Làn da có thể phản ánh tình trạng bên trong cơ thể, bao gồm sức khỏe của gan. Nếu da thay đổi bất thường mà không rõ nguyên nhân, đó có thể là dấu hiệu liên quan đến gan, đặc biệt khi tình trạng này xuất hiện nhanh hoặc kéo dài.
Gan đóng vai trò quan trọng trong việc thải độc, chuyển hóa dinh dưỡng và duy trì cân bằng nội môi. Khi chức năng của cơ quan này suy giảm, nhiều thay đổi có thể xuất hiện trên da. Những biểu hiện này không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh gan nghiêm trọng, nhưng nếu kéo dài hoặc nặng lên, người bệnh nên đi khám. Phát hiện sớm, kết hợp chế độ ăn lành mạnh, tập luyện đều đặn và hạn chế rượu bia có thể giúp bảo vệ gan hiệu quả. Dưới đây là 5 thay đổi trên da mà mọi người cần đặc biệt lưu ý.
Vàng da, mắt
Một trong những dấu hiệu điển hình là vàng da, xảy ra khi da và mắt chuyển sang màu vàng. Khi gan không thể xử lý hiệu quả, bilirubin tích tụ trong máu và lắng đọng ở các mô, ban đầu là da rồi đến mắt. Tình trạng này không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ rệt. Dưới ánh sáng tự nhiên, nhiều người bệnh chỉ nhận thấy da có ánh vàng nhạt thay vì màu vàng đậm. Tuy nhiên, dù mức độ da vàng nhẹ cũng cần được kiểm tra sớm.
Ngứa kéo dài không kèm phát ban
Người mắc bệnh gan có thể cảm thấy châm chích, như có gì đó bò dưới da. Thuốc kháng histamine thường không hiệu quả, kem dưỡng ẩm cũng ít cải thiện trong trường hợp này và không có phát ban rõ ràng. Nguyên nhân là do dòng chảy mật bị chậm, khiến muối mật tích tụ dưới da gây ngứa. Triệu chứng ngứa da có xu hướng nặng hơn vào ban đêm và có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Các mạch máu đỏ giống hình mạng nhện
Một dấu hiệu khác là sự xuất hiện của các mạch máu nhỏ hình mạng nhện, thường thấy ở cổ, mặt hoặc ngực, đặc biệt ở những người mắc bệnh gan mạn tính.
Mặc dù một vài tổn thương có thể không đáng lo, nhưng nếu xuất hiện nhiều, đặc biệt ở người trưởng thành, bác sĩ thường sẽ kiểm tra chức năng gan vì rối loạn nội tiết do bệnh gan có thể ảnh hưởng đến hoạt động của mạch máu.
Da sẫm màu ở các nếp gấp
Nhiều người cho rằng vùng da sẫm màu dần ở cổ, bẹn hoặc nách là do cháy nắng hoặc ma sát. Tuy nhiên, nếu sắc tố xuất hiện đột ngột hoặc tiến triển nhanh, nên khám da liễu để kiểm tra kỹ hơn.
Các rối loạn chuyển hóa và bệnh lý liên quan đến gan có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành sắc tố, dẫn đến sạm da kéo dài, thường không đáp ứng với các loại kem thông thường.
Việc gan giảm sản xuất các protein đông máu có thể khiến những vết cắt nhỏ chảy máu lâu hơn hoặc va chạm nhẹ cũng để lại vết bầm lớn.
Nhiều người mắc bệnh gan xuất hiện các mảng bầm tím mà không rõ nguyên nhân. Theo bác sĩ, đây thường là dấu hiệu rối loạn đông máu chứ không chỉ là vấn đề ngoài da. Dù đôi khi các biểu hiện này có thể do nắng hoặc da khô, nhưng cũng có thể là tín hiệu cảnh báo từ gan, vì vậy nên kiểm tra sớm để đảm bảo an toàn.
Theo thông báo của Sở Y tế TPHCM ngày 13/4, kết quả cấy phân các học sinh đang điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho thấy 17 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella.
Kết quả xét nghiệm PCR do OUCRU thực hiện, tiếp tục xác nhận sự hiện diện của Salmonella enteritidis trong các mẫu bệnh phẩm, qua đó xác định đây là tác nhân liên quan đến vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại trường.
Trước đó, 187 học sinh tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới, TPHCM) xuất hiện triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm, trong đó, 57 em phải nhập viện điều trị nội trú.
Theo ghi nhận của Sở Y tế TPHCM, đến 8 giờ sáng 13/4, còn 33 học sinh đang điều trị nội trú, tình trạng ổn định.
Salmonella enteritidis là vi khuẩn thường tồn tại trong đường tiêu hóa của nhiều loài động vật và có thể lây sang người qua thực phẩm bị nhiễm khuẩn.
Nguồn lây phổ biến của loại vi khuẩn này thường đến từ trứng và các sản phẩm từ trứng, thịt gia cầm chưa được nấu chín kỹ, sữa và sản phẩm từ sữa chưa tiệt trùng, rau củ quả tươi sống bị nhiễm khuẩn.
Lây nhiễm chéo trong quá trình chế biến thực phẩm, do sử dụng chung dao, thớt hoặc dụng cụ cho thực phẩm sống và chín, cũng là một nguyên nhân đáng kể.
Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm do Salmonella enteritidis, Sở Y tế TPHCM khuyến cáo người dân cần thực hiện đồng bộ các biện pháp như lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng và không có dấu hiệu hư hỏng.
Các sản phẩm từ thịt, trứng và các sản phẩm từ gia cầm cần được nấu chín kỹ; không sử dụng thực phẩm sống hoặc chưa chín.
Ngoài ra, người dân cần duy trì thói quen giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay sạch trước khi chế biến và sau khi đi vệ sinh; vệ sinh thường xuyên bề mặt, dụng cụ nhà bếp. Thực phẩm sống và chín cần được bảo quản riêng biệt để tránh nhiễm chéo.
Đồ ăn sau khi chế biến cần được sử dụng ngay hoặc bảo quản lạnh đúng cách, đồng thời hâm nóng kỹ trước khi ăn.
Sở Y tế TPHCM nhấn mạnh, vụ việc ngộ độc thực phẩm vừa qua tiếp tục là lời cảnh báo về nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong môi trường học đường.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các cơ sở giáo dục, đơn vị cung cấp suất ăn, phụ huynh và cộng đồng trong việc tăng cường giám sát an toàn thực phẩm, tuân thủ nghiêm quy trình vệ sinh, chế biến và bảo quản thực phẩm, hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra các chùm ca ngộ độc thực phẩm trong trường học.
Đồng thời, nhà trường, phụ huynh cũng cần chủ động theo dõi sức khỏe học sinh để phát hiện sớm, xử trí kịp thời khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Bộ Y tế đã có công văn gửi UBND các tỉnh thành, bệnh viện và đơn vị sản xuất kinh doanh dược phẩm, đề nghị chủ động ứng phó, bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc với giá hợp lý; không để xảy ra tình trạng thiếu thuốc, gián đoạn nguồn cung, đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý; chủ động đảm bảo nguồn cung thuốc phục vụ công tác khám chữa bệnh (KCB).
Theo đó, UBND các tỉnh, thành chỉ đạo sở y tế và các cơ quan liên quan theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động mua sắm, dự trữ thuốc và phương án điều tiết, đảm bảo cân đối cung - cầu thuốc trên địa bàn; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về kinh doanh thuốc, quản lý giá thuốc; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; chỉ đạo các cơ sở sản xuất, xuất nhập khẩu, kinh doanh dược trên địa bàn đảm bảo cung ứng, không lợi dụng tình hình để đầu cơ, găm hàng, tăng giá thuốc và nguyên liệu làm thuốc trái quy định.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở KCB rà soát, đánh giá tình hình sử dụng, tồn kho và khả năng cung ứng thuốc theo từng nhóm, tập trung 4 nhóm thuốc: thuốc thiết yếu; thuốc cấp cứu, hồi sức tích cực; thuốc điều trị bệnh mạn tính, bệnh truyền nhiễm; thuốc phụ thuộc nguồn nhập khẩu… để có các phương án mua sắm, dự trữ thuốc phù hợp với quy mô hoạt động và mô hình bệnh tật.
Bộ Y tế lưu ý ưu tiên sử dụng thuốc sản xuất trong nước đã được công bố đáp ứng yêu cầu điều trị, có nguồn cung ổn định để thay thế thuốc nhập khẩu có nguy cơ gián đoạn. Đặc biệt, cần thiết lập cơ chế theo dõi, cảnh báo sớm nguy cơ thiếu thuốc; kịp thời báo cáo cơ quan quản lý khi có biến động.
Bộ Y tế đã chỉ đạo các cơ sở chủ động kế hoạch sản xuất, nhập khẩu, dự trữ; đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và thuốc thành phẩm; hạn chế phụ thuộc vào một hoặc một số thị trường; tăng cường năng lực dự trữ, vận chuyển, phân phối; bảo đảm cung ứng liên tục, ổn định, nhất là đối với thuốc thiết yếu và thực hiện nghiêm quy định về quản lý giá thuốc: niêm yết giá và bán không cao hơn giá niêm yết; bán buôn thuốc kê đơn không cao hơn giá đã công bố hoặc công bố lại, theo quy định.
Đặc biệt, nghiêm cấm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, tăng giá thuốc bất hợp lý. Trường hợp chi phí đầu vào tăng (nguyên liệu, thuốc nhập khẩu, vận chuyển, tỷ giá…), chủ động rà soát, tiết giảm chi phí không cần thiết để góp phần bình ổn giá thuốc. Ưu tiên bảo đảm cung ứng đầy đủ, đúng tiến độ theo hợp đồng đã ký với cơ sở KCB.
Cơ quan chức năng đưa ra động thái siết chặt quản lý ngay sau khi hơn 200 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện từ ngày 7/4 do nhiễm khuẩn Salmonella từ suất ăn của công ty Hữu Phước. Trước đó, lực lượng kiểm tra cũng phát hiện nhà cung cấp Sago Food sử dụng thịt heo quá hạn.
Đề cập những sự cố này tại lễ ký kết, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Phạm Khánh Phong Lan đánh giá quá trình cung cấp bữa ăn cho khoảng 3.500 trường học trên địa bàn hiện nay chưa an toàn tuyệt đối, dù các doanh nghiệp đều vượt qua khâu thẩm định.
Bà Lan nhấn mạnh sự kiện ký cam kết sáng nay mang ý nghĩa nhắc nhở, hoàn toàn không làm giảm nhẹ cường độ quản lý của cơ quan nhà nước. Lãnh đạo Sở nhận định việc "khuất mắt trông coi còn rất nhiều vấn đề", do đó định hướng ưu tiên hàng đầu lúc này tập trung vào khâu phòng ngừa. Cơ quan quản lý đề nghị hội phụ huynh đồng hành cùng nhà trường trực tiếp giám sát quá trình tiếp nhận nguyên liệu và tiến hành kiểm tra đột xuất khu vực nấu nướng của các công ty đối tác.
Trong môi trường giáo dục, hiệu trưởng giữ vai trò chịu trách nhiệm cao nhất đối với sức khỏe học sinh. Sở yêu cầu các trường ưu tiên tiêu chí chất lượng thay vì chỉ quan tâm mức giá đấu thầu, đồng thời phải lập tức tiếp thu và giải quyết mọi phản ánh từ học sinh, phụ huynh khi nhận thấy dấu hiệu bất thường của món ăn.
Trong trường hợp nhà trường không xử lý thỏa đáng, phụ huynh cần gọi điện trực tiếp đến đường dây nóng của Sở An toàn thực phẩm và cung cấp rõ danh tính. Cơ quan này khuyên người dân tránh đăng sự việc lên mạng xã hội trước khi nhà chức trách vào cuộc, nhằm chặn đứng cơ hội doanh nghiệp vi phạm tẩu tán hoặc phi tang chứng cứ.
Về thanh tra, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm thừa nhận việc kiểm tra hiện nay chủ yếu phải làm theo kế hoạch, có báo trước nên "cỡ gì cũng tốt", gây khó khăn cho việc phát hiện sai phạm thực tế. Sở đang kiến nghị sửa luật để phát huy tối đa mô hình thanh tra đột xuất dựa trên thông tin có kiểm chứng. Với các doanh nghiệp cố tình vi phạm gây ngộ độc thực phẩm, hình thức xử lý sẽ rất nghiêm khắc, mức phạt áp dụng tối thiểu từ 100 triệu đồng và có thể chuyển sang xử lý hình sự nếu hậu quả lớn.
Dự kiến ngày 16/4, TP HCM phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm, với chủ đề trọng tâm là phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo đảm an toàn bữa ăn cho người dân.
