Theo quy định của Sở GD-ĐT Hà Nội, học sinh đăng ký trực tuyến thi vào lớp 10 THPT năm học 2026 – 2027 bắt đầu từ ngày 10.4 và sẽ kết thúc vào 24 giờ hôm nay ngày 17.4.
Trong thời gian đăng ký, học sinh được phép điều chỉnh nguyện vọng (nếu có) trước thời điểm trên. Sau thời hạn này, các em không được thay đổi nguyện vọng đã đăng ký dù bất kỳ lý do gì.
Năm nay là năm đầu tiên Hà Nội áp dụng đăng ký trực tuyến thi vào lớp 10 cùng một số điểm mới quan trọng khác như: mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào 3 trường THPT công lập bất kỳ, không bị giới hạn theo khu vực tuyển sinh như trước đây.
Trong trường hợp không trúng tuyển nguyện vọng 1, thí sinh sẽ được xét lần lượt đến các nguyện vọng sau, với điều kiện điểm thi cao hơn điểm chuẩn của trường đăng ký ở nguyện vọng 1 ít nhất 0,5 điểm đối với nguyện vọng 2 và 1 điểm đối với nguyện vọng 3.
So với các năm trước, mức chênh lệch này đã được giảm 0,5 điểm.
Theo đánh giá của Sở GD-ĐT Hà Nội, sau 5 ngày đăng ký, hệ thống vận hành ổn định, thông suốt. Học sinh và phụ huynh không gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện. Các nhà trường đã chủ động tổ chức tư vấn, hướng dẫn, hỗ trợ học sinh đăng ký kịp thời, góp phần bảo đảm quá trình đăng ký diễn ra thuận lợi.
Sở GD-ĐT Hà Nội đề nghị các nhà trường tiếp tục tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn học sinh và phụ huynh trong thời gian còn lại của thời gian đăng ký, bảo đảm việc lựa chọn nguyện vọng phù hợp với năng lực học sinh và điều kiện của gia đình.
Việc đăng ký dự thi và định hướng học tập tiếp theo cần bảo đảm tính tự nguyện, không ép buộc dưới bất kỳ hình thức nào.
Những ngày qua, phụ huynh chia sẻ việc đăng ký trực tuyến vào lớp 10 năm nay giống như “canh chứng khoán” khi hệ thống cho phép phụ huynh, học sinh cập nhật số lượng đăng ký vào các trường theo thời gian thực.
Nếu như nhiều học sinh, phụ huynh xác định rõ ràng từng nguyện vọng ngay từ đầu thì cũng không ít phụ huynh tỏ ra dao động khi thấy số lượng đăng ký dự tuyển vào một số trường quá đông, đồng nghĩa với “tỷ lệ chọi” sẽ căng thẳng hơn.
Không ít trường hợp đã quyết định chuyển nguyện vọng sang một trường có mức điểm chuẩn nhiều năm gần đây tương đương hoặc thấp hơn nhưng khoảng cách xa nhà hơn, đi lại vất vả hơn để tăng cơ hội trúng tuyển.
Tuy nhiên, Sở GD-ĐT Hà Nội khuyến cáo: “Việc tham khảo số liệu đăng ký vào các trường chỉ mang tính hỗ trợ, quyết định lựa chọn nguyện vọng cần dựa trên năng lực thực tế của học sinh, đồng thời cân nhắc điều kiện học tập, môi trường giáo dục và định hướng lâu dài”.
Sở này cũng lưu ý, trong quá trình đăng ký, nếu phát sinh vướng mắc, học sinh và phụ huynh cần liên hệ ngay với nhà trường để được hỗ trợ, xử lý kịp thời, bảo đảm quyền lợi trong thời gian đăng ký chính thức.
Tỷ lệ trúng tuyển lớp 10 THPT công lập năm nay khoảng 55%, thấp hơn nhiều năm gần đây (khoảng 62 – 64%). Bên cạnh đó, việc cho phép học sinh đăng ký cả 3 nguyện vọng ở bất cứ trường THPT nào mà không theo khu vực tuyển sinh, dù tăng cơ hội lựa chọn cho học sinh nhưng cũng đã cảnh báo trước được việc một số trường sẽ có số lượng đăng ký tăng mạnh.
Thực tế cho thấy, nhiều trường top đầu năm nay dẫn đầu về số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 như: THPT Yên Hòa, Lê Quý Đôn – Hà Đông, Việt Đức, Kim Liên, Phan Đình Phùng, Thăng Long, Trần Phú…
Theo quy định, 3 nguyện vọng vào lớp 10 của mỗi học sinh được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên: nguyện vọng 1, nguyện vọng 2, nguyện vọng 3. Học sinh đủ điểm trúng tuyển vào nguyện vọng 1 thì sẽ không được xét tiếp các nguyện vọng 2 và 3.
Các nguyện vọng (1, 2, 3) được xét đồng thời, không phải xét xong nguyện vọng 1 mới chuyển sang nguyện vọng 2 và 3.
Theo dữ liệu của ngành giáo dục TP HCM, tất cả xã, phường trên địa bàn đều có ít nhất một trường tiểu học, nhưng ở bậc liên thông là THCS thì có sự chênh lệch đáng kể ở nhiều địa bàn.
Cụ thể, phường Tân Sơn (quận Tân Bình cũ) có 3 trường tiểu học với gần 4.100 học sinh, chưa kể gần 1.800 trẻ mầm non nhưng không có trường THCS nào, kể cả tư thục. Phường Phú Thuận (quận 7 cũ) rơi vào cảnh tương tự dù có 4 trường tiểu học với gần 5.000 học sinh và khoảng 3.200 trẻ mầm non.
Nếu chỉ xét nhóm công lập, TP HCM còn phường Tây Nam (Bình Dương cũ) cũng không có trường. Ngoài ra, nhiều xã, phường ghi nhận chênh lệch giữa tiểu học và THCS lên đến 5-7 trường:
Đơn vị
Trường tiểu học
Trường THCS
Xã Long Hải
14
7
Phường Bình Hưng Hòa
9
3
Xã Tân An Hội
8
3
Phường Hiệp Bình
8
3
Phường Thuận Giao
8
3
Ở chiều ngược lại, 5 nơi có số trường THCS nhiều hơn tiểu học là Tân Hòa, Cát Lái, Bình Phú, Bình Quới và Trừ Văn Thố.
Trả lời VnExpress ngày 9/4, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nhìn nhận tình trạng không có trường THCS hoặc chênh lệch lớn về số lượng trường giữa hai cấp học làm mất cân đối cung-cầu cục bộ. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ quá tải ở các khu vực có tỷ lệ dân nhập cư cao, biến động dân số lớn.
Với những địa phương "trắng" trường THCS hoặc nhiều trường tiểu học nhưng chỉ có 1 trường THCS, Sở sẽ phối hợp với UBND xã, phường để điều phối, phân luồng học sinh.
"Học sinh chuyển cấp từ lớp 5 lên 6 sẽ được sắp xếp vào các trường ở khu vực lân cận, đảm bảo có chỗ học", Phó giám đốc Sở nói.
Năm nay thành phố dự kiến có hơn 197.500 trẻ vào lớp 1 và 185.700 em khối 6. Số này giảm lần lượt khoảng 6.100 và 2.200 em so với năm ngoái.
Việc phân bổ chỗ học căn cứ mạng lưới trường lớp tại địa phương và vùng giáp ranh, quy mô trẻ trong độ tuổi và khoảng cách thực tế. Thành phố ứng dụng hệ thống bản đồ số (GIS) để xác định quãng đường từ nhà học sinh đến trường, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các em được học gần nhà.
Theo dự kiến, kết quả thi đánh giá năng lực đợt 1 sẽ được công bố ngày 17-4. Các chuyên gia tuyển sinh cho rằng nếu có mục tiêu cải thiện điểm số và còn đủ điều kiện tham gia, thí sinh nên tận dụng thêm cơ hội thi đợt 2 để gia tăng khả năng trúng tuyển vào ngành học mong muốn.
Những năm gần đây, phổ điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM đợt 2 thường cao hơn đợt 1. Theo thống kê của ĐH Quốc gia TP.HCM, phân bố điểm kỳ thi đợt 2 năm 2025 có xu hướng "lệch phải" và trải rộng hơn so với đợt 1, mức điểm trung bình tăng lên và xuất hiện nhiều thí sinh đạt điểm cao hơn.
Lý giải, TS Nguyễn Quốc Chính - Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) - cho biết phần lớn thí sinh tham gia đợt 2 đã từng dự thi ở đợt 1, có năng lực học tập khá trở lên và mong muốn nâng cao kết quả xét tuyển.
Tính trên tổng số thí sinh dự thi đợt 2 năm 2025 đã có hơn 65.000 thí sinh (chiếm 71,27%) đã từng tham gia thi ở đợt 1.
Phân tích kết quả cho thấy nhóm thí sinh này có điểm thi đợt 2 cao hơn mặt bằng chung, thuộc nhóm có năng lực khá trở lên. Theo ông Chính, việc nhóm thí sinh này tiếp tục dự thi ở đợt 2 góp phần làm dịch chuyển phân bố điểm theo hướng lệch phải.
"Như năm trước, đợt 2 diễn ra sau đợt 1 khoảng hai tháng, thí sinh có thêm thời gian ôn tập và củng cố kiến thức. Nhóm thí sinh quay lại thi lần hai thường có sự chuẩn bị tốt hơn, hiểu rõ cấu trúc đề thi và có chiến lược làm bài hiệu quả hơn, tâm lý phòng thi cũng tốt hơn và biết cách tránh những sai sót trước đó sau khi đã trải nghiệm thực tế nên cải thiện được kết quả làm bài", ông Chính phân tích.
PGS.TS Bùi Hoài Thắng - Trưởng phòng đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) - cũng nhận định đợt 2 thường thu hút nhóm thí sinh có động lực cao, có mục tiêu rõ ràng trong việc cải thiện hoặc tối ưu hóa điểm số để xét tuyển. Trong khi đó, nhiều thí sinh có học lực chưa tốt hoặc không thực sự đầu tư cho kỳ thi có xu hướng không đăng ký hoặc không tham gia thi đợt 2.
Việc này sẽ làm thay đổi cơ cấu thí sinh, tăng tỉ lệ thí sinh có học lực khá, giỏi nên góp phần nâng mặt bằng điểm thi. "Khoảng cách gần hai tháng giữa hai đợt thi là quãng thời gian đủ để thí sinh bổ sung kiến thức, rèn kỹ năng làm bài và khắc phục những thiếu sót ở lần thi đầu. Vì vậy nếu còn mục tiêu nâng điểm và tăng cơ hội trúng tuyển, thí sinh nên cân nhắc đăng ký vì phổ điểm đợt 2 những năm qua thường cao hơn đợt 1", ông Thắng tư vấn.
Còn theo ThS Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), kết quả thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM hiện được hơn 100 trường ĐH, CĐ trên cả nước sử dụng để tuyển sinh, xét tuyển theo nhiều cách khác nhau phụ thuộc vào đề án riêng của từng đơn vị. Trong đó tám trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM năm nay sẽ xét tuyển theo phương thức tổng hợp với tối đa 95% chỉ tiêu.
"Với phương thức xét tuyển tổng hợp, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức là một trong các điểm thành phần để xét tuyển đầu vào, cùng với các thành phần điểm khác như kết quả thi tốt nghiệp THPT, kết quả học tập THPT và các tiêu chí khác", ThS Tiến nói.
Một trong những lý do khiến nhiều chuyên gia khuyến khích thí sinh thi đợt 2 là bởi phần lớn trường ĐH sử dụng kết quả cao nhất của thí sinh để xét tuyển nếu dự thi nhiều lần. Điều này đồng nghĩa việc thi đợt 2 không tạo bất lợi mà mở thêm cơ hội nâng điểm cho thí sinh.
Việc tận dụng các kỳ thi đánh giá năng lực tổ chức nhiều đợt không chỉ giúp thí sinh có thêm cơ hội chứng minh năng lực bản thân mà còn chủ động hơn trong việc xây dựng chiến lược xét tuyển ĐH.
"Với thí sinh có điểm ở ngưỡng cạnh tranh hoặc chưa đạt mức an toàn cho ngành học mong muốn, việc tham gia thêm một đợt thi là lựa chọn hợp lý. Chỉ cần cải thiện thêm vài chục điểm, cơ hội trúng tuyển vào các ngành có tính cạnh tranh cao có thể thay đổi đáng kể", ông Tiến bình luận.
Tổ chức giáo dục Shorelight tuần trước công bố báo cáo thường niên về tình hình visa du học Mỹ, căn cứ dữ liệu do chính phủ cung cấp. Theo đó, tỷ lệ từ chối visa du học chạm mức 35% vào năm 2025, vượt qua đỉnh điểm của năm 2020 (33%).
Nhóm bị ảnh hưởng nhiều nhất là du học sinh từ châu Phi, khi gần 2/3 số đơn (64%) bị bác bỏ. Cá biệt, học sinh từ một số quốc gia như Sierra Leone và Somalia có tỷ lệ trượt lên đến hơn 90%.
Khu vực Nam Á cũng gia tăng rõ rệt. Ấn Độ, quốc gia dẫn đầu về số sinh viên quốc tế tại Mỹ, chứng kiến tỷ lệ từ chối tăng vọt, từ 36% năm 2023 lên 61% năm 2025. Ở các nước khác trong khu vực, 70-84% đơn xin visa bị từ chối.
Ngược lại, bức tranh tại Nam Mỹ có phần tươi sáng hơn khi tỷ lệ từ chối giảm xuống còn 22%. Tại châu Âu, con số này vẫn duy trì ở mức thấp, khoảng 9% trong suốt thập kỷ qua.
Thực trạng này được cho là hệ quả của việc thay đổi chính sách. Trong năm qua, chính phủ Mỹ từng tạm dừng phỏng vấn để rà soát mạng xã hội và siết chặt quy trình kiểm tra an ninh, khiến sinh viên quốc tế, đặc biệt là tại các điểm nóng như Ấn Độ, chật vật để được hẹn phỏng vấn. Đề xuất giới hạn thời gian lưu trú tối đa 4 năm mà không được gia hạn tự động cũng là rào cản lớn.
Đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định cơ quan này duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về an ninh quốc gia. Việc nhập cảnh vào Mỹ là một đặc quyền, không phải quyền lợi nghiễm nhiên. Mọi hồ sơ đều được xem xét kỹ lưỡng dựa trên luật pháp và hoàn cảnh của từng cá nhân.
Shorelight ước tính các đại học Mỹ có thể thất thu khoảng 3 tỷ USD học phí trong năm nay.
Ngoài ra, các chuyên gia lo ngại về những hệ lụy dài hạn, như sụt giảm chất lượng nghiên cứu do thiếu nguồn lực để đổi mới sáng tạo, mất lợi thế cạnh tranh trước các quốc gia đang thu hút nhân tài mạnh mẽ.
Năm học 2024-2025, khoảng 1,18 triệu sinh viên quốc tế đến Mỹ, đóng góp cho nền kinh tế nước này 55 tỷ USD. Trong đó, số du học sinh Việt là gần 25.600, tăng khoảng 16%, tiếp tục trong top 5 nhóm sinh viên quốc tế đông nhất.
