“Chúng tôi đã bắt đầu quá trình dọn dẹp eo biển Hormuz như một món quà cho các nước trên khắp thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp và nhiều nước khác. Thật khó tin, họ không có đủ can đảm hay quyết tâm tự làm điều này”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Truth Social ngày 11/4.
Tổng thống Mỹ không nêu cụ thể quá trình dọn dẹp bao gồm những hoạt động gì, nhưng dường như ám chỉ đến hoạt động rà phá thủy lôi. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ chưa công bố động thái quân sự nào trên eo biển Hormuz.
Ông Trump cho rằng Iran đã chịu tổn thất nặng nề trong xung đột, cho rằng nước này “không còn hải quân và cũng không còn không quân”, hệ thống phòng không và radar bị phá hủy, trong khi các cơ sở sản xuất cũng như kho tên lửa, máy bay không người lái “đã bị xóa sổ”.
Tổng thống Mỹ nói “mối đe dọa duy nhất còn lại” của Iran với tàu dầu đi qua Hormuz là thủy lôi. “Tiện thể, toàn bộ 28 tàu rải thủy lôi của họ đều đang nằm dưới đáy biển”, ông Trump thông báo.
Ông Trump đăng thông điệp vài giờ sau khi nhà báo Barak Ravid của trang Axios dẫn nguồn thạo tin tiết lộ “một số tàu hải quân Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz” mà không có sự phối hợp với Iran. Đây được cho là lần đầu tiên hoạt động như vậy diễn ra kể từ khi xung đột bùng phát.
Truyền hình nhà nước Iran cho biết quân đội nước này đã cảnh báo một tàu quân sự Mỹ về khả năng bị tấn công “trong vòng 30 phút” nếu đi qua eo biển Hormuz, khiến phương tiện này phải quay đầu, rút khỏi vùng biển.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ – Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các quả thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Việc mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa các bên, dù số lượng tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, phần lớn do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
New York Times ngày 10/4 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nói rằng tình trạng mất dấu thủy lôi là một trong những lý do khiến Iran chưa thể nhanh chóng đáp ứng yêu cầu của chính quyền Tổng thống Trump về mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz.
Ông Trump đưa ra tuyên bố trong lúc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang diễn ra tại Islamabad, Pakistan, với mục tiêu chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 40 ngày qua đang làm rung chuyển cả Trung Đông và dẫn đến nhiều hệ lụy kinh tế toàn cầu.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết phía Tehran đã trình bày “loạt đề xuất và lằn ranh đỏ” cho đàm phán hòa bình, đề cập các vấn đề eo biển Hormuz, bồi thường chiến tranh, giải phóng tài sản Iran bị đóng băng và một lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực Trung Đông. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington sẵn sàng đối thoại nếu Iran thực sự thiện chí.
Thanh Danh (Theo CNN, Reuters, AFP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/tong-thong-trump-thong-bao-my-dang-don-dep-eo-bien-hormuz-5061300.html
Nhà Trắng: Xây phòng khiêu vũ là để đảm bảo an ninh quốc gia
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 9/4 gửi hồ sơ lên Tòa phúc thẩm liên bang tại Washington, đề nghị bác phán quyết của thẩm phán tòa sơ thẩm Richard Leon về dự án xây dựng phòng khiêu vũ ở Cánh Đông của Nhà Trắng.
Thẩm phán Leon ngày 31/3 chấp thuận yêu cầu từ Tổ chức Bảo tồn Di sản Quốc gia (NTHP), áp dụng biện pháp đình chỉ thi công đối với dự án phòng khiêu vũ này. Thẩm phán kết luận rằng việc chính quyền Tổng thống Trump cho phá hủy Cánh Đông vào tháng 10/2025 là trái luật và việc xây dựng phòng khiêu vũ thay thế chỉ có thể được nối lại một khi quốc hội cho phép.
Nhà Trắng đề nghị tòa phúc thẩm dừng thi hành phán quyết của thẩm phán Leon trong khi chờ quá trình xét xử tiếp theo, đồng thời để ngỏ khả năng đưa sự việc lên Tòa án Tối cao nếu không đạt được kết quả mong muốn.
Theo đơn kháng cáo của Nhà Trắng, quyết định đình chỉ thi công có thể gây nguy hiểm cho những người sống và làm việc trong khuôn viên, trong đó có Tổng thống Mỹ. Chính quyền cũng cảnh báo việc đình chỉ xây dựng cũng tạo ra "một hố lớn" ngay cạnh khu vực làm việc của Tổng thống và tiềm ẩn rủi ro đối với an ninh quốc gia.
Chính quyền Trump lập luận đây là "dự án tối cần thiết để đảm bảo an toàn và an ninh của Nhà Trắng và Tổng thống, gia đình cùng các nhân viên".
Các tài liệu gửi tòa phúc thẩm liên bang cũng nêu chi tiết nhiều hạng mục an ninh đã hoặc đang được triển khai tại khu vực xây dựng, bao gồm cột và dầm thép chống tên lửa, vật liệu chống drone, kính chống đạn và chống nổ. Ngoài ra, các hạng mục như hầm trú ẩn, khu y tế, hệ thống bảo vệ và các cơ sở quân sự tối mật cũng đang được xây dựng hoặc chuẩn bị lắp đặt.
Chính quyền Trump cho rằng thiết kế tổng thể mới của Cánh Đông sẽ phục vụ các mục tiêu an ninh quan trọng như bảo vệ Tổng thống Mỹ, gia đình, nhân viên, cũng như duy trì hoạt động liên tục và hệ thống liên lạc trước các mối đe dọa như drone, tên lửa đạn đạo, đạn bắn và tác nhân sinh học.
"Tổng thống Trump rõ ràng có thẩm quyền hợp pháp để hiện đại hóa, tân trang và trang hoàng Nhà Trắng. Những người tiền nhiệm cũng làm điều tương tự", người phát ngôn Nhà Trắng Davis Ingle nói.
Thẩm phán Leon cho phép tạm hoãn hiệu lực phán quyết đình chỉ thi công đến ngày 14/4 để chính quyền kháng cáo, đồng thời cho phép tiếp tục các hạng mục "tối cần thiết" để đảm bảo an ninh. Chính quyền Tổng thống Trump cho rằng ngoại lệ này đồng nghĩa toàn bộ dự án nên được tiếp tục, vì mọi hạng mục có yếu tố an ninh.
Tuy nhiên, theo NTHP, các lập luận của chính quyền "bị phóng đại". Trong hồ sơ gửi tòa phúc thẩm, tổ chức này nêu rằng công trường "không cản trở" Tổng thống tiếp tục sinh sống tại Nhà Trắng, tổ chức sự kiện, tiếp khách quốc tế hay họp nội các kể từ khi Cánh Đông bị phá dỡ.
Tổ chức này phân tích rằng trước đây chính quyền từng coi dự án phòng khiêu vũ và các hạng mục ngầm là hai phần tách biệt. Tuy nhiên, sau phán quyết ngày 31/3 của tòa án liên bang, hai phần này "đột nhiên trở nên không thể tách rời".
Cánh Đông của Nhà Trắng được xây dựng từ năm 1902 và được mở rộng dưới thời Tổng thống Franklin Roosevelt. Dự án phòng khiêu vũ tại Cánh Đông được xem là một trong những dấu ấn lớn trong nhiệm kỳ của ông Trump, nhằm tạo không gian tổ chức sự kiện quy mô lớn thay cho các công trình tạm thời ngoài trời.
Dù vậy, dự án đã gây tranh cãi về giám sát và minh bạch, đặc biệt liên quan đến nguồn tài trợ từ các doanh nghiệp lớn. Các luật sư của nguyên đơn cho rằng việc huy động tài trợ tư nhân càng đòi hỏi phải có sự phê chuẩn rõ ràng từ quốc hội.
Thanh Danh (Theo NBC, AP)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/nha-trang-xay-phong-khieu-vu-la-de-dam-bao-an-ninh-quoc-gia-5060707.html
Mỹ - Israel bị tố tập kích sát nhà máy điện hạt nhân Iran
Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết trong cuộc tập kích của quân đội Mỹ - Israel vào sáng nay, một quả đạn đã rơi xuống khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở tây nam nước này. Sóng xung kích và mảnh văng đã làm hư hại một trong các công trình hỗ trợ tại nhà máy, khiến một bảo vệ thiệt mạng.
Điều tra sơ bộ cho thấy đòn tập kích không gây thiệt hại đối với các bộ phận chính của nhà máy và cơ sở vẫn có thể hoạt động bình thường. Đây là cuộc tấn công thứ 4 nhằm vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr kể từ đầu xung đột, theo Tasnim.
"Do ở đây có lượng lớn vật liệu phóng xạ, mọi thiệt hại cũng có thể dẫn đến nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân nghiêm trọng, gây ra hậu quả trên diện rộng và không thể khắc phục đối với khu vực", hãng thông tấn Iran cảnh báo.
Sự việc xảy ra một ngày sau khi Alexei Likhachev, lãnh đạo Tập đoàn Nhà nước về Năng lượng nguyên tử Liên bang Nga (Rosatom), hôm 2/4 cho biết Moskva sẽ đề nghị Washington - Tel Aviv ngừng chiến dịch trong lúc sơ tán công dân Nga khỏi nhà máy Bushehr.
Ông cho biết "đợt sơ tán cuối cùng" gồm khoảng 200 người và dự kiến diễn ra vào tuần sau. Quan chức Nga thêm rằng "tối đa 50 tình nguyện viên" sẽ ở lại nhà máy sau đó, nhằm duy trì hoạt động máy móc, công trường và các cơ sở khác.
Mỹ và Israel chưa đưa ra bình luận về thông tin.
Nhà máy Bushehr được xây dựng với sự hỗ trợ của tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom tại Nga và hòa vào lưới điện quốc gia từ năm 2011. Đây là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động ở Iran, có tổng công suất khoảng 1.000 megawatt.
Nhân viên Rosatom đang làm việc tại đây để xây thêm các lò phản ứng mới. Theo hãng thông tấn Interfax, còn khoảng 320 chuyên gia Nga ở lại nhà máy tính đến cuối tuần trước, trong khi hơn 400 người đã được sơ tán.
Tổng thống Donald Trump hôm 30/3 dọa sẽ ra lệnh phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không chấp nhận thỏa thuận với Mỹ.
Phạm Giang (Theo AFP, Tasnim, Moscow Times)
Nguồn: https://vnexpress.net/my-israel-bi-to-tap-kich-sat-nha-may-dien-hat-nhan-iran-5058560.html
