Tại hội thảo với chủ đề “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” do báo Tuổi Trẻ, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cùng Thuế TP.HCM tổ chức chiều 17-4, các chuyên gia, nhà quản lý thuế đã giải đáp hàng loạt thắc mắc, đồng thời khuyến nghị hộ kinh doanh sớm chuẩn bị chứng từ, tách doanh thu rõ ràng để tránh rủi ro khi quyết toán.
Hộ kinh doanh Hà Trọng Tèo (332P Phan Văn Trị, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM), kinh doanh nhà thuốc thuộc nhóm 2, đăng ký phương pháp tính thuế theo doanh thu – chi phí hợp lý.
Tuy nhiên các chi phí đầu tư ban đầu cho cửa hàng như tủ thuốc, hệ thống bảng hiệu… không lấy hóa đơn.
Hộ kinh doanh đặt câu hỏi bây giờ có hợp đồng và biên bản nghiệm thu thì có được tính chi phí hợp lý hay không? Các hóa đơn, hợp đồng điện nước không đúng địa chỉ giấy phép kinh doanh, nhưng được thanh toán online thì có được trừ chi phí trước khi tính thuế hay không?
Theo ông Nguyễn Hoàng Sơn – Phó chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, hộ kinh doanh có thể chọn phương pháp tính thuế trực tiếp, hoặc tính thuế trên thu nhập doanh thu – chi phí nhân với thuế suất 15%. Để có thời gian chuẩn bị, hộ nên chọn tính thuế theo tỉ lệ doanh thu.
Để các chi phí đầu tư ban đầu được trừ trước khi tính thuế thì phải đảm bảo hóa đơn, chứng từ và thanh toán không tiền mặt.
Một hộ kinh doanh gửi câu hỏi bày tỏ lo ngại việc chậm lập hóa đơn sau khi đã phát sinh doanh thu. Giải đáp vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Hà – chuyên viên chính Ban Chính sách, Thuế quốc tế – cho biết theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên thuộc diện bắt buộc phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với cơ quan thuế.
Kể từ thời điểm hoàn tất đăng ký, hộ kinh doanh có trách nhiệm lập hóa đơn cho các hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh.
Đối với các giao dịch phát sinh trước thời điểm đăng ký nhưng chưa lập hóa đơn, nếu người mua có nhu cầu, hộ kinh doanh vẫn có thể xuất điều chỉnh với giao dịch đó.
Bên cạnh vấn đề thời điểm, bà Lê Thị Chinh – Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế – cho biết với những sai sót không liên quan đến tên hàng hóa hoặc số tiền giao dịch, người bán có thể thông báo điều chỉnh thông tin cho người mua, đồng thời gửi thông tin điều chỉnh đến cơ quan thuế mà không cần lập lại hóa đơn.
Ngược lại, nếu sai sót liên quan trực tiếp đến các nội dung cốt lõi (tên hàng hóa, số tiền), bắt buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của chứng từ kế toán.
Trả lời thắc mắc của hộ kinh doanh nha khoa về việc đóng thuế khi hoạt động ở nhiều mảng (thăm khám, lấy vôi răng, làm răng, dịch vụ thẩm mỹ…), bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết cần phân biệt giữa dịch vụ khám, chữa bệnh và dịch vụ làm đẹp.
Căn cứ quy định pháp luật (Luật Thuế giá trị gia tăng số 48, cùng Nghị định 181 hướng dẫn thi hành), các dịch vụ nha khoa mang tính khám, chữa bệnh như chẩn đoán, điều trị răng miệng, lấy vôi răng, phục vụ chức năng ăn nhai… thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng.
Trong khi đó các dịch vụ mang tính thẩm mỹ, làm đẹp, không nhằm mục đích khám chữa bệnh thì vẫn thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng. Vì vậy hộ kinh doanh cần tách riêng doanh thu giữa hai nhóm dịch vụ để kê khai phù hợp.
Bà Hà khuyến nghị các hộ kinh doanh nha khoa nên liên hệ cơ quan thuế cơ sở để được hướng dẫn cụ thể về cách phân loại và kê khai.
Ông Đức – đại diện Hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng (kinh doanh phụ tùng, phụ kiện ô tô, xe máy) – cho biết năm 2025 hộ đạt doanh thu trên 3 tỉ đồng. Tuy nhiên do trước đây hàng hóa chưa đầy đủ hóa đơn, bộ máy kế toán chưa hoàn thiện nên gặp khó khi kê khai theo phương pháp tính trên lợi nhuận.
Từ thực tế này, ông đặt câu hỏi liệu năm 2026 hộ có thể tiếp tục kê khai thuế theo doanh thu, sau đó đến năm 2027, khi đã hoàn thiện sổ sách, chuyển sang kê khai theo lợi nhuận nếu doanh thu vẫn duy trì trên 3 tỉ đồng hay không.
Giải đáp băn khoăn, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết nguyên tắc cốt lõi là doanh thu phát sinh năm nào sẽ được tính thuế trong năm đó. Với năm 2026, nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh được xác định dựa trên doanh thu thực tế, không áp dụng cơ chế ước tính, kể cả trong trường hợp hoạt động kinh doanh gặp khó khăn ở một số thời điểm.
Theo đó, hộ kinh doanh vẫn thực hiện kê khai theo quý và tính thuế theo tỉ lệ phần trăm trên doanh thu.
Qua ghi nhận, tồn tại thực trạng nhiều hộ kinh doanh đang có lượng hàng “tồn kho” (không hóa đơn chứng từ, nhập ở giai đoạn trước), tạo nên những thắc mắc trong kê khai.
Giải đáp vướng mắc này, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết trong quá trình xây dựng Nghị định 68, cơ quan soạn thảo đã nhận được nhiều phản ánh của hộ kinh doanh liên quan đến hàng hóa, máy móc, thiết bị mua từ trước nhưng không có hóa đơn, chứng từ.
Theo bà Hà, khi thực hiện kê khai, trên hệ thống sẽ hiển thị bảng kê để hộ kinh doanh tự khai số lượng và giá trị hàng hóa, sản phẩm tồn kho. Bảng kê này được nộp kèm tờ khai thuế và sẽ là căn cứ để xác định thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân trong năm 2026.
Lưu ý đối với hàng hóa tồn kho phát sinh trước ngày 31-12-2025, hộ kinh doanh không bắt buộc phải có hóa đơn, chứng từ để làm căn cứ đầu vào.
Bộ Tài chính vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ dự án luật sửa đổi một số điều của các luật thuế, gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý là đề xuất không "đóng khung" mức doanh thu miễn thuế đối với hộ kinh doanh ở trong luật, mà giao Chính phủ quy định.
Theo tờ trình, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ không quy định mức cụ thể trong luật như hiện nay. Thay vào đó, Chính phủ sẽ căn cứ tình hình kinh tế - xã hội để điều chỉnh.
Bộ Tài chính cho rằng dù đã nâng ngưỡng từ đầu năm 2026, nhưng bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Chi phí đầu vào tăng, sức mua suy giảm khiến hoạt động của hộ, cá nhân kinh doanh vẫn gặp khó. Vì vậy, cần cơ chế linh hoạt để kịp thời điều chỉnh, hỗ trợ đúng đối tượng.
Việc này cũng nhằm khuyến khích khu vực hộ kinh doanh phát triển, từng bước chuyển đổi lên doanh nghiệp.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất bổ sung ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nhỏ, mức cụ thể do Chính phủ quy định.
Theo Bộ Tài chính, quy định này sẽ giúp tạo sự công bằng giữa các mô hình kinh doanh, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.
Hiện doanh nghiệp có doanh thu không quá 3 tỉ đồng/năm áp dụng thuế suất 15%, từ trên 3 tỉ đến 50 tỉ đồng áp dụng mức 17%.
Doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, quy mô không quá 50 tỉ đồng, được miễn thuế trong 2 năm kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế.
Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ hiện chiếm khoảng 90% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động.
Theo Bộ Tài chính, dự thảo sẽ được trình Chính phủ để báo cáo Quốc hội theo thủ tục rút gọn tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (đợt 2 từ ngày 20 đến 23-4).
Trong bối cảnh chi phí tăng, sức mua yếu, việc điều chỉnh linh hoạt ngưỡng doanh thu miễn thuế được kỳ vọng giúp giảm áp lực cho hộ, cá nhân kinh doanh, đặc biệt ở các ngành có biên lợi nhuận thấp.
Một số doanh nghiệp có tỉ lệ cạnh tranh rất cao, phải kể tới Vinamilk, Chứng khoán Vietcap…
Vinamilk là doanh nghiệp sữa có thị phần lớn nhất thị trường. Khép lại năm 2025, doanh nghiệp này ghi nhận doanh thu hợp nhất đạt 63.723 tỉ đồng, tăng 3% so với năm trước; còn lại lợi nhuận sau thuế 9.413 tỉ đồng, giảm nhẹ.
Tại báo cáo thường niên 2025 vừa được công bố, Vinamilk ghi nhận quy mô nhân sự toàn tập đoàn đạt 9.906 người, giảm 54 người sau một năm.
Ước tính với con số này, bình quân mỗi người lao động ở tập đoàn sữa lớn nhất Việt Nam làm ra gần 1 tỉ đồng lợi nhuận ròng/năm.
Báo cáo cũng đưa ra con số cho thấy sức hút tuyển dụng ở Vinamilk rất lớn. Theo đó, chương trình Graduate Talent Program 2025 ghi nhận với 6.294 hồ sơ ứng tuyển, nhưng tỉ lệ cạnh tranh lên tới 1:166, tương đương khoảng 38 người trúng tuyển.
Song song đó, chương trình khác của Vinamilk là Sales Trainee Program với trọng tâm xây dựng đội ngũ kế thừa cho khối kinh doanh, ghi nhận 1.965 hồ sơ ứng tuyển, nhưng tỉ lệ chọn lọc 1:115, tương ứng 17 người trúng tuyển.
Sang 2026, Vinamilk đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất đạt 66.477 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế dự kiến ở mức 9.828 tỉ đồng, cùng tăng nhẹ khoảng 4% so với kết quả thực hiện năm 2025.
Nói về triển vọng doanh nghiệp sữa lớn nhất Việt Nam, Chứng khoán KBSV nhận định: Xung đột tại Trung Đông đang khiến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp tạm thời bị gián đoạn. Khu vực này hiện chiếm khoảng 70-80% kim ngạch xuất khẩu hằng năm, tương đương khoảng 7% tổng doanh thu.
KBSV dự báo doanh thu xuất khẩu của Vinamilk sẽ suy giảm trong nửa đầu năm, trên cơ sở giả định căng thẳng địa chính trị sẽ dần hạ nhiệt vào nửa cuối năm, qua đó hỗ trợ các đơn hàng phục hồi.
Tuy nhiên về dài hạn, triển vọng tại thị trường này vẫn tích cực nhờ mối quan hệ hợp tác lâu năm và dư địa tăng trưởng lớn của nhu cầu tiêu thụ sữa.
Còn trong lĩnh vực chứng khoán, Vietcap do bà Nguyễn Thanh Phượng làm Chủ tịch HĐQT là cái tên đáng chú ý về tỉ lệ cạnh tranh ứng tuyển.
Theo báo cáo thường niên, tính đến cuối năm 2025, quy mô nhân sự của Vietcap đạt 442 người, tăng 53 người so với năm trước.
Tuy nhiên, trong năm 2025, Vietcap đã tiếp nhận tới hơn 8.200 hồ sơ ứng tuyển tiềm năng. Trong đó, gần 3.000 hồ sơ đến từ khối đổi mới sáng tạo và công nghệ thông tin, hơn 1.000 hồ sơ thuộc bộ phận nghiên cứu và phân tích, gần 1.000 hồ sơ ứng tuyển vào khối ngân hàng đầu tư, cùng nhiều hồ sơ khác phân bổ tại các phòng ban còn lại.
Theo Vietcap, kết quả này tiếp tục khẳng định sức hút của thương hiệu, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu và ngân hàng đầu tư.
Báo cáo thường niên cũng phản ánh hiệu quả lao động của Vietcap thông qua chỉ tiêu lợi nhuận bình quân trên mỗi nhân viên trong các năm.
Cụ thể, chỉ số này đạt đỉnh vào năm 2021 với khoảng 6,36 tỉ đồng/người. Tuy nhiên, giai đoạn 2022-2023 ghi nhận sự suy giảm mạnh, lần lượt xuống còn khoảng 2,83 tỉ và 1,49 tỉ đồng/người, trong bối cảnh quy mô nhân sự gia tăng nhanh.
Đến năm 2024, hiệu quả lao động cải thiện, đạt khoảng 2,8 tỉ đồng/người và tiếp tục phục hồi trong năm 2025 lên khoảng 3,69 tỉ đồng/người.
Hôm 2/4, Starbucks thông báo đã hoàn tất thỏa thuận bán quyền kiểm soát hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc cho Boyu Capital. Theo đó, hai bên thành lập liên doanh mới, do Boyu Capital nắm 60% cổ phần. Starbucks giữ phần còn lại và tiếp tục cấp phép thương hiệu, sở hữu trí tuệ cho liên doanh này.
Theo ChinaDaily, dựa trên định giá liên doanh khoảng 4 tỷ USD - không bao gồm tiền mặt và nợ, Boyu sẽ mua phần cổ phần tương ứng.
Thương vụ được chốt trong bối cảnh Starbucks duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ tại Trung Quốc. Trong báo cáo gần nhất, doanh thu thuần quý tài chính kết thúc ngày 28/12/2025 đạt 23 triệu USD, tăng 11%. Đây là quý tăng trưởng thứ 5 liên tiếp của chuỗi cà phê Mỹ ở thị trường lớn thứ hai toàn cầu, sau quê nhà.
Tuy nhiên, so với sự mở rộng của thị trường và đối thủ, đà tăng trưởng này không đủ để Starbucks duy trì vị thế. Đến Trung Quốc 30 năm trước, chuỗi này được coi là góp phần thúc đẩy văn hóa uống cà phê tại đất nước có văn hóa trà lâu đời.
Theo nền tảng dữ liệu Statista (Đức), tiêu thụ cà phê trung bình của người Trung Quốc đạt hơn 16 tách mỗi người vào năm 2024, còn rất thấp so với thế giới nhưng đã tăng hơn gấp đôi cách đó 5 năm. Ngày nay, nhiều chuyên gia xem Trung Quốc là một trong những thị trường cà phê triển vọng nhất.
Nhưng vài năm gần đây, thị phần của Starbucks lại giảm sút do cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ địa phương, từ 34% năm 2019 xuống còn 14% vào 2024, theo Euromonitor International. Hàng loạt chuỗi nội địa như Cotti Coffee và Manner bán đồ uống với giá chỉ bằng một nửa so với Starbucks.
Đặc biệt, sức ép hàng đầu đến từ gã khổng lồ Luckin, với hơn 30.000 cửa hàng toàn cầu, chủ yếu tại quê nhà. Năm tài chính 2025, Luckin báo cáo tăng trưởng kỷ lục. Công ty đạt tổng doanh thu thuần 49,29 tỷ nhân dân tệ (7,16 tỷ USD), tăng 43% so với 2024, lợi nhuận hoạt động tăng 43,5%.
Không chỉ áp đảo về quy mô, điều làm nên khác biệt của Luckin là khả năng xây dựng tập khách hàng trực tuyến lớn thông qua ứng dụng đặt hàng, theo Mingchao Xiao, nhà sáng lập Zhimeng Trends Consulting.
Ngoài ra, Luckin gần đây tăng cường lấn sân sang phân khúc cao cấp, mở các cửa hàng hạng sang để bán đồ uống giá cao hơn. Khách hàng lui tới có thể chọn loại hạt từ Brazil, Ethiopia hoặc tỉnh Vân Nam. Đây vốn là hình thức phục vụ tùy chọn loại hạt đa dạng xuất xứ quen thuộc tại Starbucks.
Trước sức ép lớn của các đối thủ, Starbucks cần một chiến lược mới để giành lại thị phần. Hãng mô tả liên doanh mới với Boyu Capital "được thiết kế tỉ mỉ" và đặt tham vọng dài hạn có 20.000 cửa hàng, từ mức 8.000 quán hiện tại.
Ông Brian Niccol, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Starbucks, kỳ vọng liên doanh mới thúc đẩy nhanh khả năng tăng trưởng có chủ đích và kỷ luật. "Liên doanh sẽ cho phép chúng tôi phục vụ nhiều khách hàng hơn, mở rộng phạm vi hoạt động sang nhiều thành phố hơn và củng cố vị thế dẫn đầu trong một thị trường năng động và luôn thay đổi", ông nói.
Cơ sở niềm tin này nằm ở năng lực của Boyu Capital. Thành lập năm 2011, công ty đầu tư Trung Quốc này đã rót vốn vào hơn 200 công ty, bao gồm những tên tuổi nổi tiếng ở nước này như nền tảng giải trí iQiyi, hệ thống các trung tâm mua sắm cao cấp SKP và đặc biệt là chuỗi Mixue.
Ông Brady Brewer, Giám đốc điều hành Starbucks Quốc tế, đánh giá Boyu có mô hình hoạt động giúp đẩy nhanh tốc độ mở rộng, nâng cao lợi nhuận và mang đưa thương hiệu đến nhiều cộng đồng hơn trên khắp Trung Quốc.
Zhu Danpeng, nhà phân tích thực phẩm và đồ uống độc lập tại Quảng Châu, cho biết Boyu sở hữu tầm nhìn chiến lược rất sắc bén. Chuyên gia này dự đoán Starbucks sẽ trải qua 3 thay đổi lớn: tăng tốc mở cửa hàng, hoạt động bản địa hóa chính xác và khoa học hơn và tăng cường tích hợp chuỗi cung ứng.
Starbucks đã có 3-4 năm kinh nghiệm trong việc thâm nhập các thành phố nhỏ hơn ở Trung Quốc nhưng ông Zhu tin rằng sự tham gia của Boyu sẽ củng cố hơn nữa lộ trình này, củng cố tầm ảnh hưởng của Starbucks trong phân khúc cao cấp.
"Được thúc đẩy bởi kế hoạch bản địa hóa toàn diện, thương vụ này sẽ đóng vai trò tiên phong trong việc định hình toàn bộ bối cảnh thương hiệu cà phê cao cấp tại Trung Quốc", ông Zhu nhận xét.
Bà Molly Liu, CEO Starbucks Trung Quốc, tiết lộ thỏa thuận sẽ thúc đẩy chiến lược "siêu địa phương hóa", bao gồm cung cấp các loại đồ uống, thực phẩm và hàng hóa thủ công cao cấp, phù hợp với nhu cầu mua hàng trực tiếp và trực tuyến ngày càng phát triển của nhiều cộng đồng đa dạng trên khắp đất nước.
Báo cáo "Café East Asia 2026" của nền tảng thông tin chuyên ngành cà phê World Coffee Portal cho biết Trung Quốc có hơn 85.500 quán cà phê theo chuỗi năm qua, tăng trưởng đến 31,5%. Đây là thị trường duy nhất thế giới có thêm đến 20.000 quán mở mới trong vòng một năm.
Công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence cho rằng đang có sự "bùng nổ văn hóa quán cà phê" ở nước này, với mục đích thưởng thức lẫn xã giao.
Để cạnh tranh, nhiều chuỗi cà phê đang đa dạng hóa sản phẩm bằng cách kết hợp thêm các loại trà, đồ ăn nhẹ và đồ uống mang đậm bản sắc văn hóa, đồng thời tăng cường hiện diện trên mạng xã hội. Điều này cũng khiến các thương hiệu toàn cầu đến đây phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng với một thị trường phát triển nhanh nhưng cạnh tranh khốc liệt.
"Trung Quốc vẫn là một trong những thị trường dài hạn đầy triển vọng nhất của chúng tôi", Chủ tịch kiêm CEO Startbucks Brian Niccol, khẳng định.
