Bất chấp thị trường ô tô ngày càng đa dạng, cạnh tranh… phân khúc ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam với các mẫu xe cỡ nhỏ như Hyundai Grand i10, KIA Morning, Toyota Wigo hay các mẫu mã gầm cao như KIA Sonet, Hyundai Venue, Toyota Raize… vẫn được xem là dòng ô tô giá rẻ máy xăng có giá bán dễ tiếp cận nhất.
Các dòng sedan, hatchback cỡ nhỏ như Hyundai Grand i10, KIA Morning, Toyota Wigo… hiện có giá niêm yết dưới 450 triệu đồng. Trong khi đó, những mẫu Crossover cỡ nhỏ gầm cao như KIA Sonet, Hyundai Venue, Toyota Raize hiện đang được phân phối 480 triệu đồng đến dưới 550 triệu đồng. Mức giá này kết hợp với kiểu dáng thời trang, nhỏ gọn, nhiều công nghệ, tính năng, dễ sử dụng và tiết kiệm nhiên liệu… là những yếu tố giúp các dòng xe này tạo lợi thế cạnh tranh.
Ngoài nhóm khách hàng mua ô tô chạy dịch vụ taxi, các dòng xe này còn hướng đến nhóm khách hàng lần đầu mua ô tô, giới trẻ, chị em phụ nữ hay các cá nhân, gia đình nhỏ sống ở các khu đô thị đang tìm kiếm một chiếc ô tô để đi lại hàng ngày.
Với mức giá bán hấp dẫn nhất trong số các dòng ô tô động cơ đốt trong được phân phối tại Việt Nam, khoảng 5 năm trước ô tô giá rẻ máy xăng từng là một trong những dòng xe hút khách bậc nhất trên thị trường. KIA Morning một thời trở thành lựa chọn hàng đầu của những người Việt muốn hiện thực hóa giấc mơ sở hữu ô tô, Hyundai Grand i10 cũng từng góp mặt trong nhóm ô tô bán chạy nhất thị trường Việt Nam. Thậm chí, khi xu hướng người Việt ngày càng ưa chuộng xe gầm cao, những mẫu mẫu ô tô gầm cao cỡ nhỏ như KIA Sonet, Hyundai Venue, Toyota Raize… lần lượt xuất hiện cũng tạo được sức hút.
Tuy nhiên, khoảng 3 năm trở lại đây, khi thị trường ô tô Việt Nam chứng kiến sự thay đổi quá nhanh với “làn sóng” ô tô Trung Quốc ồ ạt gia nhập thị trường cùng sự phát triển của xe điện và mới nhất là biến động giá xăng dầu… khiến ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam mất sức hút. Doanh số nhiều mẫu xe không chỉ sụt giảm mà còn “lao dốc” không phanh.
Đơn cử như quý 1/2026 vừa qua, sức mua trên thị trường ô tô hồi phục giúp doanh số toàn ngành đạt hơn 162.000 xe mới bán ra, tăng khoảng 27% so với cùng kỳ năm ngoái nhưng lượng tiêu thụ nhiều mẫu ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam vẫn sụt giảm.
Cụ thể, ở phân khúc sedan, hatchback cỡ nhỏ sau 3 tháng đã đầu năm 2026, tổng doanh số Hyundai Grand i10, KIA Morning, Toyota Wigo đạt chưa tới 1.000 xe bán ra, giảm 30,3% so với cùng kỳ năm ngoái, trở thành một trong những phân khúc ô tô bán ít nhất toàn thị trường. Trong đó, Hyundai Grand i10 dù hút khách nhất cũng chỉ bán được chưa tới 800 xe. Toyota Wigo thậm chí còn ế ẩm hơn khi chỉ có đúng 200 xe được giao đến tay khách hàng, giảm hơn 300 xe so với quý 1 năm ngoái.
Ở phân khúc Crossover cỡ nhỏ gầm cao, ngoại trừ KIA Sonet vẫn giữ được nhịp tăng trưởng với 2.223 xe bán ra, tăng gần 950 xe so với cùng kỳ năm ngoái; các mẫu mã còn lại như Hyundai Venue, Toyota Raize đều có doanh số bán sụt giảm. Cụ thể, Hyundai Venue chỉ bán được 532 xe trong quý 1/2026, giảm hơn 100 xe; doanh số Toyota Raize đạt 730 xe, giảm 42 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
Thực tế, việc doanh số bán các mẫu ô tô thuộc phân khúc ô tô giá rẻ máy xăng nói chung tại Việt Nam sụt giảm xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trong đó, một phần đến từ áp lực cạnh tranh, sự bùng nổ của xe điện và cuộc đua giảm giá diễn ra rầm rộ trên thị trường.
Đầu tiên, phải thừa nhận rằng cuộc đua giảm giá diễn ra rầm rộ trên thị trường ô tô khiến các mẫu mã ô tô máy xăng vốn có giá hấp dẫn như Hyundai Grand i10, KIA Morning, Toyota Wigo hay KIA Sonet, Hyundai Venue, Toyota Raize đánh mất lợi thế cạnh tranh về giá. Việc các nhà sản xuất, phân phối liên tục triển khai các chương trình đại hạ giá, xả hàng từ đầu năm đến nay khiến nhiều mẫu ô tô ở các phân khúc cao hơn giảm giá sâu. Thậm chí, nhiều mẫu xe hạng B, hạng C vốn sở hữu không gian nội thất rộng thoáng, nhiều trang bị, tính năng hơn nhưng có giá chỉ ngang ô tô giá rẻ máy xăng.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện ồ ạt các mẫu mã ô tô điện cỡ nhỏ, có giá hấp dẫn như VinFast VF 3, VF 5, Minio Green, Wuling Bingo… cũng gia tăng áp lực cạnh tranh đối với ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh giá xăng liên tục biến động, leo thang… không chỉ nhóm khách hàng mua xe kinh doanh dịch vụ taxi mà ngay cả nhóm khách cá nhân, gia đình vốn đề cao tính kinh tế, cân nhắc chi phí sử dụng cũng chuyển hướng sang mua ô tô điện. Chính những điều này khiến doanh số, thị phần ô tô giá rẻ máy xăng tại Việt Nam đang dần “teo tóp”.
Bản đồ truyền thống "bó tay" với đường phố Đông Nam Á
Ở nhiều đô thị Đông Nam Á, một chuyến xe công nghệ chưa bao giờ chỉ là câu chuyện đi từ điểm A đến điểm B.
Trên thực tế, tài xế có thể phải luồn qua những con hẻm rất nhỏ, tìm một địa chỉ nằm trong dãy nhà không đánh số rõ ràng, đối mặt với cảnh ùn tắc thay đổi theo từng khung giờ, hoặc buộc phải đổi lộ trình chỉ sau một cơn mưa ngắn vì đoạn đường quen thuộc bất ngờ ngập nước.
Đó là lý do bài toán bản đồ, tưởng như đã được giải quyết từ lâu, lại đang trở thành một trong những điểm nghẽn lớn nhất của lĩnh vực xe công nghệ ở khu vực này.
Đây là vấn đề được ông Philipp Kandal, Giám đốc Sản phẩm Tập đoàn Grab nêu ra tại sự kiện GrabX 2026, diễn ra vào ngày 8/4 tại Jakarta, Indonesia.
Theo ông Philipp Kandal, nhiều ứng dụng bản đồ phổ biến chưa thật sự phù hợp với phần lớn đường phố Đông Nam Á, nơi có nhiều hẻm nhỏ, đường không tên và những biến động rất đặc thù như ngập cục bộ sau mưa.
Ông cho biết, trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là công cụ đắc lực để xử lý vấn đề này.
"Chúng tôi tự xây dựng bản đồ riêng từ dữ liệu của 20 tỷ chuyến đi và đơn hàng trong 14 năm qua. Bản đồ sẽ hiểu được từng ngõ ngách thành phố, thời điểm tắc đường và cả cách thời tiết làm thay đổi hành trình di chuyển", ông Philipp Kandal chia sẻ.
Nếu coi bản đồ truyền thống là một bức ảnh tĩnh, bản đồ AI sẽ hoạt động theo thời gian thực. Ông Philipp Kandal cho biết, lượng dữ liệu khổng lồ tích lũy không chỉ giúp nền tảng biết đến từng con đường nhỏ, mà còn nắm được thời điểm thường tắc đường khi trời mưa, đặc điểm di chuyển của người dùng và những sắc thái rất địa phương của từng thành phố.
Nhiều bài toán khó được AI xử lý trong đặt xe công nghệ
Cũng tại sự kiện ông Anthony Tan, CEO kiêm đồng sáng lập Grab nhấn mạnh, ứng dụng AI trở thành hướng đi gần như bắt buộc với nền tảng đặt xe công nghệ.
Tuy nhiên, CEO này cũng nêu ra một thực trạng là khi AI trở thành xu thế không thể đảo ngược, tầng lớp lao động phổ thông sẽ dễ bị nới rộng khoảng cách về công nghệ.
Theo ông, thách thức không nằm ở việc phát triển AI mạnh đến đâu, mà là làm sao để công nghệ này đủ gần gũi để bất kỳ ai cũng có thể sử dụng, kể cả những người không am hiểu công nghệ.
“AI không nên chỉ phục vụ những người thành thạo kỹ thuật số, mà cần được thiết kế để hỗ trợ cả những lao động địa phương trong công việc hàng ngày”, ông nói.
Từ quan điểm đó, Grab xây dựng hạ tầng AI đưa tới tài xế và đối tác theo cách họ “không cần biết đó là AI”. Thay vì tạo thêm lớp công nghệ phức tạp, đơn vị này hướng tới việc biến AI thành một “người bạn đồng hành thông minh”, tự động hỗ trợ trong quá trình làm việc.
"Nền tảng này có thể theo dõi từng chuyến đi đang diễn ra, kiểm tra lộ trình, điểm dừng và phát hiện các rủi ro trước khi sự cố xảy ra, đồng thời tối ưu việc ghép đơn dựa trên nhiều yếu tố như thời tiết, tình trạng giao thông hay đặc điểm của đơn hàng", ông Anthony Tan chia sẻ.
Theo ông, nếu AI có thể xử lý những việc tốn thời gian nhưng lặp đi lặp lại, tài xế có thể tiết kiệm công sức và có thêm cơ hội tăng thu nhập.
Ông nêu ví dụ AI có thể hỗ trợ tài xế tìm đúng vị trí nhà hàng trong một trung tâm thương mại, qua đó giảm thời gian loay hoay và mở ra khả năng kiếm thêm khoảng 10% thu nhập từ quỹ thời gian được giải phóng.
Cũng tại sự kiện, Grab đã công bố 13 trải nghiệm được ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các trải nghiệm này cho thấy khả năng ứng dụng của AI trong lĩnh vực đặt xe công nghệ.
Một ví dụ điển hình là giải quyết bài toán đặt xe nhóm.
Ông Philipp Kandal dẫn ra một kịch bản quen thuộc: Vào giờ tan làm, một nhóm đồng nghiệp cùng di chuyển về nhà. Dù đi chung một hướng, hành trình lại phát sinh nhiều vấn đề nhỏ như ai sẽ là người đặt xe, ai xuống trước, quãng đường mỗi người khác nhau và đặc biệt là việc chia chi phí.
Trong nhiều trường hợp, một người phải đứng ra thanh toán toàn bộ chuyến đi rồi tự thu lại tiền từ những người còn lại, gây bất tiện và mất thời gian.
“Những điều tưởng như rất nhỏ này lại khiến trải nghiệm di chuyển trở nên phức tạp hơn nhiều so với bản chất của nó”, ông Philipp Kandal chia sẻ.
Thông qua ứng dụng AI, hệ thống có thể tự động chia chi phí dựa trên quãng đường mỗi người đã đi, còn từng thành viên tự thanh toán trên điện thoại của mình.
Thời tiết tại nhiều tỉnh thành trên cả nước đang bước vào những ngày nắng nóng gay gắt. Dù chỉ mới bước vào giai đoạn đầu tháng 4.2026 nhưng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia mức nhiệt tại nhiều khu vực như Tây Hiếu (Nghệ An), Hương Sơn (Hà Tĩnh), Đồng Hới (Quảng Trị)… những ngày qua đã vượt ngưỡng 40 độ C. Không chỉ ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân; thời tiết nắng nóng gay gắt cũng khiến việc sử dụng, bảo quản ô tô gặp nhiều bất cấp. Việc thiếu các khu vực đỗ xe có mái che khiến nhiều tài xế phải chấp nhận đỗ xe dưới trời nắng nóng. Chính vì vậy, để giảm thiểu tác động trực tiếp của ánh nắng mặt trời lên thân xe, nhiều người dùng ô tô thường chọn cách dùng bạt che nắng ô tô.
Với ô tô thường xuyên đỗ dưới trời nắng, bạt phủ được xem như một giải pháp bảo vệ ô tô khỏi tác động của nhiệt độ cao. Tuy nhiên, việc sử dụng bạt che nắng ô tô nếu không chọn đúng loại, kích thước hay sử dụng không đúng cách… rất dễ mắc phải những sai lầm có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến ngoại thất lẫn nội thất xe.
Vừa tốn cả triệu đồng đánh bóng lại một số khu vực sơn ngoại thất cho chiếc Hyundai Elantra mới mua được khoảng 5 tháng, anh Trần Trung D., ngụ tại một khu chung cư ở phường Cát Lái, TP.HCM cho biết: "Do hầm chung cư hết chỗ nên ngay từ lúc nhận xe tôi phải đỗ xe ở bên ngoài rồi đặt mua bạt che nắng ô tô để che chắn những lúc không sử dụng. Lúc đầu cứ nghĩ đi về cứ phủ bạt che cho xe đỡ nắng, mưa, nội thất đỡ nóng nhưng gần đây mới phát hiện một số khu vực trên thân xe bị xước, thậm chí trầy nhẹ… do mình chủ quan khi sử dụng bạt phủ ô tô không đúng cách".
Thực tế không chỉ anh D., nhiều người dùng ô tô đã từng nhận "trái đắng" khi mắc phải những sai lầm trong việc sử dụng bạt che nắng ô tô.
Một trong những lỗi cơ bản nhưng khá phổ biến nhiều người thường mắc phải là chọn bạt che nắng ô tô không phù hợp với kích thước xe. Phụ kiện này hiện nay được bán tràn lan trên các sàn thương mại điện tử, tuy nhiên phần lớn đều ghi thông tin kiểu chung chung, sử dụng cho các dòng sedan, SUV, MPV… mà không có kích thước chi tiết cho từng mẫu xe. Do đó, dễ khiến người mua nhầm lẫn.
Nếu mua phải những loại bạt quá rộng, khi sử dụng dễ bị gió cuốn, gây va đập vào thân xe, trong khi bạt quá chật lại khó phủ kín, thậm chí có thể làm xước sơn khi kéo căng. Ngoài ra, bạt không đúng dáng xe còn khiến hiệu quả chống nắng giảm đáng kể, đặc biệt ở các vị trí như kính lái, nóc xe hay đuôi xe. Vì vậy, chủ xe nên chọn loại bạt được thiết kế riêng cho từng phân khúc hoặc kích cỡ xe cụ thể.
Sau khi vận hành, đặc biệt dưới trời nắng, nhiệt độ thân xe và khoang máy vẫn còn rất cao. Việc phủ bạt che nắng ngay lập tức sẽ khiến hơi nóng bị giữ lại bên trong, tạo ra môi trường "hầm nhiệt". Điều này không chỉ làm giảm tuổi thọ lớp sơn mà còn có thể ảnh hưởng đến các chi tiết nhựa, cao su bên ngoài xe. Chưa kể, hơi nước tích tụ bên trong còn dễ gây ẩm mốc, ảnh hưởng đến nội thất nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên.
Khi chọn mua bạt phủ che ô tô, không ít người dùng chọn mua bạt giá rẻ mà bỏ qua yếu tố chất lượng. Những loại bạt này thường làm từ vật liệu nilon hoặc vải tổng hợp không có khả năng thoát khí. Hệ quả là khi sử dụng phủ lên thân xe hơi ẩm bị giữ lại bên trong, lâu ngày gây mốc, ám mùi khó chịu và thậm chí làm hư hại lớp sơn xe. Ngoài ra, bạt kém chất lượng còn nhanh xuống cấp, dễ rách hoặc bong tróc dưới tác động của thời tiết.
Một sai lầm khác nhiều người dùng ô tô thường mắc phải khi sử dụng bạt che nắng ô tô là phủ bạt khi xe chưa được vệ sinh sạch sẽ. Lớp bụi bẩn, cát mịn bám trên bạt phủ cũng như bề mặt sơn xe… khi bị ép giữa bạt và thân xe sẽ hoạt động như "giấy nhám", gây trầy xước khi có tác động từ gió hoặc trong quá trình tháo lắp bạt. Do đó, trước khi phủ bạt, chủ xe nên lau sơ hoặc rửa xe để loại bỏ bụi bẩn, đặc biệt là các hạt cát nhỏ có thể gây hại cho lớp sơn.
Theo dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thời gian áp dụng thuế suất thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin như sau:
Đối với ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, xe ô tô pickup áp thuế TTĐB 3% đến hết 31/12/2030, từ 1/1/2031 về mức 11%.
Đối với ô tô chở người từ 10 đến 16 chỗ áp thuế TTĐB 2% đến hết 31/12/2030, từ 1/1/2031 về mức 7%.
Đối với ô tô chở người từ 16 đến 24 chỗ áp thuế TTĐB 1% đến hết 31/12/2030, từ 1/1/2031 về mức 4%.
Đối với ô tô pickup chở hàng cabin kép, ô tô tải van có hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng áp thuế TTĐB 2% đến hết 31/12/2030, từ 1/1/2031 về mức 7%.
Khuyến khích chuyển đổi xanh là rất cần thiết trong giai đoạn sắp tới
Trong tờ trình Chính phủ, Bộ Tài chính đánh giá mức thuế TTĐB ưu đãi hiện hành ở mức thấp với ô tô điện (1-3%) so với ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch (10-150%) đang đóng vai trò quan trọng giúp người dùng dễ mua ô tô điện do ưu đãi về thuế góp phần giảm giá thành.
Về phía doanh nghiệp, số lượng xe bán được nhiều hơn góp phần tạo động lực đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Nhờ ưu đãi thuế TTĐB, từ 1/3/2022 đến hết 2025, tổng lượng ô tô gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin nhập khẩu và sản xuất trong nước đã tăng từ 7.663 chiếc (năm 2022) lên 179.316 chiếc (năm 2025). Số thu ngân sách nhà nước đối với nhóm xe này tăng từ 213,38 tỷ đồng lên 2.371,97 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, kể từ khi áp dụng chính sách trên từ năm 2022 đến nay, việc chuyển đổi xanh đã làm giảm lượng khí thải. Do vậy việc tiếp tục khuyến khích người tiêu dùng chuyển đổi xanh là rất cần thiết trong giai đoạn sắp tới theo định hướng cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 cũng như định hướng, chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Nhiều quốc gia ưu đãi ô tô điện
Theo góc nhìn của Bộ Tài chính, các quốc gia trên thế giới đang có xu hướng hạn chế hoặc loại bỏ dần các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời khuyến khích các phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch.
Singapore đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2040, đồng thời hỗ trợ tài chính mạnh mẽ để thúc đẩy xe điện. Chính phủ nước này cung cấp hỗ trợ mức phí đăng ký lên tới 20.000 SGD cho xe điện và dự kiến xây dựng 28.000 trạm sạc vào năm 2030.
Trung Quốc không chỉ yêu cầu 50% số ô tô mua mới của chính quyền trung ương phải là xe năng lượng mới mà còn đặt mục tiêu điện hóa toàn bộ xe taxi tại các đô thị lớn như Bắc Kinh, Thâm Quyến giai đoạn 2021-2025.
Quốc gia này cũng áp dụng chính sách miễn thuế mua xe (10% giá xe) và miễn thuế TTĐB đối với xe ô tô điện đến 2027. Ngoài ra, chính phủ Trung Quốc còn hỗ trợ trực tiếp cho người mua xe điện với mức trợ cấp lên tới 12.000 USD, đồng thời yêu cầu các nhà sản xuất ô tô phải đáp ứng tỷ lệ xe năng lượng mới nhất định trong tổng doanh số bán hàng.
Tại Liên minh Châu Âu (EU), nhiều quốc gia đã áp dụng chính sách miễn hoặc giảm thuế giá trị gia tăng cho xe điện, giúp giảm đáng kể giá thành. Na Uy, quốc gia đi đầu trong việc thúc đẩy xe điện, không chỉ miễn thuế giá trị gia tăng mà còn miễn phí đăng ký, thuế đường bộ, phí cầu đường, bãi đỗ xe công cộng và cho phép xe điện sử dụng làn đường ưu tiên.
Đức áp dụng khoản trợ cấp lên tới 9.000 EUR cho xe điện chạy pin, trong khi Pháp hỗ trợ lên tới 7.000 EUR và cung cấp ưu đãi bổ sung cho người dùng đổi từ xe xăng, dầu sang xe điện.
Việc khuyến khích phát triển, sử dụng xe ô tô điện chạy bằng pin phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 của Việt Nam tại COP26 và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tăng trưởng xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng xanh.
