Điển hình là nam thanh niên 20 tuổi, sẩn đỏ ở tay chân có mụn nước, ngứa nhiều, tắm và đắp lá không bớt. Một bệnh nhi 7 tuổi có những tổn thương tương tự, bôi thuốc có giảm ngứa song vẫn xuất hiện nốt sẩn mới.
TS Quách Thị Hà Giang, Trưởng Khoa điều trị bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay trường hợp bị phản ứng mạnh, vùng da quanh sẩn có thể viêm tấy đỏ lan tỏa, hình thành bọng nước. Thương tổn thường gặp ở vùng da hở như tay, chân, lan rộng toàn thân nếu nặng. Người bệnh rất ngứa, châm chích, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Một số bệnh nhân cho biết phát hiện con bọ chét có kích thước rất nhỏ, màu đen hoặc hơi nâu đỏ, không có cánh, có khả năng nhảy rất nhanh ở trên da và môi trường như sàn nhà, ga giường, thảm, vật nuôi. Đây có thể là nguyên nhân gây kích ứng da.
“Điều trị bằng các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng phương pháp dân gian có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da khu trú hoặc lan tỏa, khiến tình trạng bệnh trở nên phức tạp hơn”, TS Giang nói.
Bọ chét đốt người, để hút máu gây bệnh sẩn ngứa, ở Việt Nam thường gặp bọ chét chó và bọ chét mèo. Thương tổn là các sẩn huyết thanh, kích thước 1-2 mm, gờ cao hơn mặt da, đỉnh chóp sẩn có mụn nước nhỏ, rất ngứa.
Trường hợp phản ứng mạnh có thể bị viêm tấy đỏ lan tỏa xung quanh sẩn. Thương tổn thường gặp ở phần da hở hoặc vùng da tiếp xúc trực tiếp với con vật khi ôm, bế chúng như vùng cổ, mặt, tay, chân, quanh thắt lưng.
Ngoài ra, bọ chét có thể là vật chủ trung gian truyền một số bệnh. Bọ chét phương Đông (Xenopsylla cheopis) truyền một số bệnh dịch, bệnh sốt kéo dài từ chuột sang người. Bọ chét mèo và chó truyền bệnh sán dây từ vật chủ này sang vật chủ khác.
Bọ chét phát triển trong điều kiện nóng ẩm, thích hợp ở nhiệt độ 21-35 độ C và độ ẩm 70-85%. Ở môi trường trong nhà, bọ chét sinh sản quanh năm, còn ở ngoài trời chúng chỉ phát triển vào những tháng ấm. Ở miền Bắc, bọ chét phát triển nhiều vào tháng 2 tháng 3 khi thời tiết chuyển từ mùa đông sang mùa xuân hè.
Khi bị ngứa nhiều, nổi sẩn đỏ, sẩn có mụn nước, bọng nước, đặc biệt ở tay, chân, vùng da hở; bệnh có xu hướng kéo dài, xuất hiện thương tổn mới… nên đến cơ sở y tế khám, điều trị đúng cách. Không tự điều trị hoặc áp dụng mẹo dân gian như bôi thuốc không rõ nguồn gốc, dùng thuốc corticoid kéo dài, tắm lá, đắp lá.
Điều trị sai có thể làm bệnh kéo dài, lan rộng, tăng nguy cơ nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc thâm da. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, cần chú ý hơn đến vệ sinh môi trường sống và chăm sóc vật nuôi.
Tiến sĩ Aswini Panigrahi, bác sĩ thận tại Bệnh viện chuyên khoa thận Apollo Dialysis (Ấn Độ), cảnh báo rằng người bệnh tiểu đường có nguy cơ cao bị ảnh hưởng đến thận, do đó tuân thủ một chế độ ăn uống lành mạnh càng quan trọng hơn, theo tờ Hindustan Times.
Tiến sĩ Panigrahi giải thích: Khi đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các mạch máu nhỏ cung cấp cho thận sẽ bị tổn thương; do đó, việc lọc chất thải từ máu của thận trở nên suy yếu. Tuy nhiên, chế độ ăn uống có thể góp phần giúp bảo tồn chức năng thận.
Bác sĩ Panigrahi chỉ ra những sai lầm thường gặp trong chế độ ăn uống hằng ngày.
Tiêu thụ quá nhiều muối: Ăn quá nhiều muối trong các bữa ăn hằng ngày, đặc biệt là thực phẩm đóng gói, đồ ăn nhẹ, đồ muối chua và bữa ăn chế biến sẵn chứa lượng natri quá mức. Điều này làm tăng huyết áp, gây căng thẳng ảnh hưởng đến thận.
Thực phẩm chế biến sẵn: Các loại thực phẩm ăn liền, bữa ăn chế biến sẵn và thịt đóng gói chứa lượng natri cao, chất béo không lành mạnh và chất bảo quản, có thể gây hại nhiều mặt cho cơ thể.
Chế độ ăn giàu protein một cách bất thường: Nhiều người tập trung vào xây dựng khối lượng cơ bắp mà thực hiện chế độ ăn giàu protein mà không có sự hướng dẫn của chuyên gia y tế. Bác sĩ Panigrahi cảnh báo: Tiêu thụ lượng lớn protein có thể gây thêm áp lực cho thận. Đối với người bệnh tiểu đường hoặc có dấu hiệu suy giảm chức năng thận sớm, tiêu thụ quá nhiều protein có thể dẫn đến suy chức năng thận nặng hơn, theo Hindustan Times.
Tiêu thụ quá nhiều đường: Ăn quá nhiều đường hoặc carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, kẹo, đồ uống có đường có thể khiến đường huyết tăng vọt nhanh chóng, dẫn đến các biến chứng dài hạn như suy thận.
Để bảo vệ thận, bác sĩ Panigrahi khuyến nghị:
Hạn chế ăn muối, tránh thực phẩm đóng gói và chế biến sẵn. Tự nấu ăn tại nhà là cách tốt nhất.
Ăn chế độ ăn cân bằng bao gồm rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và thực phẩm giàu chất béo lành mạnh (như các loại hạt).
Phát biểu tại lễ ra quân ngay sau đó, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh chiến dịch nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về nâng cao thể trạng nhân dân. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026 sẽ tổ chức khám, tầm soát bệnh ít nhất một lần cho 100% cư dân, qua đó xây dựng một đô thị hiện đại nơi mọi người đều tiếp cận dịch vụ y tế công bằng và sống khỏe mạnh.
Người dân có thể đến trạm y tế gần nhà để kiểm tra các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch và ung thư nhằm phát hiện sớm, giảm chi phí điều trị. Điểm mới của đợt này là mọi kết quả khám, xét nghiệm sẽ được lưu vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Nhờ đó, mỗi người có thể theo dõi tình trạng sức khỏe lâu dài, còn ngành y tế có "bức tranh sức khỏe" tổng thể để chăm sóc tốt hơn cho cộng đồng.
Chiến dịch ra đời trong bối cảnh hệ thống y tế TP HCM nhiều năm liên tục quá tải do tập trung chữa trị khi bệnh nhân đã phát bệnh. PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, xác định đây là bước chuyển chiến lược từ chữa bệnh thụ động sang phòng bệnh chủ động, với các đội y tế trực tiếp "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để rà soát nhóm nguy cơ cao.
"Phát hiện sớm giúp can thiệp kịp thời, giảm chi phí điều trị và giảm áp lực lên các bệnh viện tuyến trên - vấn đề mà thành phố chưa giải quyết được bằng cách mở rộng bệnh viện đơn thuần", đại diện ngành y tế cho hay.
Hôm 5/4, 58 bệnh viện và trung tâm y tế TP HCM đã triển khai tầm soát sức khỏe cộng đồng tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân. Trong gần 14.000 người dân tham gia, các bác sĩ phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu. TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh. Từ năm 2023, thành phố tiên phong cả nước khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi.
Một nghiên cứu mới nhất năm 2026 vừa được công bố trên tạp chí EClinicalMedicine (thuộc hệ thống tạp chí danh giá The Lancet) đã đúc kết ra một "Công thức trường thọ" cực kỳ đơn giản. Theo đó, nếu đưa 3 trụ cột sinh hoạt này về trạng thái "vàng", tuổi thọ dự kiến của một người có thể kéo dài thêm tới 9,35 năm.
Nghiên cứu được thực hiện trên gần 60.000 tình nguyện viên với thời gian theo dõi trung bình 8 năm. Kết quả cho thấy trạng thái "vàng" cụ thể là: Chế độ ăn lành mạnh + tập thể dục cường độ trung bình 42 phút/ngày + ngủ từ 7,2 đến 8 tiếng/ngày.
Tin vui là ngay cả khi bạn không thể thay đổi hoàn toàn ngay lập tức, chỉ cần mỗi ngày ngủ thêm 5 phút, tập thể dục thêm 1,9 phút, ăn thêm khoảng nửa phần rau xanh thì bạn cũng đã có thể kéo dài tuổi thọ thêm 1 năm.
Ăn uống lành mạnh: Ghi nhớ "Danh sách 6 thực phẩm thiết yếu"
Để đạt chuẩn dinh dưỡng trường thọ, mỗi ngày bạn nên nạp đủ các nhóm thực phẩm sau:
Trái cây: 200-350 g mỗi ngày. Nên ăn vào giữa hai bữa chính (khoảng 9-10h hoặc 15-16h). Các loại quả ưu tiên: táo, cam quýt, lê, dâu tây, việt quất, đào...
Rau xanh: 300-500 g mỗi ngày (tương đương hai bàn tay chụm lại). Nên ăn ít nhất 3 loại, tốt nhất là trên 5 loại rau, trong đó rau lá đậm chiếm hơn một nửa.
Các loại đậu: Người trưởng thành nên ăn khoảng 25 g đậu nành mỗi ngày (tương đương 400 ml sữa đậu nành hoặc 110 g đậu phụ).
Hạt khô: 50-70 g mỗi tuần (khoảng 10 g/ngày). Ưu tiên hạt nguyên vị, không tẩm ướp muối đường. Một nắm lạc (đậu phộng), 2-3 quả óc chó hoặc 4-5 quả hạt dẻ là đủ định mức.
Cá: Ít nhất 2 lần/tuần (khoảng 300-500g/tuần). Các loại cá sông như cá chép cũng rất tốt nhờ giàu protein, ít chất béo và nhiều khoáng chất.
Sữa và chế phẩm từ sữa: 300 g sữa lỏng mỗi ngày. Khi mua cần lưu ý:
Bảng thành phần chỉ nên có duy nhất "Sữa tươi nguyên chất".
Hàm lượng protein phải từ 2,9 g/ 100 ml.
Vận động: Bắt đầu từ 42 phút đi bộ nhanh
Hãy duy trì vận động ít nhất 5 lần/tuần, mỗi lần khoảng 42 phút. Nếu chưa có thói quen tập luyện, bạn hãy bắt đầu bằng đi bộ nhanh với các kỹ thuật sau:
Sải chân: Lớn hơn bước đi bình thường khoảng nửa bàn chân.
Tốc độ: 2-3 bước mỗi giây (khoảng 120-144 bước/phút) để kích hoạt chức năng tim phổi.
Tư thế: Thân người thẳng, cánh tay vung tự nhiên, đầu gối hơi khụy khi tiếp đất để bảo vệ khớp.
Giấc ngủ chất lượng: 5 quy tắc để ngủ ngon
Một giấc ngủ tiêu chuẩn không chỉ cần đủ thời gian (7-8 tiếng) mà còn cần đúng thời điểm (nên ngủ trước 23h).
Trường thọ không phải là một phép màu, mà là kết quả của sự kỷ luật trong những việc nhỏ nhất hàng ngày.
