Trong bài đăng trên trang cá nhân, chuyên gia dinh dưỡng Zeng Jianming chia sẻ nhiều bệnh nhân tại phòng khám của ông khẳng định ăn uống thanh đạm, lành mạnh nhưng chỉ số xét nghiệm máu vẫn không đạt chuẩn. Ông cho hay nguyên nhân ở việc chọn sai thực phẩm. Theo chuyên gia, chế độ ăn cho người bệnh thận không phải là một hình phạt “không được ăn gì” mà thực chất là một “trò chơi thay thế”.
“Chỉ cần tránh được ba ‘cạm bẫy’ lớn là mặn, thực phẩm chế biến sẵn và các loại nước dùng, bệnh nhân vẫn có thể ăn ngon và đủ chất nếu nắm vững các nguyên tắc thay thế thực phẩm khoa học”, ông Zeng nói.
Sai lầm phổ biến đầu tiên nằm ở quan niệm về thực phẩm nguyên hạt. Nhiều người tin rằng gạo lứt, ngũ cốc hay các loại hạt là lựa chọn tốt nhất cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi chức năng thận suy giảm và khả năng kiểm soát chỉ số phosphorus trong máu kém đi, những thực phẩm đó lại vô tình làm tăng gánh nặng bài tiết cho thận. Trong giai đoạn này, các loại thực phẩm tinh chế như cơm trắng, mì trắng hay bánh bao chay lại là lựa chọn an toàn hơn.
Thứ hai, nhiều người nghĩ không được ăn mặn nên chuyển sang mua “muối thấp natri”. Song chuyên gia cảnh báo các loại muối giảm mặn hoặc nước tương chứa hàm lượng natri thấp trên thị trường thường sử dụng kali để thay thế. Điều này cực kỳ nguy hiểm cho người bệnh thận. Thay vào đó, bệnh nhân nên sử dụng muối ăn thông thường nhưng tiết chế liều lượng hoặc tăng cường các gia vị tự nhiên như hành, gừng, tỏi và chanh để kích thích vị giác mà không gây hại.
Đối với rau củ quả, ông cho biết có một nghịch lý rằng một số bệnh nhân thận tin rau xanh có hàm lượng kali cao nên tuyệt đối không chạm vào song lại ăn rất nhiều cà chua và kiwi, vốn là những loại trái cây có hàm lượng kali cao. Chuyên gia khuyến nghị thay thế bằng các loại quả an toàn hơn như táo, nho, dứa hoặc lê. Riêng với rau xanh, phương pháp chế biến đúng cách là thái nhỏ, chần qua nước sôi rồi đổ bỏ phần nước đó trước khi đem xào nấu để loại bỏ tối đa lượng kali dư thừa.
Về lượng đạm, tâm lý sợ suy thận khiến nhiều bệnh nhân không dám ăn thịt, dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng. Ông Zeng khẳng định nhu cầu protein trước và sau khi chạy thận là hoàn toàn khác nhau, do đó, bệnh nhân cần tham vấn bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có thực đơn phù hợp với thể trạng cá nhân.
Để áp dụng vào thực tế, chuyên gia gợi ý những thay đổi đơn giản trong thực đơn hàng ngày. Bữa sáng thay vì sử dụng chè mè đen, bột ngũ cốc hay bánh mì kẹp thịt xông khói dùng kèm trà sữa, người bệnh nên chuyển sang ăn bánh mì trắng cùng một quả trứng chần (không thêm sốt), hoặc bánh bao chay ăn cùng trứng hấp và nước lọc.
Bữa trưa thay vì ăn các món cơm chan nước sốt hay canh thịt viên, hãy chuyển sang cơm trắng ăn cùng cá hấp hoặc gà xào hành và rau chần, lưu ý không uống nước dùng. Bữa tối cần tránh xa các loại mì tôm, bánh mì công nghiệp hay nước hầm xương “bồi bổ”, thay vào đó là nửa bát cơm trắng kết hợp một phần đạm chất lượng cao và rau xanh đã qua xử lý.
Ông Zeng cho hay điều thực sự gây áp lực lên thận không phải là việc thỉnh thoảng ăn một miếng thịt mà là thói quen tiêu thụ thực phẩm quá mặn, đồ chế biến sẵn trong mọi bữa ăn và uống quá nhiều các loại nước canh trong mỗi bữa ăn. Ông khẳng định: “Ăn uống đúng cách không làm giảm chất lượng sống của bệnh nhân, mà trái lại, đó là chìa khóa để duy trì chức năng thận lâu dài hơn”.
Đồng hành cùng ngành y tế, Takeda Việt Nam đã triển khai nhiều sáng kiến truyền thông mới về sốt xuất huyết Dengue với cách tiếp cận đa dạng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ của bệnh.
Một trong những dấu ấn nổi bật của Takeda Việt Nam là chiến dịch DeRIGHT-V, một sáng kiến nhằm "giải mã" những hiểu lầm phổ biến về sốt xuất huyết Dengue thông qua các nội dung và hình thức truyền thông sáng tạo.
Hiệu quả của chiến dịch được ghi nhận qua các giải thưởng quốc tế và trong nước. Năm 2026, chiến dịch đạt giải "Sáng kiến Tiếp thị & Truyền thông của năm" tại Healthcare Asia Pharma Awards - giải thưởng y tế uy tín do Tạp chí Healthcare Asia tổ chức thường niên nhằm vinh danh các doanh nghiệp có sáng kiến đổi mới, đóng góp ý nghĩa cho hệ thống chăm sóc sức khỏe ở khu vực châu Á. Trước đó, chiến dịch cũng nhận giải "TVC xuất sắc của năm" tại Vạn Xuân Awards 2025.
Tên gọi DeRIGHT-V phản ánh mục tiêu của Takeda trong hành trình cùng Việt Nam ứng phó với dịch bệnh: De - hai chữ cái đầu của từ Dengue (sốt xuất huyết Dengue), và cũng là hai chữ đầu của từ Demystify - nghĩa là giải mã những hiểu lầm vẫn còn tồn tại về căn bệnh này; RIGHT - thể hiện mục tiêu mang lại nhận thức đúng đắn và khoa học hơn trong phòng bệnh; V (Victory) - đại diện cho Việt Nam và khát vọng về một chiến thắng trước dịch bệnh.
Trong hai năm triển khai (2024 - 2025), chiến dịch đã "giải mã" những lầm tưởng về sốt xuất huyết Dengue qua chuỗi video ngắn, "biến" tiếng muỗi thành bộ âm thanh xu hướng Mosquito Beat Drop, đến xây dựng trạm kể chuyện tương tác về biến chứng bệnh tại Thảo Cầm Viên (TP.HCM). Những nỗ lực này được Takeda duy trì và làm mới liên tục, góp phần thúc đẩy thói quen chủ động bảo vệ sức khỏe của cộng đồng.
Nhờ đó, chiến dịch đạt hơn 733 triệu lượt hiển thị, 78 triệu lượt xem, đồng thời ghi nhận mức tăng gấp 11 lần về lượng tìm kiếm liên quan đến sốt xuất huyết Dengue và tiêm chủng phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue so với 2 năm trước đó.
Để mở rộng phạm vi tác động, Takeda phối hợp với trung tâm kiểm soát bệnh tật địa phương và cơ quan báo chí nhằm cung cấp thông tin dịch tễ chính thống, giúp cộng đồng nhận diện đúng mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết Dengue.
Ông Benjamin Ping, Tổng giám đốc Takeda Việt Nam, chia sẻ: "Mặc dù nhận thức về bệnh sốt xuất huyết khá cao, khảo sát của chúng tôi cho thấy phần lớn người dân vẫn chưa hiểu đầy đủ về nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của bệnh".
"Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 100.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Bệnh hiện đã xảy ra quanh năm, trên phạm vi cả nước từ Nam ra Bắc và ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi từ trẻ em, người trưởng thành đến người cao tuổi. Sốt xuất huyết có thể dẫn đến nhập viện, khiến phụ huynh phải nghỉ làm và trẻ em phải nghỉ học trong thời gian dài. Vì vậy, truyền thông y tế rõ ràng và hiệu quả là yếu tố thiết yếu để giúp người dân hiểu đúng về bệnh, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa nhằm bảo vệ bản thân và gia đình, qua đó giảm thiểu tác động kinh tế - xã hội của bệnh", ông Benjamin Ping cho biết.
Suốt 2 năm qua, Takeda Việt Nam đã phối hợp với các hiệp hội y tế, bệnh viện tuyến trung ương và các đơn vị đào tạo triển khai hơn 1.000 hoạt động giáo dục và cập nhật kiến thức, tiếp cận hơn 7.000 chuyên gia chăm sóc sức khỏe trên toàn quốc. Nổi bật trong số đó là Hội nghị Khoa học toàn quốc về sốt xuất huyết Dengue 2025, quy tụ hơn 700 chuyên gia trong và ngoài nước.
Trên nền tảng khoa học, Takeda Việt Nam cũng thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các giải pháp dự phòng tiên tiến. Trong đó, vắc-xin sốt xuất huyết Dengue của Takeda đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị triển khai tại các quốc gia có gánh nặng bệnh tật cao, hiện được phê duyệt tại hơn 40 quốc gia với hơn 21 triệu liều được phân phối toàn cầu.
Những nỗ lực này cho thấy cách tiếp cận toàn diện của Takeda Việt Nam trong phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue, góp phần hướng tới một cộng đồng chủ động hơn trước các nguy cơ sức khỏe.
Nội dung do Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam cung cấp. Nội dung này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin đến công chúng; không sử dụng để chẩn đoán hoặc điều trị một vấn đề sức khỏe hoặc bệnh tật; và không nhằm mục đích thay thế cho việc tư vấn với bác sĩ.
Người phụ nữ sống ở Đống Đa không nhớ mình đã ngồi im bao lâu trong phòng khám, hình ảnh đứa con lớn lên thiếu mẹ hiện ra không dứt. Nhưng tinh thần thép được rèn qua 20 năm một mình bươn chải ở Hà Nội sớm giúp cô tự sốc lại bản thân. Thay vì chìm vào câu hỏi "Tại sao lại là mình?", Linh chọn cách nhìn đây là bài kiểm tra, không phải bản án.
"Cứ ba tháng tôi tái khám một lần, xem nó như căn bệnh mạn tính để sống chung, chứ không phải để ủ rũ hay trách móc", cô nói, thêm rằng 6 năm trôi qua vẫn sống khỏe mạnh.
Khác với Linh, Ánh Hoa đối mặt với ung thư máu từ năm 12 tuổi. Trải qua những ngày tháng tuổi thơ gắn liền với giường bệnh cùng hóa chất và nỗi sợ hãi, Hoa quyết định thay đổi tâm thế. Cô coi mỗi đợt truyền thuốc là một cuộc chiến nhỏ cần chinh phục. Sau gần 15 năm kiên trì, cô nhận kết quả đẩy lui bệnh hoàn toàn và hiện là thành viên tích cực của Sáng kiến Ung thư Muối.
Tại Việt Nam, theo số liệu GLOBOCAN 2022, mỗi năm có khoảng 180.480 ca ung thư mới và 120.184 ca tử vong, biến ung thư thành gánh nặng y tế hàng đầu. Song song gánh nặng thể chất là một cuộc khủng hoảng tâm lý âm thầm. Như nghiên cứu của Bệnh viện Quân y 103 trên 264 bệnh nhân tại khoa Ung bướu cho thấy gần 58% người bệnh bị trầm cảm.
Với nhóm trẻ tuổi, hệ quả còn nặng nề hơn. Nghiên cứu của Đại học Quốc gia Singapore trên 20.000 bệnh nhân cho thấy nhóm 25 đến 30 tuổi có nguy cơ mắc các rối loạn tâm lý suốt đời cao hơn ngay cả sau khi bệnh thuyên giảm, và nhóm từ 15 đến 19 tuổi có nguy cơ tự tử cao hơn đáng kể so với dân số chung.
Bác sĩ Nguyễn Thị Diễm Hương, Phòng khám Hỗ trợ điều trị Ung thư, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết những bệnh nhân vượt xa tiên lượng ban đầu thường có chung một đặc điểm là họ không coi ung thư là án tử hình.
"Họ xem đó là một chặng đường cần vượt qua, từ đó giữ được tâm lý thảnh thơi và năng lượng tích cực ngay cả trong những giai đoạn điều trị nặng nề nhất", bà nói.
Về mặt sinh học, các nghiên cứu ghi nhận nhóm bệnh nhân này thường duy trì hoạt động miễn dịch tốt hơn, đặc biệt ở tế bào diệt tự nhiên và tế bào lympho T. Ngược lại, bệnh nhân trầm cảm, lo âu kéo dài thường ít tuân thủ phác đồ, bỏ tái khám, khiến bệnh tiến triển nặng hơn và tiên lượng kém hơn.
Y học hiện đại cũng đang thay đổi bức tranh tổng thể. Một số loại ung thư như tuyến giáp, vú, tiền liệt tuyến và đại tràng, nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời, có tỷ lệ sống trên 5 năm vượt 90%. Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, nhấn mạnh rằng ngưỡng 5 năm là mốc quan trọng vì tế bào ung thư thường di căn mạnh nhất trong 2-3 năm đầu. Qua mốc đó, ngay cả khi tái phát, bệnh nhân vẫn có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện kịp thời.
Tuy nhiên, bác sĩ Ngô Văn Tỵ, Khoa Ung Bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đưa ra cảnh báo sự lạc quan không nên được áp dụng như một công thức chung. Nhiều loại ung thư vẫn tiến triển nhanh, có thể tái phát và tiên lượng hạn chế. Kỳ vọng thái quá đôi khi dẫn đến trì hoãn những quyết định điều trị quan trọng.
"Và sống lâu hơn không tự động nghĩa là 'sống tốt hơn', khi nhiều bệnh nhân phải đánh đổi bằng tác dụng phụ kéo dài, chi phí điều trị lớn và áp lực tâm lý triền miên. Mỗi bệnh nhân cần được đánh giá rất cá thể hóa, không thể mặc định", ông nói.
Tình trạng này bắt nguồn từ ba năm trước, khi một cơ sở thẩm mỹ của người quen tư vấn cô tiêm loại filler "cao cấp từ Thụy Sĩ" nhằm duy trì 7-8 năm. Vài ngày sau tiêm, cô chịu những cơn đau nhức và tấy đỏ vùng mông.
Khi đó, bác sĩ Bệnh viện Bỏng quốc gia chẩn đoán viêm và khuyên hút toàn bộ filler ra ngoài. Vì sợ ảnh hưởng đến thẩm mỹ, cô từ chối hút, chỉ đồng ý cho bác sĩ xử lý các điểm viêm.
Ba năm sau, vòng ba bất ngờ sưng đau trở lại, viêm nhiễm bùng phát nặng nề khiến cô phải quay lại viện cấp cứu.
Ngày 6/4, TS.BS Tống Hải, Phó giám đốc Trung tâm Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Tái tạo, Bệnh viện Bỏng quốc gia, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng. Bác sĩ đánh giá hai bên đùi và hông người bệnh xuất hiện nhiều ổ áp xe, viêm đỏ lan rộng, dịch mủ chảy liên tục và đã chớm nhiễm khuẩn huyết - biến chứng nguy hiểm nhất khi vi khuẩn xâm nhập vào máu.
Để cứu bệnh nhân, ê kíp y tế sử dụng phác đồ kháng sinh phổ rộng mạnh nhất, đồng thời phẫu thuật 5 lần nhằm nạo vét, đặt ống dẫn lưu và loại bỏ tối đa chất làm đầy. Sau hơn ba tuần điều trị tích cực, sức khỏe toàn thân của người phụ nữ dần cải thiện, vết thương sạch dịch nhưng bác sĩ vẫn phải theo dõi sát để tránh tái phát.
Theo bác sĩ Hải, các cơ sở thường tiêm những loại filler không đồng nhất, tồn tại lâu như "mỡ nhân tạo" gây khó khăn cho quá trình nạo vét. Bác sĩ khuyến cáo người dân chỉ dùng chất làm đầy cho các vùng nhỏ như mũi, cằm, má, môi. Với các vùng diện tích lớn như ngực hay mông, việc tiêm filler tiềm ẩn nguy cơ biến chứng rất cao.
Để đảm bảo an toàn, khách hàng cần lựa chọn cơ sở y tế do cơ quan chức năng cấp phép, bác sĩ chuyên khoa tạo hình thẩm mỹ trực tiếp thực hiện và sử dụng sản phẩm rõ nguồn gốc. Khi vùng tiêm xuất hiện dấu hiệu đau, sưng, đỏ hoặc tụ dịch, người dân cần đến ngay bệnh viện uy tín để bác sĩ can thiệp kịp thời, ngăn chặn nguy cơ hoại tử, nhiễm trùng máu hoặc tử vong.
