ngưng mua hàng vì họ cần hóa đơn chứng từ để đưa vào chi phí đầu vào. "Điều này gây thiệt hại lớn cho tôi", bà Nguyên nói.
Nhiều hộ kinh doanh cho rằng căn cứ để yêu cầu những hộ kinh doanh đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ năm 2025 trở về trước phải ngừng sử dụng hóa đơn điện tử là dựa theo doanh thu năm 2025 và doanh thu quý 1-2026 dưới 500 triệu đồng, điều này liệu có hợp lý?
"Một thời gian dài, hộ kinh doanh rất ám ảnh và sợ làm sổ sách, lập hóa đơn, nay vừa quen thì lại yêu cầu ngưng. Vì sao phải bắt các hộ doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm phải ngưng xuất hóa đơn? Chưa kể chúng tôi đã đầu tư máy móc, thiết bị, ký kết với nhà cung cấp, mua chữ ký số hết một khoản tiền không nhỏ", một hộ kinh doanh tại phường Gia Định bức xúc.
Dẫn quy định tại Nghị định 68, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam - cho biết hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Về xuất hóa đơn, những hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 1 tỉ đồng/năm thì không phải xuất hóa đơn. Nhóm doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không được đề cập nên mặc nhiên nhóm này không phải xuất hóa đơn.
Gần đây, có thuế cơ sở hướng dẫn rằng trường hợp không thuộc diện phải xuất hóa đơn mà vẫn xuất hóa đơn là hành vi vi phạm pháp luật, và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Theo bà Cúc, quan điểm này không chính xác. Không có lý do gì xử phạt những hộ kinh doanh chủ động xuất hóa đơn, dù không thuộc đối tượng bắt buộc.
"Cách hướng dẫn tại các thuế cơ sở cũng chưa thống nhất. Một số nơi cho rằng xuất hóa đơn trong trường hợp không bắt buộc là vi phạm và có thể bị xử phạt. Nhưng cũng có cơ quan thuế chủ động hướng dẫn hộ, cá nhân liên hệ để được hỗ trợ khi gặp vướng mắc", bà Cúc nói.
Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) cũng vừa có văn bản gửi Cục Thuế, Bộ Tài chính góp ý về vướng mắc của hộ kinh doanh khi thực hiện Nghị định 68, trong đó có đề cập tới việc lập và sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống.
Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký VTCA, cho rằng thông báo của các cơ quan thuế sẽ có thể phát sinh nhiều mâu thuẫn, bất cập.
Cụ thể, doanh thu tính thuế giá trị gia tăng năm trên 500 triệu đồng và dưới 1 tỉ đồng được hiểu là doanh thu thực tế của năm 2026. Việc cơ quan thuế căn cứ vào doanh thu khoán hoặc doanh thu kê khai năm 2025 để ngăn sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh là chưa đảm bảo đúng quy định của Nghị định 68.
Bên cạnh đó, với các hộ khoán chuyển tiếp từ năm 2025, doanh thu khoán có thể chênh lệch đáng kể so với doanh thu thực tế, dẫn đến khả năng nhiều hộ kinh doanh sẽ có doanh thu năm 2026 vượt ngưỡng 500 triệu đồng.
Mặt khác, theo bà Lê Thị Duyên Hải, nếu căn cứ doanh thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống để ngừng sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, sau đó khi doanh thu vượt 500 triệu đồng lại tiếp tục đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử sẽ làm tăng thủ tục hành chính đối với hộ kinh doanh, và chưa khuyến khích hộ kinh doanh tự nguyện áp dụng hóa đơn điện tử, chuyển đổi số.
Trong khi đó, dự thảo nghị định về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử thay thế Nghị định 123/2020 và Nghị định 70/2021 đã có nhiều giải pháp thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh áp dụng hóa đơn điện tử, như được lập hóa đơn tổng cuối ngày, đồng thời là căn cứ ghi sổ kế toán theo quy định tại Thông tư 152/2025.
"Vì vậy việc không cho hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống được sử dụng hóa đơn điện tử là một bất cập lớn. VTCA kiến nghị Cục Thuế nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền, không hạn chế hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu đồng được tự nguyện áp dụng hóa đơn điện tử", bà Lê Thị Duyên Hải nhấn mạnh.
Theo điều chỉnh của Liên bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) tăng 220 đồng, lên 23.760 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 thêm 250 đồng, có giá mới 22.590 đồng.
Ngược lại, các mặt hàng dầu giảm 1.920-2.280 đồng một lít tùy loại so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel và mazut có giá mới lần lượt 31.040 đồng và 20.330 đồng.
Tại kỳ điều hành này, liên Bộ tiếp tục cho trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu, cụ thể diesel 400 đồng, xăng và mazut 800 đồng một lít, kg.
Giá xăng, dầu thay đổi như sau:
Theo Nghị quyết của Quốc hội, từ 16/4 đến 30/6, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được giảm về 0%. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4%; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Theo báo cáo của Chính phủ, việc thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng dự kiến làm giảm thu ngân sách bình quân 7.300 tỷ đồng một tháng.
Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng đây là "biện pháp tài khóa đặc biệt được áp dụng trong bối cảnh đặc biệt", để hạn chế tác động của biến động giá năng lượng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh xã hội.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Ngoài đưa các loại thuế về 0, Chính phủ đã ban hành một số giải pháp để điều hành giá xăng, dầu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp như sử dụng Quỹ bình ổn giá, bổ sung 8.000 tỷ đồng từ ngân sách để tạm ứng cho quỹ này...
Ngày 10/4, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) đã nghe tranh luận của các bên trong các vụ kiện khởi xướng bởi 24 bang tại Mỹ và các doanh nghiệp nhỏ. Nhóm này nộp đơn kiện đầu tháng trước, về thuế nhập khẩu bổ sung 10% mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp lên toàn bộ đối tác thương mại kể từ ngày 24/2.
Họ cho rằng động thái của ông Trump là cách lách phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao Mỹ. Ngày 20/2, Tòa Tối cao bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu của ông Trump dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), gồm thuế đối ứng và thuế riêng áp lên Mexico, Canada, Trung Quốc.
Để đáp trả, cùng ngày, ông Trump ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10%, viện dẫn thẩm quyền theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Mục đích là giải quyết "tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán" nghiêm trọng, hoặc ngăn chặn nguy cơ đồng USD mất giá trong ngắn hạn.
Theo đơn kiện, các bang và doanh nghiệp nhỏ cho rằng đạo luật ông Trump viện dẫn chỉ được thiết kế để giải quyết các tình huống khẩn cấp, ngắn hạn về tiền tệ. Thâm hụt thương mại thông thường không phù hợp với định nghĩa kinh tế của "thâm hụt cán cân thanh toán".
Trong hơn 3 giờ tranh luận, hội đồng gồm 3 thẩm phán đã xem xét cách định nghĩa "thâm hụt cán cân thanh toán". Thẩm phán Timothy Stanceu đặt câu hỏi về lập luận của chính quyền Trump, rằng thâm hụt thương mại có thể là lý do duy nhất để viện dẫn đạo luật năm 1974.
"Chúng tôi không chắc về cách diễn giải luật năm 1974 trong bối cảnh năm 2026, nhưng chúng tôi biết ‘thâm hụt thương mại’ không đồng nghĩa với ‘thâm hụt cán cân thanh toán’", Stanceu nói.
Đáp lại, Brett Shumate - luật sư của Bộ Tư pháp Mỹ cho biết thâm hụt thương mại góp phần nới rộng thâm hụt cán cân thanh toán, và tạo ra vấn đề thanh toán quốc tế "lớn, nghiêm trọng" cho nước này.
Brian Marshall - luật sư đại diện bang Oregon cho biết hiện tại đồng đôla cũng không có nguy cơ mất giá nhanh. Ông kêu gọi tòa chặn mức thuế 10% thay vì để thuế này tự hết hiệu lực sau 150 ngày. Việc này nhằm ngăn ông Trump sử dụng các cơ sở pháp lý khác để duy trì thuế vô thời hạn. "Nếu thuế mới cứ liên tiêp được áp dụng, đó sẽ là vấn đề", ông nói.
Bên cạnh đó, kể cả khi áp các mức thuế cũ, vốn cao hơn nhiều mức 10%, thâm hụt thương mại của Mỹ năm 2025 vẫn là 901,5 tỷ USD - gần như không thay đổi so với năm trước đó.
Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ chưa thông báo khi nào sẽ ra phán quyết. Kết quả của vụ kiện này cũng sẽ không ảnh hưởng đến các loại thuế nhập khẩu khác mà ông Trump đang áp dụng, như thuế với nhôm, thép và đồng, vì dựa trên các đạo luật khác.
