Những năm gần đây, thói quen sử dụng đồ uống có cồn đang có dấu hiệu thay đổi, đặc biệt xuất hiện nhóm người trẻ ngại nhậu. Theo khảo sát người tiêu dùng trẻ Việt Nam (Vietnam Young Consumers Report) năm 2024, do hãng nghiên cứu thị trường NielsenIQ thực hiện, 45% người trẻ Việt cho biết họ hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia, con số này cao hơn hẳn mức 28% của thế hệ trước.
Sỹ Thái, hiện là huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Đức Thợ Rèn, cho biết anh hiếm khi uống rượu bia, tần suất chỉ khoảng một lần mỗi tháng và gần như không còn tham gia các buổi nhậu sau giờ làm.
Theo Thái, đặc thù công việc gắn liền với việc rèn luyện sức khỏe và hình thể khiến anh ý thức rõ hơn về tác động của rượu bia lên cơ thể. “Rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tập luyện, khả năng phục hồi cơ và cả chất lượng giấc ngủ. Nếu uống thường xuyên thì rất khó để giữ được thể trạng tốt và kỷ luật trong sinh hoạt”, anh chia sẻ.
Thay vì tham gia các cuộc nhậu, Thái thường dành thời gian tập luyện, nghỉ ngơi hoặc gặp gỡ bạn bè theo những cách nhẹ nhàng hơn như đi cà phê. Với anh, việc hạn chế rượu bia không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là một phần trong lối sống chuyên nghiệp, giúp duy trì thể lực và làm tốt công việc huấn luyện.
Ở một góc nhìn khác, Bùi Nhật Tân, ở phường An Nhơn, TP.HCM, cho biết dù môi trường làm việc vẫn có những buổi tụ tập sau giờ làm, anh không còn tham gia với tần suất dày như trước. “Tôi đã gần như bỏ nhậu, nếu có uống thì chủ yếu là những dịp gặp gỡ bạn bè hoặc liên hoan cùng công ty. Khi uống cũng giữ chừng mực, không “tới bến” như trước đây”, Tân nói.
Theo Tân, các hoạt động như chơi game, đi cà phê hay đơn giản là nghỉ ngơi ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến. Những cuộc vui không còn xoay quanh việc uống bao nhiêu, mà thiên về trải nghiệm và sự thoải mái.
Đáng chú ý, việc từ chối lời mời uống rượu bia cũng dần trở nên dễ dàng hơn. “Nếu không muốn thì mình có thể từ chối, văn hóa ép rượu giờ đã dần được thay thế bằng sự tôn trọng quyền lựa chọn cá nhân”, Tân chia sẻ.
Bên cạnh nhận thức ngày càng cao về sức khỏe, việc siết chặt xử phạt vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019, cũng được cho là yếu tố góp phần tác động mạnh đến hành vi tiêu dùng rượu bia của người trẻ trong những năm gần đây.
Ở lĩnh vực kinh doanh, nơi từng được xem là gắn chặt với những cuộc gặp trên bàn nhậu, không ít người trẻ hiện nay cũng cho rằng hiệu quả công việc không còn phụ thuộc vào khả năng uống rượu bia.
Huỳnh Ngọc Mai, chuyên viên kinh doanh tại Công ty SRT Đông Bắc, cho biết cô hiếm khi sử dụng rượu bia trong quá trình làm việc dù thường xuyên tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu đầu tư bất động sản.
“Khách hàng của mình chủ yếu là những người có điều kiện tài chính và khá bận rộn, nên họ không có nhiều thời gian cho những buổi tiệc rượu. Sau khi chốt giao dịch, mình có thể mời khách đi ăn nhưng thường không sử dụng bia rượu trong bữa ăn”, Mai chia sẻ.
Theo Mai, trong lĩnh vực bất động sản, yếu tố quyết định nằm ở chất lượng sản phẩm và khả năng tư vấn hơn là những cuộc vui bên bàn tiệc. “Khách hàng cần thông tin rõ ràng, sản phẩm phù hợp và sự tư vấn đủ tốt để ra quyết định. Khi đáp ứng đúng nhu cầu của họ thì không cần đến bàn nhậu vẫn có thể chốt được giao dịch”, cô nói.
Nữ chuyên viên kinh doanh cho rằng với những quyết định tài chính lớn như mua bất động sản, khách hàng luôn cần sự tỉnh táo và cân nhắc kỹ lưỡng, nên các buổi tiệc rượu không còn phù hợp với tính chất giao dịch như trước.
Không chỉ thay đổi về tư duy công việc, sự “ngại nhậu” của người trẻ còn bắt nguồn từ những hiểu biết sâu sắc hơn về y khoa mà các thế hệ trước đôi khi bỏ lỡ.
Dưới góc độ y khoa, PGS.TS, bác sĩ Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng – Tiết chế (Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM), cho biết việc hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho sức khỏe, đặc biệt ở người trẻ.
“Chỉ sau vài tuần giảm hoặc ngừng uống rượu bia, các chỉ số tim mạch và chuyển hóa như huyết áp, triglycerid máu đã có thể được cải thiện, từ đó giảm nguy cơ tổn thương mạch máu về lâu dài”, ông Niên cho biết.
Cũng theo ông Niên, việc sử dụng rượu bia thường xuyên, dù với lượng không lớn, vẫn có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. Chất cồn làm rối loạn giấc ngủ. Ngoài ra, rượu bia còn cản trở hấp thu các vi chất quan trọng như kẽm, magie và vitamin nhóm B, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và thể trạng tổng thể.
Khách đến quán cà phê The Flight Deck, ở P.Phú Nhuận, TP.HCM tỏ ra thích thú khi được hóa thân thành phi công lái máy bay Airbus 320 qua buồng lái mô phỏng với độ chân thật cao. Nhờ kỹ thuật viên hướng dẫn, các "phi công" tự mình thực hiện thao tác cơ bản, như cất, hạ cánh, xử lý tình huống, lập kế hoạch bay…
Đến nay, em Nguyễn Quang Vinh (14 tuổi, ngụ số 47 đường Nguyễn Văn Đậu, P.Bình Thạnh, TP.HCM) đã có 4 lần được cha mẹ đưa đến quán cà phê này trải nghiệm làm phi công. "Con rất vui khi tự thao tác cất hạ, cánh, lên lịch bay, xử lý tình huống khi buồng lái mất áp suất đột ngột… Từ trải nghiệm này, con thấy việc điều khiển tàu bay rất khó, không dễ như trên tivi", Vinh chia sẻ.
Không chỉ khách hàng nhí, nhiều sinh viên đam mê lĩnh vực hàng không dân dụng cũng tìm đến quán cà phê này để có cơ hội ngồi vào ghế lái tàu bay AirBus 320.
Hoàng Mạnh, sinh viên Học viện Hàng không Việt Nam, cho biết: "Em thường xuyên đến trải nghiệm điều khiển tàu bay qua buồng lái mô phỏng. Trước đây, em nghĩ phi công chỉ cần điều khiển tàu bay lên, xuống nhưng qua trải nghiệm tại này thì không dễ như thế, qua đó giúp mình học được nhiều thao tác".
Tương tự, bạn Lê Hoàng An, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, chia sẻ: "Từ lâu, em đã yêu thích nghề phi công và chỉ điều khiển máy bay qua các trò chơi trên máy tính. Lần đầu tiên đến đây trải nghiệm buồng mô phỏng tàu bay AirBus 320, em cảm thấy vui khi được tự tay bấm các nút điều khiển, có cảm giác chân thực đến 75%".
Nói về buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320, anh Trần Hưng Quốc Việt (32 tuổi, chủ quán cà phê), cho biết bản thân rất yêu thích nghề phi công và đã có bằng lái phi công cơ bản (Private Pilot License-PPL). Vì lý do cá nhân, anh phải tạm gác lại ước mơ học tiếp bằng phi công dân dụng. Vốn có kiến thức về vận hành tàu bay AirBus 320, anh đã liên kết với đơn vị chuyên môn thiết kế buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320 để tiếp tục nuôi dưỡng đam mê của bản thân và cho người có nhu cầu trải nghiệm cảm giác làm phi công đối với dòng máy bay thương mại này.
Khách sẽ hóa thân thành phi công tàu bay AirBus 320, trong đó có trải nghiệm cất, hạ cánh dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên và thuê trang phục phi công để check-in. Đối với các trải nghiệm còn lại, khách được kỹ thuật viên hướng dẫn chọn sân bay để thực hiện thao tác cất, hạ cánh và lập kế hoạch bay, xử lý tình huống khẩn cấp khi đang bay. Anh Việt còn cho biết nhiều khách "ruột" còn trải nghiệm "phi công tập sự" trong 15 giờ, trong đó có không ít phi công đến ôn luyện kỹ năng bay để chuẩn bị cho kỳ thi năng định định kỳ.
Theo anh Việt, từ khi khai trương vào tháng 4.2025 đến nay, quán đã đón trên 3.000 lượt khách đến trải nghiệm buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320. Hiện quán đang đầu tư thêm buồng lái AirBus 320 thứ hai với nhiều cải tiếng đáng kể, có hoạt động lưu động, giúp khách dễ dàng thao tác và có trải nghiệm thật nhất. Bên cạnh đó, anh Việt còn tổ chức nhiều buổi workshop chia sẻ kiến thức hàng không dân dụng, con đường trở thành phi công cơ bản… thu hút nhiều bạn trẻ đam mê ngành hàng không tham gia.
Chu Thúy Quỳnh, sinh viên Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng, cho biết có một giai đoạn cô gần như ám ảnh với ánh nắng. "Mình từng ra đường là phải che kín hết mức có thể. Sau này, khi tìm hiểu kỹ hơn, mình mới bớt hoang mang", Linh nói. Cô bắt đầu giữ một chu trình chăm sóc da đơn giản: làm sạch, dưỡng ẩm và chống nắng mỗi ngày. "Quan trọng nhất là bôi lại kem chống nắng, trước đây mình hay quên. Khi mình làm đều đặn, da ổn định hơn thì mình cũng đỡ lo hơn".
Câu chuyện của Linh không phải là cá biệt. Với Trần Minh Hoàng (26 tuổi), ngụ tại đường Bùi Đình Túy, Q.Bình Thạnh (cũ), TP.HCM, hiện đang làm trong lĩnh vực marketing, việc chống nắng lại gắn liền với nhịp sống công việc. Những buổi quay ngoài trời, những lần di chuyển liên tục khiến anh buộc phải tìm cách thích nghi. "Mình chọn loại kem chống nắng 'nhẹ mặt' để dùng hằng ngày, còn khi đi làm ngoài trời thì mang thêm xịt chống nắng để dặm lại cho nhanh", Hoàng chia sẻ.
Nhưng sau một thời gian thử nhiều sản phẩm, anh nhận ra vấn đề không chỉ nằm ở mỹ phẩm. "Có lúc mình dùng treatment (điều trị da) mạnh quá, da nhạy cảm hơn dưới ánh nắng. Sau đó mình phải điều chỉnh lại, ngủ đủ giấc, uống nước nhiều hơn. Da khỏe thì chống nắng mới hiệu quả", Hoàng kể.
Lê Thảo Vy (24 tuổi, sống tại khu dân cư Vinhome Central Park, đường Nguyễn Hữu Cảnh, Q.Bình Thạnh cũ, TP.HCM) hiện đang làm freelancer (làm việc tự do) cho biết từng từ chối nhiều chuyến đi chỉ vì sợ nắng làm da sạm. Nhưng rồi, những trải nghiệm bị bỏ lỡ khiến cô phải suy nghĩ lại.
"Bây giờ mình vẫn chống nắng, nhưng không còn quá căng thẳng. Mình chọn đi ra đường vào giờ nắng chưa gắt, hoặc tìm chỗ nghỉ khi cần", Vy nói. Thay vì chạy theo nhiều bước chăm sóc da phức tạp, cô tập trung vào dưỡng ẩm và phục hồi da sau khi ra nắng. "Mình nghĩ da không cần phải hoàn hảo mọi lúc. Khi mình thoải mái hơn, mình thấy việc chăm da cũng nhẹ nhàng hơn rất nhiều."
Ba câu chuyện, ba cách ứng xử khác nhau, nhưng đều cho thấy một điểm chung: chống nắng không còn là một thao tác mang tính đối phó. Nó dần trở thành một thói quen có ý thức và người trẻ học cách hiểu làn da của mình để chăm da đúng cách trong mùa nắng nóng.
Theo bác sĩ da liễu Lê Thị Ngọc Duyên (Bệnh viện Phương Nam), tia UVB thường tăng mạnh từ khoảng 10 giờ đến 14 giờ, đặc biệt trong mùa hè. Đây là thời điểm da dễ bị tổn thương nhất, với biểu hiện quen thuộc như rám nắng, bỏng rát, thậm chí phồng rộp nếu tiếp xúc quá lâu. UVB chủ yếu tác động lên lớp thượng bì, lớp ngoài cùng của da, nên những tổn thương xuất hiện gần như ngay lập tức.
"Rất nhiều người chỉ nhận ra tác hại khi da đã đỏ rát hoặc bong tróc. Nhưng đó mới chỉ là phần nổi. Việc lớp da dày lên sau khi tiếp xúc UVB thực chất là phản ứng tự vệ, nhưng cũng đồng thời khiến da hấp thụ và tán xạ tia UV nhiều hơn, dẫn đến nguy cơ tổn thương sâu hơn", bác sĩ Duyên chia sẻ và cho biết trái ngược với UVB, tia UVA lại âm thầm hơn. Cường độ của UVA gần như ổn định suốt cả ngày, không phụ thuộc vào thời điểm nắng gắt. Đáng chú ý, loại tia này có thể xuyên qua kính cửa sổ, kính xe, điều mà nhiều người thường bỏ qua khi nghĩ rằng chỉ cần tránh nắng trực tiếp là đủ.
"UVA mới là yếu tố khiến da lão hóa sớm", bác sĩ Duyên nhấn mạnh và nói thêm: "Tia này xuyên sâu xuống lớp bì, phá vỡ cấu trúc collagen và elastin, khiến da mất độ đàn hồi theo thời gian. Những nếp nhăn, tình trạng chùng da hay sạm màu không xuất hiện ngay, nhưng tích lũy từng ngày".
Những tác động lâu dài của tia cực tím không dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, ung thư da hiện chiếm khoảng 1/3 tổng số ca ung thư trên toàn cầu. Việc tiếp xúc kéo dài với ánh nắng, đặc biệt từ khi còn nhỏ, có liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc các dạng ung thư da như u hắc tố hay ung thư tế bào đáy.
Giữa vô vàn sản phẩm trên thị trường, việc chọn kem chống nắng đôi khi trở thành một "ma trận" đối với người dùng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng có thể bắt đầu từ những tiêu chí cơ bản.
SPF từ 30 trở lên là mức tối thiểu để bảo vệ da khỏi tia UVB. Nhưng SPF cao không đồng nghĩa với bảo vệ toàn diện nếu thiếu yếu tố "phổ rộng" (broad spectrum) - khả năng chống cả UVA và UVB.
"Nhiều người chỉ chăm chăm chọn SPF 50 hay 70 mà quên kiểm tra khả năng chống UVA. Trong khi chính UVA mới là nguyên nhân của lão hóa và ung thư da", bác sĩ Duyên nói.
Ngoài ra, việc chọn kết cấu phù hợp với từng loại da theo bác sĩ Duyên cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng. Da dầu có thể ưu tiên dạng gel để tránh bít tắc, trong khi da khô phù hợp hơn với dạng kem. Với những vùng nhạy cảm như môi hay vùng quanh mắt, các sản phẩm dạng thỏi hoặc chuyên dụng sẽ giúp kiểm soát tốt hơn.
Bên cạnh đó, cách bôi kem chống nắng cũng được bác sĩ đánh giá rất quan trọng. Không ít người vẫn giữ thói quen chỉ bôi kem chống nắng khi trời nắng gắt. Thực tế, tia UVA vẫn hiện diện ngay cả khi trời nhiều mây hoặc khi bạn ở trong nhà gần cửa sổ.
"Chúng tôi luôn khuyến nghị sử dụng kem chống nắng mỗi ngày, ngay cả khi không ra ngoài nhiều. Đó là cách bảo vệ da bền vững nhất", bác sĩ Duyên chia sẻ và khuyên: "Kem chống nắng cần được bôi trước khi ra ngoài khoảng 15-20 phút để phát huy hiệu quả. Đồng thời, việc bôi lại sau mỗi 2 giờ, hoặc ngay sau khi bơi, đổ mồ hôi, là điều không thể bỏ qua".
Ngoài kem chống nắng, bác sĩ Duyên cho biết các biện pháp hỗ trợ như đội mũ rộng vành, mặc áo chống nắng hay sử dụng viên uống chống nắng cũng có thể được cân nhắc để tăng hiệu quả bảo vệ.
Giữa vùng đất Sa Đéc nổi tiếng với nghề trồng hoa kiểng, vườn hoa đào Tư Tôn trở thành điểm dừng chân đặc biệt. Những hàng muồng hoa đào nở rộ, phủ kín lối đi, tạo nên khung cảnh nên thơ hiếm thấy ở miền Tây.
Hoa mang màu hồng phớt dịu nhẹ, nhụy vàng, nở dọc theo thân và cành, tạo nên vẻ đẹp mềm mại, tinh tế. Chính sự khác biệt này khiến nhiều du khách không khỏi ngỡ ngàng khi lần đầu chiêm ngưỡng. Mỗi ngày, khu vườn đón hàng trăm lượt khách, riêng dịp cuối tuần lượng khách có thể tăng gấp đôi.
Chủ nhân khu vườn là ông Dương Văn Quế. Với diện tích hơn 2,5 ha, từ năm 2017, ông Quế bắt đầu trồng nhiều loại hoa kiểng, trong đó có muồng anh đào đột biến. Đến năm 2021, khu vườn chính thức mở cửa đón khách tham quan.
Ông Quế kể một lần ghé thăm vườn người bạn, phát hiện một cây muồng hoa đào đột biến tự nhiên, ông đổi với bạn, mang trồng và kiên trì nhân giống bằng phương pháp chiết cành. Đến nay, khu vườn có hơn 100 cây đồng loạt ra hoa, bước sang năm thứ 6. "Ban đầu, tôi trồng tạo bóng mát, sau đó tính đến chuyện bán giống. Nhưng thấy hoa đẹp, khách đến xem đông nên giữ lại làm điểm nhấn cho khu vườn", ông Quế chia sẻ.
Để tạo dấu ấn riêng, ông Quế trồng muồng hoa đào dọc theo con đường dài hơn 300 m ven bờ ao, mỗi cây cách nhau khoảng 3,5 m. Khi vào mùa, cả con đường nhuộm hồng. Du khách có thể dạo bước trên cầu treo, chạm tay vào từng chùm hoa, hoặc len lỏi dưới tán cây để ngắm nhìn, chụp ảnh. Hoa nở rộ từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, kéo dài 25 - 35 ngày, cũng là thời điểm khu vườn đẹp nhất trong năm.
Không chỉ người dân địa phương, du khách từ các tỉnh thành lân cận, nhất là người trẻ, cũng tìm đến chiêm ngưỡng, check-in vườn hoa độc đáo này. Anh Khương Nhựt Minh (ngụ Vĩnh Long) cho biết: "Năm nào tới tháng 4 tôi cũng đến đây. Muồng hoa đào nhìn giống hoa anh đào ở Nhật Bản, nhưng nở giữa miền Tây nên rất lạ. Khi lên hình đẹp không thua gì Đà Lạt".
Trần Mỹ Anh (du khách đến từ TP.Cần Thơ) chia sẻ: "Lúc đầu xem hình trên mạng xã hội, tôi cứ tưởng ở nước ngoài. Đến nơi mới thấy thực tế đẹp hơn rất nhiều. Hoa nở dọc thân, nhìn lạ và cuốn hút."
Trong khi đó, Nguyễn Quốc Khải (23 tuổi, ngụ TP.Cần Thơ) nhận xét: "Không gian ở đây dễ chịu, vừa có hoa, vừa có hồ cá Koi. Đi dạo, chụp ảnh đều thấy thích. Đây là mô hình kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch rất đáng để trải nghiệm".
Từ vài cây muồng anh đào ban đầu, ông Quế đã nhân giống thành công, tạo nên một quần thể hoa độc đáo, góp phần làm phong phú thêm diện mạo của "thủ phủ hoa kiểng" miền Tây. Một góc Sa Đéc vì thế không chỉ rực rỡ sắc hoa, mà còn trở thành điểm hẹn của những người yêu cái đẹp mỗi độ tháng 4, tháng 5 về.
