Những năm gần đây, thói quen sử dụng đồ uống có cồn đang có dấu hiệu thay đổi, đặc biệt xuất hiện nhóm người trẻ ngại nhậu. Theo khảo sát người tiêu dùng trẻ Việt Nam (Vietnam Young Consumers Report) năm 2024, do hãng nghiên cứu thị trường NielsenIQ thực hiện, 45% người trẻ Việt cho biết họ hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia, con số này cao hơn hẳn mức 28% của thế hệ trước.
Sỹ Thái, hiện là huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Đức Thợ Rèn, cho biết anh hiếm khi uống rượu bia, tần suất chỉ khoảng một lần mỗi tháng và gần như không còn tham gia các buổi nhậu sau giờ làm.
Theo Thái, đặc thù công việc gắn liền với việc rèn luyện sức khỏe và hình thể khiến anh ý thức rõ hơn về tác động của rượu bia lên cơ thể. “Rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tập luyện, khả năng phục hồi cơ và cả chất lượng giấc ngủ. Nếu uống thường xuyên thì rất khó để giữ được thể trạng tốt và kỷ luật trong sinh hoạt”, anh chia sẻ.
Thay vì tham gia các cuộc nhậu, Thái thường dành thời gian tập luyện, nghỉ ngơi hoặc gặp gỡ bạn bè theo những cách nhẹ nhàng hơn như đi cà phê. Với anh, việc hạn chế rượu bia không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là một phần trong lối sống chuyên nghiệp, giúp duy trì thể lực và làm tốt công việc huấn luyện.
Ở một góc nhìn khác, Bùi Nhật Tân, ở phường An Nhơn, TP.HCM, cho biết dù môi trường làm việc vẫn có những buổi tụ tập sau giờ làm, anh không còn tham gia với tần suất dày như trước. “Tôi đã gần như bỏ nhậu, nếu có uống thì chủ yếu là những dịp gặp gỡ bạn bè hoặc liên hoan cùng công ty. Khi uống cũng giữ chừng mực, không “tới bến” như trước đây”, Tân nói.
Theo Tân, các hoạt động như chơi game, đi cà phê hay đơn giản là nghỉ ngơi ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến. Những cuộc vui không còn xoay quanh việc uống bao nhiêu, mà thiên về trải nghiệm và sự thoải mái.
Đáng chú ý, việc từ chối lời mời uống rượu bia cũng dần trở nên dễ dàng hơn. “Nếu không muốn thì mình có thể từ chối, văn hóa ép rượu giờ đã dần được thay thế bằng sự tôn trọng quyền lựa chọn cá nhân”, Tân chia sẻ.
Bên cạnh nhận thức ngày càng cao về sức khỏe, việc siết chặt xử phạt vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019, cũng được cho là yếu tố góp phần tác động mạnh đến hành vi tiêu dùng rượu bia của người trẻ trong những năm gần đây.
Ở lĩnh vực kinh doanh, nơi từng được xem là gắn chặt với những cuộc gặp trên bàn nhậu, không ít người trẻ hiện nay cũng cho rằng hiệu quả công việc không còn phụ thuộc vào khả năng uống rượu bia.
Huỳnh Ngọc Mai, chuyên viên kinh doanh tại Công ty SRT Đông Bắc, cho biết cô hiếm khi sử dụng rượu bia trong quá trình làm việc dù thường xuyên tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu đầu tư bất động sản.
“Khách hàng của mình chủ yếu là những người có điều kiện tài chính và khá bận rộn, nên họ không có nhiều thời gian cho những buổi tiệc rượu. Sau khi chốt giao dịch, mình có thể mời khách đi ăn nhưng thường không sử dụng bia rượu trong bữa ăn”, Mai chia sẻ.
Theo Mai, trong lĩnh vực bất động sản, yếu tố quyết định nằm ở chất lượng sản phẩm và khả năng tư vấn hơn là những cuộc vui bên bàn tiệc. “Khách hàng cần thông tin rõ ràng, sản phẩm phù hợp và sự tư vấn đủ tốt để ra quyết định. Khi đáp ứng đúng nhu cầu của họ thì không cần đến bàn nhậu vẫn có thể chốt được giao dịch”, cô nói.
Nữ chuyên viên kinh doanh cho rằng với những quyết định tài chính lớn như mua bất động sản, khách hàng luôn cần sự tỉnh táo và cân nhắc kỹ lưỡng, nên các buổi tiệc rượu không còn phù hợp với tính chất giao dịch như trước.
Không chỉ thay đổi về tư duy công việc, sự “ngại nhậu” của người trẻ còn bắt nguồn từ những hiểu biết sâu sắc hơn về y khoa mà các thế hệ trước đôi khi bỏ lỡ.
Dưới góc độ y khoa, PGS.TS, bác sĩ Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế (Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM), cho biết việc hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho sức khỏe, đặc biệt ở người trẻ.
“Chỉ sau vài tuần giảm hoặc ngừng uống rượu bia, các chỉ số tim mạch và chuyển hóa như huyết áp, triglycerid máu đã có thể được cải thiện, từ đó giảm nguy cơ tổn thương mạch máu về lâu dài”, ông Niên cho biết.
Cũng theo ông Niên, việc sử dụng rượu bia thường xuyên, dù với lượng không lớn, vẫn có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. Chất cồn làm rối loạn giấc ngủ. Ngoài ra, rượu bia còn cản trở hấp thu các vi chất quan trọng như kẽm, magie và vitamin nhóm B, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và thể trạng tổng thể.
Nuôi 'sâm nước' miền Tây, mỗi năm lợi nhuận gần nửa tỉ đồng
Hiện anh Tuấn là Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển nông nghiệp Hoàng Tuấn (xã Thạnh Phú, Đồng Tháp; trước đây thuộc xã Thạnh Lộc, H.Cai Lậy, Tiền Giang). Theo anh Tuấn, quyết định chuyển hướng ấy không phải vì sự cảm tính nhất thời, mà bắt nguồn từ những trăn trở sâu xa về sức khỏe cộng đồng và chất lượng thực phẩm.
Trong thời gian làm việc trong ngành dược, anh Tuấn nhận thấy một nghịch lý là khi tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ thì chất lượng thực phẩm lại có dấu hiệu suy giảm. Những vấn đề như biến đổi khí hậu, quy trình canh tác thiếu bền vững, lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp và thủy sản khiến dư lượng chất độc hại tồn dư trong thực phẩm ngày càng đáng lo ngại.
Từ suy nghĩ ấy, anh quyết định khởi nghiệp trong nông nghiệp, lĩnh vực tưởng như đi ngược lại chuyên môn ban đầu.
"Sản phẩm tôi lựa chọn để khởi nghiệp là cá chạch lấu, loài thủy sản đặc trưng miền Tây, thường được người dân ví như "sâm nước". Đây là loài cá khó nuôi, rủi ro cao, nhưng có giá trị dinh dưỡng cao và giá trị bản địa rõ nét. Cá chạch lấu là đặc sản truyền thống, nhưng đang dần khan hiếm ngoài tự nhiên do ô nhiễm môi trường và khai thác quá mức. Trong đông y, loài cá này được ví như "sâm sống trong nước" vì hàm lượng dinh dưỡng cao. Nếu làm chủ được quy trình nuôi, vừa có hiệu quả kinh tế, vừa góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên địa phương", anh Tuấn nói.
Khác với mô hình truyền thống chú trọng sản lượng, cơ sở của anh Tuấn đặt trọng tâm vào an toàn sinh học và kiểm soát môi trường. Anh cho biết quy trình nuôi được thiết kế nhằm tạo môi trường sống gần với tự nhiên, giúp vật nuôi tăng sức đề kháng, phát triển khỏe mạnh mà không cần lạm dụng thuốc hay hóa chất. Các khâu kiểm soát mầm bệnh, quản lý môi trường nước được thực hiện chặt chẽ.
"Nguồn nước sau nuôi được xử lý đảm bảo không chứa dư lượng hóa chất độc hại trước khi trả lại môi trường, hạn chế ô nhiễm và góp phần duy trì cân bằng sinh thái. Nhờ cách tiếp cận này giúp chất lượng thịt cá tốt hơn, tạo nền tảng phát triển bền vững thay vì chạy theo sản lượng ngắn hạn", anh Tuấn cho hay.
Hiện công ty của anh Tuấn có hai sản phẩm chủ lực: cá chạch lấu tươi cấp đông đạt chứng nhận OCOP 3 sao và lạp xưởng cá chạch lấu. Trong đó, lạp xưởng cá chạch lấu được xem là sản phẩm chiến lược trong giai đoạn tiếp theo vì có giá trị gia tăng cao. Sản phẩm là sự kết hợp giữa đặc sản cá chạch lấu và nghề làm lạp xưởng truyền thống Cai Lậy, đi cùng quy trình sản xuất an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Anh Tuấn cho biết mỗi năm cơ sở thu hoạch khoảng 4 tấn cá chạch lấu tươi, giá bán ổn định từ 230.000 - 250.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận hơn 360 triệu đồng. Ngoài ra, anh còn nuôi thêm cá chép Koi với sản lượng khoảng 2 tấn/năm, lợi nhuận hơn 100 triệu đồng. Tổng lợi nhuận hằng năm đạt gần nửa tỉ đồng.
Tuy nhiên, anh Tuấn kể hành trình này không bằng phẳng. "Tôi từng gặp khó khăn về vốn, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi quy trình chưa ổn định. Việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ vẫn còn nhiều rào cản. Thị trường và phân phối cũng là thách thức lớn. Thế nên có lúc tôi cô đơn và hoài nghi. Tôi từng nghĩ sẽ quay về công việc cũ, nhẹ nhàng, đỡ nắng mưa hơn. Nhưng điều giữ tôi lại không phải lợi nhuận, mà là mong muốn giúp bà con quê hương", anh tâm sự.
Để mở rộng thị trường, anh Tuấn cho biết đã tích cực tham gia các chương trình trưng bày, quảng bá do Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp tổ chức, đồng thời tiếp cận kênh thương mại điện tử…
Theo anh Tuấn, yếu tố then chốt để sản phẩm nông nghiệp cạnh tranh với hàng công nghiệp hoặc nhập khẩu là không ưu tiên sản lượng mà ưu tiên chất lượng. Quy trình sản xuất cần được chuẩn hóa theo hướng xanh và sạch, cũng như ứng dụng khoa học, công nghệ và đảm bảo truy xuất nguồn gốc.
Trong giai đoạn tới, anh Tuấn cho hay doanh nghiệp đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, mở rộng quy mô, nghiên cứu thêm sản phẩm chế biến từ cá chạch lấu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất.
Theo anh Tuấn, người trẻ khởi nghiệp nông nghiệp cần 3 yếu tố: nền tảng kiến thức vững chắc, sự bền bỉ và tinh thần học hỏi không ngừng.
"Với những bạn còn e ngại vì cho rằng nông nghiệp "lời ít, rủi ro cao", tôi cho rằng ở bất kỳ ngành nghề nào, nếu nhìn thấy lý tưởng của mình, hãy kiên định theo đuổi đến cùng. Khi khởi nghiệp lĩnh vực nông nghiệp, nếu làm bài bản và đặt chất lượng lên hàng đầu, hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả kinh tế bền vững, đồng thời mở ra hướng đi mới cho những ai muốn trở về với quê hương", anh Tuấn chia sẻ.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/nuoi-sam-nuoc-mien-tay-moi-nam-loi-nhuan-gan-nua-ti-dong-185260406192739122.htm
Sau giờ làm, nhiều người trẻ ở TP.HCM không về nhà vì sao?
Sau giờ làm, nhiều người trẻ ở TP.HCM không về nhà vì sao? Họ tiếp tục với "ca thứ hai" - học ngoại ngữ, kỹ năng hay theo đuổi một lĩnh vực mới. Việc học thêm dần trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống, và đằng sau đó là những câu chuyện rất khác nhau: người xem là cơ hội, người lại đối diện với không ít áp lực.
Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao kỹ năng, với nhiều người trẻ, học thêm sau giờ làm còn là bước chuyển hướng nghề nghiệp. Nguyễn Đình Chương (27 tuổi, ngụ P.Hiệp Bình, TP.HCM) hiện theo học khóa thiết kế với mục tiêu chuyển ngành. Anh cho biết bản thân đã yêu thích lĩnh vực này từ lâu, nhưng chưa có điều kiện theo đuổi.
"Trước đây gia đình không ủng hộ nên mình chưa thể học. Bây giờ mình tự chi trả toàn bộ chi phí, từ học phí đến sinh hoạt nên cũng áp lực hơn", Chương chia sẻ. Vừa đi làm vừa học, anh phải sắp xếp lại toàn bộ thời gian cá nhân. "Có những hôm đi làm xong phải chạy qua lớp, nếu có bài tập thì gần như phải thức đêm, có khi kéo dài cả tuần", anh nói.
Theo Chương, việc học không chỉ dừng lại ở trên lớp mà còn cần tự học thêm, đầu tư cho các đồ án để xây dựng hồ sơ năng lực phục vụ ứng tuyển sau này. "Mình xác định giai đoạn đầu sẽ làm song song, nếu ổn thì sẽ chuyển hẳn sang ngành mới", anh cho biết, đồng thời dự định sẽ học thêm tiếng Anh để mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Trong khi đó, Nguyễn Trần Vỹ (24 tuổi, ngụ P.Thông Tây Hội, TP.HCM) lựa chọn học thêm truyền thông đa phương tiện sau giờ làm để nâng cao lợi thế cạnh tranh. Ban ngày làm việc tại một công ty truyền thông, buổi tối từ 18 - 20 giờ, anh tham gia lớp học 3 buổi mỗi tuần. Sau khi hoàn thành khóa học, Vỹ dự định tiếp tục học IELTS để phục vụ định hướng trở thành quản lý cấp cao trong tương lai.
"Ngành thiết kế bây giờ khá khắc nghiệt khi cung nhiều hơn cầu, nên mình nghĩ phải cố gắng để trở thành một cá thể nổi bật hơn", Vỹ nói. Tuy nhiên, việc học thêm cũng kéo theo không ít áp lực. Anh cho biết có những giai đoạn phải thức trắng nhiều đêm để xử lý đồng thời công việc và đồ án học tập.
Không phải người trẻ nào cũng lựa chọn các khóa học cố định với cường độ cao. Mai Thị Thúy (29 tuổi, ngụ P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM) cho biết cô chủ yếu học thêm thông qua tài liệu và khóa học trực tuyến.
"Mình đã có nền tảng nên chỉ học bổ sung thêm. Nhiều nội dung trên mạng được hướng dẫn khá kỹ, dễ hiểu, nên vẫn hiệu quả mà tiết kiệm chi phí", Thúy nói. Theo cô, cách học linh hoạt giúp cân đối giữa công việc và cuộc sống, tránh cảm giác quá tải.
Không chỉ dừng lại ở nhóm người trẻ mới đi làm, việc học thêm sau giờ làm còn xuất hiện ở những người đã có nhiều năm kinh nghiệm và đảm nhận nhiều vai trò trong cuộc sống.
Chị Bùi Thị Thu Thủy (35 tuổi, P.Cầu Kiệu, TP.HCM), hiện là giám đốc sáng tạo tại một tập đoàn trang sức, cho biết việc học thêm với chị không xuất phát từ áp lực cạnh tranh mà là nhu cầu tự làm mới bản thân. "Trong ngành sáng tạo, nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ thì rất dễ rơi vào trạng thái ổn định nhưng thiếu đổi mới. Việc học giúp mình mở rộng góc nhìn và tiếp cận thêm nhiều lớp kiến thức về nghệ thuật, thẩm mỹ", chị chia sẻ.
Theo chị, điều lớn nhất nhận lại không chỉ là kiến thức mà còn là cảm giác bản thân vẫn đang phát triển. "Không bao giờ là quá muộn để học. Chỉ cần bắt đầu từ những bước nhỏ và duy trì, mỗi người đều có thể tiến lên theo cách của mình", chị chia sẻ.
Theo ông Lê Trần Tuấn Anh, giảng viên Digital Product Design (thiết kế sản phẩm số) tại Arena Multimedia, ranh giới giữa phát triển bản thân và tự tạo áp lực không hề dễ xác định.
"Việc đầu tư cho bản thân gần như luôn đi kèm áp lực về thời gian, tiến độ và chi phí. Ở mức hợp lý, đó có thể là động lực. Nhưng khi việc học không xuất phát từ nhu cầu thực sự mà chỉ chạy theo xu hướng, áp lực sẽ dễ trở thành gánh nặng", ông nhận định.
Theo ông Tuấn Anh, người trẻ cần hiểu rõ bản thân đang thiếu gì và phù hợp với hướng đi nào, thay vì học dàn trải. "Khi giữ được sự cân bằng và học một cách nghiêm túc, việc học mới thực sự là khoản đầu tư hiệu quả", ông nói.
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, học tập có thể là một lựa chọn cần thiết. Tuy nhiên, với mỗi người, xác định mục tiêu và nhịp độ phù hợp có lẽ quan trọng không kém, để hành trình phát triển không trở thành một cuộc chạy đua quá sức.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/sau-gio-lam-nhieu-nguoi-tre-o-tphcm-khong-ve-nha-vi-sao-185260407183126325.htm