“Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa. Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng và dễ dàng”, Tổng thống Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Ông Trump thêm rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 20/4 để đàm phán.
Đề cập đến tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, Tổng thống Trump cho rằng “điều này thật kỳ lạ bởi chúng tôi đã đóng cửa nó rồi”. Ông cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ khi khai hỏa nhằm vào một tàu của Pháp và một của Anh.
“Iran đang giúp Mỹ mà không hay biết. Họ chính là bên thiệt hại khi đóng cửa tuyến đường này với 500 triệu USD mỗi ngày, còn Mỹ không mất gì cả. Nhiều tàu đang đến bang Texas, Louisiana và Alaska của Mỹ để bốc hàng nhờ Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC)”, ông Trump viết.
Giới chức Iran chưa bình luận về những phát biểu trên. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher, trưởng đoàn đàm phán của nước này, ngày 18/4 nói hai bên “vẫn còn rất xa cuộc thảo luận cuối cùng”.
Quân đội Mỹ hôm 13/4 bắt đầu nỗ lực ngăn chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, hai ngày sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là “hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân”.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết nước này đang xem xét “những đề xuất mới” từ Mỹ những ngày gần đây, nhưng chưa đưa ra phản hồi. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán của Tehran “sẽ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất, và nỗ lực hết sức để bảo vệ lợi ích của quốc gia”.
Trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp cùng các quan chức nội các, tình báo và quân sự để bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cùng tiến trình đàm phán với Iran. Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói rằng Iran không được “tống tiền” Mỹ bằng cách liên tục thay đổi lập trường về eo biển Hormuz, nhưng thêm rằng hai bên đang đối thoại.
“Ông Trump còn khoảng 20 giờ để đầu hàng Iran, hoặc các đồng minh của Iran sẽ đưa ông ta trở về thời kỳ đồ đá”, ông Mahdi Mohammadi viết trên mạng xã hội X.
Ông Mohammadi nhấn mạnh Tehran “rõ ràng và thực chất đã giành chiến thắng trong cuộc chiến, và sẽ chỉ chấp nhận một cái kết giúp củng cố các lợi ích đạt được, đồng thời thiết lập trật tự an ninh mới trong khu vực”, theo Al Jazeera.
Trước đó, cùng ngày 6-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã kêu gọi người dân Mỹ buộc chính phủ của họ phải chịu trách nhiệm cho điều mà ông mô tả là một “cuộc chiến tranh xâm lược” nhằm vào Iran.
“Người dân Mỹ cần phải biết rằng những gì chính phủ của họ đang làm chống lại Iran ở Tây Á là một sự bất công lớn, và là một cuộc chiến tranh phi nghĩa, mang tính xâm lược”, ông Esmaeil Baghaei nói với truyền thông Iran.
Ông cũng kêu gọi người dân Mỹ phải buộc chính phủ của họ “chịu trách nhiệm về những hành động và tội ác được thực hiện nhân danh người Mỹ”.
Trước đó trong buổi họp báo vào chiều 6-4 (giờ Mỹ), ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
“Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h giờ miền Đông. Sau đó họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá”, ông chủ Nhà Trắng cảnh báo.
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ.
Ngoài ra, ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Về diễn biến xung đột, Hãng tin Mehr của Iran ngày 7-4 đưa tin một quả đạn do Mỹ và Israel phóng đã đánh trúng một giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Tehran.
Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho giáo đường này. Hiện lực lượng cứu hộ đang tiến hành dọn dẹp và giải cứu những người bị mắc kẹt.
Ở phía ngược lại, quân đội Israel thông báo đã hoàn tất một đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng trên khắp Iran, bao gồm cả Tehran.
Đồng thời, hệ thống phòng không của Israel đang trong quá trình đánh chặn các tên lửa phóng từ Iran.
Khoảng 250 người tị nạn Rohingya và công dân Bangladesh đang mất tích sau khi một chiếc thuyền bị lật trên biển Andaman - tuyến di cư đường biển trải dài dọc bờ biển phía tây Myanmar, Thái Lan và bán đảo Mã Lai, theo thông báo ngày 14.4 của Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn (UNHCR) và Tổ chức Di cư quốc tế (IOM).
Những người sống sót cho biết gần 300 người chen chúc trên tàu, trong đó có cả thủy thủ đoàn và các đối tượng buôn người. Ông Rafiqul Islam, một trong những người sống sót, cho biết hành khách lênh đênh 4 ngày 4 đêm trong điều kiện thời tiết xấu, bị ép xuống các khoang chứa hàng chật hẹp để tránh tuần tra. Ít nhất 30 người đã chết vì ngạt thở trước khi tàu gặp nạn, theo Reuters.
Lực lượng Bảo vệ bờ biển Bangladesh xác nhận đã cứu được 9 người, trong đó có một phụ nữ. Các nạn nhân được tìm thấy khi đang bám vào thùng phuy và mảnh gỗ giữa biển. Theo Hãng tin Anadolu, 6 người trong số này bị nghi liên quan đến đường dây buôn người và đã bị tạm giữ để điều tra.
Theo UNHCR và IOM, con tàu xuất phát từ thị trấn Teknaf (miền nam Bangladesh), hướng đến Malaysia thì gặp nạn. Thảm kịch trên phản ánh "những hậu quả nghiêm trọng của tình trạng di cư kéo dài và sự thiếu vắng các giải pháp bền vững cho người Rohingya", theo UNHCR.
Trong nhiều năm qua, cộng đồng Hồi giáo thiểu số này liên tục rời Myanmar để trốn chạy bạo lực, hoặc cố gắng thoát khỏi điều kiện sống bế tắc tại các trại tị nạn ở Bangladesh.
Theo UNHCR, hơn 730.000 người Rohingya đã rời Myanmar từ sau một cuộc truy quét của quân đội năm 2017. Hiện khoảng 1,2 triệu người đang sống trong các trại tị nạn ở Cox's Bazar (Bangladesh), chủ yếu trong những khu lều tạm bợ. Tại đây, điều kiện sống của người Rohingya ngày càng xấu đi khi nguồn viện trợ suy giảm, với khẩu phần lương thực hiện chỉ còn khoảng 7 USD/người/tháng, theo Reuters. Gần đây, một khảo sát của Ủy ban Cứu trợ quốc tế (IRC) với 500 hộ gia đình cho thấy chỉ 2% phụ huynh Rohingya còn hy vọng về tương lai con cái, trong khi 69% trẻ em bỏ học và khoảng một nửa bị buộc lao động.
Với tình trạng khó khăn tại trại tị nạn và viễn cảnh nói trên, nhiều người chấp nhận mạo hiểm tính mạng để lên thuyền tìm cuộc sống mới ở những vùng đất xa hơn. Năm 2024, khoảng 7.800 người Rohingya lênh đênh trên biển Andaman, trong đó hơn 650 người chết hoặc mất tích - mức cao nhất trong gần một thập niên. Sang năm 2025, hơn 5.100 người tiếp tục hải trình này, với gần 600 trường hợp thiệt mạng hoặc mất tích, theo Hãng thông tấn Anadolu.
Liên Hiệp Quốc ước tính gần 1/5 số người vượt biển tại khu vực này không bao giờ tới đích, biến Andaman trở thành một trong những vùng biển nguy hiểm nhất thế giới.
Malaysia vẫn là điểm đến chính nhờ nhu cầu lao động và cộng đồng Hồi giáo lớn. Tuy nhiên, việc thiếu các kênh di cư hợp pháp khiến dòng người di cư này phụ thuộc gần như hoàn toàn vào mạng lưới buôn người, theo South China Morning Post. Ngoài ra, người di cư bị nhồi nhét trên những tàu cá cũ kỹ, thiếu nước, thiếu thực phẩm và gần như không có thiết bị an toàn. Nhiều trường hợp bị ép xuống khoang kín để tránh bị phát hiện, dẫn đến tử vong do ngạt thở.
Trước thực trạng trên, các tổ chức quốc tế cảnh báo Đông Nam Á có nguy cơ đối mặt với một "thảm họa nhân đạo mới" nếu không có giải pháp dài hạn. IRC kêu gọi chuyển từ viện trợ khẩn cấp sang hỗ trợ bền vững, trong khi UNHCR nhấn mạnh các quốc gia ven biển cần hành động khẩn cấp để ngăn chặn những bi kịch tương tự.
Viết trên mạng xã hội X ngày 12.4, vào thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran kết thúc đàm phán thỏa thuận hòa bình tại thủ đô Islamabad (Pakistan), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết trong 2 ngày đàm phán, các bên đã thảo luận nhiều vấn đề chính. Trong đó bao gồm vấn đề eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran cũng như xung đột khu vực.
Truyền thông quốc tế sáng nay (12.4) đồng loạt đưa tin cuộc đàm phán Mỹ - Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, khiến triển vọng chấm dứt cuộc xung đột Trung Đông đến nay đã hơn 6 tuần vẫn còn bỏ ngỏ.
Về phía chính phủ Iran, ông Baghaei nhấn mạnh Iran quyết tâm sử dụng mọi công cụ, bao gồm cả ngoại giao, để bảo vệ lợi ích quốc gia và sự thịnh vượng của đất nước. “Với chúng tôi, ngoại giao là sự tiếp nối cuộc thánh chiến của những người bảo vệ đất nước Iran”, ông viết.
“Hôm nay (12.4) là một ngày bận rộn và dài đối với phái đoàn Iran tại Islamabad. Các cuộc đàm phán căng thẳng bắt đầu từ sáng 11.4 với nỗ lực trung gian hòa giải thiện chí của Pakistan đã giúp hai bên (Mỹ và Iran) trao đổi nhiều văn bản cũng như thông điệp. Sự mất mát to lớn của những bậc lãnh đạo vĩ đại, người thân yêu và đồng bào của chúng tôi khiến quyết tâm theo đuổi lợi ích và quyền lợi cho dân tộc Iran vững chắc hơn bao giờ hết”, theo ông Baghaei.
Quan chức ngoại giao Iran cho rằng thành công của tiến trình ngoại giao phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, gồm việc ngừng đưa ra những yêu sách quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran.
Sau cuộc đàm phán, truyền thông Iran ngày đưa tin các yêu sách của Mỹ đã ngăn việc đạt được khuôn khổ chung. Theo Đài Press TV ngày 12.4, nhiều vấn đề khác nhau, trong đó có eo biển Hormuz, quyền hạt nhân là những điểm gây tranh cãi.
Hãng thông tấn Fars dẫn nguồn thạo tin với phái đoàn Iran tiết lộ Mỹ muốn lấy cớ để rời bàn đàm phán và Tehran chưa có kế hoạch cho vòng đàm phán kế tiếp. Trong khi đó, Hãng Tasnim đăng bản tin đề cập: “Đàm phán giữa các phái đoàn Iran và Mỹ vừa kết thúc cách đây ít lâu và theo những gì mô tả là tham vọng thái quá của Mỹ, hai bên cho đến nay vẫn chưa đạt được thỏa thuận”.
Sau 2 ngày làm việc tại Pakistan, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance đã có buổi họp báo thông tin hai bên không đạt được thỏa thuận. Ông nói rằng Mỹ đã “tương đối linh hoạt” trong đàm phán, thế nhưng Tehran không cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân và không chấp nhận các điều khoản của Washington.
“Một lần nữa, về các chương trình hạt nhân của họ, chẳng hạn như các cơ sở làm giàu uranium mà họ đã có trước khi bị phá hủy, thế nhưng câu hỏi đơn giản là liệu chúng ta có thấy một cam kết cơ bản về ý chí của Iran trong việc không phát triển vũ khí hạt nhân hay không, không chỉ bây giờ, không chỉ hai năm nữa mà còn về lâu dài. Chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó, nhưng chúng tôi hy vọng sẽ thấy", ông Vance nói. Phó tổng thống Mỹ cũng đã lên chuyên cơ rời Pakistan để trở về Mỹ.
