Các vấn đề như mờ mắt, nhiễm trùng, tổn thương giác mạc hay bệnh võng mạc ngày càng phổ biến, đặc biệt khi tuổi tác tăng lên. Dù y học hiện đại có thể can thiệp bằng thuốc hoặc phẫu thuật, các bác sĩ nhấn mạnh rằng phòng ngừa vẫn là giải pháp hiệu quả nhất.
Dưới đây là 9 thói quen mà các bác sĩ nhãn khoa khuyên bạn nên tránh nếu muốn bảo vệ thị lực lâu dài.
Thói quen thứ nhất: Đeo kính áp tròng khi ngủ
Việc ngủ quên khi đang đeo kính áp tròng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh trên bề mặt mắt. Điều này có thể dẫn đến nhiễm trùng, loét giác mạc, thậm chí tổn thương thị lực nghiêm trọng. Trừ khi là loại kính được cho phép đeo dài ngày, bạn nên tháo kính trước khi ngủ trong mọi trường hợp.
Thói quen thứ hai: Nhìn màn hình liên tục mà không nghỉ
Việc dán mắt vào điện thoại hoặc máy tính trong thời gian dài không chỉ gây mỏi mắt mà còn làm tăng nguy cơ cận thị, đặc biệt ở người trẻ. Các chuyên gia khuyến nghị áp dụng quy tắc 20:20:20, cứ 20 phút nhìn xa khoảng 6m trong 20 giây để giảm áp lực cho mắt.
Thói quen thứ ba: Trì hoãn khám mắt định kỳ
Nhiều bệnh lý về mắt tiến triển âm thầm mà không có triệu chứng rõ ràng. Việc khám mắt định kỳ, đặc biệt là kiểm tra giãn đồng tử, giúp phát hiện sớm các vấn đề như bệnh võng mạc do tiểu đường, đục thủy tinh thể hay tăng nhãn áp trước khi gây mất thị lực.
Thói quen thứ tư: Bỏ qua dấu hiệu bất thường của thị lực
Những biểu hiện như chớp sáng, xuất hiện nhiều “ruồi bay” hoặc cảm giác có màn che trước mắt có thể là dấu hiệu của rách hoặc bong võng mạc. Nếu không xử lý kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.
Thói quen thứ năm: Không tẩy trang mắt trước khi ngủ
Trang điểm vùng mắt, đặc biệt là eyeliner và mascara, có thể làm tắc tuyến lệ và giảm khả năng bôi trơn tự nhiên của mắt. Nếu không được làm sạch, chúng có thể gây kích ứng, nhiễm trùng và khô mắt kéo dài.
Thói quen thứ sáu: Nhìn trực tiếp vào Mặt trời
Việc nhìn thẳng vào Mặt trời, kể cả trong thời gian ngắn, có thể gây tổn thương võng mạc không hồi phục. Ngay cả khi xảy ra hiện tượng thiên văn như nhật thực, việc sử dụng kính bảo vệ chuyên dụng là bắt buộc để tránh “bỏng võng mạc”.
Thói quen thứ bảy: Hút thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử
Hút thuốc không chỉ gây hại cho phổi mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng về mắt như thoái hóa võng mạc hay đục thủy tinh thể. Ngoài ra khói thuốc còn gây kích ứng bề mặt mắt, dẫn đến khô mắt và tổn thương giác mạc.
Thói quen thứ tám: Rửa kính áp tròng bằng nước máy
Nước máy có thể chứa vi khuẩn và vi sinh vật gây hại cho mắt. Việc dùng nước này để vệ sinh kính áp tròng làm tăng nguy cơ viêm giác mạc, thậm chí có thể dẫn đến mù lòa. Kính áp tròng cần được làm sạch bằng dung dịch chuyên dụng và thay đúng thời hạn.
Thói quen thứ chín: Ăn uống thiếu cân bằng
Chế độ ăn nhiều đường và chất béo không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt, đặc biệt là biến chứng từ tiểu đường. Ngược lại, chế độ ăn lành mạnh, giàu rau xanh và dưỡng chất giúp bảo vệ thị lực và giảm nguy cơ bệnh lý.
Nhìn chung, nhiều tổn thương mắt bắt nguồn từ những thói quen rất phổ biến trong cuộc sống hằng ngày. Việc thay đổi hành vi, kết hợp với chăm sóc và kiểm tra định kỳ, có thể giúp duy trì thị lực khỏe mạnh lâu dài.
Sau đây, chuyên gia dinh dưỡng Aviv Joshua, đang làm việc tại Mỹ, sẽ mách cho bạn một số thực phẩm có thể cải thiện giấc ngủ hiệu quả, bao gồm:
Hạt dẻ cười. Loại hạt ngon miệng này chứa hoóc môn ngủ melatonin. Chúng cũng rất giàu vitamin B6, dưỡng chất cần thiết để sản xuất melatonin và serotonin (một chất hóa học trong cơ thể đóng vai trò quan trọng đối với giấc ngủ), theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Rau bó xôi. Đây là nguồn cung cấp magie dồi dào, giúp thúc đẩy thư giãn cơ bắp. Thiếu magie có thể khiến bạn khó duy trì giấc ngủ. Rau bó xôi cũng chứa kali, một chất liên quan đến chất lượng giấc ngủ.
Đậu nành Nhật nguyên trái. Đây là nguồn cung cấp vitamin B6 và hợp chất isoflavone giúp sản xuất serotonin. Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ đậu nành luộc giúp tăng khả năng ngủ ngon lên gấp 2,5 lần. Đậu nành trái cũng chứa tryptophan, một axit amin hỗ trợ giấc ngủ mà cơ thể không tự tổng hợp được.
Trà hoa cúc. Loại trà này chứa chất chống oxy hóa apigenin có tác dụng thúc đẩy giấc ngủ, giúp thư giãn trước khi ngủ.
Sữa. Sữa chứa tryptophan và canxi, giúp cơ thể hấp thụ tryptophan hiệu quả hơn để sản xuất melatonin. Một ly sữa ấm trước khi ngủ có thể mang lại cảm giác thư giãn.
Protein động vật và ngũ cốc nguyên hạt. Gà, cá và trứng là nguồn cung cấp tryptophan dồi dào. Trong khi đó, carbohydrate phức hợp như gạo lứt, yến mạch và hạt quinoa giúp kích hoạt giải phóng serotonin và ổn định đường huyết, duy trì mức hoóc môn ngủ melatonin.
Một số loại trái cây và hạt. Kiwi, chuối, dứa, hạnh nhân và óc chó đều chứa các dưỡng chất hỗ trợ giấc ngủ như kali, magie hoặc melatonin. Bơ và khoai lang cũng là nguồn cung cấp magie và kali tuyệt vời giúp giảm lo âu và thư giãn cơ bắp.
Ngoài ra, cũng cần phải duy trì một chế độ ăn cân bằng bao gồm protein nạc, carbohydrate phức hợp và chất béo lành mạnh để giữ đường huyết ổn định. Bổ sung đa dạng các thực phẩm này suốt cả ngày sẽ giúp cơ thể điều hòa giấc ngủ hiệu quả hơn, theo Verywell Health.
Ngày 14.4, Bệnh viện Hữu nghị Quảng Bình (tỉnh Quảng Trị) cho biết, vừa tiếp nhận và xử lý 1 trường hợp tai nạn hy hữu do móc câu gây ra. Bệnh nhân là B.T.Đ (15 tuổi, trú phường Đồng Thuận, tỉnh Quảng Trị), nhập viện trong trạng thái hoảng sợ, vùng đỉnh đầu bị lưỡi câu 3 tiêu cắm sâu vào da.
Theo lời kể, trong lúc đi câu cùng bạn, do không giữ khoảng cách an toàn, em bị lưỡi câu văng trúng và móc vào đầu.
Bác sĩ Nguyễn Mạnh Thưởng, Trưởng khoa Ngoại - gây mê hồi sức, cho biết lưỡi câu đã xuyên qua da vùng đỉnh đầu, tuy nhiên rất may không gây tổn thương các mạch máu và dây thần kinh quan trọng. Sau khi đánh giá tình trạng, ê kíp đã tiến hành gây tê tại chỗ và thực hiện thủ thuật lấy móc câu ra an toàn.
“Trường hợp này nếu móc vào vị trí nguy hiểm hơn có thể gây biến chứng nặng. Sau xử trí, bệnh nhân được khuyến cáo tiêm vắc xin phòng uốn ván để phòng ngừa rủi ro”, bác sĩ Thưởng thông tin.
Các bác sĩ cũng cảnh báo, những tai nạn tưởng chừng đơn giản như khi câu cá nhưng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương sâu, thậm chí để lại sẹo ảnh hưởng thẩm mỹ. Vì vậy, mọi người cần giữ khoảng cách an toàn khi sử dụng cần câu, không đùa nghịch với dụng cụ có lưỡi móc, đặc biệt là trẻ em.
Khi không may bị móc câu cắm vào cơ thể, tuyệt đối không tự ý tháo bỏ tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được xử lý đúng cách, đồng thời vệ sinh vết thương và tiêm phòng theo chỉ định để tránh biến chứng.
Ăn ít nhưng đường huyết vẫn tăng có thể là do những yếu tố sau:
Ở người tiểu đường, kiểm soát đường huyết không chỉ phụ thuộc vào ăn uống mà còn vào phác đồ điều trị. Nếu thuốc hoặc nồng độ insulin trong cơ thể không được điều chỉnh phù hợp, đường huyết có thể tăng dù chế độ ăn đã được kiểm soát tốt, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Một điều cần lưu ý là dùng thuốc không đúng thời điểm, ví dụ uống thuốc sau ăn thay vì trước bữa ăn, cũng có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát đường huyết. Một số thuốc có thời gian tác dụng ngắn, nếu không dùng đúng giờ sẽ không đảm bảo được hiệu lực của thuốc vào các thời điểm quan trọng như ban đêm hoặc sáng sớm.
Vì vậy, nếu đã ăn uống rất kiểm soát nhưng đường huyết vẫn cao thì cần nghĩ đến khả năng phác đồ điều trị chưa phù hợp.
Kháng insulin là một rối loạn cốt lõi ở tiểu đường loại 2 và tiền tiểu đường. Ở trạng thái bình thường, insulin, một loại hoóc môn do tuyến tụy tiết ra, sẽ giúp đường glucose đi từ máu vào tế bào, đặc biệt là tế bào cơ và gan. Tuy nhiên, khi xảy ra kháng insulin, các tế bào phản ứng kém hơn với insulin. Hệ quả là cùng một lượng đường glucose, cơ thể buộc phải tiết nhiều insulin hơn để đạt cùng hiệu quả hấp thu.
Tuy nhiên, dù insulin có tăng, lượng đường glucose trong máu có thể vẫn khó đi hết vào tế bào, khiến tích tụ trong máu và làm tăng đường huyết. Lúc này, ăn ít không giải quyết được gốc rễ.
Mất nước ảnh hưởng đến đường huyết theo hai cơ chế chính. Thứ nhất là tác dụng khiến máu đặc hơn. Khi lượng nước trong máu giảm, nồng độ đường glucose sẽ cao hơn dù tổng lượng glucose không đổi.
Thứ hai và quan trọng hơn là vai trò của thận. Thận giúp lọc glucose dư thừa ra khỏi máu thông qua nước tiểu. Khi cơ thể thiếu nước, lưu lượng lọc của thận giảm, làm khả năng thải glucose kém đi. Điều này khiến đường glucose lưu lại trong máu lâu hơn.
Điểm đáng chú ý là mất nước thường diễn ra âm thầm. Uống ít nước, uống nhiều cà phê, môi trường nóng hoặc vận động nhiều đều có thể khiến cơ thể thiếu nước mà không nhận ra.
Khi bị nhiễm trùng hoặc bệnh cấp tính, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt một loạt phản ứng sinh học nhằm chống lại tác nhân gây bệnh. Trong quá trình này, các hoóc môn như cortisol, adrenaline và glucagon tăng lên đáng kể.
Những hoóc môn này đều có tác dụng làm tăng đường huyết. Về mặt sinh học, đây là một cơ chế có lợi vì cơ thể cần nhiều năng lượng dưới dạng glucose để nuôi các tế bào miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.
Do đó, trong những ngày bị cảm, sốt hoặc nhiễm trùng, việc đường huyết tăng là điều khá phổ biến, ngay cả khi ăn ít hay kiêng đường bột, theo Medical News Today.
