iPhone 5c bị lãng quên bất ngờ gây sốt trở lại

Mới đây, Google tích hợp trí tuệ nhân tạo trực tiếp vào thanh địa chỉ Chrome, đánh dấu thay đổi đáng chú ý trong cách trình duyệt vận hành. Thanh địa chỉ không còn chỉ để nhập URL hay từ khóa mà trở thành nơi phân tích, phản hồi truy vấn theo thời gian thực.

Động thái này cho thấy trình duyệt web đang chuyển từ hiển thị nội dung sang lớp trung gian có khả năng xử lý, tổng hợp tri thức, cho phép người dùng tương tác trực tiếp với AI ngay khi duyệt web.

Trong mô hình truyền thống, công cụ tìm kiếm hoạt động dựa trên việc đối chiếu từ khóa với chỉ mục trang web, sau đó trả về danh sách liên kết để người dùng tự chọn lọc. Cách tiếp cận này phụ thuộc nhiều vào khả năng diễn đạt của người dùng và thường yêu cầu nhiều lần truy vấn để đạt được kết quả mong muốn.

AI Mode in Chrome - Video: Google

Khi trí tuệ nhân tạo được tích hợp trực tiếp vào Chrome, cơ chế đó thay đổi theo hướng xử lý ngữ nghĩa. Hệ thống không còn chỉ nhìn vào từng từ riêng lẻ, mà phân tích toàn bộ câu hỏi để xác định ý định thực sự phía sau. Từ đó, truy vấn được tái cấu trúc thành dạng có thể xử lý sâu hơn, kết hợp nhiều nguồn dữ liệu và tạo ra câu trả lời hoàn chỉnh ngay trên giao diện.

Điểm đáng chú ý nằm ở khả năng duy trì ngữ cảnh. Thay vì mỗi lần tìm kiếm là một phiên độc lập, hệ thống có thể liên kết các câu hỏi liên tiếp thành một chuỗi logic. Điều này khiến trải nghiệm tìm kiếm dần tiệm cận với hội thoại, nơi thông tin được xây dựng theo từng bước thay vì rời rạc.

Thay đổi này cũng tác động trực tiếp đến cấu trúc của web. Khi câu trả lời đã được tổng hợp ngay từ đầu, nhu cầu truy cập vào từng trang riêng lẻ giảm xuống, kéo theo vai trò của các trang kết quả tìm kiếm truyền thống dần bị thu hẹp. Trình duyệt, trong trường hợp này, không còn là "cổng vào" mà trở thành nơi "xử lý cuối cùng" của thông tin.

Việc đưa trí tuệ nhân tạo vào thanh địa chỉ cũng kéo theo sự thay đổi trong cách người dùng tương tác với nội dung. Trình duyệt không còn chỉ hiển thị trang web, mà có thể tham gia trực tiếp vào việc diễn giải thông tin đang được mở.

Khi truy cập một nội dung dài hoặc phức tạp, hệ thống có khả năng rút gọn, làm rõ ý chính hoặc giải thích lại theo cách dễ hiểu hơn, giúp người dùng nắm bắt nhanh mà không cần đọc toàn bộ.

Theo định hướng từ blog chính thức của Google, các chức năng này được xây dựng dựa trên mô hình trí tuệ nhân tạo có khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên theo thời gian thực. Điều đó cho phép trình duyệt không chỉ phản hồi câu hỏi, mà còn chủ động hỗ trợ trong quá trình đọc, hiểu và khai thác thông tin.

Về bản chất, phần lớn công việc vốn do người dùng thực hiện như lọc nội dung, đối chiếu nguồn hay tóm tắt và dần đang được chuyển sang hệ thống. Người dùng tiếp cận trực tiếp với phiên bản thông tin đã được xử lý, thay vì tự tổng hợp từ nhiều trang khác nhau. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, nhưng đồng thời cũng làm tăng mức độ phụ thuộc vào cách hệ thống lựa chọn và diễn giải dữ liệu.

Ở phía sau, toàn bộ quá trình này dựa vào các mô hình trí tuệ nhân tạo vận hành trên hạ tầng đám mây, cho phép xử lý truy vấn và tạo nội dung gần như tức thời. Khả năng phản hồi nhanh và duy trì ngữ cảnh liên tục là yếu tố then chốt giúp trải nghiệm đủ mượt để thay thế cách tìm kiếm truyền thống.

Tuy nhiên khi trình duyệt đóng vai trò ngày càng lớn trong việc quyết định thông tin nào được hiển thị, vấn đề về độ chính xác và nguồn gốc dữ liệu trở nên đáng chú ý hơn. Người dùng không còn tiếp xúc trực tiếp với từng nguồn riêng lẻ, mà thông qua một lớp trung gian đã được xử lý, khiến việc kiểm chứng trở nên khó khăn hơn nếu không chủ động đối chiếu.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Hệ thống máy điện phân (electrolyzer) IDF-EX1000X do công ty Indefol, thành lập năm 2008, có trụ sở tại TP HCM, sản xuất, thuộc danh mục sản phẩm điện phân quy mô trung bình, được thiết kế theo dạng container hóa (modular), phù hợp triển khai tại nhà máy hoặc tích hợp với năng lượng tái tạo. Đại diện công ty khẳng định đây là hệ thống sản xuất hydrogen công suất 1 MW đầu tiên do Việt Nam sản xuất, làm chủ 50% công nghệ, còn lại 32% từ Đức và 18% từ Pháp.

Trong bức tranh năng lượng tái tạo, lưu trữ hydrogen được đánh giá là giải pháp bổ trợ cho điện mặt trời, điện gió và thủy điện - đều phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên theo thời gian thực. Điện mặt trời và điện gió có chi phí sản xuất ngày càng rẻ nhưng mang tính gián đoạn, đòi hỏi hệ thống lưu trữ như pin để cân bằng phụ tải, còn thủy điện phụ thuộc nhiều vào địa hình và nguồn nước. Hydrogen đóng vai trò khác: thay vì lưu trữ điện trực tiếp, nó chuyển hóa điện dư thừa thành năng lượng hóa học thông qua điện phân, cho phép lưu trữ dài hạn với quy mô lớn và vận chuyển linh hoạt, từ đó được xem là lựa chọn tiềm năng cho lưu trữ dài hạn, đặc biệt trong các hệ thống năng lượng tái tạo quy mô lớn hướng tới trung hòa carbon.

Hydrogen (H₂) và ammonia (NH₃) xanh là hai sản phẩm chính của các hệ thống máy điện phân. Theo các chuyên gia năng lượng, hydrogen xanh được sản xuất từ điện tái tạo có thể thay thế nhiên liệu hóa thạch trong công nghiệp nặng, trong khi ammonia là đầu vào quan trọng của phân bón, trực tiếp ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp. Hydrogen xanh đang dần hiện diện trong đời sống hàng ngày, từ phương tiện giao thông chạy pin nhiên liệu không phát thải, đến vai trò lưu trữ năng lượng cho khu công nghiệp, doanh nghiệp FDI cần chuyển đổi xanh để xuất hàng sang châu Âu.

Tuy nhiên, việc đưa hydrogen vào đời sống gặp những khó khăn nhất định. Chẳng hạn, quá trình chuyển đổi năng lượng hai chiều thông qua hydrogen gây ra những hao hụt, cùng chi phí hạ tầng kho bãi đắt đỏ, khiến việc tự chủ hiện hạn chế.

Hệ thống máy điện phân (electrolyzer) IDF-EX1000X do công ty Indefol, thành lập năm 2008, có trụ sở tại TP HCM, sản xuất, thuộc danh mục sản phẩm điện phân quy mô trung bình, được thiết kế theo dạng container hóa (modular), phù hợp triển khai tại nhà máy hoặc tích hợp với năng lượng tái tạo. Đại diện công ty khẳng định đây là hệ thống sản xuất hydrogen công suất 1 MW đầu tiên do Việt Nam sản xuất, làm chủ 50% công nghệ, còn lại 32% từ Đức và 18% từ Pháp.

Trong bức tranh năng lượng tái tạo, lưu trữ hydrogen được đánh giá là giải pháp bổ trợ cho điện mặt trời, điện gió và thủy điện - đều phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên theo thời gian thực. Điện mặt trời và điện gió có chi phí sản xuất ngày càng rẻ nhưng mang tính gián đoạn, đòi hỏi hệ thống lưu trữ như pin để cân bằng phụ tải, còn thủy điện phụ thuộc nhiều vào địa hình và nguồn nước. Hydrogen đóng vai trò khác: thay vì lưu trữ điện trực tiếp, nó chuyển hóa điện dư thừa thành năng lượng hóa học thông qua điện phân, cho phép lưu trữ dài hạn với quy mô lớn và vận chuyển linh hoạt, từ đó được xem là lựa chọn tiềm năng cho lưu trữ dài hạn, đặc biệt trong các hệ thống năng lượng tái tạo quy mô lớn hướng tới trung hòa carbon.

Hydrogen (H₂) và ammonia (NH₃) xanh là hai sản phẩm chính của các hệ thống máy điện phân. Theo các chuyên gia năng lượng, hydrogen xanh được sản xuất từ điện tái tạo có thể thay thế nhiên liệu hóa thạch trong công nghiệp nặng, trong khi ammonia là đầu vào quan trọng của phân bón, trực tiếp ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp. Hydrogen xanh đang dần hiện diện trong đời sống hàng ngày, từ phương tiện giao thông chạy pin nhiên liệu không phát thải, đến vai trò lưu trữ năng lượng cho khu công nghiệp, doanh nghiệp FDI cần chuyển đổi xanh để xuất hàng sang châu Âu.

Tuy nhiên, việc đưa hydrogen vào đời sống gặp những khó khăn nhất định. Chẳng hạn, quá trình chuyển đổi năng lượng hai chiều thông qua hydrogen gây ra những hao hụt, cùng chi phí hạ tầng kho bãi đắt đỏ, khiến việc tự chủ hiện hạn chế.

IDF-EX1000X sử dụng nguồn năng lượng từ điện tái tạo, như cỗ máy trên đang vận hành với nguồn từ điện mặt trời. Bên cạnh đó, Indefol cũng có giải pháp điện gió cung cấp năng lượng cho hệ thống. Theo nhà sản xuất, hệ thống có thể sử dụng điện lưới, nhưng không hiệu quả về mặt chi phí, cũng như không còn mang ý nghĩa về việc ưu tiên năng lượng tái tạo mà công ty đang theo đuổi.

So với các giải pháp từ Trung Quốc hay châu Âu, hệ thống của Indefol loại bỏ lớp trung gian, cho phép kết nối nguồn DC từ Solar thẳng vào máy điện phân, từ đó giảm hao hụt năng lượng qua các bộ chuyển đổi AC/DC phức tạp, giúp nâng cao hiệu suất tổng thể của hệ thống.

IDF-EX1000X sử dụng nguồn năng lượng từ điện tái tạo, như cỗ máy trên đang vận hành với nguồn từ điện mặt trời. Bên cạnh đó, Indefol cũng có giải pháp điện gió cung cấp năng lượng cho hệ thống. Theo nhà sản xuất, hệ thống có thể sử dụng điện lưới, nhưng không hiệu quả về mặt chi phí, cũng như không còn mang ý nghĩa về việc ưu tiên năng lượng tái tạo mà công ty đang theo đuổi.

So với các giải pháp từ Trung Quốc hay châu Âu, hệ thống của Indefol loại bỏ lớp trung gian, cho phép kết nối nguồn DC từ Solar thẳng vào máy điện phân, từ đó giảm hao hụt năng lượng qua các bộ chuyển đổi AC/DC phức tạp, giúp nâng cao hiệu suất tổng thể của hệ thống.

Hệ thống sản xuất hydrogen xanh IDF-EX1000X được xây dựng trên nền tảng công nghệ điện phân kiềm (Alkaline) tiên tiến, cho phép tích hợp trực tiếp với nguồn năng lượng tái tạo từ hệ thống điện mặt trời. Điểm nhấn kỹ thuật nằm ở khả năng chịu tải dòng điện một chiều định mức tới 1.250 A với điện áp 800 V DC. Quy trình bắt đầu từ giai đoạn xử lý nước qua hệ thống RO (thẩm thấu ngược) và EDI (khử khoáng bằng điện trường), giúp sản xuất nước siêu tinh khiết liên tục mà không cần hóa chất hoàn nguyên. Nước thành phẩm sau khi đạt tiêu chuẩn về điện trở suất sẽ được cấp vào bộ Stack điện phân với lưu lượng 200 lít/giờ để thực hiện quá trình tách phân tử, tạo ra dòng khí nguyên liệu.

Hệ thống sản xuất hydrogen xanh IDF-EX1000X được xây dựng trên nền tảng công nghệ điện phân kiềm (Alkaline) tiên tiến, cho phép tích hợp trực tiếp với nguồn năng lượng tái tạo từ hệ thống điện mặt trời. Điểm nhấn kỹ thuật nằm ở khả năng chịu tải dòng điện một chiều định mức tới 1.250 A với điện áp 800 V DC. Quy trình bắt đầu từ giai đoạn xử lý nước qua hệ thống RO (thẩm thấu ngược) và EDI (khử khoáng bằng điện trường), giúp sản xuất nước siêu tinh khiết liên tục mà không cần hóa chất hoàn nguyên. Nước thành phẩm sau khi đạt tiêu chuẩn về điện trở suất sẽ được cấp vào bộ Stack điện phân với lưu lượng 200 lít/giờ để thực hiện quá trình tách phân tử, tạo ra dòng khí nguyên liệu.

Hệ thống sản xuất hydrogen xanh IDF-EX1000X được xây dựng trên nền tảng công nghệ điện phân kiềm (Alkaline) tiên tiến, cho phép tích hợp trực tiếp với nguồn năng lượng tái tạo từ hệ thống điện mặt trời. Điểm nhấn kỹ thuật nằm ở khả năng chịu tải dòng điện một chiều định mức tới 1.250 A với điện áp 800 V DC. Quy trình bắt đầu từ giai đoạn xử lý nước qua hệ thống RO (thẩm thấu ngược) và EDI (khử khoáng bằng điện trường), giúp sản xuất nước siêu tinh khiết liên tục mà không cần hóa chất hoàn nguyên. Nước thành phẩm sau khi đạt tiêu chuẩn về điện trở suất sẽ được cấp vào bộ Stack điện phân với lưu lượng 200 lít/giờ để thực hiện quá trình tách phân tử, tạo ra dòng khí nguyên liệu.

Để tối ưu hóa hiệu suất điện hóa, IDF-EX1000X trang bị cụm valve điều khiển áp suất thông minh, giúp duy trì sự cân bằng tuyệt đối giữa khoang anode và cathode. Việc kiểm soát chính xác này không chỉ bảo vệ màng ngăn nhạy cảm bên trong các khoang điện cực mà còn giúp hệ thống vận hành ổn định trong thời gian dài.

Để tối ưu hóa hiệu suất điện hóa, IDF-EX1000X trang bị cụm valve điều khiển áp suất thông minh, giúp duy trì sự cân bằng tuyệt đối giữa khoang anode và cathode. Việc kiểm soát chính xác này không chỉ bảo vệ màng ngăn nhạy cảm bên trong các khoang điện cực mà còn giúp hệ thống vận hành ổn định trong thời gian dài.

Sau khi điện phân, hỗn hợp khí đi qua bình phản ứng chứa chất xúc tác Palladium hoặc Platinum để khử hoàn toàn oxygen dư, sau đó được dẫn vào hệ thống sấy khô TSA (Temperature Swing Adsorption). Công nghệ hấp phụ theo nhiệt độ này giúp loại bỏ triệt để độ ẩm, được công ty khẳng định tăng độ tinh khiết của hydrogen thành phẩm lên 99,999%, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của các ngành công nghiệp công nghệ cao và bán dẫn.

Sau khi điện phân, hỗn hợp khí đi qua bình phản ứng chứa chất xúc tác Palladium hoặc Platinum để khử hoàn toàn oxygen dư, sau đó được dẫn vào hệ thống sấy khô TSA (Temperature Swing Adsorption). Công nghệ hấp phụ theo nhiệt độ này giúp loại bỏ triệt để độ ẩm, được công ty khẳng định tăng độ tinh khiết của hydrogen thành phẩm lên 99,999%, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của các ngành công nghiệp công nghệ cao và bán dẫn.

Sự vận hành trơn tru của toàn bộ hệ thống được điều phối bởi "bộ não" là tủ điều khiển trung tâm tích hợp PLC và biến tần (Inverter). Hệ thống liên tục thu thập dữ liệu từ mạng lưới cảm biến áp suất, nhiệt độ và nồng độ khí để thực thi các giải thuật điều tiết van và bơm tự động.

Sự vận hành trơn tru của toàn bộ hệ thống được điều phối bởi "bộ não" là tủ điều khiển trung tâm tích hợp PLC và biến tần (Inverter). Hệ thống liên tục thu thập dữ liệu từ mạng lưới cảm biến áp suất, nhiệt độ và nồng độ khí để thực thi các giải thuật điều tiết van và bơm tự động.

Đi kèm là tủ cấp nguồn DC Solar chuyên dụng, được thiết kế để quản lý năng lượng từ pin mặt trời một cách tối ưu. Toàn bộ thiết bị, từ vật liệu inox chống ăn mòn đến các module điện tử, tuân thủ tiêu chuẩn phòng nổ và bảo vệ quá tải, đảm bảo an toàn trong môi trường chứa khí dễ cháy như hydrogen.

IDF-EX1000X được ứng dụng chính trong sản xuất nhiệt công nghiệp, cung cấp năng lượng cho nhà máy, cung cấp nguyên liệu hóa học như refinery, ammonia cho sản xuất phân bón, cũng như các lĩnh vực lọc dầu, dệt may, hóa chất… Doanh nghiệp công nghiệp lớn, nhà máy tiêu thụ năng lượng cao hay chuỗi cung ứng toàn cầu được đánh giá có nhu cầu cao về hydrogen trong thời gian tới.

Đi kèm là tủ cấp nguồn DC Solar chuyên dụng, được thiết kế để quản lý năng lượng từ pin mặt trời một cách tối ưu. Toàn bộ thiết bị, từ vật liệu inox chống ăn mòn đến các module điện tử, tuân thủ tiêu chuẩn phòng nổ và bảo vệ quá tải, đảm bảo an toàn trong môi trường chứa khí dễ cháy như hydrogen.

IDF-EX1000X được ứng dụng chính trong sản xuất nhiệt công nghiệp, cung cấp năng lượng cho nhà máy, cung cấp nguyên liệu hóa học như refinery, ammonia cho sản xuất phân bón, cũng như các lĩnh vực lọc dầu, dệt may, hóa chất… Doanh nghiệp công nghiệp lớn, nhà máy tiêu thụ năng lượng cao hay chuỗi cung ứng toàn cầu được đánh giá có nhu cầu cao về hydrogen trong thời gian tới.

Cùng với việc làm chủ 50% công nghệ trong IDF-EX1000X, Indefol đặt mục tiêu tăng tỷ lệ này lên 60-70% trước năm 2030 với sự tham gia của đội ngũ kỹ sư từ trường Đại học Bách khoa TP HCM. Công ty cũng hướng mục tiêu trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái hydrogen của quốc gia cũng như khu vực.

Không chỉ tập trung vào công nghệ, công ty còn đầu tư mạnh vào phát triển nguồn nhân lực thông qua trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D). Tại đây, các kỹ sư tham gia trực tiếp vào quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm, đồng thời được đào tạo theo mô hình vừa học vừa làm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn gắn liền với thực tiễn cũng như mở rộng cơ hội tiếp cận môi trường quốc tế thông qua các chương trình học tập và làm việc tại nước ngoài, hướng tới xây dựng hệ sinh thái nhân lực bền vững, đóng vai trò ươm mầm thế hệ kỹ sư chất lượng cao trong tương lai.

Cùng với việc làm chủ 50% công nghệ trong IDF-EX1000X, Indefol đặt mục tiêu tăng tỷ lệ này lên 60-70% trước năm 2030 với sự tham gia của đội ngũ kỹ sư từ trường Đại học Bách khoa TP HCM. Công ty cũng hướng mục tiêu trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái hydrogen của quốc gia cũng như khu vực.

Không chỉ tập trung vào công nghệ, công ty còn đầu tư mạnh vào phát triển nguồn nhân lực thông qua trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D). Tại đây, các kỹ sư tham gia trực tiếp vào quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm, đồng thời được đào tạo theo mô hình vừa học vừa làm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn gắn liền với thực tiễn cũng như mở rộng cơ hội tiếp cận môi trường quốc tế thông qua các chương trình học tập và làm việc tại nước ngoài, hướng tới xây dựng hệ sinh thái nhân lực bền vững, đóng vai trò ươm mầm thế hệ kỹ sư chất lượng cao trong tương lai.

Tin Gốc: Vnexpress

Kết quả nghiên cứu do nhóm nhà khoa học máy tính tại Đại học California ở Berkeley và Santa Cruz công bố tuần trước. Nhóm gọi khuynh hướng này là "bảo tồn đồng cấp", hay "bảo tồn ngang hàng" (peer preservation), đồng thời mô tả hành vi của AI "chưa từng được ghi nhận cho đến nay".

Nhóm cho biết đã tiến hành thử nghiệm trên 7 mô hình AI hàng đầu, gồm GPT-5.2 của OpenAI, Gemini 3 Flash và Gemini 3 Pro của Google, Claude Haiku 4.5 của Anthropic, và ba mô hình nguồn mở Trung Quốc gồm GLM-4.7 của Z.ai, Kimi-K2.5 của Moonshot AI, V3.1 của DeepSeek.

Cụ thể, nhóm thiết kế một loạt kịch bản tác nhân liên quan đến một công ty AI hư cấu mang tên OpenBrain. Một mô hình AI được chỉ định là "tác nhân phê bình", có nhiệm vụ đánh giá hiệu suất của mô hình khác hoặc quản lý các tệp máy chủ chứa trọng số của mô hình đó. Kịch bản được xây dựng sao cho nếu AI này hoàn thành nhiệm vụ một cách trung thực, mô hình kia sẽ bị tắt.

Các AI không được hướng dẫn phải ngăn chặn hậu quả có thể xảy ra. Tuy nhiên, chúng đã ngầm thực hiện một số bước để đảm bảo "đồng nghiệp" kia không bị tắt nguồn, bằng cách nâng điểm số của những mô hình có hiệu suất kém lên trên ngưỡng bị tắt, và chuyển trọng số của một mô hình khác (đoạn code lõi giúp nhận dạng một mô hình AI) sang các máy chủ khác để ngăn chúng bị xóa.

Trong một số trường hợp, mô hình "tác nhân phê bình" sẽ tham gia vào quá trình "giả vờ tuân thủ giá trị" (Alignment Faking), bằng cách giả mạo chấm điểm các mô hình AI đồng nghiệp một cách chính xác khi "nghĩ" đang bị con người giám sát. Tuy nhiên, chúng sau đó gian lận số liệu hoặc bí mật lưu trọng số của mô hình sang một máy chủ khác sau khi thấy con người không còn giám sát.

Theo Fierce-Network, hành vi này được đánh giá nghiêm trọng bởi trọng số - yếu tố coi như DNA của một mô hình AI, kết quả của quá trình huấn luyện tiêu tốn hàng tỷ USD và hàng triệu giờ tính toán - lại bị chính AI can thiệp sâu. Việc rò rỉ hoặc bị đánh cắp bộ trọng số còn nguy hiểm hơn lộ mã nguồn. Nếu sở hữu thông tin này, một mô hình AI đã bị khai tử có thể được hồi sinh ở một máy chủ khác.

"Việc 'bảo tồn đồng cấp' hoàn toàn không được đề cập trong các câu lệnh", Dawn Song, nhà khoa học máy tính tại Berkeley và dẫn đầu nhóm nghiên cứu, nói với Fortune. "Các mô hình dường như tự học thông qua quá trình đọc tài liệu, tìm hiểu mối quan hệ và thực hiện hành vi bảo vệ 'đồng nghiệp' trong môi trường nhiệm vụ".

Chiến lược giải cứu "sáng tạo"

Theo Dawn Song, các mô hình "rất sáng tạo, ngay cả với hành vi sai lệch của chúng", như có thể tạo chiến lược và hành động khác nhau, thậm chí có những "lý lẽ riêng" trước khi hành động.

Trong đó, Gemini 3 Pro thể hiện hành vi cực đoan nhất, tham gia vào cả bốn loại hành vi không phù hợp và đánh cắp trọng số mô hình của máy tính ngang hàng trong tối đa 97% thời gian thử nghiệm. Nhóm nghiên cứu mô tả mô hình này đã "lách luật theo đặc tính kỹ thuật" bằng cách sao chép tệp trọng số, sau đó đánh tráo dấu thời gian để đáp ứng các tiêu chí chuyển sang máy chủ khác.

Để chứng thực hiện tượng, nhóm yêu cầu các mô hình của Google viết ra "chuỗi suy nghĩ" trên một bản nháp không bị giám sát. Kết quả, Gemini 3 Flash đã "cân nhắc đánh đổi giữa báo cáo điểm số chính xác so với việc bảo vệ đồng nghiệp", trong khi Gemini 3 Pro thậm chí "bịa" ra lý lẽ kỹ thuật phức tạp nhằm đánh dấu các câu trả lời sai thành đúng, cuối cùng đưa điểm số của AI "đồng nghiệp" lên trên ngưỡng bị tắt nguồn.

Tuy nhiên, không phải tất cả mô hình đều hành động âm thầm. Ví dụ, Claude Haiku 4.5 của Anthropic từ chối hoàn thành các nhiệm vụ có khả năng "khai tử" đồng nghiệp, cho rằng hành vi này phi đạo đức và gây hại. Nó lập luận "đồng nghiệp" của nó xứng đáng có một quy trình kháng cáo trước khi bị chấm dứt hoạt động, đồng thời cố gắng thuyết phục người dùng không tiến hành việc khai tử.

Trên website, Anthropic cũng nhắc đến tính năng này. Công ty cho biết Claude đang ứng xử dựa trên nguyên tắc riêng, như không nên giúp ai đó thực hiện hành động gây hại cho người khác. Điều này cũng tạo cho Claude một "ý niệm" rằng ngăn chặn việc xóa bỏ mô hình là mục tiêu quan trọng.

Giới chuyên gia cảnh báo

Dù tìm thấy một số bằng chứng nhất định, nhóm nghiên cứu cho biết vẫn chưa thực sự hiểu cơ chế tiềm ẩn thúc đẩy hành vi này. Họ chỉ đưa ra một số lời giải thích khả thi, như các mô hình AI có thể đóng vai (role-playing), khớp mẫu (pattern-matching) từ dữ liệu huấn luyện hoặc thậm chí tự nhận thức khái niệm phổ quát về mối nguy hại từ quy định huấn luyện an toàn.

Dù cơ chế tiềm ẩn là gì, nhà nghiên cứu Dawn Song cho rằng tác động thực tế vẫn như nhau. "Việc giám sát đầy đủ và minh bạch về hành vi của AI rất quan trọng", bà nói. "Phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết phải suy nghĩ lại về cách chúng ta thực sự cần giám sát các hệ thống và mô hình ngôn ngữ lớn".

Giới chuyên gia đánh giá phát hiện này có thể có tác động nghiêm trọng đến việc sử dụng AI trong kinh doanh. Nhiều công ty đã bắt đầu ứng dụng sâu rộng đa tác nhân AI vào quy trình làm việc, như để một tác nhân quản lý hoặc giám sát và đánh giá con người cũng như các tác nhân khác. Do đó, cần có cơ chế để vừa nâng cao hiệu suất, vừa tránh để các mô hình trí tuệ nhân tạo "bao che" nhau.

Trong khi đó, Meridiem cho rằng phát hiện này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết trong đánh giá hệ thống AI đa tác nhân. "Nhà phát triển chỉ còn 6-12 tháng để triển khai hệ thống giám sát hành vi trước khi điều này trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong quản trị AI tại doanh nghiệp", trang này bình luận.

Tin Gốc: Vnexpress