Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) và Hải quân Mỹ mất gần 2 giờ để cố định khoang tàu và đưa 4 phi hành gia, gồm các thành viên người Mỹ là Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và thành viên người Canada Jeremy Hansen, ra ngoài an toàn.
Khi quay về trái đất, đội ngũ phi hành gia đã vượt qua một trong những giai đoạn nguy hiểm nhất trong toàn bộ hành trình, đó là tiến nhập khí quyển địa cầu. Tàu Orion đã lao vào khí quyển với tốc độ gấp 32 lần âm thanh, chịu áp lực từ nhiệt độ lên tới khoảng 2.760 độ C. Tàu đã mất liên lạc hơn 6 phút vào thời khắc áp lực lên đến đỉnh điểm.
Dù việc gián đoạn đã được dự tính trước, quá trình chờ đợi gây căng thẳng cho những người quan sát, nhất là khi tín hiệu được khôi phục chậm hơn dự kiến khoảng 40 giây. Sau đó, các phi hành gia lần lượt rời tàu và được chở bằng trực thăng đến tàu vận tải đổ bộ USS John P.Murtha gần đó.
Nhiều kỷ lục đã được thiết lập trong chuyến đi kéo dài 10 ngày từ hôm 1.4, trong đó có kỷ lục tàu chở phi hành gia đến khoảng cách xa nhất so với trái đất là 406.771 km. Tàu Orion đã vượt qua quãng đường tổng cộng hơn 1,1 triệu km, bao gồm 2 vòng quỹ đạo của trái đất và vòng qua phần tối của mặt trăng ở khoảng cách 6.400 km so với bề mặt mặt trăng. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chuỗi sứ mệnh Artemis nhằm đưa con người trở lại mặt trăng từ năm 2028.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/artemis-2-hoan-thanh-su-menh-lich-su-185260411205746382.htm
Trung Quốc triển khai 'tham mưu trưởng số'
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Command Control & Simulation, hệ thống AI nêu trên do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phối hợp Đại học Công nghệ quốc phòng Trung Quốc (NUDT) phát triển, được tích hợp trực tiếp vào nền tảng chỉ huy, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Đây có thể là một trong những công cụ chỉ huy tự động đầu tiên được triển khai chủ động ở tiền tuyến, theo South China Morning Post ngày 9.4.
Hệ thống AI này sẽ kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với bản đồ chiến trường chuyển động linh hoạt, có khả năng lọc nhiễu, phân tích dữ liệu và xác định các "yêu cầu thông tin quan trọng" - những yếu tố then chốt quyết định thành bại của nhiệm vụ chiến dịch. Không chỉ chỉ xử lý dữ liệu, hệ thống còn chủ động đề xuất ưu tiên và hỗ trợ chỉ huy ra quyết định dưới áp lực cao.
Để kiểm chứng hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống vào mô phỏng một chiến dịch đổ bộ đường thủy. Trong môi trường chiến trường ảo phức tạp, AI được giao nhiệm vụ quản lý luồng chỉ huy và được so sánh với 5 chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đó, thời gian ra quyết định giảm gần một nửa, khi AI rút ngắn "vòng lặp OODA" (quan sát - định hướng - quyết định - hành động) tới 43%. Ngay cả khi tín hiệu bị gián đoạn, hệ thống vẫn duy trì độ chính xác truy xuất thông tin trên 90%, vượt trội so với con người và phần mềm truyền thống.
Trong một tình huống giả định, AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng chiến thuật khi chưa xác định được lực lượng dự bị của đối phương, từ đó đề xuất triển khai trinh sát chỉ trong vài giây - thao tác có thể mất nhiều phút nếu do con người xử lý.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy quân sự nhằm tăng tốc ra quyết định và giành lợi thế trong các cuộc xung đột ngày càng dựa trên dữ liệu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Khác với các hệ thống AI thông thường, mô hình này kết hợp LLM với đồ thị tri thức theo thời gian thực, giúp diễn giải ý định chỉ huy, theo dõi diễn biến chiến trường và đưa ra các gợi ý quyết định có cấu trúc, kèm theo lộ trình suy luận có thể truy vết.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc thừa nhận hệ thống trên vẫn tồn tại hạn chế, như phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử và rủi ro khi được sử dụng bởi các chỉ huy thiếu kinh nghiệm. Hiện việc thử nghiệm mới dừng ở kịch bản đổ bộ và cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các môi trường phức tạp hơn như tác chiến đô thị hoặc địa hình núi, theo South China Morning Post.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/trung-quoc-trien-khai-tham-muu-truong-so-185260409195810297.htm
Trung Đông sáng 10-4: Lãnh tụ Iran lên tiếng về chiến sự, Hormuz; Vệ binh Iran cam kết ngừng bắn
Trong thông điệp mới nhất ngày 9-4, lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định nước Cộng hòa Hồi giáo này không tìm kiếm chiến tranh với Mỹ và Israel, nhưng sẽ quyết tâm bảo vệ các quyền lợi của mình.
“Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh và cũng không mong muốn điều đó. Nhưng chúng tôi sẽ không từ bỏ các quyền hợp pháp của mình trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Về điểm này, chúng tôi coi toàn bộ mặt trận kháng chiến là một thể thống nhất”, ông Khamenei phát biểu.
Ngoài ra, ông Khamenei cho biết sẽ đưa việc quản lý eo biển Hormuz “bước sang một giai đoạn mới”, theo Đài CNN.
Trong thời gian gần đây, tình hình sức khỏe của tân lãnh tụ tối cao Iran gây chú ý dư luận bởi thông tin ông đã bị thương nặng.
Tehran cũng kêu gọi các nước láng giềng phía nam cảnh giác với những “lời hứa giả dối”, đồng thời nói rằng Iran vẫn đang chờ đợi “một phản hồi phù hợp” từ họ để chứng minh thiện chí và tình anh em.
Ngày 9-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo “thời gian đang cạn dần”, đồng thời khẳng định Lebanon là “một phần không thể tách rời của lệnh ngừng bắn”.
“Lebanon và toàn bộ Trục kháng chiến, với tư cách là các đồng minh của Iran, là một phần không thể tách rời của lệnh ngừng bắn”, ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội X, cũng như cảnh báo mọi hành động vi phạm lệnh ngừng bắn sẽ phải trả giá đắt.
Ở phía ngược lại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 9-4 một lần nữa khẳng định không có lệnh ngừng bắn nào với lực lượng Hezbollah tại Lebanon.
“Tôi muốn nói với quý vị: không có lệnh ngừng bắn ở Lebanon. Chúng tôi đang tiếp tục tấn công Hezbollah bằng sức mạnh, và sẽ không dừng lại cho đến khi khôi phục được an ninh cho các bạn”, nhà lãnh đạo Israel phát biểu.
Ngày 9-4, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif đã gọi Israel là thế lực “độc ác và tai ương đối với nhân loại”, đồng thời cáo buộc quốc gia Do Thái này đang thực hiện “hành vi diệt chủng” tại Lebanon khi các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra.
“Những thường dân vô tội đang bị Israel sát hại, trước tiên là Gaza, đến Iran và giờ là Lebanon, tình trạng đổ máu vẫn tiếp diễn không ngừng”, ông Khawaja Asif viết trên mạng xã hội.
Ngày 9-4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Iran “không phóng bất kỳ tên lửa nào vào bất kỳ quốc gia nào trong thời gian ngừng bắn cho đến thời điểm hiện tại”.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi truyền thông đưa tin rằng một máy bay không người lái đã gây thiệt hại tại một cơ sở của quân đội Kuwait, theo Hãng tin Fars.
“Nếu những thông tin được truyền thông đăng tải là đúng, thì chắc chắn đó là hành động của kẻ thù theo chủ nghĩa Do Thái hoặc của Mỹ”, IRGC khẳng định.
Bên cạnh đó, IRGC lưu ý các lực lượng vũ trang Iran “sẽ công khai thông báo” nếu họ “tấn công bất kỳ mục tiêu nào”.
Ngày 10-4 theo giờ địa phương, quân đội Israel cho biết Hezbollah đã phóng một tên lửa vào nước này, kích hoạt còi báo động không kích tại nhiều khu vực trên cả nước, bao gồm cả Tel Aviv.
Trước đó, quân đội Israel đã ban hành cảnh báo với người dân tại các khu vực phía nam thủ đô Beirut về các cuộc không kích sắp diễn ra, cũng như kêu gọi họ nhanh chóng sơ tán.
Ở phía ngược lại, lực lượng Hezbollah xác nhận đã nhắm vào các cơ sở hạ tầng quân sự của Israel tại thành phố Haifa vào đêm muộn 9-4 giờ địa phương.
Cuộc không kích này diễn ra sau đợt không kích dữ dội nhất của Israel nhằm vào Lebanon hôm 8-4, khiến ít nhất 300 người thiệt mạng.
Phía Iran nói sao về cuộc đàm phán với Mỹ?
Viết trên mạng xã hội X ngày 12.4, vào thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran kết thúc đàm phán thỏa thuận hòa bình tại thủ đô Islamabad (Pakistan), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết trong 2 ngày đàm phán, các bên đã thảo luận nhiều vấn đề chính. Trong đó bao gồm vấn đề eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran cũng như xung đột khu vực.
Truyền thông quốc tế sáng nay (12.4) đồng loạt đưa tin cuộc đàm phán Mỹ - Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, khiến triển vọng chấm dứt cuộc xung đột Trung Đông đến nay đã hơn 6 tuần vẫn còn bỏ ngỏ.
Về phía chính phủ Iran, ông Baghaei nhấn mạnh Iran quyết tâm sử dụng mọi công cụ, bao gồm cả ngoại giao, để bảo vệ lợi ích quốc gia và sự thịnh vượng của đất nước. “Với chúng tôi, ngoại giao là sự tiếp nối cuộc thánh chiến của những người bảo vệ đất nước Iran”, ông viết.
“Hôm nay (12.4) là một ngày bận rộn và dài đối với phái đoàn Iran tại Islamabad. Các cuộc đàm phán căng thẳng bắt đầu từ sáng 11.4 với nỗ lực trung gian hòa giải thiện chí của Pakistan đã giúp hai bên (Mỹ và Iran) trao đổi nhiều văn bản cũng như thông điệp. Sự mất mát to lớn của những bậc lãnh đạo vĩ đại, người thân yêu và đồng bào của chúng tôi khiến quyết tâm theo đuổi lợi ích và quyền lợi cho dân tộc Iran vững chắc hơn bao giờ hết”, theo ông Baghaei.
Quan chức ngoại giao Iran cho rằng thành công của tiến trình ngoại giao phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, gồm việc ngừng đưa ra những yêu sách quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran.
Sau cuộc đàm phán, truyền thông Iran ngày đưa tin các yêu sách của Mỹ đã ngăn việc đạt được khuôn khổ chung. Theo Đài Press TV ngày 12.4, nhiều vấn đề khác nhau, trong đó có eo biển Hormuz, quyền hạt nhân là những điểm gây tranh cãi.
Hãng thông tấn Fars dẫn nguồn thạo tin với phái đoàn Iran tiết lộ Mỹ muốn lấy cớ để rời bàn đàm phán và Tehran chưa có kế hoạch cho vòng đàm phán kế tiếp. Trong khi đó, Hãng Tasnim đăng bản tin đề cập: “Đàm phán giữa các phái đoàn Iran và Mỹ vừa kết thúc cách đây ít lâu và theo những gì mô tả là tham vọng thái quá của Mỹ, hai bên cho đến nay vẫn chưa đạt được thỏa thuận”.
Sau 2 ngày làm việc tại Pakistan, Phó tổng thống Mỹ J.D Vance đã có buổi họp báo thông tin hai bên không đạt được thỏa thuận. Ông nói rằng Mỹ đã “tương đối linh hoạt” trong đàm phán, thế nhưng Tehran không cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân và không chấp nhận các điều khoản của Washington.
“Một lần nữa, về các chương trình hạt nhân của họ, chẳng hạn như các cơ sở làm giàu uranium mà họ đã có trước khi bị phá hủy, thế nhưng câu hỏi đơn giản là liệu chúng ta có thấy một cam kết cơ bản về ý chí của Iran trong việc không phát triển vũ khí hạt nhân hay không, không chỉ bây giờ, không chỉ hai năm nữa mà còn về lâu dài. Chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó, nhưng chúng tôi hy vọng sẽ thấy", ông Vance nói. Phó tổng thống Mỹ cũng đã lên chuyên cơ rời Pakistan để trở về Mỹ.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/phia-iran-noi-sao-ve-cuoc-dam-phan-voi-my-185260412100542504.htm