Mục Lục
ToggleBộ trưởng Môi trường Colombia Irene Velez ngày 13/4 cho hay các biện pháp kiểm soát số lượng đàn hà mã tại miền trung nước này trước đây như triệt sản hoặc đưa vào vườn thú, đều tốn kém và không hiệu quả. Bà xác nhận khoảng 80 con hà mã sẽ nằm trong diện bị tiêu hủy đợt này nhưng chưa công bố thời điểm bắt đầu.
“Nếu không hành động, chúng ta sẽ không thể kiểm soát được quần thể này. Đây là bước đi cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái của chúng ta”, bà Velez khẳng định.
Colombia hiện là quốc gia duy nhất ngoài châu Phi có quần thể hà mã hoang dã. Đàn thú này là hậu duệ của 4 con hà mã được trùm ma túy khét tiếng Pablo Escobar đưa về từ thập niên 1980 để xây dựng sở thú riêng tại siêu trang trại Hacienda Napoles. Escobar đã bị cảnh sát tiêu diệt năm 1993.
Theo nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Colombia, tính đến năm 2022, có khoảng 170 con hà mã đang lang thang ngoài tự nhiên. Gần đây, chúng được phát hiện ở những khu vực cách xa trang trại cũ hơn 100 km.
Giới chức môi trường cảnh báo loài động vật có vú này gây nguy hiểm cho dân cư địa phương và cạnh tranh nguồn thức ăn, không gian sống với các loài bản địa như lợn biển. Tuy nhiên, hà mã cũng trở thành “mỏ vàng” du lịch khi người dân địa phương tổ chức các tour tham quan và bán đồ lưu niệm liên quan đến chúng.
Kế hoạch tiêu hủy đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nhà hoạt động vì quyền động vật. Nghị sĩ Andrea Padilla chỉ trích đây là quyết định “tàn bạo” và là cách giải quyết lười biếng của chính phủ.
“Giết chóc không phải là giải pháp. Những sinh vật khỏe mạnh này chỉ là nạn nhân từ sự tắc trách của các cơ quan quản lý”, bà viết.
Các nhà hoạt động cho rằng việc dùng bạo lực để giải quyết vấn đề là tiền lệ xấu cho một quốc gia vốn đã trải qua nhiều thập kỷ xung đột nội bộ.
Trong 12 năm và qua ba đời tổng thống, Colombia đã nỗ lực triệt sản đàn hà mã nhưng chi phí quá cao và mức độ nguy hiểm khi vây bắt đã khiến kế hoạch này thất bại.
Bên cạnh đó, các chuyên gia nhận định việc đưa chúng trở lại môi trường tự nhiên ở châu Phi là bất khả thi, do đàn hà mã này có nguồn gene hạn chế và tiềm ẩn nguy cơ mang theo các mầm bệnh lạ gây hại cho quần thể bản địa tại đó.
Tin Gốc: Vnexpress
Rộ tin Iran và Oman sẽ thu phí qua eo biển Hormuz trong 2 tuần ngừng bắn

Ngày 8-4, Hãng tin AP dẫn lời một quan chức khu vực cho biết Iran và Oman sẽ được phép thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, như một phần của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ - Iran do Pakistan làm trung gian.
Quan chức này là người trực tiếp tham gia vào các cuộc đàm phán và phát biểu với điều kiện giấu tên.
Vị quan chức thông tin Iran dự định sử dụng số tiền thu được cho công cuộc tái thiết, trong khi chưa rõ Oman sẽ sử dụng phần của mình như thế nào.
Đài CNN cũng tường thuật: "Theo Hãng tin Tasnim của Iran, nước này và Oman có kế hoạch thu phí quá cảnh đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn hai tuần.
Thời gian qua, Iran được cho là thu tới 2 triệu USD mỗi tàu để cho phép đi qua eo biển Hormuz. Không rõ đã có đơn vị vận hành tàu nào trả khoản phí này chưa".
Ngày 8-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Mỹ sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz, chỉ vài giờ sau khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
"Sẽ có nhiều hành động tích cực! Sẽ kiếm được nhiều tiền. Iran có thể bắt đầu quá trình tái thiết. Chúng tôi sẽ tăng cường nguồn cung các loại và chỉ 'ở quanh quẩn khu vực' để bảo đảm mọi thứ diễn ra suôn sẻ" - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.
Hãng tin AFP đánh giá giọng điệu hiện tại của Tổng thống Trump trái ngược hoàn toàn với lời đe dọa tuần trước của ông về việc ném bom khiến Iran "trở về thời kỳ đồ đá".
"Cũng giống như những gì chúng tôi đang trải qua tại Mỹ, đây có thể là kỷ nguyên vàng của Trung Đông" - ông Trump bình luận ngày 8-4.
Iran khẳng định họ đã đồng ý bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng đối với dầu mỏ, vốn gần như bị tê liệt nhiều tuần qua, khiến giá dầu thế giới tăng vọt.
Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ có thể được thực hiện "thông qua sự phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế về kỹ thuật".
9 năm Trung Quốc phát triển 'thành phố tương lai' Hùng An

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 14/4 tới khảo sát thực địa và nghe giới thiệu bản đồ quy hoạch tổng thể khu khởi động và trao đổi kinh nghiệm xây dựng Khu mới Hùng An, nơi được gọi là "thành phố tương lai" của Trung Quốc, nằm cách Bắc Kinh 100 km về phía tây nam.
Trung Quốc công bố kế hoạch thành lập Khu mới Hùng An vào ngày 1/4/2017 trên diện tích 1.770 km2 ở tỉnh Hà Bắc, với nhiệm vụ chính là "giảm tải" cho thủ đô, đồng thời thúc đẩy phát triển vùng Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc.
Sau 9 năm phát triển, Hùng An đến nay đã chuyển từ giai đoạn "xây dựng cơ bản" sang "xây dựng chất lượng cao", với 8 doanh nghiệp nhà nước trung ương đã hoàn tất việc di dời hoặc đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn phòng tại Hùng An. Hơn 4.000 công ty có trụ sở tại Bắc Kinh cũng đã thiết lập sự hiện diện tại thành phố mới này.
Đối với Chu Phú Cường, nhân viên Tập đoàn quốc doanh Hoa Năng Trung Quốc, sức hấp dẫn của cuộc sống tại Hùng An đến từ không gian chạy bộ xanh và đẹp.
"Cơ sở vật chất thể thao ở đây rất tuyệt vời và có rất nhiều không gian xanh", Chu, người thường xuyên chạy bộ tại Công viên Thung lũng Xanh Trung tâm gần văn phòng, cho hay.
Chu đã chuyển từ Bắc Kinh đến Hùng An mùa thu năm ngoái, khi Tập đoàn Hoa Năng Trung Quốc dời trụ sở chính cùng hơn 1.000 nhân viên tới thành phố. Vợ và con trai út của Chu cũng đã tới định cư tại Hùng An, giúp anh thêm hài lòng với cuộc sống nơi đây và sẵn sàng hòa nhập tốt hơn vào sự phát triển của thành phố.
Ngoài ra, 4 trường đại học ở Bắc Kinh đã khởi công xây dựng cơ sở mới tại Hùng An và 2 bệnh viện đang xây dựng các chi nhánh mới tại đây. Làn sóng di dời này đang thay đổi diện mạo của thành phố, với hơn 5.300 tòa nhà đang mọc lên trên những nơi trước đây chỉ là ruộng đồng.
Theo quy hoạch tổng thể, đến năm 2035, Khu mới Hùng An về cơ bản sẽ phát triển thành một thành phố hiện đại, xanh, thông minh và đáng sống, tương tác hài hòa giữa con người và môi trường, đồng thời có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ với các đô thị khác của Trung Quốc.
Ngoài vai trò hỗ trợ chức năng cho thủ đô Bắc Kinh, chính phủ Trung Quốc còn mong muốn Hùng An trở thành trung tâm mới cho mở cửa và hợp tác quốc tế.
Thành phố hài hòa
Vào một buổi sáng yên tĩnh gần đây, những tiếng cười rộn rã vang lên từ các lớp học của Trường Mầm non Bạch Tháp ở Hùng An. Trẻ em ngồi trong những căn phòng sáng sủa và rộng rãi, gấp giấy, học số và thực hành tiếng Anh. Những bức vẽ của các em treo dọc các bức tường, minh chứng đầy màu sắc về một thế hệ mới đang lớn lên tại thành phố này.
Jimmy Redinger, giáo viên người Mỹ tại Trường Mầm non Bạch Tháp, đã sinh sống gần 15 năm ở Trung Quốc. Với ông, tư duy cởi mở của người dân Hùng An chính là lý do khiến ông chọn sinh sống và làm việc tại đây.
"Hùng An không giống như một số nơi khác. Ở đây có sự cởi mở và phóng khoáng mà bạn khó có thể tìm thấy ở nơi nào khác", ông nói, thêm rằng thành phố mang lại cảm giác vừa mới mẻ vừa hòa nhập.
Jimmy hiện giảng dạy cho những đứa trẻ có gia đình đến từ khắp nơi trên đất nước Trung Quốc. Theo nhà trường, các học sinh tại đây phản chiếu chính sự đa dạng của thành phố, khi các gia đình từ nhiều khu vực ở Trung Quốc chuyển đến Hùng An để tìm kiếm cơ hội mới. Tính đến tháng 3, dân số thường trú tại đây đã đạt khoảng 1,41 triệu người.
Ngô Hạo, giám đốc khoa ngoại thần kinh tại Bệnh viện Tuyên Vũ Hùng An, cho hay trong ba năm qua, các tòa nhà quanh bệnh viện này đã mọc lên nhanh chóng và các đường phố ngày càng nhộn nhịp.
Ông Ngô, người thường xuyên đi lại giữa Bắc Kinh và Hùng An, đảm nhận vai trò kép, vừa đào tạo đội ngũ y tế địa phương, vừa cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao. Từ năm 2023, ông đã thực hiện gần 3.000 ca phẫu thuật tại Hùng An, góp phần vào sự phát triển nhanh chóng của hệ thống y tế nơi đây.
Với nhiều người, sự đầu tư về cơ sở vật chất và chất lượng y tế, giáo dục, đời sống là những yếu tố giúp họ quyết định lựa chọn gắn bó với Hùng An.
Thành phố công nghệ
Chạy xe dọc theo những con phố ở Hùng An, người ta dễ dàng nhận thấy một điều khá lạ lẫm: những dãy đèn xanh nối dài liên tiếp không ngắt quãng. Nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hệ thống tín hiệu giao thông có thể điều chỉnh chỉ trong tích tắc, tùy theo lưu lượng phương tiện trên đường.
"Lái xe ở Hùng An, mọi người sẽ nhận thấy không còn phải canh cánh nhìn đèn giao thông nữa, chính hệ thống đèn đang chủ động quan sát dòng xe để điều tiết", Trương Yến, người đã chuyển đến thành phố 4 năm trước, nói.
Trương phụ trách đội ngũ triển khai hệ thống này khắp quận Dung Đông ở Hùng An. Nhờ hạn chế các quãng dừng đèn đỏ không cần thiết, hệ thống đã giúp giao thông thông suốt hơn và nâng cao đáng kể hiệu quả lưu thông.
Hệ thống này không chỉ điều tiết giao thông mà còn làm được nhiều hơn thế. Nó theo dõi tình trạng đường sá theo thời gian thực, phát hiện sự cố thiết bị và tự động phát cảnh báo bảo trì.
"Thậm chí, nó có thể nhận ra vấn đề trước khi phần lớn tài xế kịp nhận thấy", Bạch Gia Học, đại diện của Công ty Công nghệ Thành phố Kỹ thuật số China Telecom, cho hay.
Tại Hùng An, mọi người có thể thấy sự xuất hiện của taxi tự hành. Những chiếc xe này không có tài xế, vận hành êm ái và giá cước thấp, đại diện cho một hình thức di chuyển đô thị mới, theo Global Times.
Theo truyền thông địa phương, dịch vụ Apollo Go hiện hoạt động trên khu vực rộng khoảng 25 km² tại Hùng An, với khoảng 800 điểm đón trả. Hành khách có thể gọi xe bằng điện thoại thông minh, tương tự dùng Uber, với thời gian chờ chỉ vài phút và giá cước thường dưới 1 USD.
Trên bầu trời, máy bay không người lái (UAV) tuần tra khắp thành phố. Theo Hebei Daily, các UAV trang bị công nghệ nhận dạng tự động, theo đó có thể phát hiện cây đổ, hạ tầng hư hỏng, tắc nghẽn giao thông và thậm chí là dấu hiệu hỏa hoạn, truyền phát cảnh báo trong vòng 30 giây.
Dưới lòng đất, một lớp khác của thành phố đang dần hình thành, theo Global Times. Bên dưới khu trung tâm thương mại, một hệ thống giao thông quy mô lớn đang được xây dựng, tích hợp các tuyến tàu điện ngầm, đường sắt cao tốc và kết nối trực tiếp đến Sân bay Quốc tế Đại Hưng ở Bắc Kinh. Khi hệ thống này hoàn thành, thời gian di chuyển đến sân bay chỉ còn khoảng 30 phút.
Thành phố xanh
Nằm ở rìa Hùng An là hồ Bạch Dương Điện, nơi thường được mệnh danh là "lá phổi xanh của miền bắc Trung Quốc". Đối với nhiếp ảnh gia địa phương Trương Học Nông, đây cũng là điểm đến hàng tuần của ông.
"Tôi cảm thấy thực sự hạnh phúc khi chứng kiến Hùng An thành hình", ông Trương, chủ tịch Hiệp hội Nhiếp ảnh gia Bạch Dương Điện, cho biết.
Chất lượng nước ở Bạch Dương Điện đã cải thiện đáng kể qua nhiều năm, cho phép các loài sinh vật quý hiếm quay trở lại nơi đây.
"Chúng tôi lần đầu chụp được ảnh loài vịt lặn Baer vào năm 2018. Đến năm 2023, chúng tôi đã có thể chụp cảnh chúng bơi cùng đàn con. Giờ đây, chúng thường xuyên xuất hiện", ông Trương nói về loài có nguy cơ tuyệt chủng.
Theo Global Times, Hùng An đã triển khai các biện pháp phục hồi sinh thái có hệ thống, bao gồm nạo vét, bổ sung nước và kiểm soát ô nhiễm. Đến năm 2026, 74,22 km2 đất nông nghiệp đã được chuyển đổi thành vùng đất ngập nước, trong khi mực nước được duy trì ổn định ở mức khoảng 7 m. Hiện có 296 loài chim hoang dã và 50 loài cá sinh sống tại khu vực này.
Trong lòng thành phố, các nguyên tắc thiết kế xanh cũng được thể hiện rõ nét. Nhiều công viên đô thị với quy mô khác nhau được bố trí khắp nơi, thường liên kết với nhau bằng hệ thống kênh nước, tạo thành một mạng lưới sinh thái liên tục.
Cư dân mô tả những buổi tối mùa hè bên mặt nước tràn ngập tiếng ếch nhái và côn trùng, điều được xem như "chút hơi thở thiên nhiên" ngay giữa lòng thành phố.
Theo trang web chính thức của Khu mới Hùng An, thành phố đã đạt được mục tiêu quy hoạch giúp cư dân có thể "tiếp cận rừng trong vòng 3 km, vành đai xanh trong vòng 1 km và công viên trong vòng 300 m". Chất lượng nước mặt và tiêu chuẩn nước uống đều đạt mức tuân thủ 100%.
"Tôi chỉ muốn ghi lại hình ảnh quê hương mình", ông Trương nói. "Khi mới học nhiếp ảnh, tôi phải đi tìm phong cảnh. Giờ đây, mọi nơi ở Bạch Dương Điện đều đẹp, đi đến đâu bạn cũng có thể bắt được một khung hình đẹp".
Thành phố văn hóa
Yếu tố văn hóa cũng là điều mà Khu mới Hùng An chú trọng trong quá trình xây dựng thành phố.
Vào một buổi sáng trong tuần gần đây, sự yên tĩnh của Thư viện Hùng An bị phá vỡ khi nhóm học sinh xuất hiện. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các em tò mò di chuyển khắp tòa nhà.
"Thư viện Hùng An cung cấp dịch vụ cho mọi nhóm tuổi", Ngô Phàm Phàm, trưởng bộ phận vận hành thư viện, cho biết.
Tòa nhà bảy tầng này lưu giữ hơn 505.000 đầu sách và cung cấp khoảng 3.500 chỗ ngồi đọc. Thư viện còn có các bộ sưu tập chữ nổi, sách nói và thiết bị hỗ trợ đọc cho người khiếm thị, cũng như sách in chữ lớn và kính lúp cho người cao tuổi.
Kể từ khi mở cửa vào cuối tháng 9/2025, thư viện đã nhanh chóng trở thành một trong những không gian công cộng sôi động nhất thành phố. Nơi đây đã đón hơn 600.000 lượt khách, với khoảng 3.000 người mỗi ngày.
Trong khi đó, Bảo tàng Văn học Đầm Sen được xem là nơi kết nối giữa quá khứ với hiện tại.
"Văn học là sự trở về với cuộc sống và sáng tạo là sự phản hồi đối với thực tại", Bạch Diệp, chủ tịch danh dự của Hiệp hội Nghiên cứu Văn học Đương đại Trung Quốc, cho hay.
Giáo viên người Mỹ Jimmy Redinger cho hay Hùng An đang không ngừng thay đổi và phát triển mỗi ngày. "Tôi thực sự tò mò muốn xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo", ông nói.
Tin Gốc: Vnexpress
Tổng thống Masoud Pezeshkian tuyên bố sẵn sàng 'hy sinh' vì Iran

"Hơn 14 triệu người Iran dũng cảm cho đến nay đã tuyên bố sẵn sàng hy sinh mạng sống để bảo vệ Iran" - Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đăng trên nền tảng X ngày 7-4.
Ông nhấn mạnh: "Tôi cũng đã hy sinh cả cuộc đời mình cho Iran. Tôi đang và sẽ tiếp tục làm như vậy".
Israel đã tiến hành nhiều vụ ám sát tại Iran kể từ khi xung đột bắt đầu hôm 28-2. Nhiều nhân vật cấp cao của Iran như Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Larijani... đã thiệt mạng.
Đến nay ít nhất 2.076 người đã thiệt mạng và 26.500 người bị thương tại Iran trong cuộc chiến này.
Ngày 7-4, Đại sứ Iran tại Kuwait Mohammad Toutounji kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh tìm cách ngăn chặn "thảm kịch", khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra cho Iran để đạt được thỏa thuận đang đến gần.
Tổng thống Trump dọa sẽ ném bom tất cả nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz trước 20h tối 7-4 theo giờ miền đông của Mỹ (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam). Ông cảnh báo rằng toàn bộ Iran có thể bị "xóa sổ trong một đêm", đồng thời bác bỏ những lo ngại về tội ác chiến tranh.
"Chúng tôi hy vọng các quốc gia trong khu vực sẽ sử dụng tất cả năng lực ngoại giao và chính trị của mình để ngăn chặn một thảm kịch như vậy xảy ra trong khu vực" - ông Mohammad Toutounji nói với Hãng tin AFP.
Trong hơn một tháng xung đột, Iran đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng cách phát động các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa trên khắp vùng Vịnh.
Iran đã nhắm mục tiêu vào các đại sứ quán, căn cứ và tài sản của Mỹ, nhưng cũng tấn công cả các sân bay, cơ sở hạ tầng dầu khí lớn cũng như cảng biển, khách sạn và khu dân cư.
Tuy nhiên ông Toutounji nói Tehran "không muốn làm leo thang căng thẳng trong khu vực".
"Ngược lại, Iran luôn nỗ lực giảm leo thang căng thẳng và tận tâm, thiện chí theo dõi những nỗ lực và sáng kiến của các quốc gia khác về vấn đề này" - ông Toutounji nói.
Ông cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở trọng yếu sẽ dẫn đến "việc ngừng hoàn toàn hoạt động xuất khẩu năng lượng từ khu vực này".
Trước đó nhận định trên nền tảng X ngày 7-4, Đại sứ Iran tại Pakistan, ông Reza Amiri Moghadam, cho rằng những nỗ lực "tích cực và hiệu quả" của Pakistan nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran đang tiến đến giai đoạn "quan trọng và nhạy cảm".




