Tình hình Iran, Trung Đông mới nhất ngày 19.4: Eo biển Hormuz cực kỳ căng thẳng

"Iran sẽ rút khỏi thỏa thuận nếu Israel tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn khi tấn công Lebanon", hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm nay dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề.

Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran cùng ngày, Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã nêu vấn đề Israel "vi phạm lệnh ngừng bắn" ở Lebanon với bên trung gian hòa giải Pakistan.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố lực lượng này sẽ "trừng phạt Israel vì những hành động tàn bạo đã gây ra ở Lebanon và việc vi phạm điều khoản ngừng bắn". Al Jazeera cũng dẫn lời một quan chức cấp cao Iran giấu tên nói rằng "thỏa thuận ngừng bắn bao trùm cả khu vực, Israel nổi tiếng là hay bội ước và chỉ có thể bị răn đe bằng đạn dược".

Hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin kể từ khi lệnh ngừng bắn được thi hành, hai tàu dầu đã đi qua eo biển Hormuz. Hiện tại, việc lưu thông của các tàu qua eo biển đã bị đình chỉ.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói rằng thỏa thuận ngừng bắn được áp dụng "ở khắp mọi nơi", bao gồm cả Lebanon, khi ông tuyên bố Islamabad sẽ đón tiếp các phái đoàn từ Mỹ và Iran đến đàm phán cuối tuần này. Ông Sharif cũng cho hay "đã ghi nhận các vụ vi phạm lệnh ngừng bắn", kêu gọi các nước tôn trọng thỏa thuận.

Tuy nhiên, Israel nói Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn. Đài Mỹ PBS cũng dẫn lời Tổng thống Donald Trump cho biết xung đột giữa Israel và Hezbollah không thuộc phạm vi khuôn khổ này.

Quân đội Israel cho biết họ đã thực hiện "cuộc tấn công phối hợp lớn nhất kể từ đầu xung đột" trên khắp Lebanon trong ngày 8/4. Họ nói đây là một phần của chiến dịch mới có tên gọi Bóng tối vĩnh cửu, nhằm vào các trung tâm chỉ huy và kiểm soát của Hezbollah ở miền nam và đông Lebanon, cũng như ở Beirut.

Bộ Y tế Lebanon cho hay đợt tấn công của Israel trong ngày 8/4 khiến ít nhất 112 người chết và khoảng 800 người bị thương. Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam kêu gọi các đồng minh giúp ngăn chặn các cuộc tấn công "bằng mọi biện pháp có thể", thêm rằng cần có sự hỗ trợ quốc tế để khôi phục trật tự.

Israel và Hezbollah, nhóm do Tehran hậu thuẫn, từng đạt được lệnh ngừng bắn năm 2024. Nhưng sau khi Israel hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei hôm 28/2, Hezbollah phóng tên lửa về phía Israel để trả thù, còn Israel đáp trả bằng cách đưa quân sâu hơn vào Lebanon. Cuộc xung đột đã khiến hơn 1.600 người ở Lebanon thiệt mạng và hơn một triệu người tại nước này phải di tản.

Mỹ và Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần rạng sáng nay. Tuy nhiên, Iran sau đó cho biết cơ sở lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công và tuyên bố phóng tên lửa, máy bay không người lái vào các nước vùng Vịnh để đáp trả.

Thanh Tâm (Theo AFP, Tasnim, Al Jazeera)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/iran-doa-rut-khoi-thoa-thuan-ngung-ban-vi-israel-tan-cong-hezbollah-5060215.html

Theo Hãng tin Tasnim, ngày 14-4, Iran cho biết ước tính ban đầu về thiệt hại do chiến sự gây ra vào khoảng 270 tỉ USD, cam kết sẽ yêu cầu bồi thường.

Cụ thể, người phát ngôn Chính phủ Iran Fatemeh Mohajerani thông tin thiệt hại từ các cuộc tấn công "gây hấn" của Mỹ - Israel đã "được đánh giá qua nhiều tầng lớp". Hiện con số sơ bộ rơi vào khoảng 270 tỉ USD, nhưng bà nhấn mạnh sẽ còn tăng cao hơn nữa khi quá trình đánh giá hư hại vẫn đang được tiếp tục.

Đặc biệt, theo bà Mohajerani, việc bồi thường thiệt hại là "một trong những vấn đề mà nhóm đàm phán của Iran đang theo đuổi", và cũng đã được thảo luận tại các cuộc đàm phán ở Islamabad vừa qua.

Theo phía Iran, các cuộc trao đổi gần đây giữa phái đoàn nước này và Mỹ tại Islamabad, do Pakistan làm trung gian, cũng đã đề cập đến vấn đề bồi thường.

Trong khi đó theo một ước tính khác được trang Jago News dẫn, việc Mỹ phong tỏa eo biển Hormuz sẽ khiến Iran thiệt hại khoảng 435 triệu USD mỗi ngày, trong đó có 276 triệu USD từ xuất khẩu bị mất, chủ yếu là dầu thô và các sản phẩm hóa dầu.

Ở diễn biến liên quan, Chủ tịch Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran (IRCS) Pir-Hossein Koulivand cũng cho hay có hơn 125.000 công trình dân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại nghiêm trọng trong xung đột, trong đó có khoảng 100.000 nhà ở và 23.500 cơ sở thương mại.

Tổ chức Pháp y Iran cũng thống kê chiến sự bùng phát kể từ cuối tháng 2 đã khiến ít nhất 3.753 người thiệt mạng, bao gồm phụ nữ và trẻ em.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo báo Times of Israel, quân đội Mỹ vừa công bố đoạn video cho thấy tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ nổ súng vào một tàu chở hàng của Iran vào ngày 19-4 khi tàu này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa mà Washington đang áp đặt xung quanh các cảng của Iran.

"Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã chặn tàu M/V Touska khi con tàu này di chuyển qua khu vực phía bắc Biển Ả Rập với tốc độ 17 hải lý/giờ trên hành trình tới Bandar Abbas, Iran. Lực lượng Mỹ đã đưa ra nhiều cảnh báo và thông báo cho con tàu treo cờ Iran rằng tàu đang vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ" - Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thuật lại.

CENTCOM cáo buộc thủy thủ đoàn của tàu Touska "không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong suốt 6 giờ". Tàu Spruance đã yêu cầu thủy thủ đoàn trên tàu Iran sơ tán khỏi phòng máy.

Theo CENTCOM, tàu khu trục Mỹ đã vô hiệu hóa hệ thống đẩy của tàu chở hàng Iran bằng cách bắn nhiều phát đạn từ pháo MK 45 của tàu vào khoang máy của tàu Touska.

"Lính thủy đánh bộ Mỹ thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 sau đó đã lên boong con tàu không chấp hành này, và hiện Mỹ đang giữ con tàu" - CENTCOM cập nhật.

CENTCOM nhấn mạnh các lực lượng của họ "đã hành động một cách thận trọng, chuyên nghiệp và tương xứng nhằm bảo đảm việc tuân thủ (lệnh phong tỏa)".

Đoạn video do tài khoản "Phản ứng nhanh" chính thức của Bộ Chiến tranh Mỹ đăng tải - Video: X/DOW Rapid Response

Phía Iran xác nhận Mỹ đã tấn công tàu thương mại của Iran tại vùng biển Oman khi nổ súng vào tàu và vô hiệu hóa hệ thống điều hướng, đồng thời triển khai một số lính thủy đánh bộ lên boong con tàu nói trên. Họ cho biết con tàu đã bị bắt giữ.

Đầu ngày 20-4, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của nước này cho biết con tàu đang trên hành trình từ Trung Quốc tới Iran.

"Chúng tôi cảnh báo rằng các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sớm phản ứng và trả đũa hành vi cướp biển có vũ trang này của quân đội Mỹ" - vị này tuyên bố.

Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sau khi tàu Touska phớt lờ cảnh báo dừng lại, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance "đã chặn đứng nó ngay lập tức bằng cách bắn thủng khoang máy".

Ông Trump nói rằng tàu Touska hiện nằm trong danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ "do trước đây từng hoạt động bất hợp pháp".

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz. Iran đã mở lại eo biển này trong thời gian ngắn vào hôm 17-4 sau khi Israel - Lebanon đạt được lệnh ngừng bắn, nhưng họ đã đóng cửa eo biển trở lại vào ngày hôm sau để đáp trả việc Mỹ vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu ra vào cảng của Iran.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ