Đối với người mắc tiểu đường, kiểm soát đường huyết là yếu tố quan trọng để phòng biến chứng tim mạch, thần kinh và thận. Tuy nhiên, trong chế độ ăn hằng ngày, trái cây, đặc biệt là chuối, thường gây tranh cãi vì chứa nhiều đường và tinh bột.
Carbohydrate là dưỡng chất tác động mạnh nhất đến đường huyết. Khi ăn, carb sẽ được chuyển hóa thành đường và đi vào máu. Một quả chuối cỡ vừa (khoảng 126 g) chứa khoảng 29 g carb và 15 g đường. Vì vậy, ăn chuối có thể làm tăng đường huyết. Tuy nhiên, mức độ tăng không giống nhau ở mỗi người và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Vai trò của chất xơ trong chuối
Dù chứa đường, chuối cũng cung cấp khoảng 3 g chất xơ mỗi quả. Đây là yếu tố giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Nhờ đó, đường huyết không tăng đột ngột mà với tốc độ từ từ, giúp duy trì năng lượng ổn định. Đây cũng là lý do đường từ trái cây nguyên quả tốt hơn các loại đường tinh luyện trong bánh kẹo vốn hoàn toàn thiếu hụt chất xơ.
Chỉ số đường huyết của chuối
Chỉ số đường huyết (GI) cho biết mức độ làm tăng đường máu của thực phẩm. GI gồm ba mức: thấp khi từ 55 trở xuống, trung bình khi dao động 56-69 và cao khi từ 70 trở lên. Chuối có GI từ thấp đến trung bình (khoảng 31-62). Vì vậy, chuối không phải là thực phẩm gây tăng đường huyết quá nhanh nhưng vẫn cần kiểm soát lượng ăn.
Sự khác nhau giữa chuối xanh và chuối chín
Độ chín của chuối ảnh hưởng lớn đến đường huyết. Chuối xanh chứa rất ít đường nhưng lại giàu tinh bột kháng – một dạng tinh bột không bị tiêu hóa ngay tại dạ dày và ruột non. Loại tinh bột này hoạt động tương tự chất xơ hòa tan, giúp làm chậm quá trình chuyển hóa thành đường, từ đó hạn chế tăng đường huyết sau ăn.
Ngoài ra, tinh bột kháng còn có lợi cho hệ vi sinh đường ruột, cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm, hữu ích với người bệnh tiểu đường type 2. Tinh bột từ chuối có thể giúp giảm đường huyết lúc đói và kéo dài cảm giác no.
Ngược lại, khi chuối chín, phần lớn tinh bột kháng sẽ chuyển thành đường tự nhiên như glucose và fructose. Vì vậy, chuối càng chín, lượng đường càng cao, càng dễ làm tăng đường huyết nhanh hơn so với chuối còn hơi xanh.
Cách ăn chuối an toàn cho người tiểu đường
Hầu hết các tổ chức y tế đều khuyến nghị người tiểu đường nên ăn trái cây như một phần của chế độ ăn lành mạnh. Chuối cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng như kali, vitamin B6 và chất chống oxy hóa, tốt cho tim mạch và hệ thần kinh. Tuy nhiên, người cần kiểm soát carb nghiêm ngặt nên cân nhắc kỹ về khẩu phần.
Để hạn chế ảnh hưởng đến đường huyết, người tiểu đường nên chọn chuối vừa chín, tránh chuối chín quá, ăn khẩu phần nhỏ thay vì một quả lớn. Kết hợp với protein hoặc chất béo như sữa chua không đường, hạt. Không ăn chuối khi đói và theo dõi đường huyết sau khi ăn để điều chỉnh phù hợp.
Nước đóng vai trò thiết yếu trong quá trình lọc máu và đào thải chất cặn bã, đặc biệt với gan và thận. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), việc duy trì đủ nước giúp thận loại bỏ chất thải qua nước tiểu, đồng thời hỗ trợ cân bằng điện giải trong cơ thể.
Tuy nhiên, không phải cứ uống nhiều nước là tốt. Tiến sĩ Tamara Hew-Butler, chuyên gia sinh lý học thể thao tại Đại học Oakland (Mỹ), cho biết uống nước đúng thời điểm giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn, đồng thời tránh gây áp lực không cần thiết cho thận.
Sau khi thức dậy: Sau một đêm dài không bổ sung nước, cơ thể thường rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ. Uống 1 - 2 ly nước vào buổi sáng giúp kích hoạt trao đổi chất và hỗ trợ gan bắt đầu quá trình xử lý chất thải, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Trước bữa ăn: Uống nước trước bữa ăn khoảng 20 - 30 phút có thể hỗ trợ tiêu hóa và giúp kiểm soát lượng thức ăn nạp vào. Điều này gián tiếp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan.
Giữa buổi chiều: Đây là thời điểm cơ thể dễ mệt mỏi và mất nước nhẹ. Việc bổ sung nước giúp duy trì tuần hoàn máu, hỗ trợ thận lọc chất thải hiệu quả hơn.
Trước khi đi ngủ (với lượng vừa phải): Một lượng nước nhỏ trước khi ngủ có thể giúp duy trì hoạt động ổn định của cơ thể qua đêm, nhưng không nên uống quá nhiều để tránh gián đoạn giấc ngủ.
Theo tiến sĩ William Schaffner, chuyên gia y tế tại Trung tâm Y khoa Đại học Vanderbilt (Mỹ), khi cơ thể được cung cấp nước đều đặn, máu lưu thông tốt hơn, giúp gan xử lý chất độc hiệu quả và thận lọc máu trơn tru hơn.
Ngược lại, khi thiếu nước, máu có xu hướng cô đặc, khiến thận phải làm việc nhiều hơn và tăng nguy cơ hình thành sỏi. Đồng thời, gan cũng phải “gánh” thêm nhiệm vụ hỗ trợ thải độc, theo NHS.
Các chuyên gia khuyến nghị nên chia nhỏ lượng nước trong ngày, thay vì uống quá nhiều cùng lúc. Trung bình mỗi người cần khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng và mức độ vận động.
Ngoài ra, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ khuyến cáo nên hạn chế đồ uống có đường hoặc có cồn vì có thể làm tăng gánh nặng cho gan và thận.
Ngày 16-4, nhân kỷ niệm Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18-4), Trung tâm Bảo trợ người tàn tật Hiệp Bình Chánh đã phối hợp cùng Sở Y tế TP.HCM tổ chức chương trình "Hành trình yêu thương - Tự tin tỏa sáng" .
Ông Phạm Hoàng Anh - Phó trưởng Phòng Bảo vệ chăm sóc trẻ em và Bảo trợ xã hội Sở Y tế TP.HCM - cho hay công tác chăm sóc người khuyết tật luôn là nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách an sinh xã hội của thành phố.
Ngành y tế thành phố luôn xác định vai trò nòng cốt trong công tác chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật.
Theo báo cáo trong quý 1-2026, Trung tâm Bảo trợ người tàn tật Hiệp Bình Chánh hiện đang quản lý 234 người khuyết tật, đây là những nhóm yếu thế cần được chăm sóc toàn diện cả về thể chất và tinh thần.
Bên cạnh đó trung tâm đã tổ chức khám, điều trị cho hàng trăm lượt người, phối hợp hợp các bệnh viện trên địa bàn thực hiện cấp thuốc BHYT cho 258 lượt bệnh nhân.
Đồng thời triển khai các hoạt động vật lý trị liệu, phục hồi chức năng, các hoạt động văn hóa, tinh thần.
Đặc biệt, tỉ lệ hài lòng của người khuyết tật đối với công tác chăm sóc tại đây đạt mức ấn tượng hơn 94,7%, minh chứng rõ nét cho sự nỗ lực của trung tâm.
Định hướng trong thời gian tới, ngành y tế TP.HCM sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người khuyết tật, tăng cường phối hợp cơ sở y tế với cơ sở bảo trợ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý…
Đồng thời tăng cường xã hội hóa, kêu gọi sự chung tay của cộng đồng để chăm lo người khuyết tật có điều kiện sống tốt hơn.
Bà Phạm Thị Hồng Phượng - Giám đốc Trung tâm Bảo trợ người tàn tật Hiệp Bình Chánh - chia sẻ đây cũng là dịp hết sức ý nghĩa nhằm tôn vinh nghị lực, ý chí vươn lên của người khuyết tật, đồng thời khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với cộng đồng người khuyết tật.
Trung tâm hiện đang nuôi dưỡng, chăm sóc 234 người khuyết tật. Dù còn đối mặt với nhiều khó khăn về sức khỏe và tâm lý, các học viên tại đây vẫn không ngừng nỗ lực để khẳng định giá trị bản thân.
Trong thời gian qua, trung tâm đã không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng và tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, lao động trị liệu, tham quan trải nghiệm phù hợp với từng người.
Thực tiễn tại trung tâm cho thấy nhu cầu tập vật lý trị liệu của các học viên là rất lớn và thường xuyên. Nhiều cô bác, anh chị em cần được hỗ trợ lâu dài với các bài tập chuyên sâu để phục hồi vận động, giảm đau, phòng ngừa biến chứng và từng bước lấy lại khả năng sinh hoạt độc lập.
Tuy nhiên điều kiện về trang thiết bị, vật tư y tế và nguồn lực phục vụ vẫn còn nhiều hạn chế, đòi hỏi sự chung tay góp sức từ cộng đồng.
Trong thời gian tới, trung tâm rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ và đồng hành của quý cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và toàn xã hội để người khuyết tật được chăm sóc toàn diện.
Tối 15/4, trao đổi với phóng viên Dân trí, Chủ tịch UBND phường Bến Cát Trần Thị Thảo xác nhận đã yêu cầu Trường Tiểu học Lương Thế Vinh làm quy trình kỷ luật đối với một nữ giáo viên chủ nhiệm vì đã phạt học sinh bằng cách đâm kim tiêm vào tay.
"Cô M. đã thừa nhận có làm việc này để răn đe học sinh. Tôi không rõ tại sao cô M. lại chọn cách xử lý như vậy. Phường đang làm báo cáo để gửi Sở Giáo dục", Chủ tịch UBND phường Bến Cát nói.
Cũng theo lãnh đạo phường Bến Cát, nhân viên y tế của phường đã lấy mẫu để làm xét nghiệm, kiểm tra sức khỏe học sinh. Hiện, tình hình sức khỏe của các em ổn định.
Theo nội dung vụ việc, ngày 13/4, chị N.T.T.L. (ngụ phường Bến Cát) phát hiện con trai học lớp 3 ở Trường Tiểu học Lương Thế Vinh có biểu hiện bất thường.
Chị L. gặng hỏi, cậu bé cho biết bản thân cùng một số bạn khác trong lớp bị cô giáo chủ nhiệm tên L.T.M. xử phạt bằng hình thức đâm kim tiêm vào tay.
Vụ việc sau đó được chị L. trình báo với nhà trường. Trong ngày 15/4, lãnh đạo trường đã cho xác minh vụ việc, đồng thời mời các bên liên quan đến đối chất.
Tại buổi làm việc, cô L.T.M. cho biết, tối 12/4, cô M. có mua một ống kim tiêm mang về nhà vì con bị bệnh. Hôm sau, giáo viên này để kim tiêm trong túi xách và mang lên lớp học.
Tại lớp, cô M. mang kim tiêm ra để trên bàn và nói với các em học sinh rằng "cô có mua kim tiêm và để trên bàn, bạn nào vi phạm, không ngoan thì tự cầm kim tiêm chích vào tay mình".
Qua kết quả xác minh của nhà trường, có ít nhất 5 học sinh của lớp đã dùng kim tiêm nói trên để đâm vào tay.
Ngay khi nắm được thông tin, UBND phường Bến Cát đã yêu cầu Trường Tiểu học Lương Thế Vinh phân công công việc khác đối với cô L.T.M., không để giáo viên này tiếp xúc với học sinh.
