Sớm 27/3 – ngày mà các đại học Ivy League trả kết quả, Nguyễn Quang Anh, học sinh trường Quốc tế St. Paul Hà Nội, hồi hộp ngồi trước màn hình máy tính. Nộp hồ sơ vào 5 trường ở nhóm này, nam sinh nhận bốn thông báo trượt. Ngỡ cơ hội đã khép lại, Quang Anh bất ngờ khi mở lá thư cuối từ Đại học Cornell và thấy dòng chữ “Congratulations” (Chúc mừng).
“Em vỡ òa”, Quang Anh nói.
Cornell hiện đứng thứ 12 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, với tỷ lệ chấp nhận 8%, theo US News. Ngoài trường này, Quang Anh cũng đỗ Đại học Nam California (top 28) và Đại học California ở San Diego (top 29).
Có định hướng du học từ những năm cuối THCS, Quang Anh đặt mục tiêu vào lớp chuyên Anh, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nhưng trượt. Dù buồn vì “cú vấp” này, em không để tâm trạng ủ ê kéo dài, mà quyết định nhập học trường Quốc tế St. Paul Hà Nội, điều chỉnh lại lộ trình của mình.
Quang Anh theo học 10 môn AP (Advanced Placement) – chương trình nâng cao dành cho học sinh THPT, tập trung lĩnh vực khoa học tự nhiên như Giải tích, Khoa học môi trường, Sinh học, Vật lý và Hóa học. Kết quả, em đạt điểm tuyệt đối 5/5 ở bốn môn, còn lại đều được 4/5 điểm. Quang Anh cũng thi và đạt SAT 1540/1600, IELTS 8.0 khi còn học lớp 11.
Nam sinh nhìn nhận học các môn AP giúp sớm tiếp cận với kiến thức đại cương ở đại học, đồng thời nhận ra mình không thích Kỹ thuật cơ khí như định hướng. Thay vào đó, em thấy hứng thú với Kỹ thuật môi trường – lĩnh vực có thể ứng dụng khoa học để giải quyết các vấn đề phát triển bền vững.
Xác định được ngành học, Quang Anh có hướng hoạt động ngoại khóa rõ ràng hơn chứ không dàn trải như trước. Nam sinh tâm đắc với dự án chế tạo drone (máy bay không người lái) đo độ ô nhiễm không khí, tham gia cùng các sinh viên, giảng viên trường Đại học Thủy lợi vào giữa năm 2025.
Em kể được học lắp rắp drone, tìm hiểu về cảm biến và cách lập trình thu thập dữ liệu. Nam sinh thấy drone có thể áp dụng để giải quyết nhiều khâu trong các dự án về môi trường.
“Em không chỉ tham gia cho có, mà thực sự muốn hiểu về các giải pháp bảo vệ, phát triển môi trường bền vững”, nam sinh nói.
Những trải nghiệm thực tế trở thành chất liệu cho bài luận chính của Quang Anh. Nam sinh mở đầu bằng câu chuyện mà mình thấy thường ngày: ô nhiễm không khí ở Hà Nội, với hình ảnh bầu trời mờ đục do bụi mịn. Từ đó, Quang Anh bày tỏ khao khát được học về Kỹ thuật môi trường, để tìm ra giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.
Giai đoạn sát hạn nộp hồ sơ là lúc Quang Anh chịu nhiều áp lực nhất, bởi ngoài học tập còn lo hoạt động ngoại khóa và viết luận, việc nào cũng “cần làm ngay”.
Em chia nhỏ công việc theo thứ tự ưu tiên, tập trung xử lý dứt điểm từng phần. Có những buổi, nam sinh chỉ viết luận, không làm thêm việc khác để tập trung.
Tự đánh giá, Quang Anh thấy điểm mạnh trong hồ sơ là “kể được một câu chuyện hay”, bài luận và hoạt động thể hiện rõ định hướng và mục tiêu khi tới Mỹ. Nam sinh cũng học thêm 4 môn AP khác, liên quan trực tiếp tới ngành Kỹ thuật môi trường để bắt nhịp chương trình đại học tốt hơn.
Thầy Gus Marantos, Cố vấn hướng nghiệp đại học, Điều phối viên chương trình AP của trường St. Paul, đánh giá Quang Anh trong nhóm học giỏi nhất trường bởi sự tò mò và kỷ luật.
“Các đại học Mỹ thích những học sinh dám thử thách bản thân. Quang Anh đã chứng minh được năng lực ở trình độ đại học ngay từ khi chưa tốt nghiệp phổ thông”, thầy Gus nhận xét.
Nhìn lại hành trình đã qua, Quang Anh cho rằng trượt trường chuyên không phải là thất bại mà là bước ngoặt quan trọng.
“Miễn là không từ bỏ, sẽ luôn có con đường khác để theo đuổi mục tiêu”, nam sinh đúc rút. Sau khi tốt nghiệp tại Mỹ, em dự định trở về Việt Nam, tham gia vào các dự án phát triển bền vững.
Tin Gốc: https://vnexpress.net/do-dai-hoc-ivy-league-sau-cu-vap-truot-truong-ams-5060779.html
Tuyển thẳng lớp 10 của TP.HCM: Điều kiện tham gia, chọn nguyện vọng theo VNeID
Theo đó, Sở GD-ĐT TP.HCM quy định, học sinh đăng ký tuyển thẳng lớp 10 thuộc một trong các diện sau:
Học sinh thuộc diện tuyển thẳng lớp 10 thực hiện đăng ký tại trường THCS đang theo học trong thời gian quy định, trường in đơn đăng ký tuyển thẳng và tổ chức cho phụ huynh học sinh và học sinh ký xác nhận theo quy định.
Những học sinh thuộc diện tuyển thẳng nộp hồ sơ xét tuyển thẳng đồng thời với hồ sơ đăng ký dự thi tuyển sinh vào lớp 10 tại trường THCS nơi đang theo học (đối với trường hợp có nguyện vọng vừa xét tuyển thẳng vừa tham gia thi tuyển).
Sở GD-ĐT quy định các trường THCS có học sinh thuộc diện xét tuyển thẳng có trách nhiệm kiểm tra điều kiện xét tuyển thẳng, rà soát tính hợp lệ của hồ sơ, đồng thời tư vấn học sinh chọn lựa nguyện vọng phù hợp với năng lực và khoảng cách gần nơi ở thực tế của học sinh theo VNeID. Tổng hợp, sắp xếp hồ sơ theo thứ tự danh sách được trích xuất từ hệ thống quản lý tuyển sinh, lưu trữ bộ hồ sơ tại đơn vị, lập danh mục, tập hợp hồ sơ của học sinh và gửi về Phòng Văn hóa - Xã hội theo đúng thời gian quy định.
Phòng Văn hóa - Xã hội có trách nhiệm tổ chức rà soát, thẩm định và phê duyệt danh sách học sinh đủ điều kiện tuyển thẳng; báo cáo UBND phường, xã, đặc khu (cấp xã) theo quy định, đồng thời tổng hợp hồ sơ và gửi về Sở GD-ĐT đúng thời gian quy định.
Căn cứ hồ sơ do các Phòng Văn hóa - Xã hội gửi về, Sở GD-ĐT tổ chức thẩm định, xem xét và công bố danh sách thí sinh đủ điều kiện tuyển thẳng theo quy định.
Chuyên viên Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM hướng dẫn học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025 - 2026 thuộc diện tuyển thẳng thực hiện đăng ký xét tuyển thẳng với 3 nguyện vọng lớp 10 các trường THPT công lập thuộc khu vực gần nơi ở hiện tại trên địa bàn thành phố (căn cứ thông tin trên VNeID).
Trong mỗi khu vực đã lựa chọn, học sinh đăng ký một trường có nguyện vọng được xét tuyển thẳng. Các nguyện vọng được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ 1 đến 3; Học sinh không được đăng ký trùng lặp các khu vực đã lựa chọn.
Đối với học sinh THCS đạt giải trong cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học do Bộ GD-ĐT tổ chức, thí sinh được phép đăng ký nguyện vọng tuyển thẳng vào các trường THPT công lập (không bao gồm trường chuyên), trong đó có các trường thực hiện chương trình giáo dục chất lượng cao.
Đối với học sinh THCS đạt giải cấp quốc gia, quốc tế trong các cuộc thi về văn hóa, văn nghệ, thể thao, đăng ký xét tuyển thẳng vào văn hóa các trường THPT có đào tạo năng khiếu thể dục, thể thao.
Căn cứ hồ sơ tuyển thẳng, nguyện vọng đăng ký và thông tin nơi ở hiện tại của thí sinh (thông tin trên VNeID), Hội đồng tuyển thẳng lớp 10 tổ chức xem xét, phân bổ học sinh vào các trường trung học phổ thông công lập phù hợp. Việc phân bổ được thực hiện trên cơ sở đánh giá khoảng cách địa lý, điều kiện thuận tiện trong việc đi lại của học sinh, kết hợp với năng lực học tập, thứ tự nguyện vọng và khả năng tiếp nhận của các cơ sở giáo dục; trong trường hợp cần thiết, việc phân bổ có thể khác với nguyện vọng đăng ký ban đầu nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện học tập tối ưu cho học sinh và năng lực tiếp nhận thực tế của các đơn vị.
Mốc thời gian thực hiện quy định xét tuyển thẳng lớp 10 như sau:
Học phí nhiều trường đại học tăng mạnh
Qua thông tin học phí của hàng chục trường vừa công bố, có thể thấy ngành y khoa, răng hàm mặt của Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch dự kiến tăng mạnh so với năm 2025. Theo đó, 2 ngành này từ mức 55,2 triệu đồng/năm ở năm học 2025 - 2026, năm nay là 81 triệu đồng/năm (tăng gần 26 triệu đồng). Ngành dược học từ 55,2 triệu đồng lên 68 triệu đồng/năm (tăng gần 13 triệu đồng). Các ngành cử nhân tăng từ 41,8 triệu đồng/năm lên 47 triệu đồng/năm (tăng 5,2 triệu đồng).
Nhiều trường ĐH công lập khác cũng điều chỉnh học phí cho khóa tuyển sinh mới. Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM) tăng 4,3 triệu đồng ở chương trình tiếng Việt và 8,5 triệu đồng ở chương trình tiếng Anh. Học phí chương trình tiên tiến, dạy và học bằng tiếng Anh của Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) tăng cao hơn các chương trình khác, từ 80 triệu đồng lên 88 triệu đồng/năm (tăng 8 triệu đồng so với năm học 2025 - 2026).
Mức tăng của Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐH Quốc gia Hà Nội) cũng khá mạnh khi các ngành ngôn ngữ Nga, ngôn ngữ Ả Rập, văn hóa và truyền thông xuyên quốc gia, giảng dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ có mức thu dự kiến 31 triệu đồng/năm, tăng 10 - 14,1 triệu đồng so với năm ngoái. Các ngành ngôn ngữ khác tăng từ 38 lên 42 triệu đồng.
Ngành kỹ thuật xây dựng của Trường ĐH Việt Nhật (ĐH Quốc gia Hà Nội) cũng tăng từ 25 lên 35 triệu đồng/năm (tăng 10 triệu đồng).
Nhiều trường ĐH ngoài công lập cũng tăng học phí, tuy nhiên mức tăng thấp hơn. Chẳng hạn tại Trường ĐH Thăng Long, mức học phí dự kiến năm 2026 của ngành thấp nhất là 35,1 triệu đồng (tăng 1,5 triệu đồng so với năm ngoái), ngành cao nhất tăng từ 48,9 triệu đồng/năm lên 54 triệu đồng/năm (tăng 5,1 triệu đồng). Trường ĐH Công nghệ Miền Đông dự kiến tăng từ 680.000 đồng/tín chỉ lên 800.000 đồng/tín chỉ ở các ngành kinh tế - quản trị - luật, từ 850.000 đồng/tín chỉ lên 870.000 đồng/tín chỉ ở nhóm ngành công nghệ - kỹ thuật, ngành dược học từ 1,1 triệu đồng/tín chỉ tăng thành 1,16 triệu đồng/tín chỉ. Nếu tính học phí trung bình theo năm thì năm nay tăng khoảng vài triệu đồng so với năm trước.
ĐH Phenikaa tăng 1,5 triệu đồng; Trường ĐH Thành Đô tăng 1,2 - 1,9 triệu đồng so với năm học 2025 - 2026...
Năm học 2025 - 2026 ngành y khoa Trường ĐH Đại Nam có học phí 32 triệu đồng/học kỳ, 1 năm là 96 triệu đồng thì năm nay dự kiến 33 triệu đồng/học kỳ, 1 năm là 99 triệu đồng, tăng 3 triệu đồng/năm. Một số ngành khác tăng khoảng 5,7 triệu đồng/năm như khoa học máy tính, hệ thống thông tin, kinh tế xây dựng...
Thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm truyền thông Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, nhận định: "Về tình hình học phí năm học 2026 - 2027, có thể thấy đang xuất hiện sự phân hóa rõ rệt. Một số trường điều chỉnh học phí nhằm tăng cường đầu tư cho chất lượng đào tạo và cơ sở vật chất, trong khi nhiều trường khác lựa chọn giữ ổn định mức thu để chia sẻ áp lực tài chính với phụ huynh và sinh viên".
Theo thạc sĩ Xuân Dung, trong bối cảnh hiện nay, học phí trở thành một yếu tố quan trọng khi lựa chọn ngành học. Tuy nhiên, về lâu dài, học phí chỉ nên là một trong nhiều tiêu chí cần cân nhắc, chứ không phải yếu tố quyết định duy nhất. "Thí sinh không nên chọn ngành chỉ vì học phí thấp, nhưng cũng không thể bỏ qua điều kiện tài chính của gia đình. Việc lựa chọn phù hợp cần đặt trong sự cân bằng giữa năng lực, sở thích và khả năng chi trả. Điều quan trọng hơn là lựa chọn được ngành học phù hợp và tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ để theo đuổi con đường học tập lâu dài", thạc sĩ Dung nhìn nhận.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng Tuyển sinh - truyền thông và quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, cũng cho rằng trong bối cảnh học phí và các loại chi phí tăng như hiện nay, thí sinh quan tâm đến học phí là cần thiết và hoàn toàn hợp lý. "Tuy nhiên, thí sinh không nên xem đây là yếu tố duy nhất để đưa ra quyết định chọn ngành. Việc lựa chọn ngành học cần được cân nhắc trên nhiều khía cạnh, bao gồm sự phù hợp với năng lực, sở thích, cơ hội việc làm sau tốt nghiệp và khả năng tài chính của gia đình để chúng ta lựa chọn môi trường học tập phù hợp trước khi quyết định đăng ký xét tuyển", thạc sĩ này cho hay.
Theo thạc sĩ Phụng, thực tế học phí là khoản đầu tư trong một giai đoạn nhất định, thường là 4 - 5 năm. Trong khi đó, ngành học và nghề nghiệp sẽ gắn bó lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và sự phát triển của người học sau này. Vì vậy, nếu chỉ vì học phí thấp mà chọn ngành không phù hợp thì về lâu dài có thể dẫn đến những chi phí ẩn lớn hơn như chuyển ngành, kéo dài thời gian học hoặc khó tìm việc làm.
"Điều quan trọng là thí sinh cần có cách tiếp cận cân bằng, lựa chọn ngành học phù hợp, nhưng đồng thời xây dựng được kế hoạch tài chính khả thi cho toàn bộ quá trình học tập. Các em nên tìm hiểu học phí một cách đầy đủ và có hệ thống, thay vì chỉ nhìn vào mức học phí năm đầu tiên. Cụ thể, cần quan tâm đến lộ trình học phí của toàn khóa học, cách tính theo năm học hay tín chỉ, cũng như mức điều chỉnh học phí qua từng năm", thạc sĩ Phụng lưu ý.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/hoc-phi-nhieu-truong-dai-hoc-tang-manh-185260408175138931.htm