Việt – Úc kết nối công nghệ tài chính, thúc đẩy chuyển đổi ngân hàng số

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 nhắc lại tối hậu thư mà ông đưa ra hơn một tuần trước, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 6/4. "Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ viết.

Tối hậu thư này lập tức bị Iran bác bỏ. Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, gọi lời đe dọa của Tổng thống Mỹ cho thấy sự "vô vọng, bất an, mất cân bằng và ngớ ngẩn".

"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.

Theo giới quan sát, chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu cảm nhận những hệ lụy tiêu cực khi chiến sự với Iran bước sang tuần thứ sáu, đặc biệt là sau khi Iran bắn hạ tiêm kích F-15E, buộc Mỹ phải tiến hành chiến dịch quy mô lớn với mức độ rủi ro cao để giải cứu một phi công trong lãnh thổ nước này.

Ông Trump cho rằng việc quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch giải cứu phi công thành công mà không có người nào thiệt mạng hay bị thương "một lần nữa chứng minh chúng ta đã đạt được thế kiểm soát tuyệt đối trên không phận Iran". Tuy nhiên, Mỹ đã phải bỏ lại và phá hủy hai vận tải cơ trong chiến dịch giải cứu, cho thấy tổn thất vật chất lớn của hoạt động này.

Kết quả các khảo sát cho thấy người dân Mỹ ngày càng phản đối cuộc chiến mà Tổng thống phát động. Tình hình tệ đến mức một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump cũng bắt đầu chỉ trích cuộc xung đột chưa thấy ngày kết thúc.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump thường bắt đầu ngày mới bằng việc xem video do quân đội Mỹ tổng hợp những thành công trên chiến trường. Ông tin rằng trên cương vị Tổng tư lệnh, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran có thể là một trong những thành tựu lớn nhất nhiệm kỳ hai.

Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles lo ngại các trợ lý đang vẽ ra viễn cảnh màu hồng, chỉ nói điều ông Trump muốn nghe thay vì những gì cần nghe. Bà thúc giục các đồng nghiệp phải "thẳng thắn hơn với sếp" về những rủi ro chính trị và kinh tế. Chánh văn phòng đã cùng các cố vấn thân tín đến Phòng Bầu dục gặp Tổng thống, cảnh báo ông rằng chiến sự càng kéo dài, sự ủng hộ từ cử tri và triển vọng của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 càng u ám.

Cuộc gặp tại Phòng Bầu dục phản ánh một thực tế mà Nhà Trắng không còn có thể phớt lờ. Thời gian đang cạn dần trước khi Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa và người dân Mỹ phải trả cái giá đắt hơn nữa.

Phản ứng vượt dự tính từ Iran

Ông Trump tỏ ra tự tin với những kết quả ban đầu của chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, khi đòn tấn công đầu tiên đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, Iran sau đó đã phản ứng đáp trả rất dữ dội, phóng tên lửa, UAV tấn công Israel, nhắm mục tiêu các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh, từ Kuwait, Bahrain đến Arab Saudi, UAE và Qatar.

Phản ứng này khiến các quan chức Mỹ bất ngờ, ông Trump cũng thừa nhận điều này khi trả lời phỏng vấn CNN. Dựa trên tiền lệ trong quá khứ, họ vốn tin rằng Mỹ có công thức chiến thắng là giáng một đòn phủ đầu áp đảo, và phản ứng từ Iran sẽ chỉ là trả đũa hạn chế để xoa dịu dư luận trong nước.

Iran tiếp tục gây sức ép khi phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.

Tổng thống Trump biện minh đây là "cái giá ngắn hạn" cần thiết để loại bỏ nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông cho rằng phản ứng của Iran càng chứng minh họ là mối đe dọa.

Nhưng khi chiến sự kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng, cái giá Mỹ phải trả dần trở nên "dài hạn". Tổng thống Trump từng cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế và giữ Mỹ đứng ngoài các cuộc xung đột khi tranh cử nhiệm kỳ hai. Giờ đây, ông lại khơi mào một cuộc chiến mà chưa nhận được sự ủy nhiệm từ quốc hội và hệ lụy kinh tế mới chỉ dần bộc lộ.

Xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Mỹ cũng không phải ngoại lệ, khi giá xăng vượt 4 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), các chỉ số chứng khoán xuống thấp nhất trong nhiều năm. Mỹ ghi nhận 13 binh sĩ thiệt mạng, hàng trăm quân nhân bị thương khi Iran tấn công đáp trả vào các căn cứ của Washington ở vùng Vịnh.

Một tháng sau chiến sự, dự báo tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh giảm, tình trạng khan hiếm nhiên liệu xuất hiện ở châu Âu và châu Á, trong khi giới chuyên gia cảnh báo thế giới vẫn chưa cảm nhận hết mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Eo biển Hormuz nếu bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy kinh tế toàn cầu suy thoái.

Theo hai cố vấn và hai nghị sĩ đã trao đổi với ông Trump, những tổn thất về chính trị và kinh tế ngày càng tăng khiến Tổng thống phải tìm kiếm "lối thoát danh dự". Tổng thống Trump nói với họ rằng ông muốn kết thúc chiến dịch, lo ngại xung đột kéo dài sẽ ảnh hưởng đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nhưng ông cũng muốn chiến dịch này phải là một thắng lợi mang tính quyết định.

Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 1/4, ông Trump đã cố "đi dây" khi cập nhật tình hình chiến sự. Ông ca ngợi các chiến thắng và tuyên bố chiến dịch "đang gần hoàn tất", nhưng đồng thời đe dọa sẽ giáng đòn "cực mạnh" vào Iran trong 2-3 tuần tới, hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng của quốc gia này.

"Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", Tổng thống tuyên bố.

Theo số liệu của Lầu Năm Góc, chiến dịch là "thành công không thể chối cãi", khi đã phá hủy 90% năng lực tên lửa của Iran, vô hiệu hóa 70% bệ phóng, 150 tàu hải quân, hạ ông Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao.

"Chúng ta nắm toàn bộ lợi thế. Họ không có gì", ông Trump nói. "Chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành mọi mục tiêu quân sự của Mỹ".

Vài ngày sau, Iran "dội gáo nước lạnh" vào tuyên bố chiến thắng này của ông Trump. Việc họ bắn rơi một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10 và gây hư hại một số trực thăng khiến đánh giá năng lực quân sự Iran "không có gì" của ông Trump trở nên kém tin cậy.

Việc Mỹ giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E đã giúp ông Trump thoát khỏi một kịch bản thảm họa, tránh để Iran biến phi công bị bắt sống thành lá bài mặc cả.

Tuy nhiên, đích đến cuối cùng của chiến dịch vẫn còn mơ hồ, khi ông Trump vừa tuyên bố tăng cường chiến đấu, vừa hứa sớm kết thúc. Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, người bạn lâu năm của Tổng thống, giải thích cách tiếp cận này phản ánh tư duy hình thành từ sự nghiệp kinh doanh của ông Trump, lĩnh vực mà việc luôn giữ nhiều phương án lựa chọn có vai trò then chốt.

"Tổng thống luôn có nhiều kịch bản", ông Witkoff nói. "Ông ấy giữ rất nhiều lựa chọn, nhiều 'lối thoát', rồi từng bước dò đường trong quá trình triển khai".

Lối thoát hẹp dần

Chiến tranh thường diễn biến vượt tính tính toán của một Tổng thống. Iran cho thấy họ quyết chiến tới cùng, đồng nghĩa ông Trump đối mặt nguy cơ sa lầy hơn nếu leo thang hơn nữa trong những tuần tới, khiến các lối thoát bị thu hẹp hơn là mở ra.

Một trở ngại tiềm tàng nữa là từ đồng minh Israel. Tổng thống Trump từ lâu đã ưa thích những chiến dịch mà các trợ lý gọi là "đánh một lần rồi thôi", như đã áp dụng tại Yemen, Syria, Somalia hay Venezuela. Nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cách tiếp cận khác.

Trong 6 tháng qua, ông Netanyahu liên tục nói với ông Trump rằng những thành công trước đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quyết định và kéo dài hơn, theo một quan chức Israel. Ngoài ra, Arab Saudi cũng có xu hướng muốn kéo dài cuộc chiến, coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu một đối thủ chung.

Tình thế này khiến Tổng thống Trump đối mặt với thế lưỡng nan. Ông muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng không thể ra về tay không nếu chưa đạt được mục tiêu ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, việc thiết lập một chính quyền thân phương Tây ở Iran không đơn giản, còn mở lại eo biển Hormuz đòi hỏi chiếm đóng quân sự kéo dài hoặc một thỏa thuận chấm dứt chiến sự.

Một số cố vấn nhận thấy trong suy nghĩ của Tổng thống Trump đã xuất hiện phần nào tâm lý chấp nhận thực tế. Trong các cuộc trao đổi riêng, ông thường nhắc lại rằng đảng cầm quyền thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.

"Ông ấy đang khó vượt qua tiền lệ này", một trợ lý nhận xét.

Như Tâm (Theo TIME, AFP, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/canh-cua-thoat-khoi-cuoc-chien-iran-dan-hep-lai-voi-ong-trump-5058155.html

Theo cơ chế miễn trừ được công bố trên trang web của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ hôm 17/4, Washington cho phép các bên liên quan bán, vận chuyển hoặc dỡ hàng đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga đến ngày 16/5.

Điều này đồng nghĩa dầu Nga được Mỹ miễn trừng phạt trong vòng một tháng. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ được áp dụng với các lô hàng đã được chuyển lên tàu trước ngày 17/4.

Giấy phép mới có hiệu lực thay thế giấy phép tương tự được ban hành ngày 19/3, vốn đã hết hạn hôm 11/4, nhằm kiểm soát giá năng lượng toàn cầu vốn đã tăng mạnh trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran ở Trung Đông.

Động thái của chính quyền Tổng thống Donald Trump diễn ra hai ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố Washington sẽ không gia hạn cơ chế miễn trừ, trong đó cho phép các nước mua dầu Nga mà không phải đối mặt lệnh trừng phạt của Mỹ.

Kirill Dmitriev, đặc phái viên của Tổng thống Nga, cho biết cơ chế miễn trừ đầu tiên có thể giải phóng 100 triệu thùng dầu thô của Nga, tương đương gần một ngày sản lượng toàn cầu.

Việc tạm nới lỏng lệnh trừng phạt có thể giúp tăng nguồn cung dầu trên thế giới trong ngắn hạn, nhưng vẫn chưa ngăn được giá dầu tăng vọt do eo biển Hormuz bị đóng cửa một phần.

Các cơ chế miễn trừ này cũng có thể làm phức tạp thêm nỗ lực của phương Tây trong việc cắt giảm nguồn thu từ dầu của Nga cho cuộc chiến ở Ukraine, đồng thời khiến Mỹ bất đồng với các đồng minh. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng đây không phải thời điểm để nới lỏng lệnh trừng phạt với dầu Nga.

Iran hôm 17/4 thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu của trang theo dõi hàng hải dân sự Marine Traffic cho thấy nhiều tàu hàng chưa sẵn sàng đi qua eo biển Hormuz sau khi Iran mở cửa, dường như do lo ngại thủy lôi và thiếu hướng dẫn an toàn.

Tin Gốc: Vnexpress

"Nếu Nga sẵn sàng ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp lại tương xứng. Đề xuất này đã được chuyển đến phía Nga thông qua Mỹ", ông Zelensky nói.

Trước đó, ông Zelensky ngày 30.3 tuyên bố Kyiv sẵn sàng đáp lại nếu Nga ngừng tấn công hệ thống năng lượng của Ukraine, và sẽ chấp nhận ngừng bắn trong dịp lễ Phục sinh của Chính thống giáo vào ngày 12.4. Đáp lại, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng đề xuất ngừng bắn dịp lễ Phục sinh không phải là một sáng kiến rõ ràng, và kêu gọi ông Zelensky nên theo đuổi một giải pháp hòa bình, chứ không phải là một lệnh ngừng bắn, theo Hãng tin TASS.

Trong khi đó, những kênh truyền thông Telegram tiếng Nga đưa tin quân đội Ukraine được cho là đã tấn công cảng nhiên liệu Ust-Luga ở tỉnh Leningrad của Nga vào đêm 6.4 và rạng sáng 7.4, theo The Kyiv Independent. Tỉnh trưởng Aleksandr Drozdenko của tỉnh Leningrad tuyên bố 22 máy bay không người lái của Ukraine đã bị bắn hạ ở tỉnh này, nhưng không nêu rõ mục tiêu của cuộc tấn công mới.

Đến chiều 7.4, chưa có phản ứng từ Moscow, và phía Ukraine cũng chưa tuyên bố nhận trách nhiệm về vụ tấn công Ust-Luga. Nếu được xác nhận, đây là vụ tấn công mới nhất trong một loạt cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhắm vào những kho dầu quan trọng nhất của Nga trên bờ biển Baltic và biển Đen trong những tuần gần đây. Cảng Ust-Luga đã bị tấn công ít nhất 5 lần từ ngày 22-31.3.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/ukraine-de-xuat-voi-nga-ve-ngung-tan-cong-cac-co-so-nang-luong-185260407222553151.htm