“Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh lập trường nguyên tắc của Trung Quốc trong việc thúc đẩy hòa bình và kêu gọi đàm phán”, Xinhua dẫn lời ông Tập khi gặp Khaled bin Mohamed, Thái tử tiểu vương quốc Abu Dhabi thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), tại Bắc Kinh hôm nay.
Trong cuộc gặp, ông Tập nêu đề xuất 4 điểm nhằm thúc đẩy hòa bình tại Trung Đông, gồm tuân thủ nguyên tắc chung sống hòa bình; nguyên tắc chủ quyền quốc gia; thượng tôn luật pháp quốc tế; phối hợp giữa phát triển và an ninh.
“Chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia vùng Vịnh ở Trung Đông cần phải được tôn trọng một cách chân thành. Bảo vệ thẩm quyền của luật pháp quốc tế không thể đồng nghĩa với kiểu ‘dùng khi có lợi, bỏ khi không thuận'”, Chủ tịch Trung Quốc cho hay.
Theo ông Tập, cần phải bảo vệ một trật tự thế giới dựa vào Liên Hợp Quốc, đồng thời tăng cường phối hợp trong các vấn đề về an ninh và phát triển. Ông cũng kêu gọi thế giới không được phép “quay lại luật rừng”.
Ông Tập cho hay Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng vai trò mang tính xây dựng trong thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình ở Trung Đông.
Vòng đàm phán đầu tiên giữa Iran và Mỹ diễn ra tại Pakistan cuối tuần qua đã không đạt được thỏa thuận nào. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó lệnh cho hải quân phong tỏa những tàu ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran ở vịnh Ba Tư, động thái bị Tehran chỉ trích là “lố bịch”. Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc gọi lệnh phong tỏa của ông Trump “vi phạm nghiêm trọng” chủ quyền của Tehran.
Tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh ngày 14/4, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nói rằng Mỹ đã tăng cường triển khai quân sự và thực hiện phong tỏa có chủ đích.
“Điều này chỉ làm trầm trọng thêm căng thẳng và làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh, đồng thời gây nguy hiểm hơn nữa cho an ninh giao thông qua eo biển Hormuz. Đây là hành vi nguy hiểm và vô trách nhiệm”, ông Quách cho hay.
Sau khi Mỹ, Israel mở chiến dịch tấn công nhằm vào Iran hôm 28/2, Trung Quốc nhiều lần lên tiếng phản đối sử dụng vũ lực tại Trung Đông. Bắc Kinh được cho là đã thuyết phục Tehran ngồi vào bàn đàm phán với Washington tại Pakistan cuối tuần qua.
Reuters và AP ngày 13/4 dẫn nguồn quan chức, nhà ngoại giao Mỹ, cho biết phái đoàn nước này và Iran có thể “tiến tới vòng đàm phán thứ hai” trong ngày 16/4. Theo nguồn tin, dù các cuộc đàm phán lần đầu tại Pakistan không đạt được thỏa thuận, phía Mỹ và Iran vẫn đang làm việc với nhau.
Tin Gốc: Vnexpress
Iran có thể đã mất dấu thủy lôi ở eo biển Hormuz
New York Times ngày 10/4 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nói rằng tình trạng mất dấu thủy lôi là một trong những lý do khiến Iran chưa thể nhanh chóng đáp ứng yêu cầu của chính quyền Tổng thống Donald Trump về mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz.
Hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ kể từ khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn hôm 8/4, theo CNN. Hãng thông tấn AFP dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Các quả thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Iran khi đó vẫn để lại một hành lang lưu thông qua eo biển, cho phép các tàu trả phí được đi qua.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, phần lớn do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
Chưa rõ liệu Iran có ghi chép vị trí từng quả thủy lôi hay không. Ngay cả khi làm điều này, một số quả có thể trôi dạt khỏi vị trí ban đầu. Nỗ lực rà phá thủy lôi cũng rất khó khăn, do các lực lượng hải quân Iran đã hứng chịu tổn thất nặng nề trong xung đột.
Quân đội Mỹ gần như cũng không còn lực lượng rà phá thủy lôi ở Trung Đông, do các tàu chuyên dụng đã bị loại biên và 2 trong 3 tàu chiến đấu ven biển được lắp thiết bị quét mìn đã di chuyển tới Singapore hồi đầu xung đột. Khó khăn trong theo dõi xuồng nhỏ rải thủy lôi khiến Mỹ cũng không thể xác định Iran đã cài bao nhiêu thủy lôi trong eo biển Hormuz, cũng như vị trí của chúng.
Giới chức Mỹ và Iran hiện chưa lên tiếng về thông tin.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 8/4 cho biết eo biển Hormuz sẽ được mở cho tàu thuyền qua lại sau khi "tính đến các hạn chế kỹ thuật". Giới chức Mỹ nhận định cụm từ này ám chỉ Tehran chưa thể nhanh chóng tìm hoặc gỡ thủy lôi.
Tổng thống Donald Trump hôm 10/4 nói với các phóng viên tại căn cứ liên hợp Andrews rằng eo biển Hormuz sẽ sớm khai thông, song thừa nhận điều đó sẽ không dễ dàng. Làm thế nào để nhanh chóng đảm bảo lưu thông an toàn qua khu vực nhiều khả năng sẽ là nội dung thảo luận trọng tâm trong cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ tại Pakistan.
Huyền Lê (Theo NY Times, AFP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/iran-co-the-da-mat-dau-thuy-loi-o-eo-bien-hormuz-5061157.html
