32 văn kiện hợp tác bao gồm các lĩnh vực hợp tác kênh Đảng, công an, tư pháp, kinh tế, đường sắt, thương mại nông sản, chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng, hợp tác hải quan, khoa học – công nghệ, dân sinh, khai thác nguồn nhân lực, truyền thông và địa phương, theo Bộ Ngoại giao.
Trong đó, hai nước đã ký giấy chứng nhận bàn giao hồ sơ kết quả Dự án viện trợ Việt Nam lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, công thư về viện trợ không hoàn lại của Trung Quốc cho dự án xây mới cơ sở 2 Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam giai đoạn 1.
Bộ Khoa học và Công nghệ hai nước ký hai bản ghi nhớ về triển khai chương trình nghiên cứu chung Việt Nam – Trung Quốc và về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ số.
Hai nước ký bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp dân sự, thương mại của cư dân biên giới, cũng như bản ghi nhớ về việc thành lập Nhóm công tác đàm phán thúc đẩy xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới, cùng nhiều văn kiện khác.
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước “thành công rất tốt đẹp, đạt những thành quả phong phú, có ý nghĩa to lớn trong việc tạo thêm những cơ sở quan trọng cho sự phát triển của đất nước cũng như việc đưa quan hệ Việt – Trung lên tầm cao mới”.
Hai bên xác định chuyến thăm là hoạt động đối ngoại quan trọng nhất giữa hai Đảng, hai nước trong năm 2026, thể hiện sự coi trọng và tin cậy chính trị đối với quan hệ Việt – Trung trong chính sách đối ngoại của mỗi nước. Bộ trưởng cho biết Trung Quốc đã đón đoàn với nghi thức ở mức cao nhất, trọng thị và hết sức nồng hậu, với nhiều biệt lệ.
Việt – Trung sẽ tăng cường kết nối hai nền kinh tế; thúc đẩy các biện pháp thiết thực phát triển thương mại, đầu tư; hợp tác chặt chẽ trong việc nghiên cứu và sớm khởi công xây dựng công trình đường sắt, tạo điều kiện thông quan đối với các mặt hàng xuất khẩu hai nước…
Hai nước cũng nhấn mạnh việc tích cực phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trên trường quốc tế, tạo thêm cơ sở quan trọng, tạo thêm các điều kiện thuận lợi cho việc củng cố môi trường hòa bình, ổn định của mỗi nước.
“Các dự án trọng điểm như đường sắt, đường bộ cao tốc, logistics và cửa khẩu thông minh sẽ được ưu tiên triển khai nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và đầu tư, bảo đảm an ninh năng lượng”, Bộ trưởng cho biết.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc ngày 14-17/4. Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi Quốc hội khóa XVI kiện toàn các chức danh Lãnh đạo Nhà nước.
Giá phân bón tăng đang trở thành mối quan tâm lớn trong ngành nông nghiệp. Giá của loại phân bón nitơ phổ biến nhất là urê đã tăng 54% từ tháng 2-3, lên tới 726 USD/tấn, theo Nikkei Asia dẫn số liệu thống kê của Ngân hàng Thế giới.
Con số này thể hiện mức tăng hơn 80% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức giá cao nhất kể từ tháng 4.2022. Đó là lúc giá cả tăng vọt sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Trong số nitơ, axit photphoric và kali cần thiết cho sản xuất lương thực, urê và amoniac được sản xuất bằng cách chiết xuất hydro từ khí đốt tự nhiên và tổng hợp khí này với nitơ từ khí quyển.
Nhà kinh tế học John Baffes của Ngân hàng Thế giới cho hay giá khí đốt tự nhiên đã tăng khoảng 60% từ tháng 2-3, đẩy giá urê và các loại phân bón khác leo thang. Ông Baffes nhận định tình trạng các tuyến vận chuyển ở Trung Đông bị gián đoạn không chỉ ảnh hưởng đến phân bón và năng lượng, mà còn cả các nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất lương thực.
Theo Tổ chức Nông Lương Liên Hiệp Quốc (FAO), các quốc gia vùng Vịnh chiếm từ 30-35% lượng xuất khẩu urê toàn cầu và từ 20% đến 30% lượng xuất khẩu amoniac.
Một nhà máy sản xuất urê ở Qatar đã ngừng hoạt động sau các cuộc tấn công trả đũa của Iran, và việc vận chuyển phân bón qua eo biển Hormuz cũng gần như bị đình trệ hoàn toàn, theo Nikkei Asia.
Nguồn cung cấp phân bón gốc axit photphoric cũng đang khan hiếm. Quặng photphat được sản xuất ở Trung Quốc, Morocco, Jordan và các nơi khác, nhưng axit sulfuric được sử dụng để chế biến quặng này thành phân bón lại phụ thuộc vào lưu huỳnh từ các quốc gia vùng Vịnh.
Khoảng 50% thương mại toàn cầu về lưu huỳnh, một sản phẩm phụ của quá trình lọc dầu và khí đốt, được xuất khẩu qua eo biển Hormuz. Giá quốc tế của phosphat và phân DAP đã tăng 5% từ tháng 2-3.
Không giống dầu thô, không có kho dự trữ phân bón chiến lược được hình thành dưới sự phối hợp quốc tế, khiến việc xoay xở những đợt gián đoạn chuỗi cung ứng trở nên khó khăn hơn, theo FAO.
Mối quan ngại chính về giá phân bón tăng vọt là tác động đến giá lương thực. Giá lúa mì và dầu thực vật quốc tế đã bắt đầu tăng.
Giá giao dịch lúa mì của Mỹ trong tháng 3 là 276 USD/tấn, tăng 7% so với tháng 2, theo Ngân hàng Thế giới. Vùng Trung Tây Mỹ, một khu vực sản xuất chính, đang bị hạn hán, và nhiệt độ cao bất thường trong tháng 3 đã ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của lúa mì vụ đông, được thu hoạch vào tháng 6 và tháng 7.
Trong bối cảnh giá dầu thô tăng, nhu cầu về đậu nành, dầu cọ và các loại dầu thực vật khác làm nhiên liệu sinh học đang gia tăng, đẩy giá lên cao. Một số quốc gia ở Đông Nam Á đang chuyển sang tăng tỷ lệ nhiên liệu sinh học so với xăng để giảm thiểu tác động đến người tiêu dùng tại các trạm xăng. Giá dầu đậu nành trong tháng 3 đã tăng 16% so với tháng 2.
Mùa gieo trồng vụ xuân đã bắt đầu ở Bắc bán cầu. Nếu tình trạng eo biển Hormuz bị đóng cửa kéo dài, tình trạng này sẽ ảnh hưởng đến việc trồng lúa ở châu Á, vốn sắp bước vào mùa vụ cao điểm, và việc gieo trồng nói chung ở Nam bán cầu.
Phân bón chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí nông nghiệp ở các nước đang phát triển, khiến những nước này đặc biệt dễ bị tổn thương trước tình trạng giá cả tăng. Trong khi phân bón chỉ chiếm khoảng 10% giá trị các lô hàng ngô ở Bắc Mỹ, con số này lên tới 56% ở Tây Phi, theo Nikkei Asia.
Trước tình trạng giá phân bón tăng vọt, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã kêu gọi Iran và các nước khác khôi phục việc vận chuyển phân bón qua eo biển Hormuz vì lo ngại cho sản xuất lương thực ở châu Phi và Nam Á.
Theo Đài CNN, phát biểu tại sự kiện của Turning Point USA ở Georgia (Mỹ) ngày 14-4, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông sẽ tiếp tục đấu tranh cho "thỏa thuận lớn" mà Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn đạt được với Iran.
"Ông ấy không muốn một thỏa thuận nhỏ. Ông ấy muốn thực hiện một thỏa thuận lớn. Lý do nó vẫn chưa hoàn tất là vì tổng thống thực sự muốn một thỏa thuận trong đó Iran không có vũ khí hạt nhân, không tài trợ khủng bố, nhưng đồng thời người dân Iran có thể phát triển thịnh vượng và hội nhập vào nền kinh tế thế giới. Và đó là điều mà ông ấy đang đề nghị", Phó tổng thống Mỹ nói.
Ông Vance cho rằng phía Iran "muốn đạt được thỏa thuận", dù hai bên có những ngờ vực không thể giải quyết trong một sớm một chiều.
Ông khẳng định Mỹ "sẽ tiếp tục đàm phán" để đạt được thỏa thuận mà nước này mong muốn, và bản thân ông "đang đấu tranh để điều này trở thành hiện thực".
"Tôi cảm thấy rất hài lòng về tình hình hiện tại", ông chia sẻ thêm.
Tuyên bố được Phó tổng thống Mỹ đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu về khả năng Mỹ và Iran nối lại đàm phán ở Pakistan trong hai ngày tới.
Các nguồn thạo tin của CNN tiết lộ ông Vance dự kiến tiếp tục dẫn dắt cuộc đàm phán này, tuy nhiên thời gian cụ thể chưa được thảo luận.
Theo Hãng tin AFP, dữ liệu hàng hải của Kpler ngày 14-4 cho biết một số tàu xuất phát từ các cảng của Iran đã vượt qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa quân sự của Mỹ. Tuy nhiên nhiều tàu sau đó đã quay đầu.
Tàu chở hàng Christianna, tàu chở dầu Elpis, tàu Argo Maris, Manali đã đi qua eo biển Hormuz sau khi rời khỏi các cảng của Iran.
Tuy nhiên, tàu Christianna đã quay đầu ngoài khơi Oman vào khoảng 22h ngày 14-4 (giờ Việt Nam). Một tàu khác là Rich Starry cũng đã quay đầu tại vịnh Oman sau khi vượt qua eo biển. Ngoài ra, các tàu Kashan và Moshtari cũng đã quay về một cảng của Iran.
Quân đội Mỹ cho biết lệnh phong tỏa Hormuz tiếp tục được duy trì. Trong 24 giờ đầu phong tỏa, Mỹ tuyên bố đã chặn 6 tàu rời khỏi các cảng Iran bên ngoài vịnh Ba Tư.
"Không có tàu nào vượt qua được phong tỏa của Mỹ và 6 tàu thương mại đã tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ, quay đầu để trở lại một cảng của Iran ở Vịnh Oman", Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trên mạng xã hội X.
CENTCOM cũng cho biết lệnh phong tỏa "được thực thi công bằng đối với tàu của mọi quốc gia ra vào các cảng và vùng ven biển Iran, bao gồm tất cả các cảng của Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman".
Theo Hãng tin AFP, Bộ Tài chính Mỹ ngày 14-4 thông báo nước này sẽ không gia hạn biện pháp tạm thời nới lỏng trừng phạt với dầu mỏ Iran.
Mỹ đã cho phép vận chuyển và bán dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ của Iran đã được chất lên tàu trước ngày 20-3, nhằm giảm cú sốc nguồn cung do xung đột ở Trung Đông. Biện pháp này có hiệu lực đến ngày 19-4.
"Giấy phép ngắn hạn cho phép bán dầu Iran đang mắc kẹt trên biển sẽ hết hạn trong vài ngày tới và sẽ không được gia hạn", Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố và nhấn mạnh Washington tiếp tục chính sách gây áp lực tối đa lên Tehran.
Việc Nhật Bản sắp nới lỏng các quy định xuất khẩu vũ khí đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ nhiều nước, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang lưỡng lự về các cam kết an ninh với các đồng minh, còn xung đột ở Iran và Ukraine đang gây áp lực lên nguồn cung vũ khí của Mỹ.
Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi vừa thông qua những thay đổi vào tuần này, khi bà nỗ lực vực dậy nền công nghiệp quân sự của đất nước. Reuters ngày 15.4 dẫn lời 3 quan chức chính phủ Nhật cho hay chính phủ sẽ chính thức thông qua các quy định mới ngay trong tháng này.
Nhật chi 60 tỉ USD cho lực lượng phòng vệ trong năm nay. Nhật duy trì một ngành công nghiệp quốc phòng quy mô đáng kể, có khả năng sản xuất các hệ thống tiên tiến như tàu ngầm và máy bay chiến đấu.
Trong số những khách hàng tiềm năng mới có quân đội Ba Lan và Hải quân Philippines, những lực lượng đang trải qua quá trình hiện đại hóa, theo các quan chức Nhật và các nhà ngoại giao nước ngoài tại Tokyo.
Các nhà thầu quốc phòng Toshiba và Mitsubishi Electric đang tuyển dụng nhân viên và tăng năng lực sản xuất để tận dụng nhu cầu, các giám đốc điều hành của họ cho biết, cung cấp những chi tiết chưa từng được công bố trước đây.
Theo 2 quan chức Nhật, một trong những thỏa thuận đầu tiên mà chính phủ của bà Takaichi có khả năng phê duyệt là xuất khẩu tàu hộ tống cũ sang Philippines, trước khi xuất khẩu các hệ thống phòng thủ tên lửa.
Ông Mariusz Boguszewski, phó trưởng phái đoàn Đại sứ quán Ba Lan tại Nhật, cho biết Warsaw và Tokyo có thể giúp lấp đầy những khoảng trống trong kho vũ khí của nhau, hợp tác trong các lĩnh vực như hệ thống chống máy bay không người lái (UAV) và tác chiến điện tử.
Tập đoàn WB của Ba Lan, một trong những nhà thầu quốc phòng tư nhân lớn nhất châu Âu, năm ngoái đã ký một thỏa thuận sơ bộ về UAV với nhà sản xuất máy bay ShinMaywa của Nhật.
Ba nhà ngoại giao châu Âu khác cho biết việc Nhật nới lỏng chính sách xuất khẩu vũ khí tạo cơ hội để giảm bớt sự phụ thuộc nặng nề vào vũ khí của Mỹ, vốn đang chịu áp lực do các cuộc xung đột.
Theo các nhà ngoại giao này, tính khó đoán của ông Trump, chẳng hạn như những lời đe dọa rời khỏi NATO và sáp nhập Greenland, cũng đã thúc đẩy mạnh mẽ việc đa dạng hóa nguồn cung vũ khí.
Văn phòng của bà Takaichi từ chối trả lời các câu hỏi cụ thể liên quan những vấn đề trên, thay vào đó nhắc lại bài phát biểu hôm 20.2, trong đó nhà lãnh đạo nói rằng bà đang xem xét lại các biện pháp kiểm soát để tăng cường sản xuất quốc phòng của Nhật và củng cố năng lực của các đồng minh.
Mỹ từ lâu đã thống trị các chuỗi cung ứng quân sự toàn cầu. Theo một báo cáo hồi tháng 3 của Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), nước này chiếm 95% lượng nhập khẩu quốc phòng của Nhật, 85% lượng nhập khẩu của Úc và Anh, và 77% lượng nhập khẩu của Ả Rập Xê Út trong giai đoạn 2021-2025.
