Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, cho biết quá trình chuyển đổi sang quản lý thuế điện tử đang gặp nhiều trở ngại, nhất là với tiểu thương tại chợ truyền thống.
Chia sẻ được đưa ra tại Hội thảo “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” diễn ra vào chiều 17-4 tại trụ sở của Thuế TP.HCM, với sự tham gia của gần 400 hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn thành phố, cùng đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực thuế, công nghệ, tài chính.
Theo ông Nguyễn Hoàng Sơn, trở ngại lớn nhất nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ của nhóm hộ kinh doanh hiện nay. Phần lớn chủ hộ có độ tuổi lớn, chưa quen với việc sử dụng các thiết bị và ứng dụng số.
“Nhiều người chưa cài đặt hoặc chưa thành thạo các ứng dụng như Etax Mobile, chưa thực hiện định danh căn cước công dân mức 2, đồng thời cũng chưa nắm đầy đủ các quy định thuế mới, điều này khiến việc thực hiện nghĩa vụ thuế trở nên phức tạp hơn”, ông Sơn chia sẻ.
Một khó khăn khác đến từ chính đặc thù hoạt động kinh doanh. Nhiều tiểu thương không thể thực hiện thao tác kê khai ngay tại thời điểm phát sinh giao dịch do đặc thù buôn bán liên tục, không có thời gian thao tác trên hệ thống. Việc ghi chép vì vậy thường phải thực hiện bổ sung sau, dễ dẫn đến sai sót, thiếu chính xác hoặc không đồng nhất giữa thực tế và sổ sách.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nhân sự kế toán chuyên trách cũng là một áp lực lớn. Nhiều hộ kinh doanh quy mô nhỏ không có bộ phận kế toán riêng, trong khi chủ hộ vừa phải trực tiếp bán hàng, vừa kiêm luôn việc ghi chép và thực hiện thủ tục thuế. Điều này làm tăng gánh nặng công việc, khiến nhiều hộ e ngại rủi ro, lo lắng về khả năng kê khai sai dẫn đến bị xử phạt hành chính.
Đáng chú ý, ông Sơn nhấn mạnh vướng mắc phổ biến hiện nay nằm ở khâu hóa đơn đầu vào và đầu ra. Nhiều hộ kinh doanh gặp khó khi mua hàng hóa, dịch vụ nhưng không lấy được hóa đơn do phía cung cấp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ xuất hóa đơn.
Ngược lại, khi bán hàng, không ít trường hợp người mua không yêu cầu hoặc từ chối nhận hóa đơn, khiến việc ghi nhận doanh thu và chi phí thiếu nhất quán, gây khó khăn cho công tác quản lý thuế.
“Nhiều khi xuất hóa đơn cho người mua nhưng người mua không lấy, nhiều chủ kinh doanh chia sẻ dù muốn làm đúng nhưng cũng không biết xử lý thế nào cho phù hợp”, ông Sơn nói.
Trước những nhu cầu thực tế của các hộ kinh doanh, mới đây, nhiều ngân hàng đã xây dựng nhiều giải pháp, đồng hành chuyển đổi số cùng tiểu thương.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Hoàng Trọng Hiếu – Giám đốc cao cấp phát triển giải pháp Techcombank – cho biết ngân hàng đã đầu tư xây dựng hệ sinh thái cùng các giải pháp cụ thể, xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường.
Theo đó, Techcombank phát triển hệ giải pháp toàn diện, được kết nối chặt chẽ từ mở tài khoản thanh toán, tối ưu và minh bạch dòng tiền, kê khai thuế, tiếp cận vốn kinh doanh, quản lý bán hàng đến mở rộng doanh thu.
Khi các mắt xích vận hành liền mạch, tiểu thương không còn phải sử dụng nhiều công cụ rời rạc, giảm thời gian đối soát thủ công, đồng thời chủ động và an tâm hơn trong quản lý hoạt động kinh doanh cũng như kê khai thuế chính xác, thuận tiện.
“Thực tế cho thấy, với tiểu thương, vấn đề không nằm ở số lượng công cụ, mà ở việc các công cụ đó có thể vận hành đồng bộ, dễ sử dụng hay không. Việc tách rời từng khâu như nhận tiền, theo dõi doanh thu, quản lý bán hàng hay tìm nguồn vốn vừa tốn thời gian, vừa làm giảm khả năng kiểm soát”, ông Hiếu trình bày.
Vì vậy, Techcombank lựa chọn tập trung vào tính đồng bộ, để mỗi giải pháp hỗ trợ lẫn nhau, tạo nên trải nghiệm xuyên suốt với thao tác đơn giản, nhanh chóng.
Từ định hướng đó, ngân hàng phát triển 4 nhóm giải pháp cốt lõi gồm mở tài khoản trực tuyến, cấp tín chấp linh hoạt với Shopcash, quản lý bán hàng toàn diện qua T-Shop và mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng mới thông qua Shop Deals.
Sau 6 tháng ra mắt, đã có khoảng 100.000 khách hàng sử dụng các giải pháp này. Techcombank kỳ vọng đến cuối năm, lượng khách hàng sẽ tăng gấp 4-5 lần.
Bên cạnh đó, nhu cầu vốn của tiểu thương thường mang tính linh hoạt, gắn với từng thời điểm như nhập thêm hàng, xoay vòng vốn, chi trả chi phí vận hành hoặc xử lý phát sinh đột xuất.
Với Shopcash, Techcombank cung cấp giải pháp vay tín chấp phù hợp đặc thù này. Khách hàng có thể tiếp cận hạn mức đến 1 tỉ đồng. Với khách hàng mới, hạn mức ban đầu khoảng 30 triệu đồng có thể được cấp sau 15 ngày mở tài khoản hộ kinh doanh.
Hạn mức cũng được điều chỉnh tăng theo quá trình kinh doanh và giao dịch thực tế. Khoản vay không cần tài sản bảo đảm, không cần hồ sơ thủ tục phức tạp và được phê duyệt ngay trên ứng dụng ngân hàng.
Ngoài ra, Techcombank còn hợp tác với các đối tác để hỗ trợ miễn phí 5 năm sử dụng phần mềm bán hàng, 5.000 hóa đơn điện tử và 1 năm chữ ký số cho hộ kinh doanh.
Iran đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội tồi tệ nhất thập kỷ khi tăng trưởng GDP gần như bằng 0, lạm phát tăng vọt và bất ổn địa chính trị - xã hội leo thang. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 1, GDP thực của Iran chỉ tăng 0,3% năm 2025, giảm mạnh so với các năm trước đó (3,7% năm 2024 và 5,3% năm 2023).
Trước khi chiến sự xảy ra, lạm phát tại Iran đã lên tới gần 50% trong tháng 2, theo số liệu của cơ quan thống kê nước này. Sau hơn 5 tuần xung đột, các vấn đề kinh tế chỉ càng thêm trầm trọng. Ngoài nỗi sợ bị tấn công mỗi ngày, tác động dễ thấy nhất của chiến sự là một vòng xoáy tăng giá mới, từ nhu yếu phẩm như thực phẩm, đồ uống, thuốc men, tã lót đến bữa trưa tại các nhà hàng sang trọng trong thành phố.
Ở ngoại ô thủ đô Tehran, Amir (40 tuổi) cho biết trên AFP rằng giá loại bánh mỳ anh thường mua đã đột ngột tăng từ 700.000 rial lên 1 triệu rial (khoảng 0,75 USD). Một người bạn của anh cũng phải trả 180 triệu rial cho một viên thuốc chữa ung thư, vốn chỉ có giá 3 triệu rial trước xung đột. "Mà anh ấy phải mua 20 viên mỗi ngày", Amir nói.
Kaveh - một họa sĩ tại Tehran - cho biết quán cà phê nổi tiếng Dobar ở trung tâm Tehran "đã tăng giá 25% với tất cả món chỉ trong một ngày". Ngay cả ở vùng tây bắc Iran - nơi thường có nguồn hàng nhập khẩu dồi dào từ Thổ Nhĩ Kỳ, "một số sản phẩm đã tăng giá gấp 3 bình thường", một phụ nữ 50 tuổi cho biết trên AFP.
Nhận thấy lạm phát tăng nhanh, Ngân hàng Trung ương Iran giữa tháng trước đã phát hành tờ tiền 10 triệu rial - mệnh giá cao nhất đang lưu hành. Trước đó một tháng, cơ quan này đã ra mắt tờ 5 triệu rial - cũng là kỷ lục khi đó, phản ánh sự mất giá mạnh của nội tệ kể từ sau cuộc xung đột tháng 6 năm ngoái với Mỹ và Israel.
Khi giá cả tăng gây thêm áp lực lên ngân sách hộ gia đình, nhiều người cũng rơi vào cảnh thất nghiệp. Chiến sự khiến nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa, đẩy người lao động vào tình trạng bấp bênh và không biết có được trả lương hay không.
Chợ trên khắp cả nước rút ngắn thời gian mở cửa, các công ty xây dựng cũng sa thải hàng loạt lao động. Nhiều người trong số đó là lao động nhập cư từ Afghanistan. "Khi chiến sự bắt đầu, cơ hội việc làm trở nên hiếm hoi và mọi người ngừng xây dựng", Faizullah Arab - một thợ sơn 23 tuổi cho biết khi trở về Afghanistan cuối tuần trước.
"Các chủ doanh nghiệp đã ra nước ngoài, nên việc kinh doanh cũng dừng lại", Walijan Akbari, một lao động 42 tuổi, nói thêm.
Những người phụ thuộc vào Internet hoặc thương mại điện tử cũng gặp khó khăn trong hơn 5 tuần qua, khi chỉ còn mạng nội địa hạn chế của Iran hoạt động. "Tôi thực sự rất lo lắng về tương lai của chúng tôi, đặc biệt là về kinh tế. Sa thải hàng loạt, đóng cửa trên diện rộng... mọi thứ đều quá sức chịu đựng", một phụ nữ 35 tuổi làm việc trong lĩnh vực tài chính tại Isfahan cho biết.
Các cuộc không kích nhằm vào ngành thép của Iran - lĩnh vực quan trọng với nhiều ngành công nghiệp - cùng các cơ sở hóa dầu, cầu đường, nhiều khả năng sẽ để lại tác động dài hạn lên nền kinh tế. Adnan Mazarei, cựu quan chức cấp cao của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về Trung Đông, nhận định hệ thống ngân hàng sau chiến sự cũng là một vấn đề đáng lo ngại..
"Trước khi xung đột nổ ra, các ngân hàng đã ở trong tình trạng khó khăn, dễ tổn thương, với bảng cân đối kế toán yếu", ông nói. Mazarei cho rằng lĩnh vực này sẽ chịu thêm cú sốc do người tiêu dùng và doanh nghiệp không thể trả nợ.
Việc rút tiền tại các ATM trong thời gian chiến sự đã bị hạn chế, nhằm ngăn rút tiền hàng loạt. Tuy nhiên, thẻ và dịch vụ ngân hàng trực tuyến nhìn chung vẫn hoạt động trong phần lớn thời gian xung đột.
Vụ sụp đổ gần đây nhất là Ayandeh Bank, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất nước này. Ayandeh sụp đổ cuối năm ngoái do nợ xấu và thua lỗ 5,2 tỷ USD.
Mazarei cho rằng Iran có thể cần tung thêm các gói giải cứu, buộc ngân hàng trung ương phải in thêm tiền. "Tất nhiên, điều này sẽ làm tăng cung tiền và tiếp tục đẩy lạm phát lên cao hơn", ông cảnh báo.
Ngày 16/4, ngân hàng Deutsche Bank (Đức) dự báo Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất năm 2026. Nguyên nhân là rủi ro lạm phát do giá dầu trong xung đột tại Trung Đông, tăng trưởng của Mỹ vẫn sôi động và thị trường lao động thắt chặt, khiến Fed có ít dư địa nới lỏng chính sách.
Để giảm lãi suất năm nay, điều kiện cần là thị trường lao động của Mỹ suy yếu phần nào và lạm phát hạ nhiệt, các nhà phân tích tại Deutsche Bank cho biết. Trước đó, ngân hàng này kỳ vọng Fed giảm lãi suất một lần vào tháng 9.
Một số nhà băng khác, như JPMorgan và HSBC cũng đã loại trừ khả năng Fed giảm lãi năm nay. Tuy nhiên, Goldman Sachs, Morgan Stanley và BofA Global Research vẫn kỳ vọng Fed hạ lãi suất hai lần, bắt đầu từ tháng 9.
Vài ngày qua, một số quan chức Fed đã lên tiếng cảnh báo xung đột Trung Đông làm tăng sức ép lạm phát. Mức độ bất ổn cao cũng khiến họ khó phát tín hiệu rõ ràng về các bước đi tiếp theo.
Trong cuộc họp chính sách tháng 3, Fed giữ nguyên lãi suất tham chiếu tại 3,5-3,75%. Chủ tịch Fed Jerome Powell khi đó nhận định tác động từ các diễn biến ở Trung Đông với kinh tế Mỹ vẫn chưa rõ ràng. "Trong ngắn hạn, giá năng lượng tăng sẽ kéo lạm phát chung lên cao, nhưng hiện còn quá sớm để đánh giá quy mô và thời gian của các tác động tiềm tàng lên nền kinh tế", ông nói.
Quan chức Fed dự báo có thể nới lỏng chính sách thêm một lần nữa trong năm nay, với mức 25 điểm cơ bản (0,25%). Cuộc họp tiếp theo của cơ quan này sẽ diễn ra vào cuối tháng 4.
Hãng dữ liệu LSEG cho biết thị trường hiện đặt cược khả năng Fed không giảm lãi suất năm nay là gần 70%. Bên cạnh đó, "khả năng tăng lãi suất trong năm nay cũng không còn thấp nữa, nhưng chúng tôi không cho rằng việc này sẽ xảy ra trong năm 2026", Deutsche Bank nhận định.
Thông tin quan trọng này đã được công bố ngay tại hội thảo với chủ đề "Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh" do báo Tuổi Trẻ, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cùng Thuế TP.HCM tổ chức ngày 17-4, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank).
Thông báo này được đưa ra ngay lúc hộ kinh doanh mong chờ nhất. Những ngày qua một số cơ quan thuế địa phương đã thông tin hoặc hướng dẫn hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm dừng sử dụng hóa đơn điện tử.
Trường hợp tiếp tục sử dụng hóa đơn sẽ bị xác định là hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp và bị xử phạt.
Theo Cục Thuế, thực tế nhiều hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử nhằm minh bạch và chuyên nghiệp trong giao dịch với khách hàng. Các hộ này đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử và được cơ quan thuế chấp thuận.
Và theo chỉ đạo mới, những hộ kinh doanh này được tiếp tục sử dụng hóa đơn, không phải thực hiện thủ tục thông báo bổ sung với cơ quan thuế.
Tại hội thảo, ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế, nhấn mạnh Cục Thuế không hạn chế các nhu cầu hợp pháp của hộ kinh doanh.
Đồng thời, đang tổng hợp vướng mắc từ thực tiễn để báo cáo cấp có thẩm quyền hoàn thiện quy định, bảo đảm thuận lợi cho hộ kinh doanh và thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Liên tiếp hai văn bản hỏa tốc về nội dung này đã được Cục Thuế phát đi ngay trong chiều 17-4.
Trong đó Cục Thuế nhấn mạnh đối với các văn bản, thông báo, quyết định xử phạt hoặc nội dung hướng dẫn đã ban hành tại một số thuế cơ sở có liên quan đến việc sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống, Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế địa phương khẩn trương rà soát, đối chiếu với quy định hiện hành và hướng dẫn của Cục Thuế để xử lý theo đúng thẩm quyền.
"Trường hợp phát hiện nội dung chưa phù hợp thì kịp thời thu hồi, hủy bỏ, thay thế theo quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế", ông Mai Sơn khẳng định.
Một câu hỏi nóng mà hộ kinh doanh cũng đặt ra tại hội thảo đó là: Có bắt buộc hộ kinh doanh phải mở tài khoản hộ kinh doanh tại các ngân hàng TMCP có vốn Nhà nước (nhóm Big4) hay không?
Trả lời câu hỏi này, bà Lê Thị Chinh, Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế), khẳng định không có chuyện này và hộ kinh doanh có thể mở tài khoản ở bất kỳ ngân hàng nào thuận lợi nhất cho mình. Cơ quan thuế không có quy định cấm nào cả.
Tuy nhiên hộ kinh doanh lưu ý những thông tin trên tài khoản phải trùng với CCCD và định danh, tránh sai sót và tên trên tài khoản phải trùng với tên trên giấy phép kinh doanh của hộ kinh doanh.
Lãnh đạo Cục Thuế cũng nhấn mạnh minh bạch dòng tiền không chỉ là yêu cầu phục vụ quản lý, mà trước hết mang lại lợi ích thiết thực cho chính hộ kinh doanh.
"Chủ đề hội thảo hôm nay tập trung vào một nội dung rất quan trọng, đó là minh bạch dòng tiền trong hoạt động kinh doanh.
Đây không chỉ là yêu cầu phục vụ quản lý, mà trước hết mang lại lợi ích thiết thực cho chính hộ kinh doanh giúp quản lý doanh thu, chi phí rõ ràng hơn.
Từ đó nâng cao uy tín với đối tác, tổ chức tín dụng; thuận lợi hơn khi tiếp cận vốn, đồng thời từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Khi hộ kinh doanh minh bạch dòng tiền, cơ quan thuế cũng có thêm cơ sở dữ liệu để phối hợp với các ngân hàng thương mại, các tổ chức cung cấp giải pháp thanh toán và các đơn vị công nghệ xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ cho hộ kinh doanh", ông Mai Sơn nhấn mạnh.
Nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt của ngành thuế là hỗ trợ sát thực tế, dễ hiểu, dễ thực hiện, để hộ kinh doanh có thể làm đúng ngay từ đầu, yên tâm chuyển đổi từ phương thức khoán sang phương thức kê khai, ông Sơn nhấn mạnh ngành thuế không đặt nặng việc thu thật nhiều thuế, mà là thu đúng, thu đủ và hỗ trợ bà con hạn chế tối đa vi phạm để khỏi bị xử phạt.
Ngành thuế xác định rất rõ rằng, trong một giai đoạn chuyển đổi lớn như hiện nay, chắc chắn sẽ phát sinh những băn khoăn, những tình huống thực tế chưa được hiểu thống nhất; thậm chí có những vấn đề mà trong quá trình tổ chức thực hiện cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thêm.
"Vì vậy, ngành thuế không né tránh các ý kiến từ thực tiễn. Ngược lại, chúng tôi rất mong được lắng nghe đầy đủ, trực tiếp và thẳng thắn từ hộ kinh doanh để cơ quan thuế có thể giải quyết ngay những nội dung thuộc thẩm quyền, đồng thời tiếp thu các đề xuất, kiến nghị xác đáng để tiếp tục nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền hoàn thiện, sửa đổi cơ chế, chính sách và công tác quản lý thuế theo hướng ngày càng minh bạch hơn, cụ thể hơn, sát thực tiễn hơn", lãnh đạo Cục Thuế cam kết.
