“Thật ngớ ngẩn khi để một quốc gia đang trong tình trạng chiến tranh được kết nạp vào Liên minh châu Âu (EU)”, Peter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza vừa giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử tại Hungary cuối tuần qua, đề cập đến Ukraine trong cuộc họp báo quốc tế kéo dài hơn ba tiếng ở Budapest ngày 13/4.
Do đảng Tisza giành được quá 2/3 số ghế tại quốc hội, ông Magyar gần như chắc chắn sẽ được bầu làm Thủ tướng tiếp theo của Hungary, thay thế ông Viktor Orban, lãnh đạo đảng Fidesz đã nắm quyền liên tục 16 năm qua. Ông Magyar dự kiến nhậm chức Thủ tướng vào ngày 5/5.
Magyar tranh cử với nhiều chính sách khác biệt so với Thủ tướng Orban, nhưng phát biểu mới nhất cho thấy quan điểm về Ukraine của Hungary có thể không đổi. Ông cũng cho biết Hungary sẽ duy trì lập trường của chính quyền Thủ tướng Orban là không tham gia đóng góp vào gói hỗ trợ 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine, nhưng sẽ không cản trở các nước khác triển khai kế hoạch.
Ông không bình luận thêm rằng liệu Hungary có ủng hộ Ukraine được hưởng cơ chế kết nạp nhanh vào EU một khi chiến sự kết thúc hay không, song cho rằng viễn cảnh Kiev gia nhập liên minh trong vòng 10 năm tới là “không khả thi”.
Phát biểu này cho thấy cách tiếp cận của Hungary sẽ khác biệt so với nhiều nước châu Âu, trong bối cảnh EU đang thảo luận về khả năng mở rộng khối, trong đó có kịch bản kết nạp nhanh chóng Ukraine.
Dù vậy, ông Magyar nêu lập trường ủng hộ Ukraine tự quyết định tương lai của mình trong đàm phán với Nga, nói không quốc gia nào có quyền ép Ukraine chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bất lợi, đặc biệt là các yêu cầu nhượng bộ lãnh thổ.
“Không ai nên nói Ukraine phải ký hòa bình theo điều kiện nào. Chúng ta không thể yêu cầu bất kỳ quốc gia nào từ bỏ lãnh thổ”, ông nói.
Trong khi Thủ tướng Orban nổi tiếng với lập trường thân thiện với Nga, ông Magyar được cho là người thiên nhiều hơn về EU.
Chính trị gia 45 tuổi cho hay ông sẵn sàng trao đổi nếu nhận được cuộc gọi từ Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời cho biết thông điệp đầu tiên của ông trong cuộc điện đàm sẽ là kêu gọi Nga chấm dứt chiến sự tại Ukraine, mở ra cơ hội cho đối thoại.
Về chính sách năng lượng, ông Magyar cho biết Hungary sẽ tiếp tục mua năng lượng từ Nga trong ngắn hạn, đồng thời hướng tới đa dạng hóa nguồn cung. “Nga vẫn ở đây, Hungary vẫn ở đây. Chúng tôi sẽ luôn tìm nguồn dầu rẻ và an toàn nhất”, ông nói.
Ông bày tỏ mong muốn duy trì quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng, bao gồm Ukraine, và để ngỏ khả năng gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky trong tương lai.
Với việc đảng Tisza nắm ít nhất 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, ông Magyar sẽ có trong tay quyền lực rất lớn, có khả năng thay đổi các đạo luật và cả hiến pháp, giúp ông có thể định hình lại chính sách đối nội và đối ngoại của Hungary trong nhiệm kỳ sắp tới.
Tin Gốc: Vnexpress
Cuộc bầu cử làm rung chuyển châu Âu
Đảng đối lập trung hữu Tisza đã giành chiến thắng áp đảo trước đảng cầm quyền Fidesz của Thủ tướng Orban (63 tuổi) trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 12.4, theo AP.
Kết quả kiểm phiếu chính thức được công bố hôm qua cho thấy đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar (45 tuổi) làm lãnh đạo đã giành được thế siêu đa số khi thắng 138 trong tổng số 199 ghế, tức hơn 2/3 số ghế tại quốc hội. Đảng theo đường lối dân tộc túy Fidesz của ông Orban về nhì với 55 ghế, trở thành đảng đối lập lớn nhất khi nhiệm kỳ mới của quốc hội bắt đầu vào tháng sau. Còn đảng cực hữu Phong trào tổ quốc ta (MHM) thắng 6 ghế còn lại, theo DW.
Đến sáng qua (giờ VN), ông Orban đã thừa nhận thất bại và mô tả kết quả của cuộc bỏ phiếu hôm 12.4 là "đầy cay đắng nhưng rõ ràng". "Tôi đã gửi lời chúc mừng đến đảng chiến thắng", ông Orban nói, và cho biết thêm đảng của ông sẽ tiếp tục phụng sự Hungary trên vai trò đối lập. Sau đó, ông Magyar tuyên bố đã thành công "giải phóng" Hungary sau 16 năm dài dưới sự cầm quyền của Thủ tướng Orban.
Ông Magyar, luật sư kiêm nhà ngoại giao, kêu gọi một loạt các nhân vật đứng đầu dưới thời chính quyền ông Orban hãy từ chức, trong đó có chánh án Tòa Tối cao, Tổng công tố viên, lãnh đạo cơ quan truyền thông. Nhà lãnh đạo đảng Tisza cũng lên kế hoạch cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau chiến thắng, với điểm đến thứ nhất là Warsaw (Ba Lan), trước khi đến Vienna (Áo) và Brussels (Bỉ) nhằm tháo gỡ việc đóng băng các nguồn tài trợ từ Liên minh châu Âu (EU).
Kể từ khi cầm quyền năm 2010, ông Orban từng được phe bảo thủ tại châu Âu và Mỹ ca ngợi là kiến trúc sư của mô hình "dân chủ phi tự do". Thế nhưng, nhà lãnh đạo dần đánh mất sự ủng hộ trong nước khi cử tri ngày càng bất mãn với tình trạng kinh tế trì trệ, việc Hungary xa rời Liên minh châu Âu trong quá trình xích gần Nga…
Thất bại nặng nề của đảng cầm quyền đã mang lại cho ông Magyar thế đa số vững chắc tại quốc hội, mở ra khả năng cải cách sâu rộng tại Hungary thời gian tới. Với 138 ghế, đảng Tisza không chỉ nắm thế siêu đa số 2/3 mà còn đủ sức đảo ngược các sửa đổi hiến pháp của ông Orban. Bản thân ông Magyar gọi cuộc bầu cử là sự lựa chọn giữa "Đông và Tây", cảnh báo cử tri rằng lập trường đối đầu của ông Orban với Brussels sẽ đẩy Hungary vào tình thế "xa mặt cách lòng" với EU. Ngược lại, ông Orban cáo buộc đảng Tisza có thể kéo Hungary vào một cuộc chiến không mong muốn với Nga, điều mà ông Magyar bác bỏ.
Trước ngày bầu cử, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đến thăm Hungary ủng hộ ông Orban. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng hứa thúc đẩy kinh tế Hungary nếu ông Orban tái đắc cử. Thế nhưng, tất cả sự ủng hộ này đều không mang lại chiến thắng cuối cùng cho Thủ tướng Hungary. Còn Nga cũng mất đi đồng minh quan trọng trong EU.
Tin Gốc: Thanh Niên
Chiến dịch táo bạo của Mỹ ở Iran
Giới chức Mỹ hôm qua (5.4) thông báo lực lượng đặc nhiệm đã thực hiện cuộc giải cứu một sĩ quan nước này bị mắc kẹt trong lãnh thổ Iran sau khi Iran bắn hạ chiến đấu cơ F-15E của Mỹ hôm 3.4. Sĩ quan này, chuyên về hệ thống vũ khí, là một trong hai thành viên phi hành đoàn của chiếc F-15E bị bắn hạ, theo Đài CBS. Người còn lại đã được giải cứu hôm 3.4.
"Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ", Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social, nhấn mạnh đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân sự, hai phi công Mỹ được giải cứu một cách riêng biệt, sâu trong lãnh thổ đối thủ. Chủ nhân Nhà Trắng cho biết thêm sĩ quan được giải cứu đã bị thương, nhưng sẽ sớm hồi phục.
Về chiến dịch giải cứu, ông Trump cho hay: "Theo chỉ thị của tôi, quân đội Mỹ đã điều hàng chục máy bay, trang bị những vũ khí mạnh mẽ nhất thế giới, để giải cứu anh ấy". Hai quan chức Mỹ xác nhận với CBS rằng lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu thành viên phi hành đoàn mất tích trong một chiến dịch phức tạp, với sự tham gia của hàng chục binh sĩ, cùng hàng chục chiến đấu cơ và trực thăng. Họ cho biết thêm chiến dịch quân sự đầy cam go này đã sử dụng bom và hỏa lực để ngăn quân đội Iran tiếp cận nơi người sĩ quan được cho là đang ẩn náu.
Khi lực lượng Mỹ tiến gần đến vị trí của phi công, một cuộc đấu súng với quân đội Iran đã nổ ra, theo 2 quan chức Mỹ. Trong khi đó, 2 máy bay vận tải được giao nhiệm vụ chở đội cứu hộ đã không thể cất cánh từ một căn cứ hẻo lánh ở Iran. Những chiếc máy bay này sau đó đã bị phá hủy để tránh lọt vào tay Iran và lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã lên 3 máy bay khác được điều đến để đón họ. Nhiệm vụ đã hoàn thành ngay trước nửa đêm, và tất cả lực lượng Mỹ đã ra khỏi không phận Iran.
Ngoài ra, một quan chức cấp cao Mỹ cho CBS hay Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) đã tham gia sâu vào nhiệm vụ giải cứu. Trước khi xác định vị trí của phi công, CIA đã phát động một chiến dịch đánh lừa, lan truyền thông tin bên trong Iran rằng lực lượng Mỹ đã tìm thấy và đang di chuyển người này khỏi Iran. Trong lúc chiến dịch đánh lừa đang diễn ra, CIA đã theo dõi hành tung viên sĩ quan trong một khe núi và chia sẻ vị trí chính xác của người này với Lầu Năm Góc cũng như Nhà Trắng, trước khi Tổng thống Trump ra lệnh tiến hành chiến dịch giải cứu khẩn cấp.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm qua khẳng định đã phá hủy một số máy bay Mỹ tham gia nhiệm vụ tìm kiếm, giải cứu nói trên, theo Hãng tin Tasnim. Ngoài ra, một phát ngôn viên quân đội Iran tuyên bố những máy bay bị bắn rơi bao gồm một máy bay vận tải quân sự C-130 và 2 trực thăng Black Hawk.
Trước đó, giới chức Iran kêu gọi người dân giúp tìm kiếm và treo thưởng cho việc cung cấp thông tin dẫn tới bắt sống phi công Mỹ. Nếu Iran bắt được phi công Mỹ, cuộc khủng hoảng con tin sau đó có thể sẽ làm thay đổi nhận thức của công chúng Mỹ về cuộc xung đột, đẩy Washington vào thế khó. Khi đó, bài toán ngoại giao của cuộc chiến sẽ thay đổi chỉ sau một đêm, theo giới quan sát.
"Viễn cảnh một quân nhân Mỹ có thể còn sống và đang phải lẩn trốn bên trong lãnh thổ Iran đã đẩy Washington vào thế khó trong cuộc xung đột vốn nhận được ít ủng hộ từ công chúng và chưa thấy dấu hiệu kết thúc sớm", theo nhà phân tích Phil Stewart của Reuters. Tuy nhiên, chiến dịch giải cứu thành công, ngăn chặn việc Iran bắt được viên sĩ quan, đã giúp Washington tránh được "con bài mặc cả" của Tehran.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chien-dich-tao-bao-cua-my-o-iran-185260405222242677.htm