Bốn năm trước, khi vừa ly hôn chồng cũng là lúc tôi rơi vào khủng hoảng tài chính vì thua lỗ trong đầu tư chứng khoán, mất toàn bộ số tiền tích góp suốt nhiều năm. Gánh nặng trách nhiệm với ba đứa con nhỏ khiến tôi chìm vào trạng thái trầm cảm kéo dài. Trong những ngày cô đơn nhất, tôi tìm đến một ứng dụng hẹn hò và gặp anh, người đàn ông Thụy Điển hơn tôi một tuổi, đang làm y tá tại một bệnh viện ở Stockholm. Khi đó, anh trong một cuộc hôn nhân bế tắc với người vợ đã phản bội mình. Cuộc đời anh cũng nhiều mất mát: mẹ mất vì bệnh hiểm nghèo khi anh vừa chào đời, bố qua đời khi anh chưa tròn 18 tuổi, không có anh chị em ruột, anh cũng điều trị trầm cảm.
Chúng tôi đến với nhau như hai con người đồng cảnh ngộ. Những cuộc trò chuyện kéo dài đến 3-4 giờ sáng mỗi đêm khiến chúng tôi cảm thấy như thấu hiểu và đồng điệu với nhau một cách kỳ lạ. Chỉ sau 8 ngày, cả hai đã có cảm giác như đọc được suy nghĩ của nhau, rồi chúng tôi nói lời yêu. Sau hơn một tháng, anh xin nghỉ phép bay sang Việt Nam gặp tôi. Tôi đã đếm từng ngày chờ đợi nhưng cuộc gặp ấy đã không thể diễn ra như kế hoạch cách đây 3 năm. Anh không vượt qua được rào cản tâm lý khi vẫn chưa chính thức ly hôn, còn tôi có ba con nhỏ ở Việt Nam.
Áp lực khiến anh rơi vào trầm cảm lần nữa và cắt đứt mọi liên lạc với tôi. Suốt hơn một năm sau đó, chúng tôi không liên lạc. Tôi không mở lòng với ai, chỉ tập trung làm việc và chăm sóc con cái. Cho đến một ngày, anh nhắn tin trở lại, báo rằng đã chính thức ly hôn. Trái tim tôi như được hồi sinh. Chúng tôi kết nối lại, trò chuyện mỗi ngày như chưa từng có khoảng cách. Khi đó, anh bận vừa làm y tá, vừa theo học ngành IT, đồng thời một mình nuôi con trai nhỏ. Tôi quyết định xin visa sang Thụy Điển gặp anh, dù biết đó là một hành trình vô cùng khó khăn. Chúng tôi chưa từng gặp nhau trước đó, tôi chưa từng đi châu Âu, cũng không có nhiều ràng buộc tài chính để chứng minh với đại sứ quán.
Bằng tình yêu và sự đồng hành của anh trong việc chuẩn bị giấy tờ bảo lãnh, điều kỳ diệu đã xảy ra, tôi được cấp visa. Tôi vỡ òa trong hạnh phúc và háo hức chuẩn bị cho chuyến đi. Cuối cùng chúng tôi cũng gặp và có vài tuần sống bên nhau tại Thụy Điển. Dù có những khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và ẩm thực, đặc biệt là con trai anh chưa quen với món ăn Việt và không thể giao tiếp với tôi bằng tiếng Anh, chúng tôi vẫn cố gắng thích nghi. Tôi nấu ăn mỗi ngày, còn anh phụ giúp và học cách làm các món Việt như nem rán, phồng tôm, các món cuốn, thậm chí cả phở. Anh rất thích và dần “nghiện” đồ ăn Việt. Anh là người hiền lành, thông minh nhưng cũng rất nhạy cảm. Anh hay khóc khi cảm thấy tủi thân.
Đã nhiều lần tôi lau nước mắt cho anh, đặc biệt là đêm trước khi tôi trở về Việt Nam. Anh không ngủ, nằm suốt đêm khóc vì không muốn xa tôi. Anh sợ phải quay lại cuộc sống cô đơn và mong tôi ở lại, nhưng visa của tôi đã hết hạn, tôi buộc phải rời đi. Khoảnh khắc chia tay ở sân bay, chúng tôi ôm nhau suốt 30 phút trong nước mắt, hứa với nhau sẽ sớm gặp lại. Anh quay lưng rời đi, một tay lau nước mắt mà không dám ngoảnh lại, còn tôi đứng đó nhìn theo bóng anh xa dần. Sau khi tôi về nước, chúng tôi vẫn liên lạc mỗi ngày. Dù bận học, bận làm và chăm con, anh vẫn luôn dành thời gian nhắn cho tôi những tin nhắn dài kể về ngày của mình. Tôi tin rằng anh chính là người tôi tìm kiếm.
Chúng tôi cùng nhau lên kế hoạch cho lần gặp tiếp theo sau khi anh tốt nghiệp, mơ về một tương lai và mái ấm chung. Rồi biến cố xảy ra, một ngày, tôi nhận tin anh bị đột quỵ khi đang làm việc và phải cấp cứu trong bệnh viện. Anh nằm viện một tuần, sau đó về nhà theo dõi thêm cả tháng, không ai bên cạnh chăm sóc. Sức khỏe suy yếu, tài chính khó khăn với chi phí sống đắt đỏ ở Stockholm khiến anh rơi vào trầm cảm nặng hơn. Tin nhắn của anh thưa dần. Từ thói quen trò chuyện mỗi ngày, giờ đây 2-3 ngày anh mới trả lời. Tôi buồn và trách anh thiếu quan tâm.
Sau vài ngày im lặng, anh nói rằng cuộc sống hiện tại quá tải, vừa bệnh tật vừa lo công việc, học hành và con cái khiến anh gần như không còn thời gian để thở. Anh mong tôi hiểu và thông cảm. Tôi im lặng, chỉ đăng một dòng trạng thái buồn: “Nhớ anh đến quặn lòng”. Anh đã xem, ngay đêm đó anh nói cần thời gian để tự giải quyết vấn đề của mình. Anh không muốn làm tôi buồn hay kéo tôi vào cuộc sống hỗn loạn của anh, tin rằng dừng lại là cách tốt nhất để tôi có thể tìm được người khác mang lại hạnh phúc cho tôi. Rồi anh lại chặn mọi liên lạc.
Đã 6 tháng trôi qua, tôi vẫn không thể quên được anh, mối tình xuyên biên giới kéo dài hơn 3 năm. Tôi biết chúng tôi rời xa không phải vì sự phản bội hay không còn yêu mà vì hoàn cảnh. Tháng này anh sẽ tốt nghiệp đại học. Tôi vẫn tự hỏi: liệu mình có nên tiếp tục chờ đợi anh?
Gia đình tôi có năm người: ba mẹ chồng lớn tuổi, vợ chồng tôi và đứa con trai học lớp chín. Tôi sống ở quê, vợ chồng tôi đều dạy học. Nhà tôi thuộc diện khá giả dưới quê. Kể thêm về ông bà: ông 82 tuổi, bà 71 tuổi, đều có lương hưu. Nhìn bề ngoài, rất ổn phải không. Chồng tôi có một chị gái và ba mẹ chồng rất yêu thương chăm lo từng tí cho gia đình chị. Đáng nói là họ không thương cháu nội, nhưng hễ nói sẽ bị cho là tôi kiếm chuyện. Tôi rất ngột ngạt, biết rằng sẽ có va chạm khi sống chung nhưng thật sự rất quá đáng.
Ông bà hay bắt bẻ những chuyện rất nhỏ. Tôi đi dạy về vốn dĩ đã mệt. Tôi vẫn cảm thấy mình đối xử với bên chồng rất ổn. Lúc mới về làm dâu, tôi đều giúp đỡ chị chồng. Nhà chị cũng đi dạy. Đến mùa cắt lúa, khi rảnh tôi lại cân lúa giúp; có công có việc, tôi tiện đường đưa rước cháu đi học. Nhưng lâu dần thành thói quen, từ những chuyện vụn vặt ấy làm tôi ngột ngạt.
Ông bà không thích, càng không thương mẹ con tôi. Chồng không bênh vực vợ (cũng khó xử) nhưng anh hiền, chăm chỉ. Tôi vẫn luôn nhẫn nhịn, thậm chí ngay cả việc tôi đi dạy về, bà không nấu đồ ăn cho, bảo là mẹ không biết nấu gì nên chỉ làm cho ông bà ăn, tôi vẫn nín. Trong khi một tuần tôi dạy có 5 buổi, trừ hôm hội họp hoặc dạy tiết một buổi sáng tôi không làm kịp, còn lại đều chu toàn cơm nước, thịt cá mua sẵn trong tủ lạnh.
Đỉnh điểm là hôm rồi ông bệnh, tôi và chồng đang đợt hè nên cùng đi nuôi. Đến khi xuất viện về nhà, tôi nghĩ đơn giản là chỉ dọn dẹp nhà cửa, cơm nước cho ông mau lại sức. Nhưng sau đó một thời gian, mẹ chồng mới bắt lỗi tôi rằng: ở chung nhà mà không một lời hỏi han ông xem khỏe chưa? Tôi nói chung nhà ngày nào cũng thấy, thêm việc sáng nào mẹ cũng nói hôm nay ông ngủ ngon hay không, sáng nay nấu gì cho ông... tôi nghĩ vậy đã đủ.
Hoặc hôm kia chú chồng ghé thăm cụ, lúc đó tôi đã thay đồ đi dạy, đang gấp nên chỉ cầm chai nước lọc và đĩa bánh gạo ra mời và nói: "Chú ở nhà chơi với ba, con đi dạy". Chuyện bình thường, nhưng vài hôm sau mẹ chồng bắt lỗi: lâu lâu chú mới ghé mà tôi không pha được ly cà phê sữa (tôi ở miền Tây) nữa? Tôi có trả lời là con gấp đi dạy và đã có nước lọc rồi. Mẹ chồng giãy nảy lên không chịu, nói tôi không xem trọng gia đình chồng.
Và rất, rất nhiều chuyện lặt vặt khác khiến tôi ngột ngạt, ấm ức, cảm giác nặng nề vì không có tiếng nói chung. Mở miệng ra nói chuyện vài câu thôi cũng sẽ bị bắt bẻ hoặc nói kiểu không ưa. Khi nhà chị chồng có chuyện gì khó khăn hoặc bệnh, thế nào tôi cũng bị giận cá chém thớt.
Thậm chí khi được nâng lương trước hạn, tôi khoe với bà rằng con được lên lương, bà cũng chỉ ừ. Xong nói qua nói lại một hồi sẽ bảo: có người lươn lẹo hoặc nịnh nọt nên người ta được lên lương trước hạn, còn chị hai mày thiệt thà quá nên thua người ta. Tôi nói chuyện đó được đánh giá bằng thành tích thi đua mà, ai làm tốt mới được xét chứ. Bà giãy lên: cái trường mày khác, trường chị hai mày khác, biết gì. Mà không khoe thì khi bà hay, bà lại nói là chúng mày trong nhà mà giấu giếm.
Những chuyện tuy nhỏ nhưng làm cho tinh thần tôi rất mệt mỏi, luôn trong trạng thái suy nghĩ từ lời ăn tiếng nói xem có bị bắt lỗi không, rồi sẽ bị bắt lỗi lúc nào. Có thể tôi có cái sai nhưng thật sự rất mệt. Buông bỏ, không chú ý thì tôi chưa làm được; mà ra riêng ông bà không cho và thấy bỏ ông bà cũng không ổn.
Tâm sự với chị chồng, chị lại càng làm cho bà ghét tôi thêm. Có lúc bà chừa cho tôi có một chén cơm, ăn không đủ. Tôi có nói là nấu nhiều chút thì bà càng giãy lên. Trời ơi, riết phải nhìn sắc mặt mà sống. Đôi lúc tôi thấy ít quá, nấu thêm mì, bà hầm mặt không vui; còn ghé quán ăn về không ăn cơm nhà, bà bảo đi ăn quán ăn đình.
Chưa kể ba chồng còn bắt bẻ tôi đủ thứ: tôi nói chuyện hơi rôm rả, lớn tiếng thì nói cô giáo mà nói chuyện vậy; tôi im lặng lại nói khó khăn, không giao tiếp dòng họ, tự cao; nấu ăn lỡ rớt đồ, tiếng kêu lớn, ông bảo đi dạy về dằn mâm ai vậy; chặt củi chẻ to ông cũng nói... Cho nên từ những chuyện bé xíu hàng ngày nhưng tôi rất mệt, cảm giác áp lực. Mọi người có cách nào giúp tôi buông bỏ đầu óc, nghe tai này lọt qua tai kia không?
Tôi là nam 24 tuổi, đang công tác tại cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh. Trước đó, khi còn là sinh viên, từ năm nhất khi tôi theo học đại học, có đam mê chơi thể thao với môn thể hình, vừa học vừa dành thời gian luyện tập đều đặn mỗi ngày. Tôi lên kế hoạch cho việc luyện tập, cách ăn uống và lối sống lành mạnh, khoa học.
Luyện tập sau 3 năm thì tôi có học thêm về chuyên môn thể hình, lấy các chứng chỉ bằng cấp quốc gia về huấn luyện viên bộ môn thể hình. Đến năm cuối đại học, tôi là vận động viên thể hình thi đấu ở cấp thành phố. Sau đó, tôi tốt nghiệp và có bằng đại học. Tôi đang theo học về ngành xã hội học, thêm chuyên ngành tổ chức và quản lý nhân sự; bên cạnh đó tôi cũng có các bằng cấp huấn luyện thể hình cấp quốc gia.
Ra trường, ở lại TP HCM, tôi bắt đầu làm việc cho một câu lạc bộ thể dục thể thao tiêu chuẩn 5 sao, với mức lương mỗi tháng là 20 triệu đồng. Hồi đó tôi chưa biết tiết kiệm, làm bao nhiêu chi tiêu hết bấy nhiêu. Làm được một năm, khi tôi 23 tuổi, bố mẹ kêu về quê vào cơ quan nhà nước làm việc. Bố là công chức nên muốn tôi có một công việc ổn định lâu dài. Với đề nghị đó, tôi đã về quê làm việc trong cơ quan nhà nước với mức lương hơn chục triệu đồng.
Vấn đề của tôi xuất hiện từ lúc này. Khi tôi có lời đề nghị từ người bạn kêu vào làm chung câu lạc bộ thể hình tại TP HCM với vị trí huấn luyện viên. Tôi vẫn luyện tập thể hình đều đặn mỗi ngày, có vóc dáng và bằng cấp, có chuyên môn và kinh nghiệm nên đủ tiêu chuẩn làm việc. Mức thu nhập trung bình mỗi tháng sẽ là 25 triệu đồng. Đây là công ty tư nhân, tất nhiên sẽ không ổn định bằng cơ quan nhà nước. Vậy theo các bạn, tôi nên quyết định làm tại đâu để có thể có được cuộc sống tốt?
Hoài bão của tôi sau này là xây dựng được một hệ thống phòng tập gym cho riêng mình. Vì thế giờ tôi sống rất tiết kiệm, làm công việc văn phòng tại quê nhà lương thấp nhưng bù lại được bố mẹ nuôi và tôi vẫn có thời gian tập luyện ngoài giờ hành chính. Nếu làm huấn luyện viên tại thành phố, với mức sống ở đô thị cao hơn, tôi lại phải thuê nhà, rồi chi phí ăn mặc, đi lại và các chi phí khác để đủ dinh dưỡng cho việc tập luyện. Tôi cũng tính toán để với mức lương cao hơn so với công việc hiện tại, sống ở thành phố, vẫn có thể tiết kiệm được mỗi tháng. Tôi làm việc ở môi trường nào mới là tốt nhất cho việc phát triển sự nghiệp của một người đàn ông sau này?
Tôi 26 tuổi, chồng lớn hơn 3 tuổi. Chúng tôi kết hôn tròn một năm nhưng khoảng thời gian đó lại không hề êm đềm như tôi từng nghĩ trước khi cưới. Tôi và anh quen nhau cách đây 6 năm. Những ngày đầu, tôi thậm chí còn không có thiện cảm với anh. Vậy mà sau 3 năm, chúng tôi lại nảy sinh tình cảm. Khi quyết định đến với nhau, gia đình và bạn bè đều phản đối, tôi vẫn một mực lựa chọn anh vì tin vào tình cảm của mình.
Chúng tôi từng sống chung trước khi cưới, rồi đăng ký kết hôn và dự định tổ chức đám cưới sau đó. Tôi là con út, được cưng chiều từ nhỏ. Anh cũng vậy, là con trai út nên được mẹ và các chị bao bọc. Có lẽ chính điều đó đã khiến cuộc sống hôn nhân này không đơn giản như tôi tưởng. Từ khi về làm dâu, tôi dần nhận ra gia đình chồng can thiệp rất sâu vào cuộc sống của hai vợ chồng. Chuyện lớn chuyện nhỏ, từ việc ăn uống, chi tiêu đến cách tôi cư xử, đều có ý kiến từ mẹ chồng và các chị chồng. Điều khiến tôi buồn nhất là họ không nói thẳng với tôi mà thường xuyên nhắn tin riêng với chồng tôi để nhận xét, thậm chí là chê bai tôi.
Một lần, tôi vô tình đọc được tin nhắn giữa chồng và các chị. Họ thay nhau nói về tôi với những lời lẽ rất khó nghe, từ cách ăn mặc, nói chuyện cho đến việc tôi "không biết điều". Chồng tôi không có động thái gì bảo vệ hoặc bênh vực vợ. Đến khi mọi người trong gia đình gặp mặt, họ lại tỏ ra bình thường, thậm chí còn quan tâm tôi như không có chuyện gì. Tôi cảm thấy mình như người ngoài trong chính gia đình đó. Tôi đã nói chuyện với chồng, mong anh hiểu và đứng ra bảo vệ vợ, vậy mà anh chỉ im lặng. Anh không bênh tôi, cũng không phản bác gia đình. Anh chỉ nói "mọi người góp ý thôi, em đừng nghĩ nhiều". Chính sự im lặng đó khiến tôi tổn thương.
Có lần, khi chúng tôi bàn về việc tổ chức đám cưới cho trọn vẹn, chồng tôi chia sẻ với các chị. Tôi lại vô tình thấy được tin nhắn: "Khoan đã, suy nghĩ kỹ chưa". Tôi thực sự sốc. Tôi không hiểu vì sao họ có thể can thiệp sâu đến vậy vào cuộc sống của chúng tôi. Một năm hôn nhân trôi qua, tôi không còn cảm giác được bảo vệ hay che chở như trước. Tôi vẫn thương chồng vì anh vốn là người hiền lành, không xấu tính. Thế nhưng ở cương vị một người vợ, tôi cũng cần được chồng đứng về phía mình, nhất là khi đối diện với những áp lực từ gia đình chồng. Tôi tự hỏi, nếu mọi chuyện cứ tiếp diễn như thế này, liệu cuộc hôn nhân của tôi có thể đi được bao xa? Liệu tôi có đang cố gắng một mình trong mối quan hệ này không?