Tối 10/4 theo múi giờ EDT (sáng 11/4 giờ Hà Nội), tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II đáp xuống Thái Bình Dương, kết thúc chuyến bay lịch sử vòng quanh Mặt Trăng. “Tàu Integrity (tên do phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu Orion) và bốn phi hành gia đã hạ cánh thành công mỹ mãn. Về mọi mặt, đây là nhiệm vụ hoàn hảo như sách giáo khoa”, Rob Navias, phát ngôn viên của NASA, nhận xét.
Hành trình trở về thực chất được lập trình sẵn ngay từ đầu, tận dụng trọng lực Mặt Trăng để bẻ cong quỹ đạo của Orion, giúp tàu quay lại Trái Đất mà không cần nhiều hỗ trợ từ động cơ tên lửa. Samantha Kenyon, phó giáo sư kỹ thuật hàng không vũ trụ tại Đại học Bách khoa Virginia, cho biết đó chính là phần “tự do” trong quỹ đạo “trở về tự do” của con tàu.
Theo Kenyon, có hai lựa chọn là khai hỏa động cơ khi Orion bay qua phía xa Mặt Trăng (phía luôn khuất khi nhìn từ Trái Đất), gián đoạn liên lạc vô tuyến với Trái Đất, hoặc khai hỏa sớm hơn nhiều, khi vẫn ở gần hành tinh xanh. Phương án thứ hai mang lại ít rủi ro hơn cho phi hành gia nếu động cơ tên lửa gặp trục trặc.
Ngoài ra, quỹ đạo trở về tự do cũng giúp phi hành đoàn Artemis II phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Ngày 2/4, Orion khai hỏa động cơ tên lửa gần 6 phút, tiêu thụ khoảng 450 kg nhiên liệu, vừa đủ để rời xa Trái Đất và thiết lập lộ trình bay vòng qua Mặt Trăng rồi trở về theo quỹ đạo trở về tự do. Thao tác này diễn ra suôn sẻ đến mức NASA đã bỏ qua vài lần khai hỏa nhỏ hơn để điều chỉnh đường bay theo kế hoạch.
Các kỹ sư hàng không vũ trụ có thể vạch ra quỹ đạo như vậy bằng cách coi Trái Đất và Mặt Trăng như “giếng trọng lực”. Hãy hình dung một bản đồ địa hình, trong đó Trái Đất và Mặt Trăng là hai hố lớn, bao quanh là những ngọn đồi uốn lượn. Quỹ đạo trở về tự do giống như đường lăn của viên bi, đưa Orion di chuyển dọc theo những đường cong xung quanh giếng trọng lực Mặt Trăng, sau đó lại bị kéo tới giếng trọng lực Trái Đất. “Một khi đạt đến độ cao nhất định trên bản đồ địa hình và tiến vào con đường đó, tàu sẽ tiếp tục đi mà không tốn năng lượng”, Kenyon giải thích với Scientific American.
Việc sử dụng quỹ đạo trở về tự do được nhiệm vụ Luna 3 của Liên Xô tiên phong ứng dụng, lần đầu tiên đưa tàu không người lái đến chụp ảnh phía xa Mặt Trăng. Tuy nhiên, lần sử dụng nổi tiếng nhất có lẽ thuộc về nhiệm vụ Apollo 13 của Mỹ.
Tháng 4/1970, tàu Apollo 13 chở ba phi hành gia NASA James A. Lovell, John “Jack” Swigert, Fred Haise bay đến Mặt Trăng, dự định đổ bộ khu vực Fra Mauro. Tuy nhiên, tàu gặp sự cố vỡ bình oxy trên đường đi khiến cuộc đổ bộ bị hủy. Phi hành đoàn sau đó quyết định xoay xở tiến vào quỹ đạo trở về tự do nhằm “hồi hương” an toàn.
Theo Jay Warren McMahon, phó giáo sư kỹ thuật hàng không vũ trụ tại Đại học Colorado, Boulder, quỹ đạo hình số 8 đặc trưng này được coi là một lời giải cho bài toán “ba vật thể” – gồm Trái Đất, Mặt Trăng và tàu vũ trụ – trong cơ học quỹ đạo. Lực hấp dẫn của Mặt Trời gây nhiễu loạn nhẹ cho đường bay, do đó cũng được đưa vào các phép tính.
Việc giải bài toán thường đòi hỏi vẽ đồ thị chuyển động của tàu vũ trụ từ vùng ảnh hưởng của trọng lực Trái Đất, nơi lực hút của hành tinh xanh chiếm ưu thế, đến vùng ảnh hưởng trọng lực Mặt Trăng. Trong nhiệm vụ Artemis II, sự chuyển đổi này diễn ra khoảng 0h41 ngày 6/4 (11h41 theo giờ Hà Nội), đánh dấu lần đầu tiên con người bước vào không gian Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972.
“Chúng ta bay vượt lên trước Mặt Trăng, sau đó nó đuổi kịp, kéo chúng ta trở lại và quăng vòng quanh. Vì vậy, thực chất chúng ta sẽ quay về nhanh hơn và theo một quỹ đạo khác so với trường hợp không có Mặt Trăng”, McMahon giải thích về quỹ đạo trở về tự do đưa tàu vũ trụ bay vòng qua Mặt Trăng, trở lại Trái Đất.
Phương pháp tính toán này cũng là cơ sở cho thao tác “ná cao su trọng lực” mà các tàu liên hành tinh như Voyager của NASA thực hiện nhằm tối ưu hóa thời gian di chuyển trong hệ Mặt Trời. Tất cả đều dựa trên sự truyền động lượng thông qua lực kéo hấp dẫn từ vật thể lớn hơn như Mặt Trăng hoặc hành tinh, lên tàu vũ trụ nhỏ để thay đổi quỹ đạo tàu theo hướng mong muốn.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví “đại diện cho thế giới”, khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng, tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Artemis II được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Sau thành công của Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ lên bề mặt vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Chiều tối 18-4, ông Thái Đăng Khoa - Bí thư phường Phú Lợi, TP Cần Thơ - cho biết Đảng ủy, UBND phường Phú Lợi vừa ký kết thỏa thuận hợp tác với FPT Polytechnic Cần Thơ trong việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo ông Khoa, đây là mô hình mới được triển khai cho sinh viên tham gia trực tiếp vào các dự án chuyển số cho địa phương - cách làm được xem là cụ thể hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và kế hoạch 43 của Thành ủy Cần Thơ.
Theo cách làm này, sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn trực tiếp tham gia hỗ trợ hộ kinh doanh đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, xây dựng kênh truyền thông số, thậm chí tham gia các dự án ứng dụng công nghệ trong quản lý hành chính.
"Thay vì học xong mới đi làm, chúng tôi được làm ngay từ khi còn học. Những gì học trên lớp đều áp dụng được ngoài đời, giúp ích cho người dân nên chúng tôi cảm thấy rất vui", bạn Hằng, một sinh viên chia sẻ.
Theo ông Khoa, mô hình mà phường đang triển khai mang lại lợi ích kép. Với sinh viên, đó là cơ hội tích lũy kinh nghiệm thực tế, xây dựng năng lực nghề nghiệp từ sớm.
"Còn với địa phương, đây là nguồn lực hỗ trợ thiết thực trong việc nâng cao năng lực số cho cộng đồng, đặc biệt các hộ kinh doanh nhỏ, mang lại hiệu quả thiết thực", ông Khoa nói .
Phường Phú Lợi hiện có hơn 8.000 cơ sở kinh doanh và trên 1.000 doanh nghiệp, do vậy rất thuận lợi để triển khai các hoạt động chuyển đổi số, từ bán hàng online đến xây dựng thương hiệu số.
"Quan trọng hơn, mô hình này cho thấy một điều: chuyển đổi số chỉ thực sự hiệu quả khi đi vào đời sống, khi người dân và doanh nghiệp nhỏ được tham gia và hưởng lợi trực tiếp. Từ những bước đi nhỏ ở cấp phường, câu chuyện chuyển đổi số đang dần trở nên gần gũi hơn - không còn là khái niệm xa vời", ông Khoa chia sẻ.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay giảm 0,25% so với hôm qua. Tính đến 7 giờ 5 phút ngày 7.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 68.804 USD.
Trước đó, tiền mã hóa giá trị nhất thế giới có lúc tăng 4% từ vùng giá 68.000 USD lên trên 70.000 USD rồi liên tục giằng co trong khoảng giá 69.000 - 70.000 USD. Đến sáng nay, Bitcoin không giữ được đà tăng, quay đầu giảm mạnh.
Ngành công nghiệp tiền mã hóa cũng rung lắc mạnh trong 24 giờ qua, hiện tại thị trường đang giảm 0,66%, xuống còn 2.360 tỉ USD. Các token khác như Ethereum, XRP, BNB đồng loạt giảm từ 0,2% đến 0,8% so với hôm qua.
Bitcoin và thị trường tiền mã hóa liên tục rung lắc mạnh trong 24 giờ qua khi Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục gửi đi những tuyên bố mạnh mẽ về chiến sự Iran. Ông Trump cảnh báo sẽ "xóa sổ hoàn toàn" Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz theo thời hạn Mỹ đề ra.
Theo giới phân tích, rất có thể hạn chót do tổng thống Mỹ sẽ là chất xúc tác cần thiết cho sự phục hồi của Bitcoin. Nếu mọi thứ diễn ra như ông Trump nói, nhận thức về rủi ro của Bitcoin có thể gia tăng do đặc tính phi tập trung. Ngược lại, một kết quả tích cực trong đàm phán có thể thúc đẩy giá trị các tài sản rủi ro, bao gồm cả Bitcoin.
Theo CNBC, ông Trump đang "dao động" giữa đối thoại mang tính xây dựng và việc leo thang hành động quân sự. Các quan chức cấp cao của Iran được cho là đã tuyên bố eo biển sẽ vẫn bị phong tỏa cho đến khi Iran nhận được bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Những tín hiệu trái chiều này đã không thuyết phục được các nhà đầu tư. Bitcoin đã vụt tăng lên trên 70.000 USD rồi lao dốc về 68.000 USD, tiếp tục chờ thông tin rõ ràng hơn.
Theo hồ sơ 8-K gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ hôm 6.4, quỹ đầu tư Strategy - công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới - thông báo đã mua thêm 4.871 BTC (329,9 triệu USD) vào tuần trước.
Trước đó, chuỗi 13 tuần liên tiếp mua vào BTC của Strategy bị gián đoạn khi công ty không công bố tích lũy thêm Bitcoin vào tuần cuối cùng của tháng 3.
Theo báo cáo của Strategy, trung bình giá của số Bitcoin mới mua là 67.718 USD, thấp hơn giá trung bình toàn bộ Bitcoin công ty nắm giữ là 75.644 USD. Thương vụ mua lại mới nâng tổng số BTC Strategy nắm giữ lên 766.970, tổng chi phí khoảng 58 tỉ USD.
Bất chấp sự suy thoái của thị trường tiền mã hóa, công ty vẫn tiếp tục tích lũy Bitcoin, mua khoảng 54.000 BTC kể từ ngày 2.2. Chiến lược này được đẩy mạnh trong tháng 3 khi quỹ đầu tư thực hiện một số giao dịch mua hằng tuần lớn nhất từ trước đến nay. Tổng lượng mua trong tháng 3 đạt 41.362 BTC. Tổng lượng Bitcoin mà Strategy mua trong quý đầu tiên năm 2026 là 89.316 BTC, với tổng chi tiêu khoảng 6,3 tỉ USD.
Nhiều người dùng thường phải thử đi thử lại nhiều lần mới có thể kết nối thành công. Được gọi là "nghịch lý USB", tình trạng này gây ra không ít bực bội, đặc biệt khi sử dụng các thiết bị như chuột, bàn phím, ổ cứng lưu trữ hay webcam. Tuy nhiên, có một cách đơn giản để giúp người dùng xác định mặt nào của cổng USB-A là mặt trên.
Mặc dù cả hai mặt của đầu nối trông giống nhau, nhưng nếu nhìn kỹ, người dùng sẽ thấy một mặt có đường nối hình zigzag nhẹ ở bên ngoài và một tấm nhựa ở bên trong. Mặt có đường nối là mặt dưới, trong khi mặt hoàn toàn nhẵn mịn là mặt trên. Khi cắm vào, hãy giữ thiết bị sao cho mặt trên hướng lên. Đối với các cổng dọc trên máy tính, mặt có đường nối nên hướng sang trái.
Trong thực tế, nhiều nhà sản xuất cũng đã in logo USB ở mặt trên của đầu nối để giúp người dùng dễ nhận diện hơn. Mặc dù không phải tất cả thiết bị đều có ký hiệu này, nếu có, người dùng sẽ dễ dàng biết được mặt nào cần hướng lên.
Dẫu vậy, người dùng không còn phải lo lắng về vấn đề này nữa khi mà cổng USB Type-C (hay USB-C) đang dần trở thành tiêu chuẩn mới nhờ vào tốc độ nhanh hơn và khả năng cắm đảo chiều, nghĩa là người dùng có thể cắm theo bất kỳ chiều nào mà không cần quan tâm đến mặt trên hay dưới.
Hiện nay, các nhà sản xuất máy tính và điện thoại thông minh đã bắt đầu áp dụng tiêu chuẩn USB-C trên các sản phẩm của mình, với nhiều mẫu máy tính xách tay và thậm chí là iPhone đã chuyển sang sử dụng cổng này thay cho Lightning kể từ thế hệ iPhone 15. Mặc dù sẽ mất một thời gian trước khi USB-C hoàn toàn thay thế USB-A, nhưng ít nhất người dùng sẽ không còn phải bối rối về việc cắm thiết bị đúng cách.
