Mục Lục
ToggleAP đưa tin vụ xả súng xảy ra tại trường trung học dạy nghề tại huyện Siverek, tỉnh Sanliurfa (đông nam Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 14.4. Tay súng 19 tuổi, mang theo khẩu shotgun (súng hoa cải), đã về lại trường cũ và xả súng bừa bãi.
Các đơn vị cảnh sát đặc nhiệm được triển khai nhưng tay súng không chịu đầu hàng.
Hung thủ trốn trong tòa nhà và sau đó tự sát bằng khẩu súng mang theo, theo tỉnh trưởng Hasan Sildak. Tòa bộ nhân viên và học sinh đã được sơ tán. Hình ảnh từ video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy hàng chục sinh viên tháo chạy về phía cổng trường và ra ngoài đường.
Ít nhất 16 người bị thương trong vụ xả súng, gồm một giáo viên đang trong tình trạng nguy kịch. Các nạn nhân đã được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện và hiện còn 12 người nằm viện, theo Reuters. Hầu hết nạn nhân được cho là học sinh trong khi có một người là cảnh sát.
Chưa rõ động cơ gây án của tay súng. Theo AP, các vụ xả súng hiếm khi xảy ra tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Ông Sildak cho biết hung thủ là cựu học sinh, sinh năm 2007. “Kẻ đó đã tự sát khi bị cảnh sát bao vây. Chúng tôi đã sơ tán ngôi trường và sẽ tiến hành điều tra kỹ lưỡng vụ việc bi thảm này”, vị quan chức tuyên bố.
Tin Gốc: Thanh Niên
Cuộc đua lên mặt trăng: Nửa thế kỷ nhân loại 'lỡ hẹn' với 'chị Hằng'

Việc Mỹ phóng thành công tàu Orion thuộc sứ mệnh Artemis 2 mới đây đã chấm dứt hơn nửa thế kỷ vắng bóng con người trên quỹ đạo mặt trăng kể từ sứ mạng Apollo 17 năm 1972. Dù công nghệ máy tính hiện nay mạnh gấp hàng vạn lần, nhưng những rào cản về chính trị, sự đứt gãy tri thức và triết lý an toàn khắt khe đã khiến hành trình trở lại này kéo dài kỷ lục.
Rào cản lớn nhất đối với việc quay lại mặt trăng không xuất phát từ công nghệ mà từ sự thiếu nhất quán trong chính sách quốc gia của Mỹ. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, chương trình Apollo được thúc đẩy bởi ý chí chính trị tuyệt đối với ngân sách đỉnh điểm chiếm tới 4,41% tổng chi tiêu liên bang vào năm 1966. Tuy nhiên, sau khi đạt được mục tiêu đưa người đặt chân lên mặt trăng, sự quan tâm của giới chính trị sụt giảm khiến ngân sách Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) hiện nay chỉ còn chiếm chưa đầy 0,5% chi tiêu chính phủ.
Đáng chú ý trong suốt nửa thế kỷ qua, NASA luôn chịu áp lực trước những thay đổi liên tục giữa các đời tổng thống. Theo đó, dự án của chính quyền này thường bị người kế nhiệm hủy bỏ để thay thế bằng mục tiêu mới, gây lãng phí hàng chục tỉ USD. Điển hình là chương trình Constellation của Tổng thống George W. Bush đã bị người kế nhiệm Barack Obama khai tử vào năm 2010 để chuyển hướng sang các tiểu hành tinh, trước khi mục tiêu mặt trăng được khôi phục lại dưới thời ông Donald Trump và tiếp tục dưới thời ông Joe Biden.
Một nghịch lý trớ trêu là dù người Mỹ vẫn có thể sử dụng lại các tên lửa đã từng đưa người lên mặt trăng thành công năm xưa, nhưng việc chế tạo lại nó trong thế kỷ 21 là điều không hợp thời và tốn kém. Có ước tính cho rằng khoảng 75% các nhà cung cấp linh kiện từ thập niên 1960 đã ngừng hoạt động, khiến hệ sinh thái sản xuất cũ gần như tan rã hoàn toàn. Các vật liệu cũ đã lỗi thời và không còn được sản xuất, trong khi việc thay thế bằng vật liệu hiện đại đòi hỏi quy trình kiểm nghiệm lại từ đầu.
Bên cạnh đó, kỹ nghệ thủ công trong quá trình sản xuất cũng bị mai một theo thời gian. Tên lửa thời Apollo là những kiệt tác được lắp ráp bởi những thợ hàn bậc thầy từ thời Thế chiến 2, những người sở hữu kỹ năng khó có thể mô tả hoàn toàn trong văn bản kỹ thuật. Khi những chuyên gia này nghỉ hưu, các "bí kíp" thực tế đã bị mất đi, buộc các kỹ sư hiện đại phải "nghiên cứu ngược" từ các động cơ trong bảo tàng để tái thiết lập quy trình sản xuất.
Khác với thời đại Apollo là một "cuộc chạy nước rút" đầy mạo hiểm để giành chiến thắng nhất thời, chương trình Artemis hướng tới sự an toàn tuyệt đối. Sau những thảm họa kinh hoàng của các tàu con thoi Challenger và Columbia, NASA không còn chấp nhận những rủi ro cực lớn như trước. Mọi hệ thống hiện nay đều phải trải qua các quy trình kiểm tra gắt gao, ưu tiên tính mạng phi hành gia hơn là áp lực về thời gian hay tốc độ.
Cuối cùng, mục tiêu của Artemis tập trung vào việc xây dựng căn cứ bền vững trên mặt trăng và trạm dừng cho các hành trình tiến tới sao Hỏa sau này. Với mục tiêu đó, bước đầu là tìm cách khai thác băng tại cực Nam của mặt trăng để tạo ra khí oxy và nhiên liệu tên lửa. Đây là một bài toán phức tạp hơn gấp bội so với những chuyến viếng thăm ngắn ngủi trong quá khứ. Bởi thế, sự kiện phóng tàu lên quỹ đạo mặt trăng mới đây có thể xem như một bước dạo đầu cho rất nhiều thử thách mà con người phải vượt qua được trong tương lai để thực hiện được giấc mơ làm chủ trong không gian sâu.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/cuoc-dua-len-mat-trang-nua-the-ky-lo-hen-185260404074014107.htm
Đấu súng căng thẳng bên ngoài Lãnh sự quán Israel tại Thổ Nhĩ Kỳ

Theo Hãng tin AP, 3 kẻ tấn công đã nổ súng vào cảnh sát bên ngoài tòa nhà Lãnh sự quán Israel. Các nhân chứng cho biết tiếng súng kéo dài trong 10 phút.
Sau vụ đấu súng căng thẳng, cơ quan chức năng Istanbul cho biết đã “vô hiệu hóa” các kẻ tấn công, trong đó 1 người bị tiêu diệt, 2 người khác bị thương và đã bị bắt. Ngoài ra, hai cảnh sát cũng đã bị thương nhẹ trong cuộc đụng độ.
“Vụ tấn công đã được khống chế với thiệt hại tối thiểu, nhờ các biện pháp phòng ngừa của lực lượng cảnh sát”, Thống đốc Istanbul Davut Gul phát biểu tại họp báo.
Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Mustafa Ciftci cho biết 3 kẻ tấn công có liên hệ với một tổ chức “lợi dụng danh nghĩa tôn giáo” và 2 người bị thương anh em ruột. Ông nói thêm những người này đã thuê xe đi từ thành phố Izmit, cách Istanbul khoảng 100 km về phía đông.
Bộ Ngoại giao Israel xác nhận không có nhân viên nào tại lãnh sự quán vào thời điểm xảy ra vụ nổ súng. Reuters dẫn lời ông Ciftci cho biết kể từ khi xung đột Hamas - Israel nổ ra tháng 10.2023, quan hệ giữa Tel Aviv và Ankara rạn nứt. Thổ Nhĩ Kỳ đã triệu đại sứ rời khỏi Israel từ tháng 11.2023 và quan hệ ngoại giao 2 nước đóng băng kể từ đó. Ông Ciftci xác nhận thông tin không có nhân viên Israel tại lãnh sự quán ở Istanbul.
Hiện nguyên nhân vụ tấn công đang được điều tra làm rõ. Israel lên án mạnh mẽ vụ tấn công nêu trên. "Chúng tôi đánh giá cao hành động nhanh chóng của lực lượng an ninh Thổ Nhĩ Kỳ trong việc ngăn chặn cuộc tấn công này", Bộ Ngoại giao Israel ra tuyên bố trên mạng xã hội X.
Nga - Trung phối hợp tại Liên hợp quốc: Liệu có hạ nhiệt được khủng hoảng Trung Đông?

Theo Hãng tin Reuters, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov, tuyên bố Bắc Kinh sẵn sàng tăng cường phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm góp phần hạ nhiệt tình hình Trung Đông.
Trong cuộc trao đổi, ông Vương Nghị nhấn mạnh giải pháp căn bản cho vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là đạt được lệnh ngừng bắn càng sớm càng tốt, đồng thời kêu gọi giải quyết các điểm nóng quốc tế thông qua đối thoại và đàm phán thay vì đối đầu quân sự.
Cuộc điện đàm diễn ra trước thềm phiên bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an dự kiến diễn ra vào tuần tới, liên quan đến dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất nhằm bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz.
Với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva cần "duy trì cách tiếp cận khách quan, cân bằng, đồng thời tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế".
Về phía Nga, Bộ Ngoại giao nước này cho biết hai bên đã thảo luận các biện pháp nhằm sớm đạt được lệnh ngừng bắn và khởi động tiến trình đối thoại giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ sự đồng thuận cao với Bắc Kinh trên nhiều vấn đề, trong đó có tình hình liên quan đến Tehran.
Tuy nhiên, Viện Kinh tế và Khoa học chính trị London (LSE) dẫn nhận định của nhà nghiên cứu Maria Papageorgiou cho biết phản ứng thực tế của cả hai nước về cơ bản vẫn chủ yếu là các tuyên bố ngoại giao.
Cách tiếp cận này phù hợp với chiến lược thận trọng của Trung Quốc - ưu tiên bảo toàn uy tín, đồng thời thể hiện tinh thần có trách nhiệm và không hiếu chiến.
Nga cũng không có bất kỳ hành động quân sự cụ thể nào liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Nhiều chuyên gia cho rằng ngay cả khi muốn can thiệp, khả năng hành động của Matxcơva cũng bị hạn chế bởi cuộc xung đột đang diễn ra ở Ukraine.
Do đó, giới phân tích nhận định hai nước đang thực hiện chiến lược "chờ đợi có tính toán" - không đưa ra giải pháp quân sự cụ thể, nhưng cũng không để Iran cô lập hoàn toàn về ngoại giao.
Nói cách khác, cả Matxcơva lẫn Bắc Kinh đều không sẵn sàng leo thang để bảo vệ Iran, mà đang dựa vào kịch bản chờ đợi Mỹ "tự bị quá tải".
Nhà nghiên cứu chính sách cấp cao Michelle Grisé thuộc tổ chức RAND nhận định dù quan hệ đối tác các bên đã được tăng cường đáng kể, cuộc xung đột hiện tại là minh chứng rõ ràng cho thấy mối quan hệ nào cũng có những giới hạn nhất định.




