Theo cuốn Tốc độ của Trung Quốc: Phát triển Đường sắt cao tốc của tác giả Wang Xiong, tháng 10/1978, lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình sang Nhật Bản và sắp xếp thời gian trải nghiệm tàu cao tốc dù lịch làm việc dày đặc. “Nó rất nhanh, nhanh như gió vậy. Cảm giác như nó thôi thúc anh phải chạy”, ông nói trong buổi họp báo sau đó.
Hai tháng sau chuyến thăm, Trung Quốc tổ chức phiên họp toàn thể của Ủy ban trung ương Đảng khóa 11 tại Bắc Kinh và thảo luận các ưu tiên cho phát triển kinh tế. Khi đó, tốc độ tối đa của tàu trên đường ray truyền thống chỉ là 80 km/h và mọi người bàn bạc về sự cần thiết của đường sắt cao tốc.
Năm 1990, báo cáo đề xuất xây dựng đường sắt cao tốc được nộp lên Chính phủ Trung Quốc. Năm 2008, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của nước này bắt đầu hoạt động, kết nối Bắc Kinh và Thiên Tân, rút ngắn thời gian di chuyển từ 70 phút xuống còn 30 phút.
Đến cuối năm 2025, chiều dài mạng lưới đường sắt cao tốc Trung Quốc đã vượt mốc 50.000 km, là mạng lưới dài nhất thế giới, vượt xa tổng chiều dài của mọi quốc gia khác cộng lại và hơn chu vi Trái Đất khoảng 10.000 km. Trong số những tàu hoạt động thương mại trên đường ray, Fuxing CR400 của Trung Quốc là phương tiện nhanh nhất thế giới với tốc độ tối đa 350 km/h. Tàu TGV (Pháp) và Shinkansen (Nhật Bản) đứng thứ hai với mức 320 km/h, KTX-Sancheon (Hàn Quốc) đạt tốc độ tối đa 305 km/h.
Trung Quốc muốn tiến xa hơn nữa với Fuxing CR450, mẫu tàu cao tốc mới đang chạy thử nghiệm, dự kiến khai thác thương mại với tốc độ lên tới 400 km/h. Như vậy, khi đi vào hoạt động chính thức, phương tiện này sẽ trở thành tàu cao tốc thương mại nhanh nhất thế giới.
Dự án CR450 bắt đầu vào năm 2021, hướng đến phát triển tàu viên đạn thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng và thông minh hơn. Mẫu tàu mới do Tập đoàn Đường sắt Nhà nước Trung Quốc (CR), Tập đoàn Chế tạo Phương tiện Đường sắt Trung Quốc (CRRC), Viện hàn lâm Khoa học Đường sắt Trung Quốc (CARS), phối hợp cùng một số tổ chức khác phát triển và sản xuất.
CR450 đã hoàn thành hàng loạt thử nghiệm trên đường ray thông thường và trong hầm nhằm đánh giá đặc tính động lực học, khí động học, lực cản, tiếng ồn cùng nhiều yếu tố khác trong điều kiện chạy tốc độ cao và tàu đi qua nhau. Trong thử nghiệm tháng 10/2025, tàu đạt tốc độ 453 km/h, tốc độ tương đối khi hai đoàn tàu chạy ngược chiều qua nhau là 896 km/h.
Một nhân viên CR nói với People’s Daily, việc tàu đi qua nhau là không thể tránh khỏi trên các tuyến đường sắt cao tốc. Khi hai đoàn tàu chạy ngược chiều, luồng không khí mạnh xung quanh chúng có thể tạo ra áp suất gió tức thời 5-10 kPa, khiến các toa rung lắc và hành khách giảm mức độ thoải mái, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. “Đó là lý do tại sao Trung Quốc luôn tiến hành những thử nghiệm chạy qua nhau với tàu cao tốc”, nhân viên này giải thích.
Wang Feng, phó chủ tịch CRRC, nhấn mạnh CR450 đại diện cho một bước tiến toàn diện về lý thuyết, công nghệ, thiết bị, tiêu chuẩn và quản lý vận hành tàu cao tốc. Để đạt được tốc độ vận hành chưa từng có là 400 km/h, đoàn tàu sử dụng hệ thống kéo nam châm vĩnh cửu làm mát bằng nước, bộ bánh xe thế hệ mới với độ ổn định cao và nhiều cải tiến hệ thống.
Theo CMG, CR450 sử dụng động cơ kéo nam châm vĩnh cửu với hiệu suất chuyển đổi cao hơn 3% so với động cơ trên mẫu CR400, cung cấp công suất kéo 11.000 kW. Mẫu tàu mới có thể tăng tốc từ trạng thái đứng yên lên 350 km/h chỉ trong 4 phút 40 giây, nhanh hơn 100 giây so với mẫu cũ.
Wang cho biết thêm, 7 công nghệ tiên tiến về giảm ồn, bao gồm vật liệu hấp thụ âm thanh và hình dạng khí động học tối ưu hóa, giúp giảm 2 decibel tiếng ồn trong cabin, mang đến chuyến đi yên tĩnh hơn. Ngoài ra, tàu cũng tăng 4% không gian phục vụ hành khách và nâng cấp các tính năng thông minh như hệ thống điều khiển tiên tiến, tương tác với người lái, giám sát an toàn và dịch vụ hành khách.
Theo Shao Jun, nhà nghiên cứu tại CARS, việc tăng tốc độ vận hành thương mại từ 350 km/h lên 400 km/h dẫn đến lực cản tăng 30% và mức tiêu thụ năng lượng lớn hơn. 95% lực cản của tàu đến từ không khí. Để tăng tốc độ và tiết kiệm năng lượng, các nhà khoa học điều chỉnh hình dạng đầu tàu, lấy cảm hứng từ những loài chim bay nhanh trong tự nhiên, nhờ đó giảm lực cản khoảng 2,6%.
Tiếp theo, nhóm chuyên gia xem xét gầm tàu, khu vực trước đây thường bị bỏ qua nhưng có tiềm năng giảm lực cản. Một thành viên trong nhóm đề xuất dùng cấu trúc che chắn để bảo vệ phần lộ ra của bộ bánh xe, mang lại hình dạng khí động học tốt hơn.
Ngoài ra, CR450 có phần mũi được kéo dài lên 15 m (so với mức 12,5 m ở mẫu tàu cũ tốc độ 350 km/h) với hình dạng nhọn hơn, đường mái thấp hơn 20 cm và trọng lượng giảm 50 tấn.
Sau khi tối ưu hóa cấu trúc, lực cản giảm 22%, đồng nghĩa ngay cả khi tăng tốc độ thêm 50 km/h, mức tiêu thụ năng lượng của tàu mới vẫn chỉ tương đương CR400.
Nhóm dự án cũng phát triển vật liệu mới để đối phó thách thức về nhiệt độ, biến dạng và độ mỏi, đáp ứng yêu cầu về phanh. Họ đặt mục tiêu giữ quãng đường phanh tương đương CR400, giảm tốc từ 400 km/h xuống 0 km/h trong khoảng 6.500 m. Năng lượng giải phóng trong quá trình này đủ để đun sôi 6,8 tấn nước vốn ở trạng thái đóng băng chỉ trong khoảng hai phút. Dù không tiết lộ kim loại dùng cho vật liệu mới, nhóm nghiên cứu cho biết đã thực hiện hàng trăm thử nghiệm để hoàn thiện công thức và mất hơn một năm để đánh giá hiệu suất.
Ngoài vật liệu mới, CR450 cũng trang bị công nghệ phanh khẩn cấp đa cấp và điều khiển chống trượt. Các chuyên gia đã dành hơn 20 tháng tiến hành thử nghiệm trong nhiều điều kiện khác nhau nhằm kiểm chứng công nghệ.
Tao Guidong, kỹ sư tại CRRC, cho biết CR450 đang trải qua thử nghiệm vận hành 600.000 km, tương đương chạy quanh Trái Đất 15 vòng. Tính đến tháng này, thử nghiệm đã hoàn thành hơn một nửa.
“CR450 là thế hệ tàu mới với tốc độ cao hơn, độ an toàn lớn hơn, hiệu quả năng lượng tốt hơn, vận hành thông minh hơn và mang lại sự thoải mái nhiều hơn cho hành khách”, Zhao Hongwei, nhà nghiên cứu tại CARS, cho biết. Zhao nói thêm, mẫu tàu mới hướng đến củng cố và tăng cường vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong công nghệ đường sắt cao tốc.
Công nghệ pin trên smartphone trong nhiều năm qua vẫn chủ yếu dựa vào lithium-ion, một nền tảng đã tồn tại hàng thập kỷ. Tuy nhiên, theo PhoneArena, các nhà khoa học đang nghiên cứu một hướng đi mới với pin canxi, được kỳ vọng có thể trở thành giải pháp thay thế trong tương lai.
So với lithium, canxi là nguyên tố phổ biến hơn nhiều trong tự nhiên. Điều này giúp giảm chi phí khai thác và hạn chế các vấn đề liên quan đến chuỗi cung ứng.
Ngoài ra, pin canxi cũng được đánh giá có độ an toàn cao hơn do kim loại này ít phản ứng mạnh với môi trường, giảm nguy cơ cháy nổ khi xảy ra hư hỏng.
Về lý thuyết, pin canxi còn có tiềm năng đạt mật độ năng lượng cao hơn so với pin lithium-ion. Một số nghiên cứu cho thấy giới hạn năng lượng của loại pin này có thể vượt qua công nghệ hiện tại, mở ra khả năng kéo dài thời gian sử dụng thiết bị trong tương lai.
Tuy nhiên, những lợi thế này mới chỉ tồn tại trên lý thuyết và trong phòng thí nghiệm. Một trong những thách thức lớn nhất của pin canxi là hiện tượng suy giảm dung lượng theo chu kỳ sạc.
Theo PhoneArena, các vật liệu điện phân hiện tại vẫn chưa đủ ổn định, khiến hiệu suất pin giảm dần sau mỗi lần sử dụng.
Dù vậy, một nhóm nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong đã đạt được bước tiến đáng chú ý khi phát triển loại điện phân bán rắn, giúp cải thiện khả năng vận chuyển ion và kéo dài tuổi thọ pin.
Thử nghiệm cho thấy pin có thể duy trì khoảng 74% dung lượng sau 1.000 chu kỳ sạc xả, mức tương đương hoặc tốt hơn một số pin lithium-ion hiện nay.
Dẫu có tiến triển, pin canxi vẫn đối mặt với nhiều rào cản khi ứng dụng trên smartphone. Một trong những vấn đề là kích thước ion canxi lớn hơn lithium, khiến quá trình di chuyển trong pin chậm hơn, từ đó ảnh hưởng đến tốc độ sạc.
Bên cạnh đó, hạ tầng sản xuất cho loại pin này gần như chưa tồn tại. Từ khai thác, tinh chế đến dây chuyền sản xuất pin đều cần được xây dựng lại, đòi hỏi thời gian và chi phí lớn. Theo đánh giá, việc thương mại hóa pin canxi có thể mất từ 5 đến 10 năm trong điều kiện thuận lợi.
Một số thử nghiệm ban đầu đã cho thấy pin canxi có thể được sử dụng trên các thiết bị nhỏ như đồng hồ thông minh hoặc thiết bị đeo. Tuy nhiên, để áp dụng trên smartphone, công nghệ này vẫn cần thêm thời gian hoàn thiện.
Nhìn chung, pin canxi được xem là hướng đi tiềm năng trong cuộc đua công nghệ pin, nhưng chưa thể sớm thay thế lithium-ion trong tương lai gần. Trong thời điểm hiện tại, các cải tiến như pin silicon-carbon vẫn là giải pháp thực tế hơn để nâng cao thời lượng sử dụng trên smartphone.
Đáng chú ý, bản vá này được triển khai diện rộng bao gồm cả những thiết bị vốn đã đủ điều kiện nâng cấp lên các hệ điều hành mới hơn như iOS 26, nhằm ngăn chặn một mối đe dọa an ninh mạng đặc biệt nguy hiểm mang tên DarkSword.
Theo báo cáo từ Nhóm Phân tích Đe dọa của Google (TAG), DarkSword không chỉ là một lỗi đơn lẻ mà là một bộ công cụ khai thác tinh vi. Nó kết hợp chuỗi 6 lỗ hổng bảo mật zero-day khác nhau để xâm nhập hoàn toàn vào thiết bị chạy iOS từ phiên bản 18.4 đến 18.7 mà người dùng không hề hay biết.
Google cho biết các nhà cung cấp phần mềm giám sát thương mại và các nhóm tin tặc sử dụng DarkSword trong nhiều chiến dịch riêng biệt từ tháng 11/2025.
Đáng lo ngại hơn, các nhóm hacker đã sử dụng bộ công cụ này để thực hiện các cuộc tấn công nhắm mục tiêu, dẫn đến cảnh báo khẩn cấp từ Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng Hoa Kỳ (CISA).
Thông thường, Apple sẽ ưu tiên thúc đẩy người dùng nâng cấp lên hệ điều hành mới nhất (iOS 26) để đảm bảo an toàn.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy một bộ phận lớn người dùng vẫn lựa chọn ở lại iOS 18 vì nhiều lý do cá nhân hoặc sự ổn định của thiết bị cũ.
Kể từ bản iOS 26.2 được phát hành vào tháng 12 năm ngoái, Apple từng giới hạn các bản vá lỗi của iOS 18 chỉ dành cho những thiết bị không thể lên được iOS 26.
Tuy nhiên, trước mức độ nghiêm trọng của DarkSword - vốn có khả năng nghe lén và theo dõi mọi hoạt động, kể cả trên các ứng dụng mã hóa như WhatsApp hay Signal - Apple đã có sự phá lệ, cung cấp phiên bản iOS 18.7.7 cho tất cả người dùng còn đang ở phiên bản này.
Chuyên gia Jake Moore, cố vấn an ninh mạng toàn cầu tại ESET nhận định, iOS 18.7.7 là một bản vá đặc biệt vì tính chất chưa từng có của lỗ hổng mà nó xử lý.
Ông nhấn mạnh ngay cả khi người dùng đã kích hoạt Chế độ khóa (Lockdown Mode), việc cập nhật phần mềm vẫn là hàng rào bảo vệ tiên quyết và triệt để nhất.
Dù các bản vá cho DarkSword đã xuất hiện rải rác trong các phiên bản từ iOS 26.3 đến iOS 26.4, nhưng đối với những người dùng iPhone vẫn đang duy trì iOS 18, bản cập nhật 18.7.7 là lựa chọn duy nhất và cấp thiết để bảo mật dữ liệu cá nhân.
Người dùng được khuyến nghị thực hiện cập nhật ngay lập tức bằng cách truy cập vào Cài đặt > Cài đặt chung > Cập nhật phần mềm để bảo vệ thiết bị trước các cuộc tấn công có chủ đích.
Theo PhoneArena, Apple dự kiến sẽ tuân theo lịch trình ra mắt mới khi giới thiệu phiên bản cơ bản của iPhone 18 cùng iPhone 18e vào đầu năm tới. Nhưng không giống như iPhone 17 và iPhone 17e, cả hai mẫu sắp tới có thể sở hữu nhiều điểm tương đồng do tình hình khó khăn hiện tại trong ngành công nghệ.
Ngành công nghệ đang trải qua một giai đoạn đầy thách thức, với chi phí bộ nhớ tăng cao do sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI). Nhu cầu về bộ nhớ vượt xa nguồn cung, dẫn đến việc tăng giá một số linh kiện khác. Giống như nhiều công ty khác, Apple đang tìm cách ứng phó với áp lực này trong quá trình sản xuất iPhone 18.
Cụ thể, Apple có thể sẽ áp dụng quy trình sản xuất đơn giản hơn cho mẫu iPhone 18 cơ bản. Việc lắp ráp có thể tương tự như iPhone 18e, thay vì giống với các mẫu cao cấp như iPhone 18 Pro hoặc 18 Pro Max. Mục tiêu của việc này là giảm chi phí sản xuất, tuy nhiên điều đó khiến không ít người lo ngại về ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Hiện tại vẫn chưa rõ thay đổi về quy trình sản xuất sẽ ảnh hưởng như thế nào đến iPhone 18. Có khả năng Apple sẽ không nâng cấp màn hình, khiến iPhone 18 sử dụng cùng loại màn hình với iPhone 17, và có thể không thu nhỏ vùng Dynamic Island trên sản phẩm này. Ngoài ra, iPhone 18 có thể sử dụng chip kém mạnh hơn hoặc đơn giản là một phiên bản tinh giảm tương tự trên iPhone 18e. Chất liệu khung máy và chất lượng màn hình cũng có thể không đạt tiêu chuẩn cao cấp như trước.
Mặc dù vậy, giới chuyên môn cho rằng đây không phải là điều đáng lo ngại. Nhiều người dùng có thể không nhận thấy sự khác biệt và tất nhiên Apple cũng sẽ không mạo hiểm với chất lượng sản phẩm chủ lực của mình. Cho dù quy trình sản xuất có thay đổi như thế nào, người dùng vẫn có thể yên tâm về chất lượng mà iPhone 18 mang lại.
