Giữa làn sóng thanh toán số, hộ kinh doanh là mắt xích trực tiếp phục vụ du khách nội địa và quốc tế. Hiện Việt Nam có hơn 5,5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, nhưng nhiều bên vẫn gặp khó trong tiếp cận công nghệ, quản trị tài chính và thích ứng yêu cầu minh bạch ngày càng cao.
Hơn 15 năm kinh nghiệm làm hướng dẫn viên kiêm trưởng đoàn tour quốc tế, anh Trần Hữu Duy cho biết thanh toán không tiền mặt hiện nay “cực kỳ phổ biến”.
Điển hình khi tới Trung Quốc, gần như mọi giao dịch đều có thể thực hiện bằng mã QR, từ cửa hàng lưu niệm, sạp rau ngoài chợ cho đến cả những trường hợp nhỏ lẻ. Ở châu Âu hay Anh, hình thức thanh toán thẻ và không tiền mặt cũng rất phổ biến.
“Tôi luôn khuyến khích du khách hạn chế mang theo nhiều tiền mặt, tránh đối mặt rủi ro mất hết”, anh Hữu Duy nói. Trong khi thẻ tín dụng có thể khóa hoặc kiểm soát chi tiêu nên an toàn hơn.
Bên cạnh đó, thanh toán bằng thẻ còn mang lại nhiều lợi ích như: hoàn tiền, tích điểm tiêu dùng, cải thiện điểm tín dụng, hỗ trợ tốt cho các nhu cầu vay vốn sau này. Đặc biệt, hầu hết thẻ tín dụng đều có thời gian miễn lãi lên đến khoảng 45 ngày, nếu sử dụng hợp lý sẽ rất có lợi.
Anh Nguyễn Đức Giang – Tổng giám đốc Universe Travel – cho biết trong các hành trình dẫn khách tới những thị trường phát triển như Mỹ, Canada, Úc, Anh hay châu Âu, thanh toán không tiền mặt gần như chiếm ưu thế tuyệt đối.
“Khoảng 90% giao dịch là dùng thẻ tín dụng vật lý, Apple Pay… Hầu như đâu cũng có thể thanh toán không tiền mặt, từ di chuyển bằng tàu, xe buýt đến ăn uống, mua sắm”, anh nói.
Dù không ít du khách Việt vẫn còn thói quen mang theo tiền mặt, nhưng khi trực tiếp trải nghiệm mức độ phổ biến của thanh toán số tại các nước trên, nhiều người nhanh chóng chuyển sang sử dụng theo.
Thanh toán không tiền mặt khi du lịch ngày càng phổ biến. Du khách có thể dùng thẻ, ví điện tử, ứng dụng ngân hàng để quét QR, chuyển khoản, hoặc các hình thức không chạm như Apple Pay, Google Pay và thanh toán online khi đặt dịch vụ.
Theo số liệu thống kê của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), ước tính quý 1-2026, Việt Nam đón 6,76 triệu lượt khách quốc tế, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu du lịch lữ hành quý đầu năm ước đạt 22.900 tỉ đồng ( 12,5%), chiếm 1,2% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.
Thực tế, tiềm năng thu hút doanh thu từ du khách quốc tế tới Việt Nam còn lớn hơn nữa. Tuy nhiên, theo anh Trần Đức Giang, điểm “đứt gãy” trong trải nghiệm chi tiêu của du khách quốc tế thường nằm ở các quán ăn nhỏ, hàng quán vỉa hè, quầy bán đồ lưu niệm hay chợ truyền thống… Nguyên nhân là nhiều hộ kinh doanh vẫn e ngại về thuế hoặc chưa quen với thanh toán không tiền mặt.
“Nếu mở rộng được, thanh toán không tiền mặt có thể góp phần kéo dài thời gian lưu trú của du khách quốc tế, bởi cách chi tiêu trở nên quen thuộc như tại quốc gia của họ và quan trọng nhất là tiện”, anh Đức Giang nhấn mạnh.
Theo ghi nhận, không chỉ du khách quốc tế, nhiều du khách trong nước cũng gặp khó khi chi tiêu do một số điểm đến vẫn yêu cầu tiền mặt. Sự bất tiện không chỉ làm giảm trải nghiệm mà còn khiến bên bán hụt doanh thu.
Làn sóng thanh toán số không chỉ mang xu hướng thị trường mà còn là yêu cầu từ cơ quan quản lý.
Theo quy định mới, hộ kinh doanh phải tách bạch tài khoản cá nhân và kinh doanh, thực hiện thu – chi qua tài khoản đứng tên và khai báo với cơ quan thuế. Nhằm giúp minh bạch dòng tiền, giảm rủi ro, tạo điều kiện tiếp cận vốn, tránh vướng mắc khi kê khai và quyết toán thuế.
Anh Nguyễn Dũng (TP.HCM, kinh doanh sản phẩm du lịch) kỳ vọng với sự phát triển và sự thuận lợi trong thanh toán, khách du lịch, đặc biệt khách Trung Quốc và Hàn Quốc sẽ chi mạnh tay hơn, thay vì đi các tour giá rẻ, hầu như không chi tiêu gì nhiều.
Anh cũng cho biết với quy định mới về thuế hộ kinh doanh, nếu thực sự minh bạch, áp dụng thanh toán qua hỗ trợ của các ngân hàng, việc kê khai doanh thu và hạch toán cũng trở nên dễ dàng hơn, không quá phức tạp như anh từng lo lắng.
Để hỗ trợ, một số ngân hàng đã vào cuộc. Điển hình, Techcombank phát triển hệ sinh thái số cho hộ kinh doanh, cho phép mở tài khoản trực tuyến nhanh, đồng thời cung cấp các tiện ích như tư vấn thuế, miễn phí chọn số tài khoản. Nền tảng T-Shop giúp quản lý toàn bộ hoạt động kinh doanh trên điện thoại, bao gồm bán hàng, thanh toán, xuất hóa đơn, theo dõi doanh thu…, qua đó tăng khả năng kiểm soát vận hành.
Ngoài ra, hệ sinh thái còn tích hợp các ưu đãi về phần mềm quản lý, hóa đơn điện tử, chữ ký số và hỗ trợ kê khai thuế, giúp hộ kinh doanh tiết kiệm chi phí, thời gian trong quá trình chuyển đổi, tuân thủ quy định.
Khi tận dụng tốt các hỗ trợ từ phía ngân hàng, cùng với nỗ lực chuyển đổi số, hộ kinh doanh không chỉ đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn tăng cơ hội phát triển ổn định và hiệu quả hơn.
Báo cáo thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á 2025 do công ty đầu tư mạo hiểm Momentum Works (Singapore) vừa phát hành cho biết Shopee vẫn duy trì "ngôi vương" thị trường sàn bán lẻ trực tuyến đa ngành ở Việt Nam năm qua, với doanh số giao dịch (GMV) hơn 11,8 tỷ USD, tương đương 58% thị phần.
Theo sau tiếp tục là TikTok Shop, chiếm 39% GMV thị trường, tương đương quy mô gần 8 tỷ USD. Lazada và Tiki cùng chia 3% miếng bánh còn lại.
Dù thứ hạng của hai sàn dẫn đầu thị trường không đổi, khoảng cách đã thu hẹp một nửa chỉ sau một năm. Vào 2024, thị phần Shopee và TikTok Shop lần lượt là chiếm 65% và 28%, tức khoảng cách 37 điểm phần trăm. Tuy nhiên, con số này rút ngắn còn 19 điểm phần trăm năm ngoái.
Báo cáo do YouNet ECI phát hành hồi tháng 3 cũng ghi nhận tương tự. Tính toán của công ty tư vấn tăng trưởng trên thương mại điện tử này cho rằng thị phần của Shopee năm 2025 ở Việt Nam là 57,5% trong khi TikTok Shop đạt 39,6%. Nguyên nhân do tốc độ tăng trưởng GMV của hai sàn chênh lệch lớn.
"Trong khi Shopee vẫn giữ vững vị thế sàn thương mại điện tử dẫn đầu thị trường, tốc độ mở rộng của nền tảng này đã bước vào giai đoạn tăng trưởng ổn định hơn (6%). Ngược lại, TikTok Shop ghi nhận mức tăng trưởng vượt 90% trong năm thứ hai liên tiếp", YouNet ECI nhận định.
Tại 5 nước gồm Indonesia, Thái Lan, Philippines, Malaysia và Việt Nam, cuộc rượt đuổi của TikTok Shop với Shopee có xu hướng tương tự, với khoảng cách thị phần dao động 15-20 điểm phần trăm, theo Momentum Works.
Riêng ở Singapore, Shopee thống trị với 52% thị phần, kế đến là Lazada, Amazon còn TikTok Shop chiếm 6%.
Tính chung Đông Nam Á, Shopee tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu, chiếm 53% thị trường năm qua, tương đương 83,2 tỷ USD GMV, nhờ các nỗ lực liên tục nhằm bảo vệ vị thế trước sự cạnh tranh ngày càng tăng từ "á vương".
TikTok Shop tăng trưởng hơn gấp đôi GMV năm 2025. Khoảng cách thị phần với "sàn cam" càng thu hẹp hơn vào cuối năm. Cả hai sàn dẫn đầu đều đang chạy đua đầu tư vào thương mại nội dung (content commerce) ở định dạng video và phát trực tuyến (livestream).
"Với sự bứt phá của TikTok Shop và việc Shopee gia tăng đầu tư, nội dung không còn chỉ là kênh marketing mà trở thành động lực chính tạo ra nhu cầu", báo cáo của Momentum Works nhận định.
Trong khi, Lazada chuyển hướng sang tập trung gian hàng chính hãng, có thương hiệu, bước đầu ghi nhận tín hiệu tích cực tại Singapore, Thái Lan và Philippines.
Momentum Works cho biết thị trường sàn thương mại điện tử Đông Nam Á 2025 đạt quy mô 157,6 tỷ USD, tăng 22,8% so với 2024. Tăng trưởng khu vực dẫn dắt bởi Thái Lan và Malaysia, lần lượt mức 51,8% và 47,6%.
Việt Nam, Philippines, Singapore cùng tăng trưởng trên 20%, trong khi Indonesia vẫn là thị trường lớn nhất (chiếm 37%) nhưng chỉ mở rộng 2,2%. Đáng chú ý, Philippines (21,1 tỷ USD) đã vượt Việt Nam (20,4 tỷ USD) trở thành thị trường lớn thứ ba khu vực, sau Indonesia (57,7 tỷ USD) và Thái Lan (35,5 tỷ USD).
Sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Điều kiện then chốt để duy trì thỏa thuận là Tehran phải mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại đang diễn biến theo một kịch bản khác. Theo ghi nhận của WSJ, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển có nhích lên nhẹ vào ngày 9/4 nhưng vẫn ở mức cực kỳ khiêm tốn.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 10 tàu đi qua eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng rời.
Trước khi những biến động bùng phát vào cuối tháng 2, mỗi ngày tuyến đường này đón nhận hơn 100 lượt tàu qua lại. Nơi đây vốn gánh vác việc luân chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Sự sụt giảm đột ngột này đã tạo ra một "nút thắt cổ chai" trên biển. Theo báo cáo của Lloyd's List, khoảng 800 con tàu vẫn đang mắc kẹt, neo đậu chờ đợi tại vùng biển xung quanh khu vực này. Lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường và gần như hoàn toàn do thương mại liên quan đến Iran chi phối.
"Luật chơi" mới và lời đồn tiền mã hóa
Sự thận trọng của các doanh nghiệp vận tải là hoàn toàn có cơ sở khi những "luật chơi" mới đang dần thành hình. Phía Iran đã phát đi thông điệp qua các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu được phép đi qua ở mức khoảng một chục tàu mỗi ngày.
Theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tàu thuyền giờ đây chỉ được phép đi qua khi có sự phối hợp chặt chẽ với hải quân nước này. Iran cũng đã chủ động công bố các tuyến hàng hải thay thế, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak để tránh rủi ro.
Đi kèm với đó là những điều kiện mang tính chọn lọc khắt khe. Các tàu muốn qua eo biển phải nằm trong một danh sách đã được phê duyệt từ trước. Những quốc gia được xem là "thân thiện" với Tehran có thể sẽ được ưu tiên cấp phép di chuyển.
Gây chú ý nhất trong giới tài chính lúc này là thông tin về khả năng thu phí trung chuyển. Theo tờ Financial Times, Iran có thể sẽ yêu cầu mức phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển.
Điểm độc đáo là khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa. Nếu thành sự thật, đây là một chi tiết mang tính bước ngoặt, buộc các tập đoàn năng lượng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí logistics và phương thức thanh toán.
Trước những rào cản và rủi ro khó lường, các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn chọn cách quan sát. Tập đoàn vận tải khổng lồ Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ chưa có kế hoạch nối lại tuyến đường đi qua Hormuz.
Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng phát đi thông điệp cảnh báo tới các hội viên. Tổ chức này nhấn mạnh việc rời khỏi khu vực Vịnh lúc này là hành động không nên thực hiện nếu thiếu đi sự phối hợp chặt chẽ với cả phía Mỹ và Iran.
Những lo ngại về an ninh hàng hải vẫn luôn hiện hữu. Dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế chỉ ra rằng, kể từ đầu tháng 3, đã có tới 30 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại khu vực này, trong đó có 13 chiếc là tàu chở dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá những biến động hiện tại đã tạo ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang giữ thái độ bình tĩnh, chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ các bên liên quan.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện tại vẫn còn nhiều ẩn số đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Biên tập viên Richard Meade của Lloyd’s List nhận định: “Eo biển hiện vẫn mở, hoặc đóng, giống như trước khi kế hoạch ngừng bắn được đưa ra”.
Hãng bay Vietjet của nữ tỉ phú Nguyễn Thị Phương Thảo và SPDB Financial Leasing vừa trao thỏa thuận tài trợ thuê mua 10 tàu bay COMAC C909, mở rộng hợp tác tài chính - hàng không giữa Việt Nam và Trung Quốc.
SPDB Financial Leasing là đơn vị thành viên Shanghai Pudong Development Bank - một trong những định chế tài chính lớn của Trung Quốc, có kinh nghiệm trong lĩnh vực cho thuê và thu xếp vốn tàu bay.
Thỏa thuận được ký ngày 16-4, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc.
Theo nội dung công bố, hai bên thống nhất triển khai theo mô hình thuê vận hành (operating lease) với quy mô 10 tàu.
Theo dữ liệu từ Planespotters cập nhật ngày 17-4, thị trường hàng không Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hai nhà sản xuất lớn là Airbus và Boeing.
Các hãng như Vietnam Airlines, Bamboo Airways, Vietravel Airlines hay Sun PhuQuoc Airways đều đang khai thác các dòng máy bay Airbus và Boeing.
Vietnam Airlines hiện vận hành đội bay khoảng 96 chiếc, gồm các dòng thân rộng như Boeing 787, Airbus A350 và thân hẹp A321, A320, cùng ATR72 cho chặng ngắn như TP.HCM - Côn Đảo. Trong khi đó, Sun PhuQuoc Airways đang khai thác 10 máy bay, chủ yếu là A321 và A320, và dự kiến bổ sung thêm A330.
Trong bối cảnh lượng đơn hàng tồn đọng lớn tại Airbus và Boeing khiến thời gian giao máy bay kéo dài nhiều năm, theo các hãng bay, việc Vietjet bổ sung C909 được xem là giải pháp linh hoạt nhằm tiếp cận nguồn cung sớm hơn, đồng thời mở rộng kênh tài chính và khả năng tiếp cận thị trường vốn quốc tế.
Theo kế hoạch, số máy bay COMAC C909 sẽ được Vietjet khai thác chủ yếu trên các đường bay giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Gần đây, hãng đã mở thêm 5 đường bay thẳng mới, gồm Hà Nội - Hàng Châu, Hà Nội - Ân Thi, Hà Nội - Hoàng Sơn, TP.HCM - Quế Lâm và TP.HCM - Hoàng Sơn.
Việc bổ sung đội bay mới được kỳ vọng giúp Vietjet tăng tần suất khai thác, tận dụng nhu cầu đi lại và du lịch đang phục hồi mạnh giữa hai thị trường.
COMAC C909 là dòng máy bay phản lực tầm ngắn đến trung bình do COMAC sản xuất.
Trước đây, dòng máy bay này được biết đến với tên gọi ARJ21 và được đổi tên thành C909 từ tháng 11-2024.
Máy bay có sức chứa từ 78 - 95 hành khách, tầm bay khoảng 1.200 - 2.000 hải lý, phù hợp với các chặng bay ngắn và trung bình.
Vietjet hiện đã đưa dòng máy bay này vào khai thác trên các đường bay từ Hà Nội và TP.HCM - Côn Đảo.
